laspi 2

Η «Λάσπη», ένα ψυχολογικό θρίλερ του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη, παρουσιάζεται στο θέατρο «Φούρνος» σε σκηνοθεσία Ευθύμη Χρήστου. Φωτογραφίες © Υπατία Κορνάρου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στο θέατρο Φούρνος είδα τη «Λάσπη» του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη, στην πολύ πρωτοποριακή σκηνοθεσία του Ευθύμη Χρήστου. Είναι η δεύτερη συνεργασία του σκηνοθέτη με τη σπουδαία ηθοποιό Μαρία Ζορμπά, μετά το «Vincent – Αίμα στο χιόνι» («Τρένο στο Ρουφ»). Ένα έργο που θα μπορούσε, κάλλιστα, να χαρακτηριστεί ως ψυχολογικό θρίλερ, διατηρεί ωστόσο κάποιες κινηματογραφικές καταβολές και το μυστήριό του απορρέει κυρίως από την υφέρπουσα βία του. Το είχε ξαναανεβάσει το 2009 η Λίλλυ Μελεμέ στο «Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας» (Μαρία Καλλιμάνη, Δημήτρης Ξανθόπουλος και Πηνελόπη Μαρκοπούλου).

Ένα ορεινό χωριό, ένα κλειστό σπίτι και οι καταληψίες

Ένα μάλλον ορεινό χωριό, ένα κλειστό σπίτι με μαζεμένα έναν σωρό από έπιπλα – που στη διάρκεια της παράστασης θα επανατοποθετηθούν δεξιοτεχνικά σε οκτώ διαφορετικές διατάξεις, που σίγουρα έχουν τη σημασία τους, καθώς συναρτώνται με τον χρόνο. Η ηρωίδα έχει αφήσει στην πόλη τον άρρωστο άντρα της και επισκέπτεται αυτό το οικογενειακό σπίτι, που ανήκει στον αδελφό της, για λόγους που θα μάθουμε στη διάρκεια της παράστασης. Η δυσάρεστη έκπληξη είναι πως το σπίτι ήδη κατοικείται από... καταληψίες. Ένα ζευγάρι με τρία μικρά παιδιά έχει εγκατασταθεί ήδη κάποιους μήνες και θεωρεί κεκτημένο δικαίωμα τη διαιώνιση αυτής της κατάστασης.

Εικάζει κανείς πως η υπόθεση θα εξελιχθεί σε καταδίωξη και πως το κείμενο θα περάσει σε εκφράσεις βίας.

Ο μικροαστισμός του θεατή υφίσταται ένα πρώτο σοκ. Εικάζει κανείς πως η υπόθεση θα εξελιχθεί σε καταδίωξη και πως το κείμενο θα περάσει σε εκφράσεις βίας. Και όντως υπάρχει μια υποδόρια βία, που ωστόσο μεταλλάσσεται, με κυρίαρχη τάση την εκλογίκευση και τον συμβιβασμό. Όμως, καθώς τα πράγματα εξελίσσονται και αποκαλύπτεται ότι η χρησικτησία του σπιτιού διέπεται από ένα περίεργο είδος «νομιμότητας», η ηρωίδα εγκαταλείπει τη διεκδικητική της στάση και περνά σε φάση συνδιαλλαγής, με το αζημίωτο όμως, με στόχο τη συναλλαγή. Όπως περίπου συμβαίνει σε όλες τις ανθρώπινες σχέσεις. Με πανουργία και μεθοδεύσεις καταλήγει να συγκατοικεί με την αρχικά ανεπιθύμητη οικογένεια και να μοιράζει ρόλους αριστερά και δεξιά, αλλάζοντας και η ίδια ρόλο και αντιστρέφοντας την προσδοκώμενη έκβαση του έργου. Η προσβεβλημένη ιδιωτικότητα αυτής της γυναίκας και ο θυμός της δίνουν τη θέση τους σε μιαν οιονεί τρυφερότητα, που όμως είναι ψευδεπίγραφη, γιατί εγκυμονεί ένα μεγάλο πάθος. Ανομολόγητα πάθη αποκαλύπτονται επίσης και από τα ημερολόγια της θείας της ηρωίδας, πρώην ιδιοκτήτριας του σπιτιού η παρουσία της οποίας υπερίπταται, καθώς και από έναν μυστηριώδη και αποτροπιαστικό τσελεμεντέ παλιών συνταγών, που στο έργο θα προσλάβουν ιδιαίτερες νοηματοδοτήσεις.

laspi

Το βέβαιο είναι πως τα παιχνίδια εξουσίας και η «νομιμοποίηση» της βίας που διαμείβονται ανάμεσα στα μέλη αυτού του ιψενικού τριγώνου είναι αρκετά σκοτεινά και οι σεξουαλικές τους παράμετροι και εκφάνσεις ιδιαίτερα απρόβλεπτες: αυτό καθιστά το έργο του Χατζηγιαννίδη ιδιαίτερα ενδιαφέρον και σκανδαλιστικό. Το ίδιο το σπίτι πρωταγωνιστεί, καθώς είναι εμψυχωμένο στη σκηνοθεσία του κύριου Χρήστου, που είναι πρωτότυπη, ευρηματική, με απροσδόκητες μεταπτώσεις ρυθμού, μετατρέποντας το κείμενο σε εφιαλτικό σενάριο. Δυσδιάκριτα είναι, επίσης, τα όρια της πραγματικότητας και της ψυχικής πραγματικότητας, ενώ μυστηριώδεις είναι οι ψίθυροι του διπλανού δωματίου (του υπνοδωματίου), διάλογοι που γίνονται αντιληπτοί, υποτίθεται, μόνο από τους θεατές σε voice over. Ένα μείζον σκηνοθετικό τέχνασμα που υποστηρίζει το κείμενο είναι η παρουσία ανθρώπινων μορφών του παρόντος και του παρελθόντος που παρελαύνουν στο ημίφως και πίσω απ’ τα μισάνοιχτα παράθυρα και στοιχειώνουν τον χώρο (Η Αλεξάνδρα Καρόνη και ο Κώστας Κλάδης υποδύονται αυτές τις μορφές σιωπηρά).

Ως δοκίμιο πάνω στην υπαρξιακή μοναξιά αγγίζει πολλές πτυχές του αναδιπλωμένου εγώ της κεντρικής ηρωίδας και δεν αφήνει απέξω ούτε την κάπως πιο «δομημένη» σχέση των μελών της παρασιτικής οικογένειας.

Η Μαρία Ζορμπά ερμηνεύει τον ρόλο της μεσήλικης αδελφής με αξιοπρόσεκτη εσωτερικότητα, πείθει απόλυτα και μάλιστα, κατά σημεία, γίνεται τρομακτική. Ο Χρήστος Καπενής πολύ καλός στον ρόλο του συζύγου του ζευγαριού, περνά με επιδεξιότητα από τη φυσιογνωμία του ανεπιθύμητου και θρασέος εισβολέα στον ρόλο του οικογενειάρχη και σ’ αυτόν του εραστή. Αέρινη και μυστηριώδης και η Μιράντα Ζησιμοπούλου στον ρόλο της συζύγου. Τα παιδιά είναι απόντα, υποδηλώνονται από τις αναφορές σε αυτά και από τα παιχνίδια που διασπείρονται στο έδαφος. Στοιχείο έντονης απομόνωσης και ερμητισμού, που είναι χαρακτηριστικό αυτού του κειμένου. Γιατί, βέβαια, το κυρίαρχο συναίσθημα που υποβάλλει το έργο αυτό είναι η μοναξιά.

Ως δοκίμιο πάνω στην υπαρξιακή μοναξιά αγγίζει πολλές πτυχές του αναδιπλωμένου εγώ της κεντρικής ηρωίδας και δεν αφήνει απέξω ούτε την κάπως πιο «δομημένη» σχέση των μελών της παρασιτικής οικογένειας. Ως επισχολιασμός πάνω στα ζητήματα των ανθρώπινων σχέσεων, του ρόλου της κοινότητας, της περιρρέουσας ηθικής, η σκηνοθετική προσέγγιση του Ευθύμη Χρήστου δυναμιτίζει όλο αυτό το κατασκεύασμα, το υποσκάπτει, δημιουργεί σκόπιμα ρωγμές, εν τέλει διαμορφώνει ένα κλίμα σατανικό, καταραμένο, ζοφερό επί σκηνής. Και σ’ αυτήν την αίσθηση συμβάλλει ιδιαίτερα η ροκ μουσική σύνθεση «Πεθαίνω στο χώμα, γεννιέμαι στη λάσπη» του Θεόφιλου Πουζμπούρη.

Υπέροχο κείμενο, άψογες ερμηνείες, υποβλητικότατη ατμόσφαιρα και, κυρίως, ένας πολλά υποσχόμενος σκηνοθέτης.


  Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Τα σπλάχνα» (εκδ. Κριτική).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...
«Onassis Dance days 2024», στη Στέγη: Ουόρλοπ, Παρασκευοπούλου, Κοσιάρη – Τρεις παραστάσεις που έδωσαν τον τόνο

«Onassis Dance days 2024», στη Στέγη: Ουόρλοπ, Παρασκευοπούλου, Κοσιάρη – Τρεις παραστάσεις που έδωσαν τον τόνο

Το Φεστιβάλ Νέων Χορογράφων πραγματοποιήθηκε για ενδέκατη χρονιά στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση. Οι χορογράφοι Mιέτ Ουόρλοπ, Χριστιάνα Κοσιάρη, Ξένια Κογχυλάκη, Πάνος Μαλακτός και Ιωάννα Παρασκευοπούλου έκλεψαν το χειροκρότημα των θεατών. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «One Song» της Μιέτ Ουόρλοπ.

...
«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

Για τη θεατρική μεταφορά της «Καρδιάς σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ σε διασκευή Άρη Σερβετάλη και Έφης Μπίρμπα και σκηνοθεσία Έφης Μπίρμπα που ανεβαίνει στο θέατρο Κιβωτός. Κεντρική εικόνα: Ο Αντώνης Μυριαγκός στον ρόλο του γιατρού Πρεομπραζένσκι.

Γράφει ο Νίκο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...
Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Διαδραστικό workshop με τη Λαμπρινή Λαδά, στη ΒιβλιοΠρόταση, το Σάββατο 9 Μαρτίου, την επομένη της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η ομάδα της ΒιβλιοΠρότασης, διοργανώνει το Σάββατο 9 Μαρτίου και ώρα 12:00, ένα διαδραστι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ