kato ston dromo 2

Διήγημα που διακρίθηκε στον διαγωνισμό «200 χρόνια τώρα...», με θέμα «200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση», που συνδιοργάνωσαν η Book Press με τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Τα δέκα διηγήματα που ξεχώρισαν κυκλοφορούν σε e-book από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Στην κεντρική εικόνα, λεπτομέρεια από φωτογραφία του Πάνου Κοκκινιά, από την ενότητα Leave your myth in Greece. 

Του Γιάννη Νικολούδη

Ένας γείτονας. Τίποτα, να, τα ίδια, μια φασαρία από μακριά. Οι φωνές τους, μαλώματα της πλάκας, τρεχαλητό, καμιά μπάλα, η μάνα που φυλάει, φτου και βγαίνω και τα λοιπά. Τι κάνουν οι σπόροι, αυτό. Όχι κάτι διαφορετικό. Θα μου πεις, πια δεν είναι δεδομένο, τώρα με τα κινητά και τα λοιπά, αποβλακωμένα είναι τα παιδιά, δεν ξεμυτίζουν από το σπίτι. Αλλά εδώ είναι αλλιώς, είμαστε αλλιώς. Συνηθισμένοι είμαστε τα παιδιά να παίζουν στον δρόμο. Λες αυτό να μας έφαγε; Λες αυτό να φταίει; Δεν το σκέφτομαι έτσι εγώ. Πιο πολύ την κακιά στιγμή σκέφτομαι. Δεν θέλει και πολύ να γίνει το κακό. Τι να σου πω, τίποτα δεν κατάλαβα εγώ. Οι φωνές τους, τρεχαλητό, να, τα ίδια. Έμαθα μετά από τη γυναίκα μου τι γίνηκε. Μου κοπήκανε τα γόνατα. Πολύ κρίμα, τι να σου πω.

Ένας περαστικός. Η παρέλαση είχε σταματήσει, ο δρόμος ακόμα κλεισμένος ήτανε, μαθητές, γονείς, της κακομοίρας, έτσι είπα να κόψω από εκείνη τη γειτονιά. Δεν το συνήθιζα να περνάω από κει, στενοί οι δρόμοι, καλντερίμια, κακόφημο σημείο, πήχτρα στους Αλβανούς και στα Πακιστάνια, Έλληνες με τα κιάλια έβλεπες, αλλά λέω, δεν βαριέσαι, ας μπω μπας και αποφύγω την κίνηση. Και ήμουν στα μισά όταν τα είδα, τρέχανε σε πανικό, κάμποσα φορώντας τη στολή της παρέλασης, μπλε παντελόνια και λευκά πουκάμισα, κρατώντας σημαιούλες και κάτι σανίδια, σπάγανε σαν τις μπίλιες τους μπιλιάρδου μέσα στα στενά, σαν να τα κυνηγούσανε κάνανε, αγρίμια, να ήταν οκτώ ως δέκα χρονών; Και να σου πω τι με φρικάρει τώρα, τι με κάνει να ανατριχιάζω; Ότι πέρασα από δίπλα του και δεν το είδα. Από δίπλα του. Πώς γίνεται να μην το είδα; Τόσα αίματα να μην τα είδα; 

Μια γειτόνισσα. Εμένα ο δικός μου είχε βγει από το σπίτι νωρίς το πρωί, ντυμένος στην τρίχα, αποβραδίς του είχα κολλαριστό το πουκάμισο, το παντελόνι με τσάκιση, στην πένα ήταν, του είπα, Θα έρθω να σε δω αλλά μετά κακομοίρη μου γύρνα σπίτι, όχι σούρτα φέρτα στις γειτονιές γιατί θα τα χαλάσεις τα ρούχα και άλλα να σου αγοράσω δύσκολο, τον νου σου, του είπα, αλλά κλασικά με έγραψε, μετά την παρέλαση τον είδα να κάνει πηγαδάκια με τα άλλα αγρίμια της γειτονιάς, τραβήξανε για το μικρό πάρκο, και λίγο πιο μετά τα άκουγα από το παράθυρο της κουζίνας, τα άκουγα να παίζουν, είπα μέσα μου, Θεέ μου πάνε τα ρούχα του, λωρίδες θα το κάνει το πουκάμισο, αλλά χρόνο δεν είχα να πάω να τον αρπάξω από το αυτί, είχα και το μωρό να στριγκλίζει, είχα και τον άντρα μου που ήταν ήδη φέσι μπροστά από την τηλεόραση που έδειχνε τα τανκ και τα αεροπλάνα της αεροπορίας πάνω από τη Βουλή και τα κομάντο να χαιρετάνε τους επισήμους, έτσι έξω δεν βγήκα και όταν ο γιος μου γύρισε, δεν πρόσεξα το πρόσωπό του, δεν είδα το πρόσωπό του, τα ρούχα του είδα, το πουκάμισο, το παντελόνι. Κανένα σκίσιμο, βρώμικος, μέσα στη σκόνη ήταν, αλλά η σκόνη με ένα καλό πλύσιμο φεύγει. Και μονάχα πιο μετά είδα το πρόσωπό του, σκιαγμένος, λες και είχε δει το διάολο, τα μάτια του στο πάτωμα, σαν σε σοκ ήταν, του πιάνω το πιγούνι, του σηκώνω το πρόσωπο και τότε είδα τα δάκρυα να βγαίνουν ποτάμι από τα μάτια του, τον πιάσανε σπασμοί, Ο Κολοκοτρώνης το έκανε, είπε, Ο Κολοκοτρώνης, ο Κολοκοτρώνης, όχι εγώ, όχι εγώ. Και πριν ακόμα καλά καλά τον ρωτήσω τι στο διάτανο εννοεί, ακούστηκε η στριγκλιά της γυναίκας έξω στον δρόμο. 

Ένας αστυνομικός. Ο Κολοκοτρώνης, τηρουμένων των αναλογιών, ήταν ο εγκέφαλος. Αυτός τα κανόνισε, αυτός τα μάζεψε εκεί. Υπήρχε βέβαια και ο Καραϊσκάκης και ο Κανάρης και ο Παλαιών Πατρών Γερμανός και ο Παπαφλέσσας υπήρχε. Υπήρχανε και άλλοι αλλά γι’ αυτούς δεν είχανε περισσέψει ονόματα ή δεν ζητήσανε ονόματα ή δεν τους έδωσε –ο Κολοκοτρώνης– ονόματα. Οι ανώνυμοι, ας διευκρινιστεί ότι, σε αντίθεση με τους επώνυμους, που ήταν από ημεδαπές οικογένειες, ήταν αλβανικής, ρουμάνικης ή βουλγαρικής καταγωγής. Συνολικά ημεδαποί και αλλοδαποί ήταν δώδεκα. Ο Εχθρός ήταν ένας. Συριακής καταγωγής. Ο οπλισμός ήταν αρμοδιότητα του Κολοκοτρώνη. Επιβεβαιώσαμε ότι ο πατέρας του Κολοκοτρώνη τον βοήθησε στο ζήτημα του οπλισμού. 

Tου σηκώνω το πρόσωπο και τότε είδα τα δάκρυα να βγαίνουν ποτάμι από τα μάτια του, τον πιάσανε σπασμοί, Ο Κολοκοτρώνης το έκανε, είπε, Ο Κολοκοτρώνης, ο Κολοκοτρώνης, όχι εγώ, όχι εγώ. Και πριν ακόμα καλά καλά τον ρωτήσω τι στο διάτανο εννοεί, ακούστηκε η στριγκλιά της γυναίκας έξω στον δρόμο. 

Ένας μαραγκός. Ο πατέρας του, γνωστή φάτσα, πρέπει να δούλευε απέναντι στο φανοποιείο, περίεργη περίπτωση, άραζε με τους εργάτες μου κάτω από το υπόστεγο, πολυλογάς, παρλαπίπας, ψεκασμένος, θεωρίες συνωμοσίας, τσιπάκια, μασόνοι κτλ, τέτοιο στυλάκι, μια φορά είχε λογοφέρει με τον Αντριάν, το δεξί μου χέρι στη δουλειά, Και ποιος είσαι συ ρε πούστη που μου κουνάς το δάχτυλο αλβαναρά γαμώ τον Χότζα σου, γαμώ τον Αλλάχ σου, τέτοια πράματα έλεγε στον Αντριάν, με το ζόρι κρατήσαμε τον Αντριάν να μην του ορμήσει, δεν σηκώνει πολλά πολλά ο Αντριάν, του αλατιού θα τον έκανε έτσι στούμπος και λιγνός που είναι ο τύπος αυτός, αλλά μπήκαμε στη μέση και τους χωρίσαμε, μετά ο τύπος έκανε καιρό να πατήσει στο υπόστεγο, ώσπου μια βδομάδα πριν ήρθε και με παρακάλεσε να αφήσω τον γιο του να ψαχουλέψει τον σωρό με τα σανίδια και να πάρει κάμποσα, του είπα ΟΚ, κανένα πρόβλημα, έτσι ο γιος του ήρθε ένα απόγευμα, ένα πιτσιρίκι ήταν, βία δέκα έντεκα χρονών, και άρχισε να ψαχουλεύει στον σωρό, το ρώτησα το παιδί, Τι θα τα κάνεις τα σανίδια, Μια εργασία έχω, μου είπε, μια κατασκευή, κάτι για το 1821. Δεν ρώτησα κάτι παραπάνω, πώς μπορούσα να φανταστώ τι πραγματικά τα ήθελε;    

Ένας δάσκαλος. Πρέπει να μιλάς για το ’21 δίχως να το σκέφτεσαι ως το ’21. Αυτό λέω εγώ. Σε θαμπώνει σαν ήλιος το ’21, σε τυφλώνει. Σου καίει το κεφάλι το ’21. Δύσκολο πράγμα το ’21. Να μιλάς για το ’21 χωρίς να μιλάς για το ’21. Γίνεται; Τι να σου πω. Το προσπαθώ. Να μιλάς για το ’21 χωρίς μανιχαϊσμούς, χωρίς άσπρο και μαύρο. Γίνεται; Το προσπαθώ. Αλλά είναι δύσκολο. Είναι σαν να μιλάς για τον πατέρα σου χωρίς συναίσθημα, σαν να μιλάς για τη μάνα σου χωρίς νοσταλγία. Γίνεται; Εγώ το μίσος δεν θέλω να το καλλιεργώ, μακριά από μένα τέτοια πράματα. Αλλά οι ήρωες είναι ήρωες. Τι, να πω ψέματα; Αλλά και η άλλη πλευρά ήταν άνθρωποι, είχαν γυναίκες και παιδιά. Γεγονός αδιαμφισβήτητο. Ήταν άνθρωποι. Κι ας ήταν οι δικοί μας υπεράνθρωποι. Με νιώθεις; Όχι, από μένα το συγκεκριμένο παιδί δεν άκουσε για άσπρο και μαύρο. Δεν μετέδωσα εγώ μίσος σε κανένα. Αλλά η Ιστορία είναι Ιστορία. Τελεία και παύλα. 

200 chronia toraΈνας γυμναστής. Εγώ τα πιστεύω μου δεν τα κρύβω. Και στις συνελεύσεις πάω και σε πορείες. Τι, γίναμε χούντα και δεν το κατάλαβα; Παιδαγωγός είμαι πάνω απ’ όλα. Και μετά γυμναστής. Στα παιδιά πρέπει να λέμε αλήθειες. Έτσι φτιάχνεις πολίτες. Αν ξέρεις άλλον τρόπο, πες μου. Με μύθους φτιάχνεις άλλα πράγματα, πολίτες δεν φτιάχνεις όμως. Και εμείς έχουμε τους μύθους μας, άλλους μύθους, όχι εθνικούς. Μεγάλη συζήτηση. Άλλη φορά όμως. Στο προκείμενο τώρα. Ναι, ο πατέρας του ήρθε και με βρήκε μια μέρα στο σχόλασμα. Μου όρμησε. Και ποιος είσαι συ ρε μπαγλαμά να μολύνεις το παιδί μου; Επειδή είσαι συ εθνοπροδότης θα κάνεις και τον γιο μου; Πας καλά; Ο άνθρωπος ήταν τρελός. Τα μάτια του γυάλινα, το κοντό σκαρί του έτρεμε από το νεύρο. Και γιατί παρακαλώ μου όρμησε; Γιατί έτυχε να μιλήσω στα παιδιά για την Τριπολιτσά. Γι’ αυτό που έγινε στην Τριπολιτσά το ’21. Κατάλαβες; Κατάλαβες σε τι σημείο έχουμε φτάσει; 

Η μάνα του Κολοκοτρώνη. Εμείς δεν τα βγάζαμε πέρα. Με τίποτα δεν βγαίναμε. Από το έντεκα άρχισε αυτό το χάλι. Λίγα τα μεροκάματα του άντρα μου στο φανοποιείο. Δεν βγαίναμε. Μιζέρια, σκοτωνόμασταν. Γιατί όποτε δεν δούλευε ο άντρας μου, δεν είχε πού να πάει, σπίτι έμενε. Έβλεπε στο ιντερνέτ πράματα. Να σου σηκώνεται η τρίχα. Όλοι θέλανε το κακό μας σε αυτά τα βίντεο. Να μας εξαφανίσουν θέλανε. Δυνάμεις από έξω, σκοτεινές δυνάμεις. Έβριζε ο άντρας μου, χτυπιόταν. Έβλεπε, έβλεπε. Ιστορικά πράματα. Μαζί με τον μικρό… Τον έβαζε στα γόνατά του. Βλέπανε και του έλεγε για την Ιστορία. Ένα κομπολόι από ήρωες η ιστορία, η ιστορία που του έλεγε του μικρού. Από Μεγαλέξανδρο μέχρι τα κομάντο στα Ίμια. Να μην ντρέπεται γι’ αυτό που είναι, του έλεγε. Έλληνας είναι. Γίνεται να ντρέπεται ένας Έλληνας; Τέτοια του έλεγε. Και οι λογαριασμοί να μαζεύονται στο πάγκο της κουζίνας. Ρεύματα, νερά, ειδοποιήσεις της τράπεζας. Αλλά αυτός στα τέτοια του. Είχε βουλιάξει στις ιστορίες του και πήρε και τον μικρό μαζί του. Πείτε μου σας παρακαλώ, πώς το έκανε αυτό το πράμα το παιδί μου; Πώς έγινε; Έχω να κοιμηθώ μέρες. Αγριεύομαι. Ακούω τη μάνα του άλλου παιδιού στον ύπνο μου. Οι φωνές της μόλις το βρήκε στον δρόμο έξω από το πάρκο…

Ο Κολοκοτρώνης. Ύστερα φύγαμε, τρέξαμε όλοι. Στα σπίτια τους όλοι. Εγώ πίσω έμεινα, πίσω από μια κολόνα της ΔΕΗ. Η μάνα του είχε σκύψει από πάνω του. Τσίριζε η μάνα του. Με βγαλμένη τη μαντίλα… Ήθελα να πάω να της πω της μάνας του ότι δεν το ήθελα. Δεν το ήθελα, δεν το ήθελα. Ήθελα να της πω πως αυτός έπρεπε κανονικά να κάνει πίσω και να παραδοθεί. Αυτό ήταν το παιχνίδι που θα παίζαμε. Να παραδοθεί σε εμάς, να χάσει. Σαν το ’21. Να χάσει. Να κερδίσουμε εμείς. Αλλά αυτός δεν παραδόθηκε. Δεν παραδόθηκε. 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο γιος του δασκάλου επιστρέφει στο νησί (διήγημα)

Ο γιος του δασκάλου επιστρέφει στο νησί (διήγημα)

Καθόταν στη σάλα. Κοιτούσε σκεφτικός από το φινιστρίνι. Στο σύθαμπο ενός πρωταπριλιάτικου ουρανού αρμένιζε η μικρή πολιτεία∙ κοντά και πιο κοντά και πιο κοντά.

Διήγημα του Παντελή Αδαμίδη

...
Ο Τάκης (διήγημα)

Ο Τάκης (διήγημα)

Μας έφερε καρπούζι. Είπε στη μαμά να το κόψει και να το βάλει στο ψυγείο. Θα το φάμε στη θάλασσα, είπε. Η μαμά μάζεψε το ρούχο της στον λαιμό και τον κοίταξε, εκείνος είπε: Ερημιά είναι, μόνο εμείς οι τέσσερις θα είμαστε.

Του Νίκου Αδάμ Βουδούρη

Μετά π...

Στο Μπάγκειο με βροχή (διήγημα)

Στο Μπάγκειο με βροχή (διήγημα)

Έσταζε το ταβάνι πάνω στα λινά, λευκά κοστούμια τους, έπεφτε το νερό στα λεκανάκια, αλλά η αίθουσα του παλιού νεοκλασικού κρατούσε ακόμα την αίγλη της, και καθώς το φως έμπαινε με δυσκολία από τα κουφωμένα παντζούρια, οι άσχημες λεπτομέρειες της ετοιμόρροπης κεντρικής σάλας κρύβονταν ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

«Η Καγκελάριος» είναι μια καθηλωτική πολιτική βιογραφία και ταυτόχρονα μια προσωπική ανθρώπινη ιστορία ενός αουτσάιντερ: μιας χημικού, κόρης πάστορα, η οποία μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία και κατάφερε να γίνει η άτυπη ηγέτιδα της Δύσης. Στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Ψυχογιός στις 21 Οκτωβρίου...

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στις «Προσωπικότητες» Σεπτεμβρίου 2021 παρουσιάζει τον Στέλιο Ράμφο.

Επιμέλεια: Book Press

Στέλιος Ράμφος: κορυφαίος στοχαστής, πολυγραφότατος συγγραφέας και από τους πλέον επιδραστικούς σύγχρονους φιλοσόφους.

...
Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Θέατρο, χορός, σινεμά, instalations, προβολές, λογοτεχνία, κοινωνικός προβληματισμός και «μια υπόσχεση ευτυχίας που δεν έρχεται αλλά είναι ωραίο να την περιμένεις σαν να φτάνει», όπως σημείωσε η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση στην παρουσίαση του προγράμματος της Στέγης για το 2021-...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ