elusia kentriki

Για την παράσταση «Η πολιορκία της Elusia» σε σκηνοθεσία της Μαρίλλης Μαστραντώνη, η οποία παρουσιάστηκε στο Θέατρο ΠΚ του Νέου Κόσμου, σε κείμενο του Χρήστου Οικονόμου.

Του Νίκου Ξένιου

Με ορόσημο μια μεταμοντέρνα λεκτική κατασκευή (προφανώς συγγενή με την ψευδαίσθηση: illusion, τα Ηλύσια Πεδία: Élysées, αλλά και με μια πολύ έμμεση αναφορά στο LSD), ο Χρήστος Οικονόμου καταθέτει το πρώτο του θεατρικό έργο. Παράλληλα με βιωματικά εργαστήρια και digital πλατφόρμες με θέμα «Εξουσία, Ουτοπία και Νεανική Κουλτούρα», τέσσερις συγγραφείς από τέσσερις χώρες (η Νίνα Σίγκαλ από το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ζάρα Λέα Πάλμκβιστ από τη Δανία, ο Όριολ Πουίγκ από την Ισπανία και ο Χρήστος Οικονόμου από την Ελλάδα) κατέθεσαν τα κείμενά τους για το διεθνές project Εxtended Universe (Διευρυμένο Σύμπαν). Η «Ελούζια» του κυρίου Οικονόμου, ταυτόχρονα θεατρική και πολιτική ουτοπία, εντυπωσιάζει με τη νεανικότητα, την αγνότητα και τον καθαρό στοχασμό με τα οποία προσεγγίζει το σύνθετο ζήτημα της σύγχρονης εκδοχής πολιτικής βίας.

Πραγματοποιημένη μέσα στις δύσκολες συνθήκες του κορονοϊού, η παράσταση της Μαρίλλης Μαστραντώνη, που είναι ιδιαίτερα φιλόδοξη γιατί καταπιάνεται με ένα ιδιαίτερα ποιητικό κείμενο που δύσκολα ανεβαίνει στη σκηνή, εμπλέκει νέους και άξιους ηθοποιούς, τη Νένα Δρογγίτη, τη Δήμητρα Παπουρτζή και τον Χάρη Φραγκούλη, που ανταποκρίνονται θαυμάσια στο συλλογικό, ευρύ, συμπαντικό ιδεώδες με το οποίο καταγίνεται η σκηνοθέτις χρόνια τώρα.

Tέσσερις συγγραφείς από τέσσερις χώρες κατέθεσαν τα κείμενά τους για το διεθνές project Εxtended Universe (Διευρυμένο Σύμπαν). Η «Ελούζια» του κυρίου Οικονόμου, ταυτόχρονα θεατρική και πολιτική ουτοπία, εντυπωσιάζει με τη νεανικότητα, την αγνότητα και τον καθαρό στοχασμό με τα οποία προσεγγίζει το σύνθετο ζήτημα της σύγχρονης εκδοχής πολιτικής βίας.

Η μαγική, πολιορκημένη πόλη του Οικονόμου

Η παράσταση του ρομαντικού –και, στη βάση του, αναρχικού– έργου «Πολιορκία της Ελούζια» καταπιάνεται με την έννοια της Ουτοπίας και την κομίζει στον 21ο αιώνα («Θέλω να σκοτώσω τον 21ο αιώνα!» κραυγάζει ο ήρωας στην αρχή του έργου), εδραιώνοντας έναν προβληματισμό γεμάτο νεανική φρεσκάδα και εσκεμμένη αφέλεια. Προβολές από καταλήψεις κτιρίων, οδομαχίες, αστυνομική βία. Σκοτάδι. Ανάβει ο προβολέας και βλέπουμε τρεις νέους, αυτούς που ξέμειναν από μια κατάληψη κτιρίου: ενός ιχθυοτροφείου που οι υπόλοιποι καταληψίες το έχουν εγκαταλείψει, φοβισμένοι από τα ελικόπτερα και τη βίαιη παρέμβαση της αστυνομίας και των media.

Είναι εμφανέστατη η πρόθεση του συγγραφέα να κομίσει και να εντάξει μια μεταφυσική, ακατανόητη συνθήκη εκ νεκρών ανάστασης μέσα στην ωμή πραγματικότητα του κειμένου του, χωρίς να επιτρέψει αυτό να φανεί ως έξωθεν παρέμβαση: με τον θυμό και την ψυχική δύναμη του πολιτικοποιημένου ανθρώπου που καταπιάνεται με τα θύματα της μετανεωτερικής εποχής, τους εργάτες που απολύθηκαν, τους αποπτωχευμένους διαδηλωτές που σκοτώθηκαν, τους απελπισμένους σύγχρονους εργαζόμενους, στριμωγμένους ανάμεσα στον δικαιολογημένο ακτιβισμό τους και στο απροσπέλαστο τείχος της βίας που τους αντιτάσσει η εξουσία.

Υπό την πίεση της άμεσης αναχώρησης, σαν άλλοι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, θα απεκδυθούν τα ρούχα του καταληψία και του επαναστάτη και θα επιχειρήσουν να προσδιορίσουν λεκτικά τα όρια της ουτοπικής «πόλης» όπου θα ήθελαν να κατοικούν.

Και αυτή η πρόθεση υλοποιείται με μια σειρά από αποπνευματώσεις, από «εξαχνώσεις» της πραγματικότητας: ο τόπος όπου διαδραματίζεται το έργο είναι στοιχειωμένος. Κατοικείται από σκιές μάλλον, παρά από ανθρώπους. Με μια δεκαεπτάχρονη σύντροφό τους νεκρή και ξαπλωμένη δίπλα τους σε έναν αδιατάρακτο ύπνο, και φορώντας μάσκες και ζώνες γεμάτες εκρηκτικά, οι δύο (ένα αγόρι κι ένα κορίτσι) που απέμειναν ζωντανοί θα μιλήσουν για τα ερωτήματα που γεννιούνται από την αντιπαράθεση του ονείρου προς την εξουσία. Υπό την πίεση της άμεσης αναχώρησης, σαν άλλοι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, θα απεκδυθούν τα ρούχα του καταληψία και του επαναστάτη και θα επιχειρήσουν να προσδιορίσουν λεκτικά τα όρια της ουτοπικής «πόλης» όπου θα ήθελαν να κατοικούν.

Τότε η νεκρή κοπέλα θα σηκωθεί και θα μιλήσει, με λόγια ποιητικά: «Ένα άλφα αρκεί για να κάνει το θύμα θαύμα» (τίτλος διηγήματος του Χρ. Οικονόμου). Τυλιγμένη μ’ ένα δίχτυ, σαν ψάρι έξω απ’ το νερό, η δολοφονημένη έφηβη θα κινηθεί σχεδόν χορευτικά επί σκηνής και θα μιλήσει για την «άλλη πλευρά», εκείνης που θυσιάστηκε στον βωμό της ουτοπίας. Θα προσπαθήσει να μιλήσει για το Επέκεινα, γι’ αυτήν την «άλλη» υπαρξιακή συνθήκη που εμπλέκει και τον θάνατο και τον αφανισμό, και τη σωματοποίηση της βίας. Μέσα από το πρίσμα μιας συνεχούς παροντικότητας, θα διαρρήξει τον φραγμό ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασιακή κατασκευή, έτσι ώστε να φανεί ποιος είναι το θύμα και ποιος ο θύτης. Έτσι ώστε να εμψυχωθεί η απονενοημένη ενέργεια του τέλους. Η νεκρή κοπέλα, σαν γνήσια ηρωίδα βιβλίου του Οικονόμου, βρίσκεται στο μεταβατικό στάδιο μεταξύ γήινου και υπερβατικού, δίνοντας το υπερρεαλιστικό στίγμα της ως κατάθεση μυστικιστικού πραγματισμού.

Έπειτα, υπό την πίεση κάποιας επερχόμενης εισβολής αστυνομικών, τα δύο απόκοσμα πλάσματα που αντιστέκονται ακόμη θα αγκαλιαστούν, θα σπρώξουν ο ένας τον άλλον, θα μιλήσουν για τα όνειρά τους και για το περιεχόμενο της ουτοπίας τους, για το χαρμόσυνο μήνυμα μιας καινοτόμου λύσης. Και, λίγο πριν από το εκρηκτικό τέλος του έργου και με την περιρρέουσα δυστοπία στο φόρτε της, θα διαμορφώσουν τον καμβά για το καίριο ερώτημα: μπορεί να συνυπάρξει ο πραγματισμός και η πολιτική βία με το όνειρο ενός νέου για μιαν ιδανική κοινωνία, ή η σύγκρουση των δύο θα αφανίσει τους νέους, θα τους υποτάξει, θα τους εξανδραποδίσει;

elusia 2

Το project ευθύς εξαρχής

Το transmedia εγχείρημα εξαρχής εστίασε στη δημιουργία θεατρικών κειμένων που αφορούν τους νέους σε στενή συνεργασία μαζί τους, τη χρήση των ψηφιακών μέσων στην εξέλιξη της αφήγησης και την παραγωγή παραστάσεων υψηλής ποιότητας που θα διερευνούσαν θέματα γύρω από την Εξουσία, την Ουτοπία και τη Νεανική Κουλτούρα. Σημαντικό μέρος του θα ήταν ενεργή συμμετοχή καθ’ όλη τη διάρκεια της καλλιτεχνικής διαδικασίας νέων (15-25 ετών) ως «συμβούλια νέων» μέσα από ψηφιακές πλατφόρμες και βιωματικά εργαστήρια. Μέσα από αυτές τις πλατφόρμες το νεανικό ή μη κοινό λειτούργησε διαδραστικά παρακολουθώντας την εξέλιξη του πρότζεκτ και «ανέβασε» το δικό του υλικό και ήρθε σε επαφή με τους νέους των υπόλοιπων ευρωπαϊκών πόλεων. Συνεργαζόμενοι φορείς είναι το Boundless Theatre του Λονδίνου (καλλιτεχνική διεύθυνση: Rob Drummer), το θέατρο Sala Beckett της Βαρκελώνης (καλλιτεχνική διεύθυνση: Víctor Muñoz i Calafell), το Teater Grob της Κοπεγχάγης (καλλιτεχνική διεύθυνση: Jesper Pedersen) και το θέατρο EΝΤΡΟΠΙΑ της Αθήνας (καλλιτεχνική διεύθυνση: Μαρίλλη Μαστραντώνη).

Μετά τις συναντήσεις των συνεργαζόμενων φορέων στην Αθήνα (10-14 Δεκεμβρίου 2018), τη Βαρκελώνη (30 Απριλίου - 4 Μαΐου 2019) και το Λονδίνο (9-11 Οκτωβρίου 2019), το project ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο 2020 με τις κατά τόπους πρεμιέρες των πρωτότυπων έργων που οι τέσσερις επιλεγμένοι συγγραφείς έγραψαν, προσφέροντας ο καθένας τη δική του εκδοχή ενός κοινού ουτοπικού σύμπαντος, που φέρει την επωνυμία Elusia:

– Nina Segal: Ράδιo Elusia [μια σειρά από podcast] – Boundless Theatre, Λονδίνο
– Oriol Puig: Kαραόκε Elusia – Sala Beckett, Βαρκελώνη
– Zara Lea Palmquist: Εlusia: Το όνειρό σου απέχει μόνο ένα κλικ – Teatr Grob, Κοπεγχάγη
– Χρήστος Οικονόμου: Η πολιορκία της Elusia – ΕΝΤΡΟΠΙΑ, Αθήνα.

Κάποια συμμετοχικά εργαστήρια νέων, με τίτλο «In Search of Elusia», πραγματοποιήθηκαν από τον Δεκέμβριο του 2018 έως τον Μάιο του 2019 στο Σεράφειο της Αθήνας, με καθοδηγήτριες τις Τζωρτζίνα Κακουδάκη, Μαρίλλη Μαστραντώνη και Μαριλένα Μπεκρή. Το web comic του Δανού καλλιτέχνη Bob Lundgreen Kristiansen σε μια διαδραστική μορφή που ενθαρρύνει το κοινό να προσθέσει τα δικά του πάνελ στην ιστορία: https://www.welcometoelusia.com/key-of-elusia. Η εικαστική έκθεση Memorabilia of Elusia απαρτίζεται από κείμενα και αντικείμενα που θα φέρει το κοινό της performance της Αθήνας, και που για εκείνους θα συμβολίζουν την ουτοπία, τη διαμαρτυρία ή την αντίσταση, ένα «ενθύμιο» αυτού του ουτοπικού χώρου, 16-20 Νοεμβρίου 2020 στην ΑΣΚΤ (Πειραιώς).

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Τα σπλάχνα» (εκδ. Κριτική).


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Προσεγγίσεις της αρχαίας τραγωδίας εντός και εκτός Φεστιβάλ

Προσεγγίσεις της αρχαίας τραγωδίας εντός και εκτός Φεστιβάλ

Στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου είδαμε «Ιφιγένεια εν Ταύροις» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία του Γιώργου Νανούρη και τον «Ορέστη» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία του Γιάννη Κακλέα, ενώ στο Κηποθέατρο Παπάγου τη σκηνική σύνθεση «Ευριπίδη–Σενέκα–Ρακίνα: Φαίδρα», σε σκηνοθεσία του Μάνου Καρατζογιάννη και στο&nb...

Φεστιβάλ Αθηνών: Έξι παραστάσεις χορού που ξεχωρίσαμε τον Ιούνιο

Φεστιβάλ Αθηνών: Έξι παραστάσεις χορού που ξεχωρίσαμε τον Ιούνιο

Έξι παραστάσεις χορού ξεχώρισαν τον πρώτο μήνα του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου 2021. Φωτογραφία από την παράσταση «Lamenta / Μοιρολόγια» © Κική Παπαδοπούλου.

Του Νίκου Ξένιου

Ενδιαφέρουσες χορογραφικές προτάσεις όλο τον Ιούνιο στο Φεστιβάλ Αθηνώ...

Πρεμιέρα για τα Επιδαύρια με «Ιππείς» του Κωνσταντίνου Ρήγου

Πρεμιέρα για τα Επιδαύρια με «Ιππείς» του Κωνσταντίνου Ρήγου

Πρεμιέρα σήμερα για το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου με την παράσταση του Αριστοφάνη «Ιππείς», από το Εθνικό θέατρο, σε σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Ρήγου. Φωτογραφίες © Πάτροκλος Σκαφίδας.

Του Νίκου Ξένιου

Φέτος ο Κωνσταντίνος Ρήγος ανοίγει τα Επιδα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τρία ποιήματα της Γιολάντας Σακελλαρίου

Τρία ποιήματα της Γιολάντας Σακελλαρίου

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, η Γιολάντα Σακελλαρίου.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ

Τρελό φεγγάρι...

Η ρωμαλέα γραφή του Γιώργου Κάτου

Η ρωμαλέα γραφή του Γιώργου Κάτου

Αναφορά σε δύο βιβλία του Θεσσαλονικιού συγγραφέα, ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν από 14 χρόνια.

Του Παναγιώτη Γούτα

Μια υποτιμημένη, ελαφρώς ξεχασμένη από το πλατύ αναγνωστικό κοινό της χώρας και την κριτική, ωστόσο σημαντική μορφή των γραμμάτων ...

Πιστή και ενάρετη νύχτα, της Λουίζ Γκλικ

Πιστή και ενάρετη νύχτα, της Λουίζ Γκλικ

Για την ποιητική συλλογή της –βραβευμένης με Νόμπελ Λογοτεχνίας– Louise Glück «Πιστή και ενάρετη νύχτα» (μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, Δήμητρα Κωτούλα, εκδ. Στερέωμα).

Του Διονύση Μαρίνου

Τη γνώριζα ελάχιστα, την είχα διαβάσει, ίσως, λίγο περισσότερ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί αρχές Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο χρόνο για ανάγνωση, ίσως και περισσότερη περιέργεια για κάτι αλλιώτικο. Έτσι, στον κατάλογο με τις προτάσεις μας, αν και δεσπόζουν τα μεταφρασμένα μυ...

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Επιλογές 18 ελληνικών και μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Και για τους «σκληροπυρηνικούς» του είδους προτείνεται ενθέρμως μια μελέτη για το «Latin Noir».

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Ιουλίου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ