alt

Σκέψεις με αφορμή το live streaming από την παράσταση «Ιόν» του Χρήστου Παπαδόπουλου στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, το βράδυ της Κυριακής 4 Φεβρουαρίου.

Της Κλημεντίνης Βουνελάκη

Τίτλος και διαφημιστικές καταχωρήσεις μας προδιέθεταν για μια παράδοξη συνάντηση της παράστασης με το κοινό της. Τον όρο «ιόν» θυμόμαστε από τη φυσική και τη χημεία στο σχολείο: μόριο φορτισμένο θετικά ή αρνητικά λόγω της απώλειας ή πρόσκτησης ενός ή περισσοτέρων ηλεκτρονίων. Μα και η παράσταση ανακαλούσε πείραμα σε συνθήκες εργαστηρίου με το μάτι του θεατή στο φακό μικροσκοπίου, ίσως και ένα κάλεσμα σε μια μυστική εμπειρία με διάμεσο το σώμα.

Δέκα γυναίκες και άνδρες γυμνοί από τη μέση και πάνω μας εισάγουν σταδιακά σε ένα τελετουργικό μινιμαλιστικής αισθητικής και αφαιρετικής – επαναληπτικής διάθεσης, ντυμένο ιδανικά με την industrial μουσική του Coti K. και ενσαρκωμένο από μια ομάδα εξαιρετικών περφόρμερ.

Τα πρώτα δέκα λεπτά κύλησαν μέσα σε απόλυτο σκοτάδι και σιωπή με τις κόρες να διαστέλλονται αμήχανα, ώσπου μια χαραμάδα φωτός –όσο ένα λαμπτήρας νέον– ήρθε να φανερώσει ότι κάτι συντελείται επί σκηνής: γρήγορα περάσματα σωμάτων όπου μπορούσες να διακρίνεις αμυδρά τα πέλματα των χορευτών. Λίγο αργότερα θα αναδυόταν μια κεντρική φιγούρα περιστοιχισμένη από ένα corpus χορευτών («ιόντων»). Δέκα γυναίκες και άνδρες γυμνοί από τη μέση και πάνω μας εισάγουν σταδιακά σε ένα τελετουργικό μινιμαλιστικής αισθητικής και αφαιρετικής – επαναληπτικής διάθεσης, ντυμένο ιδανικά με την industrial μουσική του Coti K. και ενσαρκωμένο από μια ομάδα εξαιρετικών περφόρμερ. Με τις αντιλήψεις για την αναπαράσταση του σώματος να ποικίλλουν κατά μήκος της ιστορίας του χορού, ο Χρήστος Παπαδόπουλος με μακρά θητεία ως ερμηνευτής αλλά σχετικά καινούργιος στα χορογραφικά πράγματα έρχεται με την τρίτη κατά σειρά δημιουργία του να μας εκπλήξει θετικά. Παρότι τα ερεθίσματα και οι εμπειρίες του ήταν περισσότερο σχετικές με ένα σώμα που αφηγείται ή που εντυπωσιάζει με την δεξιοτεχνία του, αυτός κράτησε «το δικό του» κλαδί του απαραβίαστου πριμοδοτώντας μια διαφορετική αντίληψη της σωματικότητας. 

Ποιο σώμα λοιπόν; Γιατί υπάρχουν πολλά: του ανατόμου, του επιστήμονα, το ερωτικό σώμα, το πάσχον σώμα, το καθημερινό σώμα κ.λπ. Γοητευμένος ο ίδιος από την αμεσότητα της γλώσσας του σώματος επιλέγει εξ ενστίκτου μια γραφή απλή και μια οικονομία στη χρήση των μέσων θαυμαστή, μακριά από φλυαρίες και περιττά που συνιστούν το κυρίαρχο ρεύμα στην εγχώρια σκηνή. Αυτή η εμμονή στην ιδιοσυγκρασιακή του ανάγκη, μαζί με την θέληση να εστιάσει σε ένα παιχνίδι συντονισμού ή συν-ήχησης διαφορετικών σωμάτων κάνουν ήδη την ειδοποιό διαφορά. Με βασικά κινητικά μοτίβα την καθετότητα και την στάση σε μια σκηνή γυμνή, μακριά από τον φόβο του κενού, «αναζητά ένα είδος πειθαρχίας στο έλασσον», όπως αναφέρει στο σημείωμά του ο δραματουργός Τάσος Κουκουτάς. Όλα αυτά τα στοιχεία της παράστασης δεν διεκδικούν εύσημα καινοτομίας. Ας μην ξεχνάμε ότι είμαστε επίγονοι μιας ιστορικής συγκυρίας όπου τα πάντα έχουν συντελεστεί, ενώ το αυθεντικό παραμένει ζητούμενο. Η μοντερνικότητα άλλωστε για τον χορό, όπως και για τις άλλες τέχνες κατά μήκος του 20ού αιώνα, απαιτούσε από τον καλλιτέχνη την εξερεύνηση της προσωπικής του γραφής. Στα μονοπάτια μιας τέτοιας αναζήτησης τοποθετεί τον εαυτό του ο χορογράφος, μακριά από τα κατασκευασμένα θεάματα όσο και από τον στείρο φορμαλισμό, που ανάγει τον πειραματισμό σε αυταξία.

Το «Ιόν» απευθύνεται στα ημιτόνια των αισθήσεων και μας συντονίζει μέσω μιας ελάχιστης κίνησης που θυμίζει αιώρηση, με τον εσωτερικό μας εαυτό. Η ανέλιξη του δρώμενου μέσα από το επαναλαμβανόμενο, υπνωτιστικά σχεδόν, μοτίβο με τους χορευτές να διαχέονται στον χώρο επί εξήντα λεπτά για να επιστρέψουν συσπειρωμένοι στο σημείο από το οποίο ξεκίνησαν, οδηγεί σε μια ποιητική και ανορθόδοξη εμπειρία, που δεν είναι ούτε διανοητική ούτε ψυχική, αγγίζει το άφατο και λειτουργεί σαν καθρέφτης στο δικό μας φαντασιακό. 

* Η ΚΛΗΜΕΝΤΙΝΗ ΒΟΥΝΕΛΑΚΗ είναι δημοσιογράφος-κριτικός χορού.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

 «Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

«Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

Για την παράσταση «Σ' εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη που ανεβαίνει στο Αμφιθέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη. Κεντρική εικόνα: © Mike Rafail.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

«Άλλες εποχές» σε σκηνοθεσία Άρη Τρουπάκη (κριτική) – Ένας θαυμάσιος Πίντερ στο θέατρο της οδού Κυκλάδων

«Άλλες εποχές» σε σκηνοθεσία Άρη Τρουπάκη (κριτική) – Ένας θαυμάσιος Πίντερ στο θέατρο της οδού Κυκλάδων

Για την παράσταση «Άλλες εποχές» του Χάρολντ Πίντερ που ανεβαίνει στο θέατρο της οδού Κυκλάδων σε σκηνοθεσία του Άρη Τρουπάκη. Κεντρική εικόνα: © Δ. Λογοθέτης.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

«Η μ...

«Περιμένοντας τον Γκοντό» σε σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου στη Στέγη (κριτική): Υπαρξιακό παραλήρημα σε μια υπερβατική παράσταση

«Περιμένοντας τον Γκοντό» σε σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου στη Στέγη (κριτική): Υπαρξιακό παραλήρημα σε μια υπερβατική παράσταση

Για την παράσταση «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ σε σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου που ανεβαίνει στην κεντρική σκηνή της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση. Κεντρική εικόνα: © Johanna Weber. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

Δόθηκε σήμερα (28/5) η Συνέντευξη Τύπου για το 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (26-30 Ιουνίου 2024). Σπουδαίοι Έλληνες και ξένοι συγγραφείς αναμένονται στην Κρήτη, ενώ το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είναι πιο φιλόδοξο σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Στην κεντρική εικόνα, εκδήλωση από το περσινό φεστιβάλ στα σκαλιά πί...

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί από τις 14 μέχρι και τις 30 Ιουνίου στο Πασαλιμάνι.

Επιμέλεια: Book Press

Ακόμη μια χρονιά η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί σε ένα αγαπημένο σημείο συνάντησης των πειραιωτών, στο Πασαλιμάν...

 «Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

«Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

Για την παράσταση «Σ' εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη που ανεβαίνει στο Αμφιθέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη. Κεντρική εικόνα: © Mike Rafail.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωσιακές ηρωίδες

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωσιακές ηρωίδες

Γυναίκες άλλων εποχών, αλλά και σύγχρονες. Βασίλισσες, αλλά και γυναίκες της διπλανής πόρτας. Επιλέγουμε πέντε πρόσφατα βιβλία Ελλήνων συγγραφέων που μας προσφέρουν, αντίστοιχα, πέντε εντυπωτικές και καλοσχηματισμένες ηρωίδες. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος  ...

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ