Κρέμα & μαρέγκα στην Στέγη

Ο Marthaler, που έκανε το ντεμπούτο του στο θέατρο ως μουσικός τη δεκαετία του '70, προχώρησε στην θεατρική παραγωγή και την σκηνοθεσία σχεδόν μία εικοσαετία αργότερα. Έκτοτε έχει ανεβάσει πολλές επιτυχημένες παραστάσεις στην Ελβετία, την Αυστρία και τη Γερμανία. Έχει βραβευθεί σε ευρωπαϊκά φεστιβάλ θεάτρου, κι έχει παρουσιάσει τη δουλειά του σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις. Η αλήθεια είναι ότι ο Marthaler έχει ένα μοναδικό στυλ σκηνοθετικής προσέγγισης, το οποίο δύσκολα αντιγράφεται. Αν και η πλειονότητα των θεατών γοητεύεται από την ιδιαιτερότητα της ματιάς του, δεν αποκλείεται να προκαλέσει αμηχανία σε ορισμένους, αν μάλιστα έχουν συνηθίσει να παρακολουθούν πιο συμβατικές θεατρικές παραγωγές.

Η παράσταση Κρέμα & Μαρέγκα –που είναι βασισμένη στο έργο του Eugene Labiche, κωμοδιογράφου του 19ου αιώνα και συγκεκριμένα στα έργα La poudre aux yeux και Un mouton a l' entresol– συνδυάζει στοιχεία από παντομίμα, χορό, και τραγούδι. Το αποτέλεσμα ξαφνιάζει ευχάριστα, προβληματίζει, προκαλεί και οδηγεί το κοινό σε στιγμές ευθυμίας και ξεσπάσματα γέλιου.

Επι σκηνής υπάρχουν στιγμές που ο χρόνος κυλά αφύσικα αργά, οι ηθοποιοί είτε επαναλαμβάνουν τα λόγια τους, είτε διακόπτουν απότομα αυτό που λένε για να τραγουδήσουν, να χορέψουν, ή να ασχοληθούν εμμονικά με κάποιο αντικείμενο που έλκει την προσοχή τους.

Ένα από τα βασικά θέματα που πραγματεύεται το έργο είναι το πέρασμα του χρόνου. Επι σκηνής υπάρχουν στιγμές που ο χρόνος κυλά αφύσικα αργά, οι ηθοποιοί είτε επαναλαμβάνουν τα λόγια τους, είτε διακόπτουν απότομα αυτό που λένε για να τραγουδήσουν, να χορέψουν, ή να ασχοληθούν εμμονικά με κάποιο αντικείμενο που έλκει την προσοχή τους. Η σκηνοθεσία αναδεικνύει με αυτές τις μεθόδους την φθορά και την στασιμότητα που επιφέρει στις σχέσεις η επαναληπτικότητα, όταν ο χρόνος μας δεν αξιοποιείται δημιουργικά κι όταν κινούμαστε αποκλειστικά μέσα στα ασφυκτικά καθορισμένα πλαίσια των κοινωνικών συμβάσεων.

Οι ήρωες του έργου μοιάζει να περιφέρονται στο μεγαλύτερο μέρος της παράστασης χωρίς σκοπό, μελαγχολικοί και κουρασμένοι, αποτυχημένοι μικροαστοί που αναπαράγουν μια ασφαλή και βαρετή καθημερινότητα χωρίς τίποτα "ηρωικό". Την ίδια στιγμή με την αφέλεια, την θλίψη, την κοινωνική ανεπάρκεια και κυρίως το χιούμορ που τους χαρακτηρίζει παραμένουν από την αρχή έως το τέλος συμπαθείς και ενδιαφέροντες για το κοινό.

Το ευφυές εύρημα της χρήσης δύο γλωσσών, της γαλλικής και της γερμανικής, από τους ηθοποιούς, συμβολίζει την διγλωσσία που χαρακτηρίζει τις περισσότερες επαφές. Αυτό συμβαίνει όχι μόνο επειδή είναι ούτως ή άλλως δύσκολο να συνεννοηθεί κανείς με ανθρώπους που προέρχονται από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις, κουλτούρες, ή χώρες, αλλά και διότι σπάνια εκφράζουμε με ευθύτητα τις αληθινές σκέψεις κι επιθυμίες μας στους άλλους.

Η παράσταση Κρέμα & Μαρέγκα επιβεβαιώνει τη φήμη του Marthaler ως πρωτοποριακού και τολμηρού σκηνοθέτη με μοναδικό στυλ, που έχει την τύχη να υλοποιεί τις ιδέες του σε συνεργασία με μία ομάδα εξαιρετικών ηθοποιών.

* Η ΕΥΑ ΣΤΑΜΟΥ είναι συγγραφέας και Δρ Ψυχολογίας.