kato ston dromo 2

Διήγημα που διακρίθηκε στον διαγωνισμό «200 χρόνια τώρα...», με θέμα «200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση», που συνδιοργάνωσαν η Book Press με τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Τα δέκα διηγήματα που ξεχώρισαν κυκλοφορούν σε e-book από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Στην κεντρική εικόνα, λεπτομέρεια από φωτογραφία του Πάνου Κοκκινιά, από την ενότητα Leave your myth in Greece. 

Του Γιάννη Νικολούδη

Ένας γείτονας. Τίποτα, να, τα ίδια, μια φασαρία από μακριά. Οι φωνές τους, μαλώματα της πλάκας, τρεχαλητό, καμιά μπάλα, η μάνα που φυλάει, φτου και βγαίνω και τα λοιπά. Τι κάνουν οι σπόροι, αυτό. Όχι κάτι διαφορετικό. Θα μου πεις, πια δεν είναι δεδομένο, τώρα με τα κινητά και τα λοιπά, αποβλακωμένα είναι τα παιδιά, δεν ξεμυτίζουν από το σπίτι. Αλλά εδώ είναι αλλιώς, είμαστε αλλιώς. Συνηθισμένοι είμαστε τα παιδιά να παίζουν στον δρόμο. Λες αυτό να μας έφαγε; Λες αυτό να φταίει; Δεν το σκέφτομαι έτσι εγώ. Πιο πολύ την κακιά στιγμή σκέφτομαι. Δεν θέλει και πολύ να γίνει το κακό. Τι να σου πω, τίποτα δεν κατάλαβα εγώ. Οι φωνές τους, τρεχαλητό, να, τα ίδια. Έμαθα μετά από τη γυναίκα μου τι γίνηκε. Μου κοπήκανε τα γόνατα. Πολύ κρίμα, τι να σου πω.

Ένας περαστικός. Η παρέλαση είχε σταματήσει, ο δρόμος ακόμα κλεισμένος ήτανε, μαθητές, γονείς, της κακομοίρας, έτσι είπα να κόψω από εκείνη τη γειτονιά. Δεν το συνήθιζα να περνάω από κει, στενοί οι δρόμοι, καλντερίμια, κακόφημο σημείο, πήχτρα στους Αλβανούς και στα Πακιστάνια, Έλληνες με τα κιάλια έβλεπες, αλλά λέω, δεν βαριέσαι, ας μπω μπας και αποφύγω την κίνηση. Και ήμουν στα μισά όταν τα είδα, τρέχανε σε πανικό, κάμποσα φορώντας τη στολή της παρέλασης, μπλε παντελόνια και λευκά πουκάμισα, κρατώντας σημαιούλες και κάτι σανίδια, σπάγανε σαν τις μπίλιες τους μπιλιάρδου μέσα στα στενά, σαν να τα κυνηγούσανε κάνανε, αγρίμια, να ήταν οκτώ ως δέκα χρονών; Και να σου πω τι με φρικάρει τώρα, τι με κάνει να ανατριχιάζω; Ότι πέρασα από δίπλα του και δεν το είδα. Από δίπλα του. Πώς γίνεται να μην το είδα; Τόσα αίματα να μην τα είδα; 

Μια γειτόνισσα. Εμένα ο δικός μου είχε βγει από το σπίτι νωρίς το πρωί, ντυμένος στην τρίχα, αποβραδίς του είχα κολλαριστό το πουκάμισο, το παντελόνι με τσάκιση, στην πένα ήταν, του είπα, Θα έρθω να σε δω αλλά μετά κακομοίρη μου γύρνα σπίτι, όχι σούρτα φέρτα στις γειτονιές γιατί θα τα χαλάσεις τα ρούχα και άλλα να σου αγοράσω δύσκολο, τον νου σου, του είπα, αλλά κλασικά με έγραψε, μετά την παρέλαση τον είδα να κάνει πηγαδάκια με τα άλλα αγρίμια της γειτονιάς, τραβήξανε για το μικρό πάρκο, και λίγο πιο μετά τα άκουγα από το παράθυρο της κουζίνας, τα άκουγα να παίζουν, είπα μέσα μου, Θεέ μου πάνε τα ρούχα του, λωρίδες θα το κάνει το πουκάμισο, αλλά χρόνο δεν είχα να πάω να τον αρπάξω από το αυτί, είχα και το μωρό να στριγκλίζει, είχα και τον άντρα μου που ήταν ήδη φέσι μπροστά από την τηλεόραση που έδειχνε τα τανκ και τα αεροπλάνα της αεροπορίας πάνω από τη Βουλή και τα κομάντο να χαιρετάνε τους επισήμους, έτσι έξω δεν βγήκα και όταν ο γιος μου γύρισε, δεν πρόσεξα το πρόσωπό του, δεν είδα το πρόσωπό του, τα ρούχα του είδα, το πουκάμισο, το παντελόνι. Κανένα σκίσιμο, βρώμικος, μέσα στη σκόνη ήταν, αλλά η σκόνη με ένα καλό πλύσιμο φεύγει. Και μονάχα πιο μετά είδα το πρόσωπό του, σκιαγμένος, λες και είχε δει το διάολο, τα μάτια του στο πάτωμα, σαν σε σοκ ήταν, του πιάνω το πιγούνι, του σηκώνω το πρόσωπο και τότε είδα τα δάκρυα να βγαίνουν ποτάμι από τα μάτια του, τον πιάσανε σπασμοί, Ο Κολοκοτρώνης το έκανε, είπε, Ο Κολοκοτρώνης, ο Κολοκοτρώνης, όχι εγώ, όχι εγώ. Και πριν ακόμα καλά καλά τον ρωτήσω τι στο διάτανο εννοεί, ακούστηκε η στριγκλιά της γυναίκας έξω στον δρόμο. 

Ένας αστυνομικός. Ο Κολοκοτρώνης, τηρουμένων των αναλογιών, ήταν ο εγκέφαλος. Αυτός τα κανόνισε, αυτός τα μάζεψε εκεί. Υπήρχε βέβαια και ο Καραϊσκάκης και ο Κανάρης και ο Παλαιών Πατρών Γερμανός και ο Παπαφλέσσας υπήρχε. Υπήρχανε και άλλοι αλλά γι’ αυτούς δεν είχανε περισσέψει ονόματα ή δεν ζητήσανε ονόματα ή δεν τους έδωσε –ο Κολοκοτρώνης– ονόματα. Οι ανώνυμοι, ας διευκρινιστεί ότι, σε αντίθεση με τους επώνυμους, που ήταν από ημεδαπές οικογένειες, ήταν αλβανικής, ρουμάνικης ή βουλγαρικής καταγωγής. Συνολικά ημεδαποί και αλλοδαποί ήταν δώδεκα. Ο Εχθρός ήταν ένας. Συριακής καταγωγής. Ο οπλισμός ήταν αρμοδιότητα του Κολοκοτρώνη. Επιβεβαιώσαμε ότι ο πατέρας του Κολοκοτρώνη τον βοήθησε στο ζήτημα του οπλισμού. 

Tου σηκώνω το πρόσωπο και τότε είδα τα δάκρυα να βγαίνουν ποτάμι από τα μάτια του, τον πιάσανε σπασμοί, Ο Κολοκοτρώνης το έκανε, είπε, Ο Κολοκοτρώνης, ο Κολοκοτρώνης, όχι εγώ, όχι εγώ. Και πριν ακόμα καλά καλά τον ρωτήσω τι στο διάτανο εννοεί, ακούστηκε η στριγκλιά της γυναίκας έξω στον δρόμο. 

Ένας μαραγκός. Ο πατέρας του, γνωστή φάτσα, πρέπει να δούλευε απέναντι στο φανοποιείο, περίεργη περίπτωση, άραζε με τους εργάτες μου κάτω από το υπόστεγο, πολυλογάς, παρλαπίπας, ψεκασμένος, θεωρίες συνωμοσίας, τσιπάκια, μασόνοι κτλ, τέτοιο στυλάκι, μια φορά είχε λογοφέρει με τον Αντριάν, το δεξί μου χέρι στη δουλειά, Και ποιος είσαι συ ρε πούστη που μου κουνάς το δάχτυλο αλβαναρά γαμώ τον Χότζα σου, γαμώ τον Αλλάχ σου, τέτοια πράματα έλεγε στον Αντριάν, με το ζόρι κρατήσαμε τον Αντριάν να μην του ορμήσει, δεν σηκώνει πολλά πολλά ο Αντριάν, του αλατιού θα τον έκανε έτσι στούμπος και λιγνός που είναι ο τύπος αυτός, αλλά μπήκαμε στη μέση και τους χωρίσαμε, μετά ο τύπος έκανε καιρό να πατήσει στο υπόστεγο, ώσπου μια βδομάδα πριν ήρθε και με παρακάλεσε να αφήσω τον γιο του να ψαχουλέψει τον σωρό με τα σανίδια και να πάρει κάμποσα, του είπα ΟΚ, κανένα πρόβλημα, έτσι ο γιος του ήρθε ένα απόγευμα, ένα πιτσιρίκι ήταν, βία δέκα έντεκα χρονών, και άρχισε να ψαχουλεύει στον σωρό, το ρώτησα το παιδί, Τι θα τα κάνεις τα σανίδια, Μια εργασία έχω, μου είπε, μια κατασκευή, κάτι για το 1821. Δεν ρώτησα κάτι παραπάνω, πώς μπορούσα να φανταστώ τι πραγματικά τα ήθελε;    

Ένας δάσκαλος. Πρέπει να μιλάς για το ’21 δίχως να το σκέφτεσαι ως το ’21. Αυτό λέω εγώ. Σε θαμπώνει σαν ήλιος το ’21, σε τυφλώνει. Σου καίει το κεφάλι το ’21. Δύσκολο πράγμα το ’21. Να μιλάς για το ’21 χωρίς να μιλάς για το ’21. Γίνεται; Τι να σου πω. Το προσπαθώ. Να μιλάς για το ’21 χωρίς μανιχαϊσμούς, χωρίς άσπρο και μαύρο. Γίνεται; Το προσπαθώ. Αλλά είναι δύσκολο. Είναι σαν να μιλάς για τον πατέρα σου χωρίς συναίσθημα, σαν να μιλάς για τη μάνα σου χωρίς νοσταλγία. Γίνεται; Εγώ το μίσος δεν θέλω να το καλλιεργώ, μακριά από μένα τέτοια πράματα. Αλλά οι ήρωες είναι ήρωες. Τι, να πω ψέματα; Αλλά και η άλλη πλευρά ήταν άνθρωποι, είχαν γυναίκες και παιδιά. Γεγονός αδιαμφισβήτητο. Ήταν άνθρωποι. Κι ας ήταν οι δικοί μας υπεράνθρωποι. Με νιώθεις; Όχι, από μένα το συγκεκριμένο παιδί δεν άκουσε για άσπρο και μαύρο. Δεν μετέδωσα εγώ μίσος σε κανένα. Αλλά η Ιστορία είναι Ιστορία. Τελεία και παύλα. 

200 chronia toraΈνας γυμναστής. Εγώ τα πιστεύω μου δεν τα κρύβω. Και στις συνελεύσεις πάω και σε πορείες. Τι, γίναμε χούντα και δεν το κατάλαβα; Παιδαγωγός είμαι πάνω απ’ όλα. Και μετά γυμναστής. Στα παιδιά πρέπει να λέμε αλήθειες. Έτσι φτιάχνεις πολίτες. Αν ξέρεις άλλον τρόπο, πες μου. Με μύθους φτιάχνεις άλλα πράγματα, πολίτες δεν φτιάχνεις όμως. Και εμείς έχουμε τους μύθους μας, άλλους μύθους, όχι εθνικούς. Μεγάλη συζήτηση. Άλλη φορά όμως. Στο προκείμενο τώρα. Ναι, ο πατέρας του ήρθε και με βρήκε μια μέρα στο σχόλασμα. Μου όρμησε. Και ποιος είσαι συ ρε μπαγλαμά να μολύνεις το παιδί μου; Επειδή είσαι συ εθνοπροδότης θα κάνεις και τον γιο μου; Πας καλά; Ο άνθρωπος ήταν τρελός. Τα μάτια του γυάλινα, το κοντό σκαρί του έτρεμε από το νεύρο. Και γιατί παρακαλώ μου όρμησε; Γιατί έτυχε να μιλήσω στα παιδιά για την Τριπολιτσά. Γι’ αυτό που έγινε στην Τριπολιτσά το ’21. Κατάλαβες; Κατάλαβες σε τι σημείο έχουμε φτάσει; 

Η μάνα του Κολοκοτρώνη. Εμείς δεν τα βγάζαμε πέρα. Με τίποτα δεν βγαίναμε. Από το έντεκα άρχισε αυτό το χάλι. Λίγα τα μεροκάματα του άντρα μου στο φανοποιείο. Δεν βγαίναμε. Μιζέρια, σκοτωνόμασταν. Γιατί όποτε δεν δούλευε ο άντρας μου, δεν είχε πού να πάει, σπίτι έμενε. Έβλεπε στο ιντερνέτ πράματα. Να σου σηκώνεται η τρίχα. Όλοι θέλανε το κακό μας σε αυτά τα βίντεο. Να μας εξαφανίσουν θέλανε. Δυνάμεις από έξω, σκοτεινές δυνάμεις. Έβριζε ο άντρας μου, χτυπιόταν. Έβλεπε, έβλεπε. Ιστορικά πράματα. Μαζί με τον μικρό… Τον έβαζε στα γόνατά του. Βλέπανε και του έλεγε για την Ιστορία. Ένα κομπολόι από ήρωες η ιστορία, η ιστορία που του έλεγε του μικρού. Από Μεγαλέξανδρο μέχρι τα κομάντο στα Ίμια. Να μην ντρέπεται γι’ αυτό που είναι, του έλεγε. Έλληνας είναι. Γίνεται να ντρέπεται ένας Έλληνας; Τέτοια του έλεγε. Και οι λογαριασμοί να μαζεύονται στο πάγκο της κουζίνας. Ρεύματα, νερά, ειδοποιήσεις της τράπεζας. Αλλά αυτός στα τέτοια του. Είχε βουλιάξει στις ιστορίες του και πήρε και τον μικρό μαζί του. Πείτε μου σας παρακαλώ, πώς το έκανε αυτό το πράμα το παιδί μου; Πώς έγινε; Έχω να κοιμηθώ μέρες. Αγριεύομαι. Ακούω τη μάνα του άλλου παιδιού στον ύπνο μου. Οι φωνές της μόλις το βρήκε στον δρόμο έξω από το πάρκο…

Ο Κολοκοτρώνης. Ύστερα φύγαμε, τρέξαμε όλοι. Στα σπίτια τους όλοι. Εγώ πίσω έμεινα, πίσω από μια κολόνα της ΔΕΗ. Η μάνα του είχε σκύψει από πάνω του. Τσίριζε η μάνα του. Με βγαλμένη τη μαντίλα… Ήθελα να πάω να της πω της μάνας του ότι δεν το ήθελα. Δεν το ήθελα, δεν το ήθελα. Ήθελα να της πω πως αυτός έπρεπε κανονικά να κάνει πίσω και να παραδοθεί. Αυτό ήταν το παιχνίδι που θα παίζαμε. Να παραδοθεί σε εμάς, να χάσει. Σαν το ’21. Να χάσει. Να κερδίσουμε εμείς. Αλλά αυτός δεν παραδόθηκε. Δεν παραδόθηκε. 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Η αλήθεια είναι πως στην αρχή σε σιχαινόμουν. Απ’ την πρώτη στιγμή που σ’ έφερε στο σπίτι και σε είδα να κολυμπάς μέσα σ’ εκείνο το διάφανο σακούλι που το ‘σφιγγε σαν πουγκί στο χέρι του, σαν μπελά σ’ έβλεπα περισσότερο παρά σαν παρέα, ένα μπελά με τον οποίο δεν ήθελα επ’ ουδενί να συμβιώσω.

Της Χρυσ...

Αγνώστου μητρός (διήγημα)

Αγνώστου μητρός (διήγημα)

Μόλις είχαν κλείσει τα σχολεία και ήμουν διπλά χαρούμενος. Και γιατί δεν θα είχαμε μαθήματα -μεταξύ μας, δεν συμπάθησα ποτέ το διάβασμα- και γιατί θα ερχόταν πάλι ο Αλέκος.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Με τον Αλέκο είχαμε γίνει κολλητοί από την προηγούμενη χ...

Το εύρημα (διήγημα)

Το εύρημα (διήγημα)

Δεν ήταν η πρώτη φορά που έκαναν εξερεύνηση στην πίσω αυλή του θείου του Ηλία. Σε κάποια σημεία τα χόρτα τούς έφταναν μέχρι τα γόνατα. Οι πιο μικροί της παρέας τα ποδοπατούσαν αποφασιστικά για να μην τους πούνε δειλούς.

Της Δήμητρας Δαρδαγάνη

Ο Άλκης ή...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Μια συζήτηση με την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το κόκκινο της φωτιάς – Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας» (εκδ. Αρμός).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας», είναι ο υπότιτλος του βιβλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ