prodimosieysi zarokosta

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Κατερίνας Ζαρόκωστα «Ιστορίες οικογενειακής τρέλας», που κυκλοφορεί στις 15 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Σοκόλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΑΧΤΥΛΟ

Είχαμε επισκεφτεί οικογενειακώς τα σπουδαιότερα, τότε, μουσεία της επικράτειας: Αρχαιολογικό Αθηνών, Ολυμπίας, Δελφών, Ηρακλείου. Στο Ηράκλειο δεν είχε αγάλματα, συνεπώς γλιτώσαμε τη δοκιμασία.

Εισβάλλαμε εν πομπή. Στην κεφαλή ο μπαμπάς, υποκινητής της εκστρατείας, με ύφος πιονιέρου που ετοιμάζεται να κατακτήσει Νέα Γη. Πίσω του η πρώτη κόρη, ακολουθούσε ο μικρότερος αδερφός μου, το ζαβό με το περίσσεμα, αν θυμάστε, και την πανηγυρική συνοδεία έκλεινε η μαμά, σύννους και εχθρική.

Η πρώτη και μοιραία επίσκεψη έγινε στο Αρχαιολογικό Αθηνών, ημέρα Κυριακή, που δεν είχαμε σχολείο. Υπήρχαν αρκετοί επισκέπτες, οικογένειες κυρίως, αλλά και τουρίστες, καθώς είχε μπει για τα καλά η άνοιξη.

Ο μπαμπάς, περιφρονώντας τα εκθέματα που συναντούσαμε στην πορεία και προτρέποντάς μας επίμονα ν’ ανοίξουμε το βήμα, τράβηξε γραμμή για το ζητούμενο, το εξαίσιο χάλκινο άγαλμα του Ποσειδώνα του Αρτεμισίου.

«Κοιτάξτε τα πόδια του!» είπε.

Μαζευτήκαμε γύρω του. Εγώ κοίταζα μάλλον το περίσσεμα του αγάλματος κι αναρωτιόμουν αν όλα τα περισσέματα είναι τόσο μικρά. Δεν ακολουθούν κι αυτά την ανάπτυξη του υπόλοιπου σώματος;

«Τα πέλματα. Τα δάχτυλα!» επέμεινε ο μπαμπάς.

Με αστραπιαία ταχύτητα έβγαλε κάλτσα και παπούτσι του δεξιού ποδιού και μας πρόσταξε να κάνουμε το ίδιο.

«Τα χέρια δεμένα πίσω απ’ το κεφάλι. Θέα απρόσκοπτη στο αντικείμενο που μας ενδιαφέρει».

Η μαμά οπισθοχώρησε. Βρήκε καταφύγιο σε μια απομακρυσμένη κόχη κι άρχισε να βγάζει εκείνους τους τσιριχτούς ήχους, χαμηλόφωνα όμως, γιατί κυκλοφορούσε κόσμος.

Ξυποληθήκαμε κι εμείς. Παραταχθήκαμε κατά σειράν ηλικίας, το γυμνό πόδι προτεταμένο, το άλλο τραβηγμένο πίσω, έτσι που η στάση του μπαμπά κυρίως αποτελούσε ένα απροσδόκητο κράμα πρόκλησης και θεατρικής φιγούρας. Και καλά για τη θεατρικότητα, το είχε το μικρόβιο ο μπαμπάς. Αλλά πρόκληση; Ο κομψός, αρχοντικός μπαμπάς μας να εκτίθεται έτσι; Μα τίθενται ποτέ σε αμφισβήτηση οι αποφάσεις του κυβερνήτη;

Ξυποληθήκαμε κι εμείς. Παραταχθήκαμε κατά σειράν ηλικίας, το γυμνό πόδι προτεταμένο, το άλλο τραβηγμένο πίσω, έτσι που η στάση του μπαμπά κυρίως αποτελούσε ένα απροσδόκητο κράμα πρόκλησης και θεατρικής φιγούρας. Και καλά για τη θεατρικότητα, το είχε το μικρόβιο ο μπαμπάς. Αλλά πρόκληση; Ο κομψός, αρχοντικός μπαμπάς μας να εκτίθεται έτσι; Μα τίθενται ποτέ σε αμφισβήτηση οι αποφάσεις του κυβερνήτη;

«Βλέπετε;»

Κούνησε το μεγάλο δάχτυλο του γυμνού ποδιού του σαν να μας έκανε νόημα.

Σκύψαμε με τρόπο για να μη χαλάσουμε τη στάση.

«Είναι ή δεν είναι πιο κοντό απ’ το δεύτερο;»

Ήταν. Το δεύτερο περίσσευε.

«Έχω τα δάχτυλα των αρχαίων αγαλμάτων. Και τα έχεις κι εσύ!»

Στράφηκε θριαμβευτικά σε μένα.

Είχα καταγάγει νίκη περιφανή και δη αβρόχοις ποσίν. Ήμουν απόγονος των αρχαίων με βούλα. Το ζαβό ήταν απλώς Ελληνάκι.

«Η μαμά;» ρώτησα.
«Η μαμά κι ο αδερφός σου όχι. Εσύ μοιάζεις σε μένα».

Επινίκια, βουβοί πανηγυρισμοί, μορφασμοί χαράς καθώς και περιπαιχτικά πλάγια βλέμματα στο φτωχό μου το αδερφάκι (έτσι κι αλλιώς στα μάτια μου χαμένο από κούνια) επισκιάστηκαν από την εμφάνιση του φύλακα που μαρμάρωσε εμβρόντητος μπροστά στο θέαμα. Αυτή η ακινησία δευτερολέπτων έδωσε στον μπαμπά την ευκαιρία να ανασυνταχτεί. Άρπαξε κάλτσες, παπούτσια, τον μικρό απ’ το χέρι και έγιναν μπουχός, πετώντας μου en passant:

«Tη μαμά και τα μάτια σου!».

Ολοένα και λαβωνόταν το κύρος του αρχηγού. Το έβαζε στα πόδια, μονοσάνδαλος, κι άφηνε δυο γυναίκες ν’ αντιμετωπίσουν την κατάσταση!

Ο φύλακας, θεωρώντας μάταιο να κυνηγήσει τους φυγάδες απ’ τη στιγμή που είχε στα χέρια του ομήρους –χώρια που τα λίπη τού τσίτωναν έως σκασμού το πουκάμισο της στολής στην περιοχή της κοιλιάς, ενώ ο μπαμπάς είχε το πλεονέκτημα της αδυναμίας και ο αδερφός μου της νιότης–, πλησίασε συγκρατημένος, άξεστος και ύπουλος.

Έστρεψα με αγωνία το βλέμμα στη μαμά που εξακολουθούσε να βγάζει εκείνους τους περίεργους ήχους.

«Τι έχει;»
«Πνίγηκε μ’ ένα φιστίκι» έσπευσα. «Θα της φέρετε, παρακαλώ, λίγο νερό;»

Τι τον έκανε να προθυμοποιηθεί στη στιγμή; Το μειλίχιο «παρακαλώ» ή το γεγονός ότι η αδυναμία των γυναικών είναι ένεση αδρεναλίνης για τους αρσενικούς;

Zarokosta exΧάιδεψα το πρόσωπο της μαμάς όπως είχα δει να κάνει η γιαγιά. Ήταν μούσκεμα στον ιδρώτα. Εκείνη τη στιγμή μού ήταν πολύ αγαπητή. Την κρατούσα εξημερωμένη στα χέρια μου. Παρά λίγο και θα ένιωθα σαν τον Ποσειδώνα. Θεϊκή. Η σωματική αδυναμία του γονιού κάνει το παιδί να ωριμάζει μια ώρα αρχύτερα.

Ο μπαμπάς μάς περίμενε στο σπίτι κάτωχρος απ’ την αγωνία και τις τύψεις. Έκλεισε σφιχτά τη μαμά στην αγκαλιά του, τη γέμισε φιλιά, εμένα δεν μου έδωσε καμιά σημασία. Και να την πάλι εκείνη η αίσθηση του κενού, της ανυπαρξίας μάλλον. Ήμουν το περίσσεμα. Το ερπετό της ζήλιας δάγκωσε τα σωθικά μου, κι ήταν πιο αρχαίο κι απ’ το δεύτερο δάχτυλο των αρχαίων αγαλμάτων. Ήθελα να γλιστρήσω ανάμεσά τους σαν δυνατός αέρας, σαν κύμα, σαν μαχαίρι.

«Και γιατί, παρακαλώ, το έβαλες στα πόδια;» ρώτησα με αναίδεια.

Δεν καταδέχτηκε να διακόψει τους εναγκαλισμούς και να μου απαντήσει.

«Μας παράτησες κι έφυγες. Και τι είναι αυτή η βλακεία με το αρχαίο δάχτυλο; Τέτοιο ρεζιλίκι δεν…»

Μου άστραψε το σκαμπίλι και σώπασα. Ταυτοχρόνως αποσπάστηκε απ’ τη μαμά κι άρχισε να βηματίζει στο δωμάτιο. Με πλησίασε. Εγώ ύψωσα το χέρι διπλωμένο για να προστατεύσω το πρόσωπό μου και οπισθοχώρησα. Όμως εκείνος με συγκράτησε απαλά, με σήκωσε και μου ’σκασε δυο από κείνα τα φιλιά που μόνο ο μπαμπάς ήξερε να δίνει. Ηχηρά, χορταστικά. Ένα στο κάθε μάγουλο.

«Όταν ήρθαμε απ’ την Πόλη, ήμουν λίγο πιο μεγάλος από σένα. Με έγραψαν στη Λεόντειο –  και στην Πόλη στους Φρέρηδες πήγαινα. Μιλούσα άπταιστα γαλλικά αλλά ήμουν πολύ μελαχρινός, σκούρος, πώς το λένε; Μερικοί συμμαθητές μου με φώναζαν “τουρκόσπορο”, άλλοι “φραγκολεβαντίνο”. Ήμουν πρόσφυγας, ξένος κι ερχόμουν απ’ την αναχρονιστική Ανατολή. Έψαχνα έναν τρόπο να αποδείξω πως είμαι Έλληνας όσο κι εκείνοι. Και μόνο τελευταία παρατήρησα τα δάχτυλα των αγαλμάτων. Όχι πως θα τους έδειχνα ποτέ τα πόδια μου, ακόμη και να το ’ξερα από τότε, ούτε πρόκειται να τα δείξω και τώρα. Μου φτάνει που το ξέρω εγώ… και το ξέρετε κι εσείς. Να το ’χετε φυλαχτό. Για να μην μπορεί κανείς ποτέ να σας προσβάλει.

«Κι ο αδερφός μου;» ρώτησα με την ψυχή στο στόμα; «Θα μπορούν να τον προσβάλουν;»
«Όχι, γιατί ξέρει τη γενιά του τώρα πια».

Κι απομακρύνθηκε σφυρίζοντας χαρούμενα την άρια Ritorna vincitor.

Ήταν κομμάτι φραγκολεβαντίνος, πώς να το κάνουμε!


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ζορζ Περέκ: «Είχα κάτι το τόσο ιδιαίτερο να πω;»

Ζορζ Περέκ: «Είχα κάτι το τόσο ιδιαίτερο να πω;»

Μια μέρα σαν σήμερα, 7 Μαρτίου 1936, γεννήθηκε στο Παρίσι ο συγγραφέας Ζορζ Περέκ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

«Γράφω: προσπαθώ σχολαστικά να συγκρατήσω κάτι, να διασώσω κάτι· ν' αποσπάσω συγκεκριμένα ψιχία απ' το κενό καθώς σχηματίζεται· ν' αφήσω κάπου ένα...

Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες: «Ο χρόνος δεν περνά, παρά κάνει κύκλους»

Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες: «Ο χρόνος δεν περνά, παρά κάνει κύκλους»

Μια μέρα σαν σήμερα, 6 Μαρτίου 1927, γεννήθηκε στο χωριό Αρακατάκα της Κολομβίας ο αγαπημένος Λατινοαμερικανός συγγραφέας Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο Μάρκες, ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του λογοτεχνικού ρεύματος του «μαγικού ρ...

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου – Η ανιούσα του έρωτα κι η κατιούσα της ηλικίας

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου – Η ανιούσα του έρωτα κι η κατιούσα της ηλικίας

Για τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα» (εκδ. Μεταίχμιο).

Κεντρική εικόνα: Σχέδιο του © Seungwon Hong

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος είναι μια σταθερά της σύγ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Δημοσιογραφία, του Μάικλ Σούντσαν (προδημοσίευση)

Δημοσιογραφία, του Μάικλ Σούντσαν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Michael Schudson «Δημοσιογραφία» (μτφρ. Δημήτρης Αθηνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 8 Μαρτίου από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ποια δημοσιογραφία έχει τη μεγαλύτερη σημασ...

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί – Τριάντα έξι σύντομα κείμενα για ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, από την οικογένεια και τους φίλους μου ως το πάθος με το γράψιμο. Μια επιλεκτική αυτοβιογραφία». Κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις ε...

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ