hard pop kentriki

Για την παράσταση «Hard Pop» σε χορογραφία και σκηνοθεσία του Δημήτρη Μυτιληναίου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στην αίθουσα Palm Tree, στον Νέο Κόσμο, είδα το «Ηard pop» του Δημήτρη Μυτιληναίου, μια σύνθεση για έξι ρόλους, πέντε χορευτών-τριών και ενός «μη-χορευτή». Το «hard» του τίτλου υπαινίσσεται ότι και η ποπ, μια βιομηχανία παραγωγής «εύκολων» θεαμάτων (από τη σκοπιά της πρόσληψης), μπορεί να δημιουργήσει δυσκολίες σε έναν δημιουργό. Δεδομένου, δε, ότι στις βιντεοκλιπίστικες χορογραφίες είναι έντονο το στοιχείο της σεξουαλικότητας, έχει ως επιπλέον συνυποδήλωση τη σεξουαλικοποίηση της κίνησης («hard porn»: το ναρκισσευόμενο σώμα του χορευτή).

Έρευνα της ποπ κουλτούρας

Η χορογραφία του Δημήτρη Μυτιληναίου δομήθηκε πάνω σε ρυθμικά μοτίβα και μελωδίες από 20 ποπ τραγούδια τα οποία όμως ανακαλούνται αποδομημένα. Η παράσταση αφορά τις πιθανές συγκλίσεις αλλά και τις εμφανείς αποκλίσεις μεταξύ του κλασικού μπαλέτου και του χορού στην ποπ κουλτούρα. Το όλο εγχείρημα θέτει στο στόχαστρο την έννοια της εξωστρέφειας (έννοια σύμφυτη με τις παραστατικές τέχνες) στην οποία εντοπίζονται δύο όψεις: η πρώτη αναφέρεται στον κλασικό χορό, και συγκεκριμένα στο en dehors («προς τα έξω») ως σε βασική τεχνική οδηγία που χαρακτηρίζει το μπαλέτο, και η δεύτερη στην εξωστρέφεια ως σε εργαλείο του επιθετικού marketing (που το χρησιμοποιεί κατ’ εξοχήν η ποπ πολιτιστική βιομηχανία).

Η αντιδιαστολή της ποπ και του μπαλέτου βασίστηκε στην εξωστρέφεια ως σε κοινό χαρακτηριστικό τους, που όμως ανανοηματοδοτείται σε κάθε επιμέρους κινησιολογία: η τεχνική του μπαλέτου δομείται στην βάση της έξω στροφής των κάτω άκρων και από την άλλη, στην ποπ πολιτιστική βιομηχανία, βλέπουμε ως επί των πλείστον χορογραφίες με χορευτές-εύτριες που κοιτάνε τον φακό ή το κοινό «κατάματα»...

Πώς αυτό μεταφράζεται στην κινητική «γλώσσα» των αντίστοιχων χορογράφων και χορευτών; Η αντιδιαστολή της ποπ και του μπαλέτου βασίστηκε στην εξωστρέφεια ως σε κοινό χαρακτηριστικό τους, που όμως ανανοηματοδοτείται σε κάθε επιμέρους κινησιολογία: η τεχνική του μπαλέτου δομείται στην βάση της έξω στροφής των κάτω άκρων και από την άλλη, στην ποπ πολιτιστική βιομηχανία, βλέπουμε ως επί το πλείστον χορογραφίες με χορευτές-εύτριες που κοιτάνε τον φακό ή το κοινό «κατάματα», που στέλνουν και εκτονώνουν την ενέργειά τους προς τα έξω, που σωματοποιούν τις αρχές του aggressive marketing, με άμεση απεύθυνση της κίνησης προς τα έξω. Ο Μυτιληναίος δεν ενέταξε τα κομμάτια αυτά στο πλαίσιο ενός θεάματος ή ενός βίντεο κλιπ. Απλώς αξιοποίησε αποσπασματικά στοιχεία από το καθένα, με στόχο να δομήσει μια χορογραφική παρτιτούρα και ένα κινητικό «λεξιλόγιο» με φόρμες που ενδεχομένως δεν θα χρησιμοποιούσε υπό διαφορετικές συνθήκες.

hard pop 02

Όλοι ένα σώμα και καθένας ξεχωριστά

Η χορογραφία «Ηard pop» είναι ένα ανακατασκευασμένο «unison», μια συντονισμένη, συνεχόμενη ομαδική χορογραφία που αποτυπώνεται με διαφορετικούς τρόπους σε κάθε χορευτή και χορεύτρια (το «unison», είναι το στυλ όπου όλοι οι χορευτές ακολουθούν μια πανομοιότυπη, συντονισμένη και ομαδική κίνηση). Προσθέτοντας επιπλέον επίπεδα πέραν του φορμαλιστικού στη συνθήκη του unison, ο χορογράφος το προσεγγίζει περισσότερο ως νοητική κατάσταση παρά ως οπτικό αποτέλεσμα. Προεκτείνει έτσι τη χορογραφική εμπειρία του «Repair», του προηγούμενου έργου του, εντάσσοντας ακούσματα που αγάπησε και τον καθόρισαν ως ένα βαθμό, άσχετα αν αυτά προέρχονται από την «υψηλή» ή την πιο «ποπ» εκδοχή της Τέχνης.

Ο Έκτορας Λυγίζος, αξιοποιώντας τις μουσικές/ρυθμολογικές του αναζητήσεις: κρατά προβολέα και τους φωτίζει, σιγοτραγουδά, μετρά τα οκτάρια, βάζει μετρονόμο, χειρίζεται την κλαβινόβα και λειτουργεί γενικά ως συνδετικός κρίκος του συνόλου με φυσική απόρροια να ενταχθεί, τέλος, και με υβριδικό τρόπο «μπαίνει στον χορό», ώστε τελικά ένα σώμα χωρίς την ακαδημαϊκή εκπαίδευση χορού έρχεται επί σκηνής και χορεύει.

Κύριος προβληματισμός του Μυτιληναίου είναι το τι αποφασίζει κανείς να κρύψει και τι να αποκαλύψει. Για παράδειγμα, στο «Repair» είχε εντάξει μια σκηνή με χορογραφημένες ασκήσεις κοιλιακών υπό τη μουσική μιας κλασικής variation, με τη λογική ότι η γυμναστική και το ζέσταμα είναι κάτι απαραίτητο για τον χορό, κάτι που ωστόσο η κλασική αισθητική αποκρύπτει και, με αυτό το σκεπτικό, επιχείρησε να φτιάξει μια χορογραφική εκδοχή τους. Σε συνέχεια της παραπάνω λογικής, μιας λογικής συμπερίληψης στην σκηνική δράση αυτών που συνήθως αποκρύπτονται, προέκυψε η ιδέα να να χρησιμοποιήσει στην παράστασή του εμφανές ηλεκτρολογείο, να αποκαλύψει όλα τα φώτα, τα καλώδια και το ηχοσύστημα και να χορογραφήσει και τον χειριστή τους: αυτόν τον ρόλο διαδραμάτισε ο Έκτορας Λυγίζος, αξιοποιώντας τις μουσικές/ρυθμολογικές του αναζητήσεις: κρατά προβολέα και τους φωτίζει, σιγοτραγουδά, μετρά τα οκτάρια, βάζει μετρονόμο, χειρίζεται την κλαβινόβα και λειτουργεί γενικά ως συνδετικός κρίκος του συνόλου με φυσική απόρροια να ενταχθεί, τέλος, και με υβριδικό τρόπο «μπαίνει στον χορό», ώστε τελικά ένα σώμα χωρίς την ακαδημαϊκή εκπαίδευση χορού έρχεται επί σκηνής και χορεύει.

dimitris mytilinaios

Ο Δημήτρης Μυτιληναίος δραστηριοποιείται στον τομέα του σύγχρονου χορού και της χορογραφίας από το 2012. Έχει αποφοιτήσει από την Κ.Σ.Ο.Τ. (2015) και το «master exerce» (UPV III, 2018, με υποτροφία του Ιδρύματος Ωνάση). Έχει συνεργαστεί μεταξύ άλλων με χορογράφους όπως Yvonne Rainer και Ίρις Καραγιάν και είναι σταθερός συνεργάτης της Λενιώς Κακλέα από το 2019. Το 2019 ανέβασε το «hardly the same: a dance guide to mess up body&mind» το οποίο, το 2021, οδήγησε στο χορογραφικό βιντεοπαιχνίδι «hardly virtual». Το 2020, στο πλαίσιο του βραβείου Artworks του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, ξεκίνησε το «INSEQS» το οποίο έκανε πρεμιέρα τον Δεκέμβριο του 2021. Το 2022, συν-επιμελείται την πολυμεσική έκθεση «terri(s)tories» στο Flux Laboratory Athens με την υποστήριξη του Συνδέσμου Υποτρόφων Ιδρύματος Ωνάση. Τον Ιούλιο του 2023 συμμετέχει στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το «Repair». Είναι εμπνευστής του hardly virtual: https://hardlyvirtual.dance/

Μαζική κουλτούρα («pop culture») και μπαλέτο

Παρά τον ομαδικό χαρακτήρα της χορογραφίας, θα εντόπιζα υψηλό βαθμό δυσκολίας στον έλεγχο των επιμέρους «μικρών» κινήσεων κάθε ερμηνευτή, καθώς οι ρόλοι μού θύμισαν βαθμίδες της μουσικής κλίμακας: είδα τον ίδιο τον Δημήτρη Μυτιληναίο στην τονική βαθμίδα, μια έμπειρη, μεστή κίνηση (η Μαρκέλλα Μανωλιάδη περνούσε πότε στην επιτονική και πότε στην τρίτη βαθμίδα), μια ρυθμιστική παρουσία υψηλής δυσκολίας (η Νεφέλη Αστερίου στην υποδεσπόζουσα), μια διάσταση μουσικού θεάτρου (Τάσος Καραχάλιος στην δεσπόζουσα), μια λυρική κορύφωση (Μάρω Σταυρινού στην επιδεσπόζουσα), ενώ στη βαθμίδα του προσαγωγέα θα τοποθετούσα τον ρόλο του Λυγίζου, εφόσον εκείνος επανέφερε διαρκώς το σύνολο στη βασική ρυθμική αγωγή.

Είδα συντονισμό, μετρημένη κίνηση, διαρκή παραμονή επί σκηνής με αποκάλυψη όλων των τεχνικών διεργασιών υποστήριξης της χορογραφίας, αισθάνθηκα τη μετάβαση από την καθαρή ποπ σε πιο κλασικές φόρμες...

Είδα συντονισμό, μετρημένη κίνηση, διαρκή παραμονή επί σκηνής με αποκάλυψη όλων των τεχνικών διεργασιών υποστήριξης της χορογραφίας, αισθάνθηκα τη μετάβαση από την καθαρή ποπ σε πιο κλασικές φόρμες (με τις δυσκολίες που αυτή περιλαμβάνει όταν ο χορευτής περνά από κινήσεις γειωμένες σε κινήσεις αυστηρές), είδα οριζόντιους άξονες να «σπάνε» σε υποσύνολα αφήνοντας τον κάθε χορευτή σχετικά εκτεθειμένο καθώς η κίνησή του εξατομικευόταν.

Συνομιλώντας με την ομάδα διαπίστωσα μια κυρίαρχη ευφορική διάθεση, καθώς και την ανάγκη όλα να διεξαχθούν με χιούμορ και λυρισμό: για παράδειγμα, τo απόσπασμα όπου η Μαρκέλα Μανωλιάδη χορεύει παίζοντας το νέι, αναπαράγοντας μια κλασική χορογραφική φόρμα και παραπέμποντας σε κάποιο ιντερμέτζο σαιξπηρικό. Το «Ηard pop» πρωτοτυπεί ως προς τη διαδοχή των κινήσεων, που ποικίλλουν υφολογικά και προσλαμβάνουν, αίφνης, εορταστικό χαρακτήρα, σαν να αποτίουν φόρο τιμής σε αγαπημένα κομμάτια και να τα εντάσσουν στο κινησιολογικό οπλοστάσιο ενός κλασικού χορευτή. Το αποτέλεσμα εκ των πραγμάτων είναι συναρπαστικό: ακόμη και όταν ο θεατής δεν είναι σε θέση να κατανοήσει διανοητικά τις αναφορές, μπορεί να το κάνει αισθαντικά.

Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Το νέο του μυθιστόρημα «Αλλοτεκοίτη – Εκεί που χάθηκε η βλάστηση» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σαββατοκύριακο στην Πειραιώς 260: Hip hop battles – Βαλέρια Δημητριάδου – Γιάννης Σκουρλέτης

Σαββατοκύριακο στην Πειραιώς 260: Hip hop battles – Βαλέρια Δημητριάδου – Γιάννης Σκουρλέτης

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου: Hip hop battle στην πλατεία, θεατρική παράσταση στον Χώρο Ε και ένα Drag ορατόριο στον Χώρο Β παρουσιάζονται στην Πειραιώς 260.

Επιμέλεια: Book Press

AEF Urban Dance Contest
Hip hop battle & All styles battle ...

Για την αριστουργηματική «Ελίζαμπεθ Κοστέλο» του Κριστόφ Βαρλικόφσκι στο Φεστιβάλ Αθηνών

Για την αριστουργηματική «Ελίζαμπεθ Κοστέλο» του Κριστόφ Βαρλικόφσκι στο Φεστιβάλ Αθηνών

Σπάνια εμπειρία η εναρκτήρια παράσταση του Φεστιβάλ Αθηνών (Πειραιώς 260) με την ευφυή θεατρική μεταφορά που έκανε ο Κριστόφ Βαρλικόφσκι της «Elizabeth Costello» του Τζoν Μάξγουελ Κουτσί, με τίτλο «Elizabeth Costello - Επτά μαθήματα και πέντε παραβολές» (Elizabeth Costello: Siedem wykładów i pięć bajek z morałem). Φ...

«Οι κάλπηδες» του Στράτη Μυριβήλη στο Θέατρο «Μπέλλος» – Ο ορισμός της ξεκαρδιστικής παράστασης

«Οι κάλπηδες» του Στράτη Μυριβήλη στο Θέατρο «Μπέλλος» – Ο ορισμός της ξεκαρδιστικής παράστασης

Για την παράσταση «Οι κάλπηδες» του Στράτη Μυριβήλη που ανεβαίνει στο θέατρο «Μπέλλος» σε σκηνοθεσία του Κώστα Παπακωνσταντίνου. Κεντρική εικόνα: © Νίκος Βαρδακαστάνης. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Λουξεμβουργιανής συγγραφέως Ναταλί Ρονβό [Nathalie Ronvaux] «Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» (μτφρ. Χάρης Παπαϊωάννου), η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Σε λίγες ημέρες ξεκινάει το Euro 2024 στη Γερμανία κι όλη η ποδοσφαιρική Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει τη γιορτή. Σας προτείνουμε τρία πρόσφατα βιβλία, αμιγώς ποδοσφαιρικά, που θα σας βάλουν στο κλίμα της διοργάνωσης. Κεντρική εικόνα: Ο Θοδωρής Ζαγοράκης σηκώνει την βαρύτιμη κούπα του Euro μέσα στο Στάδιο Ντα Λουζ της...

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Η λίστα του δικαστή» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Ελληνικά Γράμματα) εξετάζουμε την ξεχωριστή περίπτωση του Αμερικανού συγγραφέα που είναι μετρ των δικαστικών θρίλερ (και όχι μόνο), με πωλήσεις που ξεπερνούν τα 300 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Κεντρική εικόνα: © achiev...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ