to pio omorfo soma1

Για την παράσταση «Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος», του Ζουζέπ Μαρία Μιρό, στο θέατρο «Θησείον-ένα θέατρο για τις τέχνες», σε σκηνοθεσία Ζωής Ξανθοπούλου. Κεντρική εικόνα: © Κική Παπαδοπούλου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

«Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος» («El cuerpo más bonito que se habrá encontrado nunca en este lugar») του Καταλανού συγγραφέα Ζουζέπ Μαρία Μιρό κέρδισε το βραβείο Born το 2020, το Εθνικό Βραβείο Δραματικής Λογοτεχνίας 2022 του Ισπανικού Υπουργείου Πολιτισμού, το Βραβείο Κριτικής XXV για τον καλύτερο θεατρικό συγγραφέα, καθώς και διάκριση από την Ένωση Ευρωπαίων μεταφραστών EURODRAM. Στην αφαιρετική, υπαινικτική σκηνοθεσία της Ζωής Ξανθοπούλου και με πρωταγωνιστή τον Αργύρη Ξάφη, το έργο ανεβαίνει σε μια θαυμάσια παράσταση στη σκηνή του θεάτρου «Θησείον» μεταφρασμένο από τη Μαρία Χατζηεμμανουήλ.

Πρόκειται για το πρώτο μέρος μιας τριλογίας μονολόγων και το θέμα του είναι η δολοφονία ενός νέου άντρα. Δεν είναι τυχαίο πως η λέξη cuerpo του τίτλου μπορεί κάλλιστα να μεταφραστεί και ως «πτώμα», όμως η εννοιολογική της φόρτιση είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτήν ενός κοινού πτώματος.

Ο Αργύρης Ξάφης έχει αναλάβει το δύσκολο έργο της ερμηνείας εφτά διαφορετικών χαρακτήρων σε μια ενιαία παράσταση μονολόγου.

Ο υπότιτλος του έργου υποδεικνύει: «Γραμμένο για έναν ή μια ηθοποιό. Το φύλο του δεν ενδιαφέρει. Ούτε η ηλικία του. Ούτε η σωματική διάπλαση». Ο Αργύρης Ξάφης, που έχει αναλάβει το δύσκολο έργο της ερμηνείας εφτά διαφορετικών χαρακτήρων σε μια ενιαία παράσταση μονολόγου, υποδύεται διαδοχικά τον Άλμπερτ που μιλά μετά τον θάνατό του, τη μητέρα του, κατοίκους του χωριού, μια drag queen, χαρακτήρες που ενσαρκώνουν κατηγορίες προσώπων που συνδέονται υπό κάποιαν έννοια με τον φόνο.

Ο κοινωνικός περίγυρος και το σκηνικό του φόνου

Το ρεαλιστικό σκηνικό της πλατείας του χωριού, των υπαίθριων χώρων, των κτηρίων, της διασταύρωσης στην Εθνική Οδό όπου βρίσκεται ο «αισθητικοποιημένος» τόπος των απαγορευμένων ερωτικών συναντήσεων και συναλλαγών, αλλά και των στοιχείων της φύσεως (της κοιλάδας όπου βρέθηκε το πτώμα, του ποταμιού) προϊδεάζουν για μια δημοσιογραφικά αληθινή ιστορία, ωστόσο το αν όντως συνέβη το συγκεκριμένο γεγονός είναι επουσιώδες: το κείμενο προσδιορίζει από μόνο του τη «γεωγραφία» της αφήγησης κατά τρόπον ώστε ο θεατής να ταυτίσει γνωστά του τοπία, οικείες του παραστάσεις με την αφήγηση.

Και, εφόσον εδώ πρόκειται για μια τραγική αφήγηση, ο συγγραφέας φροντίζει να στοιχειοθετήσει μια «πόλη» που θα ανταποκριθεί στην τραγωδία, θα αφυπνισθεί, θα αλλάξει ριζικά, ούτως ώστε (όπως στην αρχαία Τραγωδία) ο φόνος να συνιστά, τελικά, μια πολιτική πράξη. Το αισθητικό γεγονός που προκρίνεται είναι η ανυπολόγιστη ομορφιά αυτού του δολοφονημένου αγοριού, γεγονός που προσδίδει μιαν ιδιαίτερη χροιά στα κίνητρα του φόνου, εντάσσοντάς τα στη σφαίρα των σεξουαλικών κινήτρων. Η συλλογική αντίληψη περί Κάλλους συνδέεται, έτσι, οργανικά με μιαν ιδιότυπη αντίληψη περί κοσμικής δικαιοσύνης.

to pio omorfo soma2

Ο συγγραφέας επικεντρώνει στον προσδιορισμό της πολιτικότητας του ανθρώπινου σώματος: ποιες είναι οι «φωτεινές» και ποιες οι «σκοτεινές» εκδοχές του κορμιού του ανθρώπου, όπως τις αποκαλύπτει ή τις συσκοτίζει το «κοινωνικό σώμα». Η κοινότητα, που λειτουργεί αστυνομευτικά ως προς το κορμί του δολοφονημένου νέου, για την ακρίβεια επιθυμεί το σώμα αυτό με ποικίλους τρόπους της επιθυμίας, το αγγίζει, το ποθεί, το περιγράφει, το κρίνει, το απορρίπτει, τελικά δεν τα καταφέρνει να ταυτιστεί μ’ αυτό και εκδικητικά το κατασπαράσσει. Πρόκειται για κανιβαλισμό που αλληγορικά παραπέμπει σε γνωστές σε όλους μας περιπτώσεις αυτοδικίας και κακουργίας, συνδέοντας θεματολογικά την Επιθυμία με την Ηθική.

Ένας άγγελος του Έρωτα

Ο νεκρός Άλμπερτ μιλά «από τον άλλο κόσμο» νιώθοντας ένα γνωστό του σκύλο να πλησιάζει το γυμνό, ακρωτηριασμένο του σώμα, φαντασιώνεται τον άντρα που επιθυμεί να τον μεταφέρει νεκρό μέσα από τον κεντρικό δρόμο του χωριού προκαλώντας τη ζήλεια των άλλων, ενώ δείχνει να μην συνειδητοποιεί απόλυτα τη νεκρική του ακινησία. Έτσι κι αλλιώς το έργο προκρίνει την ακινησία ως γνώρισμα αυτού του «κορμιού», που προορίζεται να διαδραματίσει την πέτρα του σκανδάλου. Ακολουθεί η αφήγηση της μητέρας του (ο Αργύρης Ξάφης μεταμορφώνεται πραγματικά), κατόπιν της δασκάλας του, κάποιων κατοίκων του χωριού, ενός καθώς πρέπει ξυλουργού που αποκηρύσσει το ερωτικό σκάνδαλο μιλώντας στο macho ιδιόλεκτο των ανδρών και, τέλος, ενός trans αγοριού που έχει φύγει για τα καλά από το χωριό και η απόσταση του εξασφαλίζει τη δυνατότητα να μιλήσει ελεύθερα κι αποκαλυπτικά για τους άλλους.

Υπάρχει εγγενής δυσαναλογία ανάμεσα στους χαρακτήρες και το περιβάλλον τους: απρόσωποι ως έναν βαθμό, εκτεθειμένοι στις αλλεπάλληλες προσβολές και στις τραυματικές παρεμβάσεις ενός άξενου περιβάλλοντος.

Κυρίαρχο συναίσθημα της κοινότητας είναι η ενοχή και κυρίαρχος πόθος τους η απενοχοποίηση: η κακοποίηση είναι μια κλασική μετάθεση της ενοχής και του ανεπένδυτου πόθου. Η συναίνεση προς την κακοποίηση, την άσκηση βίας και την αποσιώπησή τους είναι αποδείξεις της συνενοχής. Και η αφήγηση του trans ατόμου, ακόμη και η post mortem αρχική αφήγηση του θύματος δεν είναι παρά μια μορφή (λεκτικής) εξιλέωσης για την εγκληματική ενέργεια. Ο Άλμπερτ δεν είναι παρά το ποθητό κορμί για όλους και, παράλληλα, το αντικείμενο του κανιβαλισμού τους (“όσα δεν φτάνει η αλεπού...»). Το αγόρι γίνεται ένας «άγγελος του Έρωτα», μια κοινόχρηστη σάρκα, κινείται σε μια liminal (οριακή) περιοχή, στη μεθόριο μεταξύ πολιτικότητας και αγριότητας, στον φυσικό χώρο του «ψωνιστηριού» μιας πόρνης ή ενός τραβεστί.

«Each man kills the thing he loves»

Υπάρχει εγγενής δυσαναλογία ανάμεσα στους χαρακτήρες και το περιβάλλον τους: απρόσωποι ως έναν βαθμό, εκτεθειμένοι στις αλλεπάλληλες προσβολές και στις τραυματικές παρεμβάσεις ενός άξενου περιβάλλοντος, οι χαρακτήρες του Μιρό αποκτούν μιαν «οριζόντια απόσταση» (décalage horizontale) από τον χώρο όπου κινούνται, αποξενώνονται σκόπιμα από αυτόν, σαν ξένα, εμβόλιμα στοιχεία που πρέπει ο χώρος να τα αποβάλει.

Ο αγώνας τους εστιάζεται στη διαπάλη προσωπικών επιλογών και έξεων και του περιβάλλοντος αυτού, που είναι ένας εσμός από προκαταλήψεις, συμπλέγματα, παθογένεια και στερεότυπα, αιμομεικτικές τάσεις, κακοπροαίρετα σχόλια, μικροπρέπεια, απωθημένες ερωτικές ορέξεις, θρησκοληψία, καχυποψία, κρυπτοομοφυλοφιλία, σκοτεινά ένστικτα και φθόνο.

to pio omorfo soma3

Το ζήτημα της κακοποίησης, σ’ ένα βεληνεκές που ξεπερνά το Mama Roma του Παζολίνι, το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα του Λόρκα, το Ρομπέρτο Τσούκο του Κολτές, τις ταινίες του Φασμπίντερ και του Πατρίς Σερώ, το έργο του Ζαν Ζενέ και το σύνηθες θεματολόγιο της queer λογοτεχνίας: προσλαμβάνει τη διάσταση μιας έντονης, δριμύτατης κριτικής κατά των ηθών της επαρχίας, κατά της «κλειστής» κοινωνικής ομάδας που συγκαλύπτει, μεταμφιέζει, συνθλίβει, αναδιαμορφώνει την ηθική σύμφωνα με τα συμφέροντά της, την εμπάθειά της, τους συμβατικούς κώδικες της υποκρισίας της και τη στρεβλωμένη εκδοχή αρετής που υιοθετεί.

Στο πραγματικό υποκριτικό ρεσιτάλ του Αργύρη Ξάφη πρέπει κανείς να υπογραμμίσει την πανέμορφη ερμηνεία που κάνει στο τραγούδι σκηνής του Φώτη Σιώτα. Λιτή σκηνογραφία βασισμένη κυρίως στους φωτισμούς, κοινούς και με neon, στο ημίφως και στους προβολείς με κομφετί γκλίτερ κάνει ο Βασίλης Αποστολάτος. Το μοναδικό αυτό θεατρικό γεγονός της Αθήνας σημειώνει την καλύτερη ερμηνεία και την πιο ευαίσθητη σκηνοθετική παρέμβαση της χρονιάς: η Ζωή Ξανθοπούλου καταφέρνει να ζωντανέψει επί σκηνής την αντίθεση ομορφιάς και ασχήμιας με μοναδικό τρόπο.

Ο Ζουζέπ Μαρία Μιρό

Ο Ζουζέπ Μαρία Μιρό είναι απόφοιτος του τμήματος Σκηνοθεσίας και Δραματουργίας του Institut del Teatre (Ινστιτούτο Θεάτρου) της Βαρκελώνης και του τμήματος Δημοσιογραφίας του UAB (Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης). Με έντονες επιρροές από τον Πίντερ, τον Μάρτιν Κριμπ, τον Άρθουρ Μίλερ, τον Ίψεν, τον Κολτές, τη Σάρα Κέιν και τον Τένεση Ουίλιαμς, με θεατρικά πρότυπά του τη Λουίζα Κουνιγιέ, τον Ζορντί Οριόλ (Καταλονία), τον Σέρχιο Μπλάνκο και τον Γκαμπριέλ Καλντερόν (Ουρουγουάη), τον Αμπέλ Γκονζάλες Μέλο (Κούβα)και τον Πάμπλο Λαραίν (Χιλή), αλλά και επηρεασμένος από τη ζωγραφική του Χόπερ και τον κινηματογράφο του Παζολίνι και του Ντέιβιντ Λιντς, ο Μιρό έγραψε τα έργα Η γυναίκα που έχανε όλα τα αεροπλάνα, Καπνός, Nerium Park, Η αρχή του Αρχιμήδη, Άγριος καιρός και άλλα.

Για το έργο του έχει αποσπάσει πολλά βραβεία στην Ισπανία, μεταξύ αυτών έχει τιμηθεί τρεις φορές και με το σπουδαίο Βραβείο Born. Το 2009 με το έργο του Η γυναίκα που έχανε όλα τα αεροπλάνα, το 2011 με το έργο που έγινε η μεγαλύτερη επιτυχία του ως σήμερα, Η αρχή του Αρχιμήδη γίνεται γνωστός σε πολλές χώρες. Έχει διατελέσει βοηθός σκηνοθέτη δίπλα σε ονόματα όπως είναι ο Ξαβιέ Αλμπερτί, ο Ξαβιέ Πουζολράς και η χορογράφος Ζερμάνα Σιβέρα. Το έργο του Άγριος καιρός ανέβηκε το 2018 με μεγάλη επιτυχία στην κεντρική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου της Καταλονίας (Βαρκελώνη).

Στην Ελλάδα, τη σεζόν 2014-2015 ανέβηκε στο Θέατρο Αργώ Η Αρχή του Αρχιμήδη, σε μετάφραση Μαρίας Χατζηεμμανουήλ και σκηνοθεσία Θοδωρή Βουρνά. Τον Φεβρουάριο του 2018 ανέβηκε στη Θεσσαλονίκη (Θέατρο Αυλαία) το Nerium Park από την Ομάδα ριSκο στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Ανοιχτή Σκηνή – Θεατρικές φωνές της πόλης» σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Οικονόμου. Τον Οκτώβριο του 2021 ανέβηκε στο Θέατρο 104 το Nerium Park σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Καραντινάκη. Την 1/2/2019 μεγάλη επιτυχία σημείωσε στο Θέατρο Skrow Η αρχή του Αρχιμήδη σε σκηνοθεσία Βασίλη Μαυρογεωργίου, με τον Μιχάλη Συριόπουλο στον πρωταγωνιστικό ρόλο.

Πληροροφίες παράστασης

Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Σκηνοθεσία: Ζωή Ξανθοπούλου
Μουσική: Φώτης Σιώτας
Ερμηνεύει ο Αργύρης Ξάφης


* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Το νέο του μυθιστόρημα «Αλλοτεκοίτη – Εκεί που χάθηκε η βλάστηση» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική.  

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

Για την παράσταση της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν [Caroline Guiela Nguyen] «Lacrima: το υφαντό των δακρύων» που παρουσιάστηκε στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών/Επιδαύρου. Κεντρική εικόνα: © Jean-Louis-Fernandez.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

...
«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

«C la vie» του Σερζ Εμέ Κουλιμπαλί (κριτική) – Μια χορευτική τελετή μύησης

«C la vie» του Σερζ Εμέ Κουλιμπαλί (κριτική) – Μια χορευτική τελετή μύησης

Για την παράσταση «C la vie» του Σερζ Εμέ Κουλιμπαλί [Serge Aimé Coulibaly] που παρουσίασε η ομάδα Faso Dance Theatre στο Φεστιβάλ Αθηνών (Πειραιώς 260). Kεντρική εικόνα: © aefestival.gr.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

  ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

Για την παράσταση της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν [Caroline Guiela Nguyen] «Lacrima: το υφαντό των δακρύων» που παρουσιάστηκε στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών/Επιδαύρου. Κεντρική εικόνα: © Jean-Louis-Fernandez.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

...
Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πέθανε σε ηλικία 88 ετών η Μαρίνα Καραγάτση

Πέθανε σε ηλικία 88 ετών η Μαρίνα Καραγάτση

Πέθανε σε ηλικία 88 ετών η συγγραφέας Μαρίνα Καραγάτση.  

Επιμέλεια Book Press

Κόρη του Μ. Καραγάτση και της ζωγράφου Νίκης Καραγάτση, η Μαρίνα Καραγάτση γεννημένη στην Αθήνα το 1936 ήταν η μητέρα του σκηνοθέτη και ηθοποιού Δ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ