rabbit hole 2

Για την παράσταση «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Λυμπερόπουλου που ανέβηκε στο θέατρο Ελ Ερ. Κεντρική εικόνα: © Σπύρος Περδίου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ ανέβηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο θέατρο 104 κατά τη θεατρική σεζόν 2022-2023. Φέτος επαναλαμβάνεται στο θέατρο Ελ Ερ σε μετάφραση Χριστίνας Μαλακού και σκηνοθεσία Βαγγέλη Λυμπερόπουλου.

Το Rabbit Hole έκανε πρεμιέρα στο Μπρόντγουεϊ το 2006 και έχει επίσης παρουσιαστεί από περιφερειακά θέατρα σε πόλεις όπως το Λος Άντζελες, η Φιλαδέλφεια και το Πίτσμπουργκ. Το έργο κέρδισε το 2007 το Βραβείο Πούλιτζερ, και δικαίως: διότι, με χιούμορ και λεπτότητα, επιχειρεί μια δύσκολη ανατομία του ανθρώπινου πόνου. Εξαιρετική η σκηνοθεσία της παράστασης στο Ελ Ερ και πολύ δουλεμένο το κείμενο από τους ηθοποιούς. Γενικά, μια πολύ καλή παράσταση.

Κουνελότρυπες και παράλληλα σύμπαντα

H Mπέκα, γύρω στα σαράντα κάτι, προσπαθεί να διαχειριστεί την απώλεια του τετράχρονου γιου της Ντάνι, απορρίπτοντας τις συνήθεις επιλογές παρηγοριάς που προσφέρονται κι επιλέγοντας να αλλάξει σελίδα.

Η περιπλοκότητα της τραυματικής της κατάστασης αποκαλύπτεται στη διάδρασή της, τόσο με την εγκυμοσύνη της αδελφή της, όσο και με τον σύζυγο και με τη μητέρα της. Στον ρόλο της Μπέκα η Έλενα Παπαβασιλείου ξεκινά με χαρακτηριστικό μούδιασμα και σταδιακά αποδεικνύει τις ερμηνευτικές της δυνατότητες, διατηρώντας χαμηλούς τόνους και εσωτερικεύοντας το δράμα του ρόλου της με μια λεπτή παθητικότητα που εξελίσσεται σε οργή.

Στον ρόλο του μεσήλικα συζύγου Χάουϊ ο Νίκος Γεωργάκης στέκεται με αγγλοσαξονικό χιούμορ, αποστασιοποιημένος, ιδιαίτερα μελετημένος και πειστικός.

Στον ρόλο του μεσήλικα συζύγου Χάουϊ ο Νίκος Γεωργάκης στέκεται με αγγλοσαξονικό χιούμορ, αποστασιοποιημένος, ιδιαίτερα μελετημένος και πειστικός, τηρεί όμως μια φλεγματική ασάφεια στο συναίσθημα και την ανέκφραστη παρουσία ενός ανθρώπου που ελέγχει το θυμικό του. Η σύζυγός του (αντάξιά του ως ένα βαθμό) είναι συνήθως υπεύθυνη και λογική, αλλά παίρνει κάποιες βιαστικές αποφάσεις λόγω της θλίψης.

Ο Χάουι την κατηγορεί ότι υποσυνείδητα προσπαθεί να «σβήσει» τη μνήμη και να εξαφανίσει τα προσωπικά αντικείμενα του χαμένου τους παιδιού από το σπίτι - το οποίο, επιπλέον, προτίθεται να πουλήσει. Ο ίδιος επιλέγει τις συμβουλευτικές ομάδες θεραπείας της θλίψης, αλλά κι αυτό ως ένα σημείο. Η μεταστροφή του θα έρθει από τη στιγμή που θα διακρίνει τη μεταστροφή της γυναίκας του.

Στον ρόλο της αδελφής Ίζυ η Εύη Δόβελου είναι δυναμική, ευθύβολη και κινείται με ιδιαίτερη άνεση στον ρόλο μιας αυθόρμητης, σχετικά επιπόλαιας γυναίκας που, όμως, διακρίνεται για την ενσυναίσθησή της. Το κάθε της ατόπημα και η κάθε κριτική που υφίσταται από τη μάνα και την αδερφή της, όλα εμπίπτουν στο πορτραίτο μιας ζωντανής, αισθησιακής γυναίκας που κομίζει τη χαρά της ζωής στον χώρο. Κατά βάθος βαθύτατα συναισθήματα τρυφερότητας συνδέουν τους ήρωες. Κάποιες αμφισβητήσεις και κάποια υποσυνείδητα ερωτηματικά, και αυτά ακόμη εντάσσονται στο γενικότερο κλίμα εμπιστοσύνης, που εν κατακλείδι είναι και η σωτήρια λέμβος εξόδου από τον ωκεανό του αναιτιολόγητου θανάτου.

rabbit hole 3

Εκείνη που έχει συμβιβαστεί λιγότερο από όλους με την απώλεια του εγγονού της είναι η Νατ. Εμμονικά προσκολλημένη στον παλαιότερο θάνατο ενός ναρκομανούς γιου, ανασύρει διαρκώς το βαθύ οικογενειακό πένθος και το συγκρίνει άστοχα με το αναιτιολόγητο δυστύχημα που στοίχισε τη ζωή στον εγγονό της. Η Μπέκα εξοργίζεται με την αθέμιτη σύγκριση που κάνει η μητέρα της και υπερτονίζει τον άδικο χαρακτήρα της δικής της απώλειας. Στον ρόλο της μητέρας Νατ, η έμπειρη ηθοποιός Ευαγγελία Ανδρεαδάκη δίνει μια από τις καλύτερες ερμηνείες της καριέρας της.

Ο Πολύκαρπος Φιλιππίδης είναι ιδιαίτερα συγκινητικός στον ρόλο του νεαρού Τζέισον, που «ευθύνεται» για το δυστύχημα. Μέσα στην οξύτατη αμηχανία του ομφαλοσκοπεί την κατάσταση και επιδιώκει να λυτρωθεί από το βάρος των περιστάσεων.

Ο Πολύκαρπος Φιλιππίδης είναι ιδιαίτερα συγκινητικός στον ρόλο του νεαρού Τζέισον, που «ευθύνεται» για το δυστύχημα. Μέσα στην οξύτατη αμηχανία του ομφαλοσκοπεί την κατάσταση και επιδιώκει να λυτρωθεί από το βάρος των περιστάσεων, κατ’ουσίαν όμως σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος από όλους.

Η νεανική του ανεμελιά και η αθωότητά του (στην επιστολή του φαίνονται αυτά τα γνωρίσματα) προκαλεί θυμό στον Χάουι και ανακινεί το ενδιαφέρον της Μπέκα. Όλως περιέργως, η παρέμβαση του νεαρού Τζέισον στα εσωτερικά ζητήματα της οικογένειας θα γίνει αποδεκτή από τη Μπέκα, που θα πληροφορηθεί από το δικό του πρωτόλειο λογοτέχνημα τη θεωρία των "παράλληλων συμπάντων", τη μυθοπλασία για την «κουνελότρυπα» (rabbit hole) που θα της διανοίξει ένα παράθυρο ελπίδας.

Σκηνικό αστικού σπιτιού προς πώλησιν

Θα μπορούσε κανείς να πει πως το «Rabbit Hole» είναι η σκιαγράφηση των διαφορετικών αποτυπωμάτων της θλίψης σε τέσσερις διαφορετικούς χαρακτήρες. Ο Χάουι και η Μπέκα επεξεργάζονται πολύ διαφορετικά τη θλίψη της απώλειας του γιου τους. Η θλίψη ανακινείται, βεβαίως, από μια βιντεοκασέτα VHS με οικογενειακές αναμνήσεις, καθώς και από την παρουσία των παιχνιδιών και των ρούχων του χαμένου παιδιού, ωστόσο λειτουργεί διαφορετικά σε κάθε μεμονωμένο χαρακτήρα του έργου. Στο έργο τα πάντα συνηγορούν στο να υπενθυμίζουν στο ζευγάρι το πένθος του, από την εγκυμοσύνη της αδελφής της Μπέκα μέχρι τον τρόπο που η μαμά τους φλυαρεί για την οικογενειακή τραγωδία των Κένεντι και του Αριστοτέλη Ωνάση (ρεσιτάλ ηθοποιίας σε αυτό το σημείο από τη Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη).

rabbit hole

Είναι σημαντικό το ότι το σπίτι είναι “for sale”, γιατί οι υποψήφιοι αγοραστές που το επισκέπτονται διακρίνουν τα κατάλοιπα της ύπαρξης ενός μικρού παιδιού και αρχίζουν τις αδιάκριτες ερωτήσεις. Αυτό αναγκάζει τους πενθούντες γονείς να αλλάξουν τακτική, εξαφανίζοντας τα σημάδια της παρουσίας του παιδιού από τον προς εκποίησιν χώρο.

Το πολύ λειτουργικό σκηνικό του Δημήτρη Κατσίκη αναδεικνύεται από τους προσεγμένους φωτισμούς του Βασίλη Κλωτσοτήρα. Η αλλαγή των φωτισμών σε κόκκινο υπερτονίζει τις δραματικότερες σκηνές του έργου.

Το πολύ λειτουργικό σκηνικό του Δημήτρη Κατσίκη αναδεικνύεται από τους προσεγμένους φωτισμούς του Βασίλη Κλωτσοτήρα. Η αλλαγή των φωτισμών σε κόκκινο υπερτονίζει τις δραματικότερες σκηνές του έργου, υποδηλώνει την ώρα της ημέρας και ανακλά το συναισθηματικό υπόβαθρο κάθε διαλόγου: για παράδειγμα, η αντιπαράθεση του πατέρα Χάουϊ με έναν ακόμη εισβολέα, τον νεαρό Τζέισον, που επιδιώκει απεγνωσμένα να συνάψει σχέση με τους γονείς-ίσως για να κατευνάσει τις τύψεις του, ίσως για να παρηγορηθεί, το πιο πιθανό για να τους γνωστοποιήσει το κείμενο που έχει γράψει.

Και σ’αυτό το σημείο το έργο επικεντρώνεται στο περιεχόμενο μιας σουρρεαλιστικής εξιστόρησης: το σενάριο για τα «παράλληλα σύμπαντα» που συγγράφει ο δόκιμος νεαρός συγγραφέας θέτει έναν φυσικό προορισμό στη μετά θάνατον συνθήκη, ενώ προσφέρει ένα καταφύγιο στους ανθρώπους που προτιμούν τη συναισθηματική διαύγεια και αποδοχή από το παραμύθιασμα του Παραδείσου και των αγγέλων του Κυρίου.

Υπό μιαν έννοια, για τα αγγλοσαξονικά δεδομένα η αμφισβήτηση του Θεού από τον Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ είναι προκλητική- η δραματουργική του ιδιοσυγκρασία διαγράφει μια σταθερή κίνηση από το σκοτάδι στη λύτρωση, χωρίς να επαγγέλλεται την απαλλαγή από το πένθος, που, ενώ θα απαλύνεται με τον χρόνο, θα συνεχίσει να μοιάζει με «μια βαρειά πέτρα στην τσέπη».

Πληροφορίες παράστασης

Συγγραφέας: Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ
Μετάφραση: Χριστίνα Μαλακού

Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Λυμπερόπουλος
Πρωταγωνιστούν: Ευαγγελία Ανδρεαδάκη, Νίκος Γεωργάκης Εύη Δόβελου Έλενα Παπαβασιλείου, Πολύκαρπος Φιλιππίδης.


* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Το νέο του μυθιστόρημα «Αλλοτεκοίτη – Εκεί που χάθηκε η βλάστηση» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Περιμένοντας τον Γκοντό» σε σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου στη Στέγη (κριτική): Υπαρξιακό παραλήρημα σε μια υπερβατική παράσταση

«Περιμένοντας τον Γκοντό» σε σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου στη Στέγη (κριτική): Υπαρξιακό παραλήρημα σε μια υπερβατική παράσταση

Για την παράσταση «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ σε σκηνοθεσία Θεόδωρου Τερζόπουλου που ανεβαίνει στην κεντρική σκηνή της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση. Κεντρική εικόνα: © Johanna Weber. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...
«Ένας εχθρός του λαού» του Χένρικ Ίψεν σε σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη (κριτική) – Μια γνήσια και αυθόρμητη παράσταση

«Ένας εχθρός του λαού» του Χένρικ Ίψεν σε σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη (κριτική) – Μια γνήσια και αυθόρμητη παράσταση

Για την παράσταση «Ένας εχθρός του λαού» του Χένρικ Ίψεν που ανεβαίνει στο Θέατρο «Ρεκτιφιέ» σε σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη. Κεντρική εικόνα: © Νίκη Δουλγεράκη.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

«Τά...

«Ονειρόδραμα» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ, στο Εθνικό Θέατρο (κριτική) – Ένα αριστούργημα σε εκδοχή «teatro povero»

«Ονειρόδραμα» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ, στο Εθνικό Θέατρο (κριτική) – Ένα αριστούργημα σε εκδοχή «teatro povero»

Για την παράσταση «Ονειρόδραμα» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ που ανεβαίνει στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη. Κεντρική εικόνα: © Karol Jarek. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΒΘ 2024: Η αυλαία πέφτει, νέα εποχή ξεκινά; – Ένας πρώτος απολογισμός

ΔΕΒΘ 2024: Η αυλαία πέφτει, νέα εποχή ξεκινά; – Ένας πρώτος απολογισμός

Τέσσερις μέρες γεμάτες βιβλία, εκδότες, συγγραφείς και αναγνώστες. Η 20ή Διεθνής Eκθεση Bιβλίου Θεσσαλονίκης ρίχνει σήμερα αυλαία και αυτός είναι ένας πρώτος απολογισμός. Σε κάθε περίπτωση, η φετινή Έκθεση είναι η τελευταία που διοργανώνεται από το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού, εν αναμονή του νέου φορέα για το βι...

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η − Συζητήσεις για τη μετάφραση

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η − Συζητήσεις για τη μετάφραση

Συζητήσεις για τη μετάφραση και τα μεταφραστικά προγράμματα ως μέσο προώθησης των εθνικών λογοτεχνιών, ταυτότητα και διαπολιτισμική γέφυρα μεταξύ των χωρών, πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή σε διοργάνωση του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού στο πλαίσιο της 20ής ΔΕΒΘ.

Επιμέλεια: Book Press

...
ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 3η – Δύο συγγραφείς με φρέσκια ματιά: Από την Αθήνα του περιθωρίου των 80ς στην αφανή ζωή των Ισραηλινών σήμερα

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 3η – Δύο συγγραφείς με φρέσκια ματιά: Από την Αθήνα του περιθωρίου των 80ς στην αφανή ζωή των Ισραηλινών σήμερα

Συνεχίζοντας την περσινή παράδοση να μας συστήνουν στη ΔΕΒΘ ξένες συγγραφείς της σειράς Aldina, οι εκδόσεις Gutenberg φιλοξένησαν και φέτος δύο πρωτοεμφανιζόμενες στα ελληνικά γράμματα, οι οποίες στις χώρες τους έχουν ήδη διακριθεί, την Κάρα Χόφμαν [Cara Hoffman] και τη Χίλα Μπλουμ [Hila Blum]. Προσιτές και ευχάριστ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη (προδημοσίευση)

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη (προδημοσίευση)

Απόσπασμα από το λογοτεχνικό έργο του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη «Επικράτειες» που κυκλοφορεί στις 23 Μαΐου από τις εκδόσεις Περικείμενο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Κάθε μεμονωμένη επικράτεια]

Εγώ σωπ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

Από το Βυζάντιο έως το Brexit: 12 ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Από το Βυζάντιο έως το Brexit: 12 ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Από το Βυζάντιο έως τον Βενιζέλο κι από τη μάχη του Στάλιγκραντ έως τη σημερινή μορφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιλέγουμε δώδεκα ιστορικά βιβλία που ανοίγουν διάλογο ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία από το εξώφυλλο του βιβλίου του Μενέλαου Χαραλαμπίδη «Οι δωσίλογοι» (εκδ. Αλεξάνδρεια).&...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ