marmarinos-faust360

Της Λίλυς Εξαρχοπούλου*

Mια μαύρη σκηνή με ένα τραπέζι στην αριστερή πλευρά, μια οθόνη προβολής στο πίσω μέρος, που ξαφνικά ανάβει, και ο θεατής παρακολουθεί τον διάλογο Φάουστ-Μεφιστοφελή για να τον εισάγει στη μυσταγωγία. Ο Φάουστ είναι μόνος στο κεντρικό μέρος της σκηνής αλλά το παρακείμενο τραπέζι σύντομα θα γεμίσει με πρόσωπα, απόμακρους συνδαιτυμόνες. Καθαρίζει ή ίσως ανατέμνει ως επιστήμονας ένα ψάρι˙μετά «νίπτει τας χείρας του».

Τη σκηνική σύνδεση διαπερνά μια ακρίβεια που η συνεχής παρουσία του πρωταγωνιστή κάνει καταλυτική: πρόκειται για τον Φάουστ και ταυτοχρόνως για τον αφηγητή που αναπαράγει τα λόγια του. Ο Μεφιστοφελής παρών και απών, η φυσική του παρουσία διαθλάται στο λόγο, ο σκύλος -άλλη ενσάρκωσή του- αν και απών, διαπερνάει τη σκηνή μέσα από το λόγο, η πολυπρισματική του διάσταση κατοχυρώνεται από την πολυφωνικότητα. Ο υπονομευτής πειρασμός αντιμέτωπος με την ανθρώπινη γνώση. Τα –σπάνια– αγγλικά του Φάουστ παραπέμπουν στον προγενέστερο αμαρτωλό αμφισβητία Δρ. Φάουστους (Μάρλοου). Το κλασικό κείμενο ελαφραίνει από τον ρυθμό, η παράσταση εξελίσσεται δυναμικά με τη συνεχή κίνηση, το μπαχτινικό καρναβαλικό στοιχείο υπερτονίζεται.

Στο βάθος η ασπρόμαυρη προβολή εστιάζει σε εικόνες που συνοδεύουν τον λόγο: σημερινοί άστεγοι, τωρινοί πόλεμοι, αθλιότητες, χιπισμός, η κυριαρχία της εικόνας, το facebook. O μεσήλικας παραβάτης ήρωας, ο φερώνυμος της ανθρώπινης υπέρβασης, συναντά το νέο κορίτσι και αναπάντεχα το γοητεύει. Η κοπέλα μπερδεύεται, διαθλάται κι αυτή: από τη μια η αμαρτία και από την άλλη η καλή της τύχη που θα την απομακρύνει από την τάξη της, το ερωτικό ξύπνημα και ο κοινωνικός κόλαφος, το πάθος και η υποταγή στις συνθήκες της εποχής. Ενδιαμέσως, οι σκηνές που προβάλλονται εναλλάσσονται επιτυχημένα με τίτλους ζωγραφικών έργων από το Μουσείο της Οικουμένης.

Καθόλη τη διάρκεια η μουσική αρμονία -μέσα από τη φωτισμένη δυσαρμονία της- κυριαρχεί. Το ελληνικό στοιχείο διαπλέκεται με τις μουσικές του κόσμου, παλαιές και σύγχρονες. Οι φαντασιώσεις/όνειρα του δεύτερου και πιο κρυπτικού μέρους της παράστασης προϊδεάζουν για το άσχημο τέλος. Με μαγευτική κίνηση, εκπληκτικό φωτισμό συγκροτούν ένα θέατρο μέσα στο θέατρο, μόνο που τούτο εδώ πρόκειται για ένα θέατρο σκιών το οποίο έρχεται να συμπληρώσει τις υπόλοιπες καλές τέχνες που σημειολογούνται στην παράσταση. Εύκολα μπορεί να διακρίνει κανείς λογοτεχνικές και κινηματογραφικές αναφορές (από το Dogville μέχρι τη Ρώσικη Κιβωτό) ενώ η εικόνα –ακόμη και με μορφή tableau vivant– υποστηρίζει και επεξηγεί τη διαχρονικότητα των στοχασμών. Η σταύρωση ορίζεται από την αναζήτηση της γνώσης και τις επιθυμίες της σάρκας.

marmarinosΠαρακολουθώ όποτε μπορώ τις παραστάσεις του Μιχαήλ Μαρμαρινού γιατί συχνά μου αποκαλύπτουν νέες διαστάσεις των πραγμάτων. Η συγκεκριμένη αξίζει επικρότηση γιατί αναπαράγει το πνεύμα και σε μεγάλο βαθμό το λόγο του έργου όχι με «μοντερνιές», όπως συχνά κατηγορείται ο σκηνοθέτης, αλλά με ουσιαστικές παρεμβάσεις που το φέρνουν με μεγάλη διαύγεια κοντύτερα στον θεατή και την εποχή του. Αξίζει βεβαίως να αναφερθεί ότι μια παράσταση είναι ομαδική δουλειά και έτσι υποκλίνομαι και στη μετάφραση του Π. Μάρκαρη, τη μουσική του Δ. Καμαρωτού, τα σκηνικά του K. MacLellan, τα κοστούμια της Μ. Τρικεριώτη, τους φωτισμούς του Γ. Δρακουλαράκου, την άρτια δουλειά όλων των συντελεστών και φυσικά των ηθοποιών, από τον Ακύλλα Καραζήση και το «πολυεργαλείο» Θεοδώρα Τζήμου έως την Δάφνη Ιωακειμίδου-Πλατακιά. 

Τέλος, με στενοχωρεί που η παράσταση που είδα ήταν «κομμένη» κατά ένα ημίωρο. Ως θεατής θα την προτιμούσα στο αρχικό τετράωρο. 

 * Η Λίλυ Εξαρχοπούλου είναι συγγραφέας 

Φάουστ του Γκαίτε
Μιχαήλ Μαρμαρινός
15 Ιανουαρίου - 9 Φεβρουαρίου 2014
«Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών»
20:00 Κεντρική Σκηνή

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Μετάφραση: Πέτρος Μάρκαρης
Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Μαρμαρινός
Σύμβουλος δραματουργίας: Armin Kerber
Μουσική, σχεδιασμός ήχου: Δημήτρης Καμαρωτός
Φωτισμοί: Γιάννης Δρακουλαράκος
Σκηνικά: Kenny MacLellan
Κοστούμια: Μαγιού Τρικεριώτη
Βοηθός σκηνοθέτη: Μυρτώ Περβολαράκη
Χειρισμός ήχου παράστασης: Κώστας Μπώκος - Studio 19st
Υπεύθυνη παραγωγής: Ρένα Ανδρεαδάκη
Β' βοηθός σκηνοθέτη: Νεφέλη Μυρωδιά
Βοηθοί ενδυματολόγου: Εύα Γουλάκου, Δανάη Ελευσινιώτη
Παραγωγή: Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών

ΗΘΟΠΟΙΟΙ
Φάουστ: Ακύλλας Καραζήσης
Μεφιστοφελής: Έλενα Τοπαλίδου, Εύη Σαουλίδου, Γιώργος Μπινιάρης,Θεοδώρα Τζήμου, Φοίβος Ριμένας, Νικόλας Χανακούλας
Μαργαρίτα: Δάφνη Ιωακειμίδου-Πατακιά, Θεοδώρα Τζήμου, Εύη Σαουλίδου,Ηλέκτρα Νικολούζου, Έλενα Τοπαλίδου, Σμαρώ Γαϊτανίδου
Βάγκνερ (μαθητής Φάουστ): Νικόλας Χανακούλας
Μάγισσα: Ηλέκτρα Νικολούζου
Μάρθα (γειτόνισσα): Σμαρώ Γαϊτανίδου
Βάλεντιν (αδελφός Μαργαρίτας): Φοίβος Ριμένας
Πνεύματα, Χορός Αγγέλων, Χορός Μαθητών, Περιπατητές, Παρέα κεφάτων παλικαριών, Ζώα, Φαντάροι, Χορός Μαγισσών, Φωνές

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

Για τις παραστάσεις «Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα» του Γουστάβο Οτ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αποστολόπουλου, που ανεβαίνουν στη σκηνή του θεάτρου «Σταθμός». Κεντρική εικόνα: Από την παράσταση «Η κασέτα» © Αγγ. Παπαδόπουλος.&nb...

«Sadmen» του Θανάση Κριτσάκη στο Θέατρο Ροές (κριτική) – Θλιμμένοι «σούπερ ήρωες» που δεν πείθουν

«Sadmen» του Θανάση Κριτσάκη στο Θέατρο Ροές (κριτική) – Θλιμμένοι «σούπερ ήρωες» που δεν πείθουν

Για την παράσταση «Sadmen» του Θανάση Κριτσάκη που ανέβηκε στο Θέατρο Ροές. Κεντρική εικόνα: Ελ. Χούμου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

Ο Θανάσης Κριτσάκης, μετά από την παράσταση «Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης», έρ...

«Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου στο Από Μηχανής Θέατρο (κριτική) – Μια παράσταση τολμηρή και αισθησιακή

«Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου στο Από Μηχανής Θέατρο (κριτική) – Μια παράσταση τολμηρή και αισθησιακή

Για την παράσταση «Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ σε σκηνοθεσία του Θανάση Σαράντου που παίζεται στο Από Μηχανής Θέατρο. Κεντρική εικόνα: © Κωνσταντίνος Λέπουρης. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Κουαρτέτο» του Heiner Müll...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Καταθέσεις Πολιτισμού» – «Ιστορίες από μάρμαρο και ξερολιθιά στα αλώνια του χρόνου» με τον Μανόλη Κορρέ

«Καταθέσεις Πολιτισμού» – «Ιστορίες από μάρμαρο και ξερολιθιά στα αλώνια του χρόνου» με τον Μανόλη Κορρέ

Συνεχίζεται ο επιτυχημένος φετινός κύκλος εκδηλώσεων «Καταθέσεις Πολιτισμού» με συζητήσεις για σύγχρονη τέχνη, ιστορία και αρχαιολογία, από το Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος. Επόμενη εκδήλωση στις 24 Απριλίου με καλέσμένο τον ομότιμο καθηγητή Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ Μανόλη Κορρέ....

Μεγάλη εκδήλωση για τον Κ.Π. Καβάφη στη Σορβόννη

Μεγάλη εκδήλωση για τον Κ.Π. Καβάφη στη Σορβόννη

Εκδήλωση με θέμα τη ζωή και το έργο του Κ.Π. Καβάφη, διοργάνωσε το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού (ΕΙΠ) στο Παρίσι. Φωτογραφίες © Polyvios Anemoyannis / Hans Lucas.

Επιμέλεια: Book Press

Κατάμεστο το Αμφιθέατρο Richelieu του πανεπιστημίου της Σορβόννη...

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

Για τις παραστάσεις «Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα» του Γουστάβο Οτ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αποστολόπουλου, που ανεβαίνουν στη σκηνή του θεάτρου «Σταθμός». Κεντρική εικόνα: Από την παράσταση «Η κασέτα» © Αγγ. Παπαδόπουλος.&nb...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ