alt

Σκέψεις με αφορμή το live streaming από την παράσταση «Ιόν» του Χρήστου Παπαδόπουλου στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, το βράδυ της Κυριακής 4 Φεβρουαρίου.

Της Κλημεντίνης Βουνελάκη

Τίτλος και διαφημιστικές καταχωρήσεις μας προδιέθεταν για μια παράδοξη συνάντηση της παράστασης με το κοινό της. Τον όρο «ιόν» θυμόμαστε από τη φυσική και τη χημεία στο σχολείο: μόριο φορτισμένο θετικά ή αρνητικά λόγω της απώλειας ή πρόσκτησης ενός ή περισσοτέρων ηλεκτρονίων. Μα και η παράσταση ανακαλούσε πείραμα σε συνθήκες εργαστηρίου με το μάτι του θεατή στο φακό μικροσκοπίου, ίσως και ένα κάλεσμα σε μια μυστική εμπειρία με διάμεσο το σώμα.

Δέκα γυναίκες και άνδρες γυμνοί από τη μέση και πάνω μας εισάγουν σταδιακά σε ένα τελετουργικό μινιμαλιστικής αισθητικής και αφαιρετικής – επαναληπτικής διάθεσης, ντυμένο ιδανικά με την industrial μουσική του Coti K. και ενσαρκωμένο από μια ομάδα εξαιρετικών περφόρμερ.

Τα πρώτα δέκα λεπτά κύλησαν μέσα σε απόλυτο σκοτάδι και σιωπή με τις κόρες να διαστέλλονται αμήχανα, ώσπου μια χαραμάδα φωτός –όσο ένα λαμπτήρας νέον– ήρθε να φανερώσει ότι κάτι συντελείται επί σκηνής: γρήγορα περάσματα σωμάτων όπου μπορούσες να διακρίνεις αμυδρά τα πέλματα των χορευτών. Λίγο αργότερα θα αναδυόταν μια κεντρική φιγούρα περιστοιχισμένη από ένα corpus χορευτών («ιόντων»). Δέκα γυναίκες και άνδρες γυμνοί από τη μέση και πάνω μας εισάγουν σταδιακά σε ένα τελετουργικό μινιμαλιστικής αισθητικής και αφαιρετικής – επαναληπτικής διάθεσης, ντυμένο ιδανικά με την industrial μουσική του Coti K. και ενσαρκωμένο από μια ομάδα εξαιρετικών περφόρμερ. Με τις αντιλήψεις για την αναπαράσταση του σώματος να ποικίλλουν κατά μήκος της ιστορίας του χορού, ο Χρήστος Παπαδόπουλος με μακρά θητεία ως ερμηνευτής αλλά σχετικά καινούργιος στα χορογραφικά πράγματα έρχεται με την τρίτη κατά σειρά δημιουργία του να μας εκπλήξει θετικά. Παρότι τα ερεθίσματα και οι εμπειρίες του ήταν περισσότερο σχετικές με ένα σώμα που αφηγείται ή που εντυπωσιάζει με την δεξιοτεχνία του, αυτός κράτησε «το δικό του» κλαδί του απαραβίαστου πριμοδοτώντας μια διαφορετική αντίληψη της σωματικότητας. 

Ποιο σώμα λοιπόν; Γιατί υπάρχουν πολλά: του ανατόμου, του επιστήμονα, το ερωτικό σώμα, το πάσχον σώμα, το καθημερινό σώμα κ.λπ. Γοητευμένος ο ίδιος από την αμεσότητα της γλώσσας του σώματος επιλέγει εξ ενστίκτου μια γραφή απλή και μια οικονομία στη χρήση των μέσων θαυμαστή, μακριά από φλυαρίες και περιττά που συνιστούν το κυρίαρχο ρεύμα στην εγχώρια σκηνή. Αυτή η εμμονή στην ιδιοσυγκρασιακή του ανάγκη, μαζί με την θέληση να εστιάσει σε ένα παιχνίδι συντονισμού ή συν-ήχησης διαφορετικών σωμάτων κάνουν ήδη την ειδοποιό διαφορά. Με βασικά κινητικά μοτίβα την καθετότητα και την στάση σε μια σκηνή γυμνή, μακριά από τον φόβο του κενού, «αναζητά ένα είδος πειθαρχίας στο έλασσον», όπως αναφέρει στο σημείωμά του ο δραματουργός Τάσος Κουκουτάς. Όλα αυτά τα στοιχεία της παράστασης δεν διεκδικούν εύσημα καινοτομίας. Ας μην ξεχνάμε ότι είμαστε επίγονοι μιας ιστορικής συγκυρίας όπου τα πάντα έχουν συντελεστεί, ενώ το αυθεντικό παραμένει ζητούμενο. Η μοντερνικότητα άλλωστε για τον χορό, όπως και για τις άλλες τέχνες κατά μήκος του 20ού αιώνα, απαιτούσε από τον καλλιτέχνη την εξερεύνηση της προσωπικής του γραφής. Στα μονοπάτια μιας τέτοιας αναζήτησης τοποθετεί τον εαυτό του ο χορογράφος, μακριά από τα κατασκευασμένα θεάματα όσο και από τον στείρο φορμαλισμό, που ανάγει τον πειραματισμό σε αυταξία.

Το «Ιόν» απευθύνεται στα ημιτόνια των αισθήσεων και μας συντονίζει μέσω μιας ελάχιστης κίνησης που θυμίζει αιώρηση, με τον εσωτερικό μας εαυτό. Η ανέλιξη του δρώμενου μέσα από το επαναλαμβανόμενο, υπνωτιστικά σχεδόν, μοτίβο με τους χορευτές να διαχέονται στον χώρο επί εξήντα λεπτά για να επιστρέψουν συσπειρωμένοι στο σημείο από το οποίο ξεκίνησαν, οδηγεί σε μια ποιητική και ανορθόδοξη εμπειρία, που δεν είναι ούτε διανοητική ούτε ψυχική, αγγίζει το άφατο και λειτουργεί σαν καθρέφτης στο δικό μας φαντασιακό. 

* Η ΚΛΗΜΕΝΤΙΝΗ ΒΟΥΝΕΛΑΚΗ είναι δημοσιογράφος-κριτικός χορού.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ρος και Ρέιτσελ, στο θέατρο «Κυδωνία»

Ρος και Ρέιτσελ, στο θέατρο «Κυδωνία»

Για την παράσταση του Τζέιμς Φριτς «Ρος και Ρέιτσελ» σε μετάφραση του Δημήτρη Κιούση και σκηνοθεσία του Μιχάλη Βιρβιδάκη, η οποία παρουσιάστηκε στον αίθριο χώρο του θεάτρου «Κυδωνία» στα Χανιά. Και δυο λόγια για το Θέατρο «Κυδωνία», ως κοιτίδα πολιτισμού για τα Χανιά. 

Γράφει ο ...

Δυο πρόσφατες παραγωγές της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση

Δυο πρόσφατες παραγωγές της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση

Για την περφόρμανς της Τάνια Ελ Χούρυ «Cultural Exchange Rate» η οποία παρουσιάστηκε στη Στέγη από τις 6-8 Μαρτίου και για το μιούζικαλ «Moby Dick» σε μουσική Δημήτρη Παπαδημητρίου και σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα, το οποίο παρουσιάστηκε στο θέατρο Παλλάς.

...

Το αυγό του φιδιού στην οδό Κεφαλληνίας

Το αυγό του φιδιού στην οδό Κεφαλληνίας

Για την παράσταση του Τόμας Μπέρνχαρντ «Πριν την αποχώρηση» σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη, η οποία παρουσιάστηκε στο Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας.

Του Νίκου Ξένιου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαρία Γιαγιάννου «Το μέλος φάντασμα», που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Περπατούσε προς το οίκημα με βήμα χαλαρό αλλά, όταν διαπίστωσε ότι δεν πλησία...

Σωστό αίμα, της Φραντσέσκα Μελάντρι – τοιχογραφία μιας αμαρτωλής Ιταλίας

Σωστό αίμα, της Φραντσέσκα Μελάντρι – τοιχογραφία μιας αμαρτωλής Ιταλίας

Για το μυθιστόρημα της Φραντσέσκα Μελάντρι «Σωστό αίμα» (μτφρ. Άμπυ Ραΐκου, εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Η σύγχρονη ιταλική λογοτεχνία δεν σταματά να μας εκπλήσσει θετικά. Οι Ιταλοί και κυρίως οι Ιταλίδες μυθι...

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαρία Γιαγιάννου «Το μέλος φάντασμα», που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Περπατούσε προς το οίκημα με βήμα χαλαρό αλλά, όταν διαπίστωσε ότι δεν πλησία...

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Marilynne Robinson «Στο σπίτι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Γκλόρι πήρε τον Τζακ επάνω στο δωμάτιο που είχε ετοιμά...

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Βάσιας Τζανακάρη «Αδελφικό», που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΜΑΡΩ

Το μωρό γκρίνιαζε σε όλη τη διαδρομή. Τόσο που το μι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εννέα νέοι συγγραφείς μοιράζονται μαζί μας σκέψεις τους για ένα βιβλίο που διάβασαν τον Αύγουστο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

27 Σεπτεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών. Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ