alt

Για την παράσταση Ματωμένος Γάμος του Φ. Γκ. Λόρκα, σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα, που ανεβαίνει στο θέατρο Αποθήκη.

Του Πέτρου Πολυμένη

Η σκηνοθεσία ενός θεατρικού έργου είναι και μία ερμηνεία του. Ο σκηνοθέτης επιλέγει σε ποιες όψεις του κειμένου θα δώσει έμφαση και πώς θα τις τοποθετήσει στο χρόνο, πώς θα αναδείξει ή θα ιεραρχήσει τα διλήμματα, αλλά και τις συνθήκες –τις ανθρώπινες καταστάσεις– που τα προκαλούν. Το θεατρικό έργο ως κείμενο (νεκρό, κατά Μπλανσό) ξαναζωντανεύει από τον εκάστοτε αναγνώστη. Παρόλα αυτά μέσα στις λέξεις δεν παύει να υπάρχει μια εγκατεστημένη βούληση (παρά το «θάνατο» του συγγραφέα) που το σμιλεύει και το διαφοροποιεί. Σε ένα κλασικό δε θεατρικό έργο αυτή η εγκατεστημένη βούληση είναι ακόμα πιο αισθητή. Τι περιθώρια μπορεί να αφήσει σε ένα σκηνοθετικό όραμα, σε μια ιδιαίτερη ματιά, όταν οι λέξεις είναι ήδη εκεί, με βαρύτητα μεγάλη; Σίγουρα περιθώρια υπάρχουν. Σχετικό παράδειγμα στα καθ’ ημάς, πριν από χρόνια, η σκηνοθεσία του Λευτέρη Βογιατζή στον «Μισάνθρωπο» του Μολιέρου, στην οποία ένα προσωπικό σκηνοθετικό όραμα, μια ερμηνεία, βρήκε χώρο μέσα από τις λέξεις μιας έμμετρης μετάφρασης, κατά τρόπο που συχνά ο θεατής είχε την εντύπωση ότι ψάχτηκε κάθε λέξη των επί σκηνής προσώπων∙ γιατί οι λέξεις είναι στη θέση που είναι, και τι σημαίνουν.

Ο Κακλέας ξαναδιάβασε το κείμενο του Λόρκα, το ξεψάχνισε, έφερε τα μέσα έξω, και έφτιαξε μία συνεπή και δεμένη παράσταση.

Στον Ματωμένο Γάμο του Κακλέα έχουμε μια άλλη κατεύθυνση. Και μάλιστα σε ένα κλασικό έργο, χιλιοπαιγμένο, υπό μια έννοια με κάποια κομμάτια του «σφραγισμένα» από τη μελοποίηση του Χατζιδάκι. Εδώ δεν πρόκειται για μια απλή δραματουργική επεξεργασία της μετάφρασης του Γκάτσου (όπως καταλαβαίνει κανείς από το πρόγραμμα της παράστασης), κάποιες διορθώσεις σε λέξεις για ν’ ακούγονται ίσως πιο εύηχα στο σήμερα, αλλά για «κλάδεμα» ολόκληρων διαλόγων, ακόμα και προσώπων (όπως η Πεθερά). Και εκεί που αρχίζεις να συνειδητοποιείς τι συμβαίνει, έχεις ήδη μεταβεί, ευτυχώς, στο εκστατικό σύμπαν της σκηνοθεσίας.

alt

Ο Κακλέας ξαναδιάβασε το κείμενο του Λόρκα, το ξεψάχνισε, έφερε τα μέσα έξω, και έφτιαξε μια συνεπή και δεμένη παράσταση, προσπαθώντας τρόπον τινά να το «ξεφλουδίσει» και να μας παρουσιάσει ό,τι εκείνος είδε από το σκληρό του πυρήνα. Κάπου εκεί, μέσα και γύρω από το τρίγωνο Νύφης, Γαμπρού και Λεονάρντο, αρχίζει να συμβολοποιεί το μαχαίρι, το γυμνό σώμα, το κόκκινο τριαντάφυλλο, το μαύρο του φονικού. Η παράσταση έχει ρυθμό, ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα, όπως τη διαπερνά από τη μια η έξαψη και από την άλλη το πένθος. Τα σκηνικά, εναρμονισμένα με τη μουσική, έχουν κάτι το μεταλλικό, κάτι από βιομηχανικό τοπίο (στο γνώριμο ύφος του Μανόλη Παντελιδάκη), διαμορφώνοντας διαφορετικά επίπεδα και ένθετους χώρους, προσφέροντας ενδιαφέρουσες λύσεις στη σκηνοθετική ερμηνεία.

Η Εβελίνα Παπούλια τραβά την προσοχή ως τραγική Μάνα, με ένταση εσωτερικευμένη. Η Λένα Παπαληγούρα απέδωσε το ρόλο της Νύφης. Η Νύφη είναι σύνθετος χαρακτήρας, αφού ξεδιπλώνεται πάνω σ’ ένα ρήγμα. Πότε μεταβαίνει στο Γαμπρό πότε στον Λεονάρντο, ωθούμενη από διαφορετικές κάθε φορά δυνάμεις. Και εντέλει, πηγαίνοντας στον Λεονάρντο, πηγαίνει προς τον θάνατό του και μένει με τη μνήμη. Επιστρέφει στο ρήγμα, που πλέον έχει γίνει μνήμα. Αν και με υποκριτικές εξάρσεις, η Λένα Παπαληγούρα είχε κάτι το αμήχανο σε ορισμένες μεταβάσεις πάνω από το ρήγμα ετούτο. Ο Δημήτρης Μοθωναίος ως Λεονάρντο και ο Λάμπρος Κτεναβός ως Γαμπρός υπηρέτησαν με συνέπεια το ρόλο τους. Ευχάριστη έκπληξη η Ειρήνη Μπούνταλη, έδωσε ξεχωριστή υπόσταση σε ένα δεύτερο ρόλο, τη γυναίκα του Λεονάρντο. Ομοίως ο Δημήτρης Γεωργαλάς, ως πατέρας της Νύφης, ηλέκτρισε περαιτέρω την ατμόσφαιρα στο διάλογό του με τη Μάνα. Με αρετές η Ιφιγένεια Αστεριάδη (είτε ως Φεγγάρι είτε ως Δούλα), και η Αριάδνη Καβαλιέρου (είτε ως Θάνατος είτε ως Παιδί). 

*Ο ΠΕΤΡΟΣ ΠΟΛΥΜΕΝΗΣ είναι ποιητής και διδάκτορας Φιλοσοφίας. 

Info
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Νίκος Γκάτσος
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ – ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ: Γιάννης Κακλέας
ΣΚΗΝΙΚΑ: Μανόλης Παντελιδάκης
ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ: Εύα Νάθενα
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Μιχαλόπουλος
ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΑ: Αγγελική Τρομπούκη
ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ: Νουρμάλα Ήστυ
 
ΔΙΑΝΟΜΗ:
ΜΑΝΑ - Εβελίνα Παπούλια
ΝΥΦΗ - Λέλα Παπαληγούρα
ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ - Δημήτρης Μοθωναίος
ΓΑΜΠΡΟΣ - Λάμπρος Κτεναβός
ΓΥΝΑΙΚΑ - Ειρήνη Μπούνταλη
ΠΑΤΕΡΑΣ - Δημήτρης Γεωργαλάς
ΦΕΓΓΑΡΙ/ΔΟΥΛΑ - Ιφιγένεια Αστεριάδη
ΠΑΙΔΙ/ΘΑΝΑΤΟΣ - Αριάδνη Καβαλλιέρου
Θέατρο Αποθήκη, Σαρρή 40, Ψυρρή
Τετάρτη και Κυριακή στις 20.00, Πέμπτη και Παρασκευή στις 21.00, Σάββατο στις 18.15 και στις 21.00 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«A trial» της Κριστιάν Ζαταΐ (κριτική) – Από τον Ίψεν στην εποχή των ψευδών ειδήσεων και της κλιματικής κρίσης

«A trial» της Κριστιάν Ζαταΐ (κριτική) – Από τον Ίψεν στην εποχή των ψευδών ειδήσεων και της κλιματικής κρίσης

Για την παράσταση «A trial», σε σκηνοθεσία Κριστιάν Ζαταΐ (Christiane Jatahy), στην Πειραιώς 260 στο Φεστιβάλ Αθηνών. © Caio Lírio

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Πανηγυρικά έκλεισε το ...

«Άλκηστις» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά (κριτική) – Η ζωή επιμένει εκεί όπου κυριαρχεί ο θάνατος

«Άλκηστις» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά (κριτική) – Η ζωή επιμένει εκεί όπου κυριαρχεί ο θάνατος

Για την τραγωδία του Ευριπίδη «Άλκηστις», σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη». 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Είδα, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», μια πολύ πρωτότυπη εκδοχή της «Άλκηστης» του ...

«Ending in beauty» του Μοχάμεντ ελ Χατίμπ (κριτική) – Μονόλογος για την απώλεια της μητέρας και το πένθος

«Ending in beauty» του Μοχάμεντ ελ Χατίμπ (κριτική) – Μονόλογος για την απώλεια της μητέρας και το πένθος

Για την παράσταση του Μοχάμεντ ελ Χατίμπ (Mohamed El Khatib) «Ending in beauty» στην Πειραιώς 260, στο Φεστιβάλ Αθηνών. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

«Η θλίψη βρίσκει πάντα καταφύγιο στα αντικείμενα» (“...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η κατά Νόλαν «Οδύσσεια» (κριτική) – Ταξίδι ανάκτησης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της πίστης σε θεούς και θνητούς

Η κατά Νόλαν «Οδύσσεια» (κριτική) – Ταξίδι ανάκτησης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της πίστης σε θεούς και θνητούς

Για την ταινία «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, που προβάλλεται αυτό το διάστημα στους κινηματογράφους. Ένα «ταξίδι όχι μόνο σωματικών και εγκεφαλικών δοκιμασιών για τον πρωταγωνιστή αλλά και ψυχολογικών, βάζοντας τον σε έναν δρόμο για να ανακτήσει την αξιοπρέπειά του και την πίστη του, τόσο στους θεούς ...

«Ο Τζιμ Μόρισον και το σαλιγκάρι» του Γιάννη Καρκανέβατου (κριτική) – Εσωτερικές περιπλανήσεις, ανθρώπινες συναντήσεις

«Ο Τζιμ Μόρισον και το σαλιγκάρι» του Γιάννη Καρκανέβατου (κριτική) – Εσωτερικές περιπλανήσεις, ανθρώπινες συναντήσεις

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο Τζιμ Μόρισον και το σαλιγκάρι» (εκδ. Εστία). Εικόνα: Από την ταινία  «Πάτερσον» (2016) του Τζιμ Τζάρμους. 

Γράφει η Ιωάννα Φωτοπούλου

Μια φωτιά στο Καλαμίτσι γίνεται ο κα...

Γιάννης Κυριακίδης: Το φωτογραφικό αρχείο του σπουδαίου φωτορεπόρτερ στον Δήμο Καλαμαριάς

Γιάννης Κυριακίδης: Το φωτογραφικό αρχείο του σπουδαίου φωτορεπόρτερ στον Δήμο Καλαμαριάς

Το φωτογραφικό αρχείο του Γιάννη Κυριακίδη μεταφέρθηκε στον Δήμο Καλαμαριάς με τη δέουσα φροντίδα και επιστημονική μέριμνα.

Επιμέλεια: Book Press

Ένα ακόμη καθοριστικό βήμα για την ανάδειξη ενός από τα σημα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Γεωργίας Α. Ανδριώτου «Οι κόρες του Αϊβαλιού», το οποίο κυκλοφορεί στις 18 Ιουλίου από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Παναγής Αφεντέλλης ρούφηξε νωχελικά τον καφέ του κι άφησε απαλά τ...

«Περιγραφή ενός χωριού» της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς (προδημοσίευση)

«Περιγραφή ενός χωριού» της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογραφικό έργο της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς [Marie Luise Kaschnitz] «Περιγραφή ενός χωριού» (Μετάφραση – Επίμετρο – Σημειώσεις: Αλέξανδρος Κυπριώτης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Ιουλίου από τις εκδόσεις η βαλίτσα.

Επιμέλεια: Κ...

«Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» του Σέρινταν Λε Φανού (προδημοσίευση)

«Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» του Σέρινταν Λε Φανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σέρινταν Λε Φανού (Sheridan Le Fanu) «Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» (ανθολόγηση, μτφρ., εισαγωγικό σημείωμα: Γιώργος Θάνος, επιμέλεια: Γιάννης Μπαρτσώκας), η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Printa.

Επιμέλεια: ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία για την Τέχνη της Γραφής: 15 οδηγοί συγγραφής που μας μαθαίνουν να γράφουμε

Βιβλία για την Τέχνη της Γραφής: 15 οδηγοί συγγραφής που μας μαθαίνουν να γράφουμε

Δεκαπέντε βιβλία, από καταξιωμένους συγγραφείς, σημαντικούς κριτικούς και ειδικούς της δημιουργικής γραφής, που μας μαθαίνουν πώς να γράφουμε τις δικές μας ιστορίες καλύτερα αλλά και πώς να γίνουμε πιο προσεκτικοί αναγνώστες. 

Επιλογή-επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα ...

Βιοηθική & λογοτεχνία: Μυθοπλασία που μιλά για την επιστήμη και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Βιοηθική & λογοτεχνία: Μυθοπλασία που μιλά για την επιστήμη και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Έξι βιβλία μυθοπλασίας που θίγουν ζητήματα που ερευνά η βιοηθική στη σύγχρονη εποχή. Η ευθύνη των επιστημόνων, τα όρια των παρεμβάσεων, ο άνθρωπος ως πειραματόζωο, η τεχνητή νοημοσύνη. Εικόνα: Από την ταινία «Poor things» του Γ. Λάνθιμου. 

Γράφει η Αγγελική Σπηλιοπούλου ...

Βιβλία που διαβάζονται μονορούφι: Οι επιλογές του Guardian για το καλοκαίρι

Βιβλία που διαβάζονται μονορούφι: Οι επιλογές του Guardian για το καλοκαίρι

Είκοσι βιβλία που ξεχώρισε η ομάδα του Guardian και διαβάζονται μονορούφι: λογοτεχνία, ψυχανάλυση, επιστήμη. Εικόνα: Πίνακας του Αμερικανού ζωγράφου Ντάρεν Τόμσον.

Επιμέλεια: Book Press

Με την ικανότητα συγκέντρωσης των περ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ