Dreamers

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Πληθώρα έργων στις αθηναϊκές σκηνές, που πολλαπλασιάζονται σαν τα μανιτάρια, ανεβαίνουν για πολύ μικρό αριθμό παραστάσεων, φέρνοντας το κοινό σε μεγάλη αμηχανία. Ίσως η Αθήνα να ξεπερνά κάθε άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα στον αριθμό των παραστάσεων που ανεβαίνουν σωρηδόν και ταυτόχρονα: μένει να συναγάγουμε κάποια πρώτα συμπεράσματα για το κατά πόσον αυτό είναι ευεργετικό για το θέατρο.

Κείμενα κοινωνικού προβληματισμού, αλλά και μια δεύτερη ματιά σε παλαιότερα λογοτεχνικά κείμενα. Επανεπισκέψεις των κλασικών, ξαναδιάβασμα των αγαπημένων βιβλίων. Αλλά και νέα έργα: όπως είναι φυσικό, η πέννα των Ελλήνων συγγραφέων διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο σ’ αυτήν την πολυφωνία.

1. The Dreamers, του Πέρη Μιχαηλίδη πάνω στη μετάφραση του έργου του Γκίλμπερτ Αντέρ από τον Γιώργο-Ίκαρο Μπαμπασάκη, στον Φούρνο

Η μετάφραση του έργου Οι ονειροπόλοι του Γκιλμπέρτ Αντέρ (μτφρ. Γιώργος Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Οξύ) με λευκά γράμματα σε μαύρες σελίδες είναι μια ρομαντική εμπλοκή ενός γνήσιου σινεφίλ με κείμενο που του δίνει το εφαλτήριο για να γράψει -κατ’ουσίαν- ένα καινούργιο θεατρικό έργο, που κοσμεί την ελληνική δραματουργία.

Ο Πέρης Μιχαηλίδης, μεταφέρει επί σκηνής ένα florilegium από το βιβλίο, μαζί με τις αναφορές που θα έκανε- έτσι κι αλλιώς- ο Ίκαρος Μπαμπασάκης. Παρεμβάλλεται πρωτότυπο βίντεο, όπου ο ίδιος –ως ακυρωμένος συγγραφέας- απαγγέλλει κείμενα των Situationistes.

oxy oi oneiropoloi adairΤο κοινωνικό φαινόμενο της μανιώδους κινηματογραφοφιλίας θίγει και το βιβλίο, τοποθετώντας τη δράση στο Παρίσι του Μάη του ’68. Έξω τα οδοφράγματα και μέσα ένα ερωτικό τρίο με πολυτελείς συνήθειες, οι ονειροπόλοι με τις rock and roll αναφορές, το ασαφές αλλά εκρηκτικό πάθος, την ειρωνεία, την άγνοια κινδύνου και την έκλυτη σεξουαλικότητα.

Και ένας εξαιρετικός σκηνοθέτης, ο Πέρης Μιχαηλίδης, μεταφέρει επί σκηνής ένα florilegium από το βιβλίο, μαζί με τις αναφορές που θα έκανε –έτσι κι αλλιώς– ο Ίκαρος Μπαμπασάκης. Παρεμβάλλεται πρωτότυπο βίντεο, όπου ο ίδιος –ως ακυρωμένος συγγραφέας– απαγγέλλει κείμενα των Situationistes.

Ο Μάθιου (Μπάμπης Αθανασόπουλος), ο Τεό (Δημήτρης Δημάκης) και η Ιζαμπέλ (Βιβή Λέκκα), αυτοί οι «Άγιοι Αθώοι» (το βιβλίο πήρε πρώτο βραβείο Roman 1998 του Συλλόγου Λογοτεχνών και έγινε ταινία από τον Μπερτολούτσι, με πρωταγωνιστές, αντίστοιχα, τους Michael Pitt, Louis Garrel και Eva Green) ενίστανται έντονα για τον παραγκωνισμό του διευθυντή της Cinémathèque Ανρί Λανγκλουά.

Στον τοίχο του θεάτρου Φούρνος προβάλλονται σκηνές από film noir και φιλμ της nouvelle vague, είναι σαν να βλέπεις τα «Cahiers du Cinema» και το περιοδικό «Première» να ξαναζωντανεύουν, ενώ bits and pieces από κείμενα προσωπικού προβληματισμού (που κάποτε εύρισκε κανείς στα περιοδικά «Αντί», «Σύγχρονος Κινηματογράφος» και «Στοχαστής») απαρτιώνουν αυτές τις λίγες σεκάνς, συνθέτοντας ένα έξοχο πέρασμα απ΄ όσα άφησε πίσω του ο Μάης.

Η συνεργασία του Μπαμπασάκη με τον Μιχαηλίδη έφτιαξε ένα πεφτάστερο στην αθηναϊκή σκηνή, μια σύνθεση βιντεοκλιπίστικης αισθητικής με πολλά cut που άνοιξε τον ορίζοντα σε νοσταλγικές συζητήσεις και απευθύνθηκε (επιτέλους!) σ’ ένα νεανικό, πολλά υποσχόμενο κοινό με το λεξιλόγιο εκείνων των δεκαετιών.

2. Παγώνια, της Στέλλας Ζαφειροπούλου, σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη, στο Biospagonia

Σε άψογη σκηνοθεσία του Τάσου Πυργιέρη, παρουσιάζεται στο Bios το έργο της Στέλλας Ζαφειροπούλου «Παγώνια». Ένα τρίο, με πολλαπλές αναφορές και ιψενικά τρίγωνα, ζει σε διαμέρισμα δεύτερου ορόφου της λεωφόρου Κωνσταντινουπόλεως και ονειρεύεται μια καλύτερη ζωή, οραματίζεται ανάδειξη και καριέρα στον χώρο της Τέχνης. Πόσους συμβιβασμούς προτίθενται να κάνουν οι τρεις φίλοι; Και πόσες προδοσίες;

Ο Παναγιώτης (ερμηνευμένος από τον πάντα έξοχο Γιώργο Παπαπαύλου) και η Φανή (αρκετά πειστική η Φιόνα Γεωργιάδη) γιορτάζουν το επικείμενο ξεκίνημα της τηλεοπτικής τους σταδιοδρομίας στο ελληνικό Netflix, δεν έχουν όμως υπολογίσει όλες τις παραμέτρους. Ο συγκάτοικος, φίλος και περιστασιακά εραστής Μπίλυ (πολύ συγκινητικός στον ρόλο ο Πέτρος Σκαρμέας), που βιοπορίζεται ως φορτηγατζής αλλά ονειρεύεται μουσική καριέρα, επιστρέφει από τη συνήθη διαδρομή του και κάνει μια μεγάλη αποκάλυψη, που παγώνει το εορταστικό κλίμα.

Ζωντανή, ρυθμική, χρονομετρημένη παράσταση, με ωραία σκηνικά/κοστούμια της Ελίνας Δράκου, με σωστές σιωπές και υπολογισμένους φωτισμούς της Στέβης Κουτσοθανάση.

Η σκληρότητα της υπόθεσης που διανοίγεται στα έκπληκτα μάτια του θεατή βεβαίως βασίζεται σε μια φαύλη πραγματικότητα, θέτει επί τάπητος με ρεαλιστικό τρόπο το χαλαρό αξιακό σύστημα της εποχής μας και, εν τέλει, αναστοχάζεται με κυνισμό και πικρία πάνω στην ηθική βαρύτητα των αποφάσεών μας. Όμως, αυτό το ευαίσθητο κείμενο δεν κατορθώνει να πείσει με την αληθοφάνεια των γεγονότων που επιστρατεύει, ίσως γιατί υπερτονίζει τα αμοραλιστικά κίνητρα των ηρώων: «όλοι κάτι πουλάμε» είναι το σλόγκαν που οδηγεί σε ηθική εθελοτυφλία και θα σόκαρε πραγματικά εάν όντως η πραγματολογική τεκμηρίωση του έργου ήταν πιο προσεγμένη.

Παρά ταύτα, το συνειδησιακό γαϊτανάκι που τεκταίνεται επί σκηνής, σε συνδυασμό με μιαν έξοχη σκηνοθετική ματιά, όχι μόνο διασώζουν το κείμενο, αλλά και το αναδεικνύουν. Ζωντανή, ρυθμική, χρονομετρημένη παράσταση, με ωραία σκηνικά/κοστούμια της Ελίνας Δράκου, με σωστές σιωπές και υπολογισμένους φωτισμούς της Στέβης Κουτσοθανάση, εξαιρετικές μουσικές επιλογές του Νίκου Τσαούση, εισόδους και εξόδους που δίνουν διέξοδο στην αμηχανία κάποιων κειμενικών ελλείψεων και έξοχη χορογραφία του ίδιου του κύριου Πυργιέρη. Ο περίπλοκος συμβολισμός των «παγωνιών» που εντυπωσιάζουν αλλά και εξαπατούν, μέσα από το πρίσμα του σκηνοθέτη αίφνης πολιτογραφείται στο λεξιλόγιο της καλής νεοελληνικής δραματουργίας.

3. Μάλο Μόμε, μικρό κορίτσι, της Χαρούλας Αποστολίδου, σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου, στο θέατρο Μεταξουργείο

MaloMome

Αυτή η μητέρα υπάρχει, υπήρξε Gastarbeiter στη Γερμανία, και οι κόρες της επίσης υπάρχουν και μεγάλωσαν χωρίς τη μάνα τους: η Χαρούλα Αποστολίδου γράφει ένα ντοκουμέντο και συναντά τη Νάντια Δαλκυριάδου, που στήνει μια πραγματικά συγκινητική παράσταση. Στο «Μάλο Μόμε» η μάνα μιλά για τα παιδιά της «και ιδρώνει», όπως τραγουδά η Μοσχολιού τους στίχους του Σκούρτη σε μουσική του Μαρκόπουλου. Όμως ο Έλληνας κλαίει, κατά παράδοσιν, για τον ξενιτεμένο κυρίως, ξεχνώντας αυτούς που μένουν πίσω.

Σε οδυνηρό απολογισμό της ζωής τους, μια μάνα (σπαρακτική στον ρόλο της μάνας η σπουδαία ηθοποιός Δέσποινα Σαραφείδου) έχει ν’αντιμετωπίσει τη μεγάλη κόρη της (την ερμηνεύει με τους δικούς της, εναλλασσόμενους ρυθμούς η Ξένια Αλεξίου) και τα σωρευμένα ψυχικά τραύματα του αποχωρισμού. Αφηγήτρια του έργου, η μεγάλη κόρη δεν συγχωρεί αυτόν τον βίαιο αποχωρισμό που κατ’ουσίαν μετέτρεψε και την ίδια σε παρία στην ίδια της τη χώρα. Το τραγούδι «έντνο μάλο μόμε» σηματοδοτεί αυτήν την πληγωμένη γυναικεία φύση, σε όλες τις ηλικιακές φάσεις και σε όλη τη γκάμα των κοινωνικών ρόλων, από την κούνια ως τον τάφο.

Το έργο θίγει εύστοχα την άνιση μεταχείριση των ανθρώπων σε περιόδους ιδιαίτερα σκοτεινές της ιστορίας μας, την πίκρα, ουσιαστική ορφάνια και εγκατάλειψη των νεώτερων μελών των οικογενειών που έμεναν πίσω.

Η μικρή αδελφή (εντυπωσιακή και με απόλυτο έλεγχο των εκφραστικών της μέσων η Ήρα Ρόκου) έχει κι αυτή μεγαλώσει στο αυστηρό σκηνικό της γιαγιάς, στο χωριό, όμως δεν αναγνωρίζει τη μάνα και τη φωνάζει με το επιφώνημα «Έϊ!», έχοντας περιοριστεί στη γνωριμία μέσω γραμμάτων.

Πέρα, λοιπόν, από τη μετανάστευση, το έργο της κυρίας Αποστολίδου θίγει εύστοχα τα παράπλευρα ζητήματα που εγείρονται: την άνιση μεταχείριση των ανθρώπων σε περιόδους ιδιαίτερα σκοτεινές της ιστορίας μας, την πίκρα, ουσιαστική ορφάνια και εγκατάλειψη των νεώτερων μελών των οικογενειών που έμεναν πίσω, αλλά και την περιθωριοποίηση κάποιων κοινωνικών ομάδων της βόρειας και της νησιωτικής Ελλάδας, πάντα στον αγώνα για άμεση επιβίωση.

Πολύ εκφραστική μουσική από τον Οδυσσέα Γκάλλιο και πετυχημένοι φωτισμοί από τον Γιώργο Ψυχράμη, καθώς κι ένα μάλλον αφαιρετικό σκηνικό, συνθέτουν μια παράσταση που σέβεται τον θεατή και προβάλλουν ένα κείμενο που διαβάζεται σε πολλά επίπεδα.


 * Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Το νέο του μυθιστόρημα «Αλλοτεκοίτη – Εκεί που χάθηκε η βλάστηση» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

Για τις παραστάσεις «Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα» του Γουστάβο Οτ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αποστολόπουλου, που ανεβαίνουν στη σκηνή του θεάτρου «Σταθμός». Κεντρική εικόνα: Από την παράσταση «Η κασέτα» © Αγγ. Παπαδόπουλος.&nb...

«Sadmen» του Θανάση Κριτσάκη στο Θέατρο Ροές (κριτική) – Θλιμμένοι «σούπερ ήρωες» που δεν πείθουν

«Sadmen» του Θανάση Κριτσάκη στο Θέατρο Ροές (κριτική) – Θλιμμένοι «σούπερ ήρωες» που δεν πείθουν

Για την παράσταση «Sadmen» του Θανάση Κριτσάκη που ανέβηκε στο Θέατρο Ροές. Κεντρική εικόνα: Ελ. Χούμου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

Ο Θανάσης Κριτσάκης, μετά από την παράσταση «Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης», έρ...

«Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου στο Από Μηχανής Θέατρο (κριτική) – Μια παράσταση τολμηρή και αισθησιακή

«Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου στο Από Μηχανής Θέατρο (κριτική) – Μια παράσταση τολμηρή και αισθησιακή

Για την παράσταση «Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ σε σκηνοθεσία του Θανάση Σαράντου που παίζεται στο Από Μηχανής Θέατρο. Κεντρική εικόνα: © Κωνσταντίνος Λέπουρης. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Κουαρτέτο» του Heiner Müll...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο κοινωνιολόγος Νίκος Παναγιωτόπουλος, ζωντανά από το «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο κοινωνιολόγος Νίκος Παναγιωτόπουλος, ζωντανά από το «υπόγειο»

Στο 36ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον καθηγητή κοινωνολογίας στο Πανεπιστήμιων Αθηνών Νίκο Παναγιωτόπουλο, με αφορμή την έκδοση σε βιβλίο της έρευνάς του Παιδί και Ανάγνωσ...

Τα αιτήματα των εκδοτών για το νέο φορέα βιβλίου – Διαψεύδουν τον υφυπουργό περί κατακερματισμού των απόψεών τους

Τα αιτήματα των εκδοτών για το νέο φορέα βιβλίου – Διαψεύδουν τον υφυπουργό περί κατακερματισμού των απόψεών τους

Οι Εκδότες Βιβλίου κατέθεσαν αναλυτικά μια σειρά από αιτήματα προς την πολιτεία μεταξύ των οποίων η σαφώς μεγαλύτερη εκπροσώπησή τους στο ενδεκαμελές ΔΣ του νέου φορέα για το βιβλίο.

Επιμέλεια: Book Press

Για χρόνια ο χώρος...

Παρουσίαση βιβλίου: H Αμερικανίδα Kάρα Χόφμαν και «Οι κράχτες» της απόψε στο Πατάρι του Gutenberg

Παρουσίαση βιβλίου: H Αμερικανίδα Kάρα Χόφμαν και «Οι κράχτες» της απόψε στο Πατάρι του Gutenberg

H Αμερικανίδα συγγραφέας Cara Hoffman θα βρεθεί σήμερα (7.30 μ.μ.) στο Πατάρι του βιβλιοπωλείου των εκδόσεων Gutenberg (Διδότου 37) και θα συνομιλήσει με τον μεταφραστή του βιβλίου της «Οι Κράχτες» (εκδ. Gutenberg), Παναγιώτη Κεχαγιά, με αφορμή την πρόσφατη έκδοσή του. 

Επιμέλεια: Book Press ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ