Frederik Buyckx.limghandler700

Για την παράσταση Zvizdal, της ομάδας Berlin, που παίζεται χθες και σήμερα, 11 Μαΐου, στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, στο πλαίσιο του Fast Forward Festival. 

Του Νίκου Ξένιου

Στο χωριό Ζβίζνταλ της Ουκρανίας ζει ένα ζευγάρι σχεδόν ενενηντάχρονων αγροτών, ο Πέτρο και η Νάντια, απομονωμένο από τον υπόλοιπο κόσμο. Οι άνθρωποι αυτοί αρνούνται να μετακινηθούν από τη γενέθλια γη τους και αδιαφορούν για τη ραδιενέργεια. Η περφόρμανς/κινηματογράφηση/εικαστική εγκατάσταση των Berlin στην κεντρική σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση είναι ένα χρονικό της πορείας του ανθρώπινου είδους προς την εξαφάνιση, ένα τρυφερό δοκίμιο πάνω στη συντροφικότητα αλλά και στην επικούρεια νηφαλιότητα της τρίτης ηλικίας απέναντι στον επερχόμενο θάνατο. 

«Στα είκοσί μου ήξερα μόνο Πατρίδα και Στάλιν»

Από τον Απρίλιο του 1986 εκκενώνεται η ευρεία ακτίνα διαρροής του πυρηνικού εργοστασίου του Τσερνόμπιλ και 350.000 κάτοικοι εγκαταλείπουν είκοσι χωριά και πόλεις γύρω από το Πριπιάτ. Τριάντα εφτά χρόνια μετά παρακολουθούμε την ερμητική ζωή των μισάνθρωπων αυτών γερόντων. Επίμονα αυτοεξόριστος στη Ζώνη του Λυκόφωτος, σε χώρο ουσιαστικά απαγορευμένο από την κυβέρνηση και ουσιαστικά μη κατοικήσιμο ή καλλιεργήσιμο, ο ηλικιωμένος Πέτρο εναποθέτει τη μοίρα του στον Θεό, φυτεύει πατάτες και μανιτάρια, φτιάχνει σανό για το άλογο και τρώει σούπες χορταρικών αδιαφορώντας για την παγερή, πανταχού παρούσα αλλά μη αντιληπτή δια των αισθήσεων ραδιενέργεια που έχει εμποτίσει το έδαφος, το υπέδαφος και κάθε ζωντανό οργανισμό. Αυτήν τη στάση συμμερίζεται και η «μπάμπα» (βαύβω) Νάντια, η σύντροφός του: «Γιατί να φύγουμε; Πού είναι καλύτερα; Είναι πιο πράσινο το χορτάρι από την άλλη μεριά;» διερωτάται η γριούλα, ενώ ο γέρος της αποδίδει την ύπαρξη των εντόμων στην κακοποιό παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών. Για την ακρίβεια, πρόκειται για έναν άνθρωπο που πίστεψε στο σοσιαλιστικό πείραμα και μετά το είδε να γκρεμίζεται. Τη θέση του έχει σήμερα πάρει ένας κρανίου τόπος, όπου άνθρωποι και ζώα αργοπεθαίνουν, στο σκηνικό μιας οργιάζουσας βλάστησης, ανάλογης του τίτλου του όλου πρότζεκτ: Ολόκαινο! 

Οι δυο ηλικιωμένοι, καταδικασμένοι σε εθελούσια απομόνωση, χωρίς φως, νερό, γκάζι, τηλέφωνο ή ταχυδρομείο, χωρίς τα παιδιά τους και με μόνη συντροφιά μια γελάδα, μια γέρικη φοράδα, μια γάτα, ένα σκύλο και λίγες κότες, περιμένουν τη χριστιανική γιορτή των Ψυχών για να αντικρίσουν τα Λάντα των γνωστών και φίλων μιας άλλης εποχής να κατακλύζουν το χωριό για να επισκεφθούν τους τάφους των δικών τους ανθρώπων. Όλη η κινηματογράφηση (το αρχειακό υλικό, οι συνεντεύξεις, το μονταρισμένο φιλμ με την υπέροχη μουσική υπόκρουση, αλλά και το τράβελινγκ της κάμερας μικρο-λήψης πάνω από τις τρεις μακέτες/φάσεις του σκηνικού και η μείξη της ζωντανής εικόνας με τη μακέτα) ουσιαστικά φιλοτεχνεί μιαν εικόνα αφανισμού και θανάτου. Ξεχωριστή φιλμική γλώσσα μιας ομάδας ερευνητικής που είναι πολιτική ως προς τη στόχευση και βαθιά ανθρώπινη ως προς τον προβληματισμό.

Στην απαγορευμένη Ζώνη, ο Άνθρωπος

Τα ερειπωμένα οικήματα του συνοικισμού που κάποτε έσφυζαν από ζωή τώρα τα σκεπάζει η καλοκαιρινή βλάστηση και το βαρύ πέπλο του χιονιού το χειμώνα. Διώχνοντας τις μύγες με μια κίνηση του χεριού το ηλικιωμένο ζευγάρι περιμένει στωϊκά να δει την εξέλιξη της καταστροφής. «Έτσι είναι τα πράγματα», λέει και ξαναλέει, ενώ διαρκώς επικαλείται τον Θεό: «Αχ Θεέ μου, Θεέ μου!». Με φαταλιστική στωϊκότητα και παραίτηση από το σύνολο των κοινωνικών δρώμενων, οι άνθρωποι αυτοί έχουν αφεθεί στους νόμους της παρά φύσιν αποσύνθεσης και υφίστανται στωϊκά τους πόνους και τις στερήσεις μιας ζωής όπου η τεχνολογία απέτυχε. Μοιάζουν με φυλάρχους μιας αφρικανικής φυλής του βορρά που κυβερνούν ένα χωριό χωρίς κατοίκους, χωρίς επικοινωνία, ενημέρωση και πρόνοια, δέσμιοι των προλήψεων, του πονόδοντου και της απλυσιάς. Ξεχασμένοι, παραμελημένοι αλλά έχοντας ο ένας τον άλλον, οι δυο γέροι επιδίδονται σε μια βιοσοφική, χιουμοριστική θεώρηση του φαινομένου της ζωής, ενώ, σαν ασκητές στις σκήτες τους, βλέπουν ένα προς ένα τα στοιχεία που απαρτίζουν τη ζωή να τους εγκαταλείπουν. Ο αιφνίδιος θάνατος της αγελάδας και της φοράδας τους είναι «μεγάλη ατυχία» κατ’ αυτούς, και τους προκαλεί τις πρώτες ανησυχίες. Ποιος θα τα θάψει; Ποιος θα τα φάει; Έχει κανείς από τους δυο την όρεξη και τις δυνάμεις; Αυτούς τους ίδιους ποιος θα τους θάψει;

zvizdal

Για τον Πέτρο και τη Νάντια πρωτομίλησε στους Berlin η γαλλίδα δημοσιογράφος και κριτικός θεάτρου Cathy Blisson, που αποφάσισε να επιστρέψει στην περιοχή του Τσερνόμπιλ και να τη μελετήσει εκ νέου. Η πρωτοβουλία της δημιουργικής ομάδας «Μπερλίν», που αποτελείται από τους Bart Baele, Yves Degryse και Caroline Rochlitz, η εξασφάλιση της ειδικής άδειας, η επάνοδος στον τόπο λήψης σε διαδοχικές εποχές από το 2011 ως το 2015 και η επιμονή στη δαιμόνια δημοσιογραφική καταγραφή των τελευταίων αναλαμπών ζωής στο Σβίζνταλ παραπέμπει στον «Άνθρωπο από μάρμαρο» του Αντρέι Βάιντα. Εκεί επρόκειτο για την προτομή ενός κατασκευασμένου σταχανοβίτη ήρωα της περιόδου του υπαρκτού σοσιαλισμού που λειτουργούσε ως σεναριακός πρωταγωνιστής/φάντασμα, ενώ εδώ πρόκειται για ένα ολόκληρο χωριό που λειτουργεί ως σκηνικό/φάντασμα, ως απολίθωμα μιας παρωχημένης εποχής και ως ελεγεία για ένα πολιτικοκοινωνικό όραμα που απέτυχε παταγωδώς.

Στο ενεργητικό τους οι «Μπερλίν» έχουν την ενότητα «Τρόμος του κενού» με επιμέρους φιλμ: Tagfish, Land’s End και Perhaps All The Dragons. Με τους τίτλους «Ιερουσαλήμ» «Ικαλουίτ» και «Μπονάνζα» (κύκλος «Ολόκαινο 6 -η τρέχουσα γεωλογική εποχή»), οι Berlin πρωτοπαρουσιάστηκαν στην Ελλάδα το 2014, στα πλαίσια του πρώτου Fast Forward Festival της Στέγης. Τώρα επιστρέφουν με ένα πρότζεκτ επίμεικτο από κινηματογραφικό, θεατρικό, εικαστικό και μουσικό υλικό που συνθέτει μια λιτή, κατασταλαγμένη μελέτη πάνω στην πορεία του τεχνολογικά αυθάδικου πολιτισμού μας προς την ανυπαρξία.


ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

Σύλληψη: Bart Baele, Yves Degryse, Cathy Blisson
Σκηνογραφία : Manu Siebens, Ina Peeters, Berlin
Κατασκευή Σκηνικών: Manu Siebens, Klaartje Vermeulen, Dirk Stevens, Kasper Siebens, Kopspel, Rex Tee (πρακτική)
Μηχανικοί: Joris Festjens, Dirk Lauwers
Κλίμακα μοντέλου: Ina Peeters, με τη βοήθεια των Puck Vonk, Rosa Fens και Thomas Dreezen
Γραφικά: Jelle Verryckt
Συνεντεύξεις: Yves Degryse, Cathy Blisson
Κάμερα & Μοντάζ: Bart Baele, Geert De Vleesschauwer
Ηχογραφήσεις: Toon Meuris, Bas de Caluwé, Manu Siebens, Karel Verstreken
Διερμηνεία: Olga Mitronina
Ηχητική Επένδυση & Μείξη Ήχου: Peter Van Laerhoven
Website: Stijn Bonjean
Επικοινωνία/Παραγωγή: Laura Fierens
Μάνατζμεντ: Kurt Lannoye
Διαχειριστική υποστήριξη: Jane Seynaeve
Συμπαραγωγή: Het Zuidelijk Toneel (Τίλμπεργκ, Ολλανδία), PACT Zollverein (Έσεν, Γερμανία), Dublin Theatre Festival (Δουβλίνο, Ιρλανδία), le CENTQUATRE (Παρίσι, Γαλλία), Kunstenfestivaldesarts (Βρυξέλλες, Βέλγιο), Brighton Festival (Μπράιτον, Αγγλία), BIT Teatergarasjen – House on Fire (Μπέργκεν, Νορβηγία), Künstlerhaus Mousonturm (Φρανκφούρτη, Γερμανία), Theaterfestival Boulevard (Ντεν Μπος, Ολλανδία), Στέγη Ιδρύματος Ωνάση / Fast Forward Festival
Οι Berlin είναι συνεργαζόμενοι καλλιτέχνες του CENTQUATRE (Παρίσι)
Σε συνεργασία με: deSingel (Αμβέρσα, Βέλγιο)
Με την υποστήριξη: Κυβέρνησης της Φλάνδρας (Βέλγιο)

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Πόλεμος και η «Πόλη» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική)

Ο Πόλεμος και η «Πόλη» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική)

Για την παράσταση «Η πόλη» της Λούλας Αναγνωστάκη, σε σκηνοθεσία του Ένκε Φεζολλάρι, με τη Βάνα Πεφάνη στον κεντρικό ρόλο, η οποία θα παρουσιάζεται στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης μέχρι και τις 29 Μαΐου.

Του Νίκου Ξένιου

Είδα την «Πόλη» της Λούλας ...

Αναζήτηση ταυτοτήτων σε τέσσερις ξεχωριστές παραστάσεις (κριτική)

Αναζήτηση ταυτοτήτων σε τέσσερις ξεχωριστές παραστάσεις (κριτική)

Για τις παραστάσεις: «We are in the army now», σε κείμενο και σκηνοθεσία του Ηλία Αδάμ, στη Στέγη, «Μάκιναλ», της Sophie Treadwell, σε σκηνοθεσία Ιώς Βουλγαράκη, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, «Τέρας», σε κείμενο και σκηνοθεσία του Μιχάλη Καλιότσου, στο Θέατρο Εμπρός και «Θραύσματα της performance&n...

«Η Πόλη» της Λούλας Αναγνωστάκη στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης

«Η Πόλη» της Λούλας Αναγνωστάκη στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης

Ο Ένκε Φεζολλάρι μετά την επιτυχημένη σκηνοθεσία του στην «Παρέλαση» και η Βάνα Πεφάνη μετά το «Διαμάντια και Μπλούζ» που έπαιξε δίπλα στις Τζένη Καρέζη και Ζωή Λάσκαρη, επιστρέφουν στην σημαντική Λούλα Αναγνωστάκη και στο εμβληματικό έργο της «Πόλη», από την «Τριλογία της Πόλης».

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Στην Αλίς Ζενιτέρ και την «Τέχνη της απώλειας» το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Δουβλίνου

Στην Αλίς Ζενιτέρ και την «Τέχνη της απώλειας» το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Δουβλίνου

Η Γαλλίδα Αλίς Ζενιτέρ (Alice Zeniter) και ο μεταφραστής της στα αγγλικά Φρανκ Γουίν (Frank Wynne) τιμήθηκαν με το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Δουβλίνου, για το μυθιστόρημα «Η τέχνη της απώλειας». Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση Έφης Κορομηλά. Σημειωτέον, το συγκεκριμένο βρ...

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων της Αντωνίας Γουναροπούλου «Οδός Μακεδονομάχων» (εκδ. Petites Maisons). Κεντρική εικόνα: Πίνακας της © Christine Cousineau.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Η παιδική ηλικία είναι κατά τον Piaget η περίοδος κατά την οποία...

Ντέιβιντ Μίτσελ: «Οι περισσότεροι συγγραφείς φθονούμε τους μουσικούς»

Ντέιβιντ Μίτσελ: «Οι περισσότεροι συγγραφείς φθονούμε τους μουσικούς»

Σε συνέντευξή του, ο Βρετανός συγγραφέας David Mitchell, δύο φορές υποψήφιος για το Βραβείο Μπούκερ, μίλησε για το πρόσφατο μυθιστόρημά του «Utopia Avenue».

Επιμέλεια: Book Press

Το ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ