ENFANT PRODIGUE stratis pashalis700

Του Θοδωρή Παπαϊωάννου

Στη μικρή παραθαλάσσια πόλη Sète της Νότιας Γαλλίας, κοντά στο Montpellier, το Μουσείο Paul Valéry, χτισμένο πλάι στο περίφημο «Θαλασσινό Κοιμητήρι»,  γιορτάζει τη σχέση ζωγραφικής και ποίησης.

Εκατό ποιητές απ' όλη τη Μεσόγειο και γενικότερα τις χώρες του ήλιου, έγραψαν ένα ποίημα ο καθένας για έναν πίνακα της επιλογής τους από αυτούς που περιέχονται στον ογκώδη, πολυτελή κατάλογο του Μουσείου Paul Valéry.

Εκατό ποιητές απ' όλη τη Μεσόγειο και γενικότερα τις χώρες του ήλιου, έγραψαν ένα ποίημα ο καθένας για έναν πίνακα της επιλογής τους από αυτούς που περιέχονται στον ογκώδη, πολυτελή κατάλογο του Μουσείου Paul Valéry. Τα ποιήματά τους εκτίθενται πλάι στα ζωγραφικά έργα στο χώρο του Μουσείου, αλλά και δημοσιεύονται σε αντίστοιχη θέση στις σελίδες του καταλόγου. Πολλοί από τους ποιητές επισκέπτονται τη Sète, μετά από πρόσκληση του Μουσείου και της δραστήριας διευθύντριάς του Maïthé Vallès-Bled, και μιλούν για το έργο που επέλεξαν καθώς και για το σχετικό ποίημά τους. Ταυτόχρονα, μία τεχνοκριτικός, συζητώντας με τον ποιητή, αναλύει τον συγκεκριμένο πίνακα. Από τον Ιούλιο μέχρι τον Νοέμβριο σχεδόν κάθε μέρα. Οι επισκέπτες παρακολουθούν τον ζωντανό διάλογο της ποίησης με τη ζωγραφική, δύο τεχνών που συνομιλούν και συνεργάζονται για να γράψουν το ζων, και, είτε μέσω της γλώσσας των χρωμάτων στον καμβά, απεικονίζουν τα πολλά πρόσωπα του Κόσμου, είτε μέσω της παλέτας των λέξεων στο λευκό χαρτί, αρθρώνουντον λόγο του είναι εν τω γίγνεσθαι της ολότητας, για να θυμηθούμε τον σπινθηροβόλο στοχασμό του Κώστα Αξελού πάνω στην ελληνική τέχνη.

Ανάμεσα στους ποιητές μερικοί από τους πιο σπουδαίους σύγχρονους εκπροσώπους της γαλλικής και γαλλόφωνης ποίησης, όπως ο Salah Stétié, o Adonis, ο Jean-Pierre Lemaire, o Issa Makhlouf, o Gérard Noiret κ.α. Από την Ελλάδα, ο Ιωσήφ Βεντούρας, ο Τάσος Γαλάτης, η Ελένη Κεφάλα, ο Δημήτρης Κοσμόπουλος, η Λιάνα Σακελλίου, η Αγγελική Σιδηρά.

Πρόσφατα, στις 17 Σεπτεμβρίου, επισκέφθηκε τη Sète, και ο Στρατής Πασχάλης, για να παρουσιάσει το ποίημα που έγραψε με θέμα τον πίνακα της επιλογής του: τον «Άσωτο Υιό» του Pierre Cabanel. Ήμασταν εκεί και τον παρακολουθήσαμε. Παραθέτουμε το ποίημά του γραμμένο κατευθείαν στα γαλλικά και μεταφρασμένο από τον ίδιο τον ποιητή.

L’ENFANT PRODIGUE

Tu es le gardien de la tristesse
si beau parmi les bêtes sales
avec ce voile de fumée transparente
et le regard perdu d’un sans abri de toujours
Mais ce que moi je voudrais savoir
spectateur curieux de ta parabole
les deux figures derrière toi
que se disent-elles
que regardent-elles 
indifférents à ton Image
les éternels soucieux du quotidien.
 

O ΑΣΩΤΟΣ ΥΙΟΣ

Είσαι ο φύλακας της θλίψης
τόσο ωραίος ανάμεσα στα βρώμικα κτήνη
μ’ αυτό το πέπλο διάφανου καπνού
και το χαμένο βλέμμα παντοτινού άστεγου.
Όμως εκείνο που θα ‘θελα εγώ να ξέρω
της παραβολής σου περίεργος θεατής
οι δυο φιγούρες πίσω σου
τι να λένε άραγε μεταξύ τους
τι να κοιτάζουν;
-αδιάφοροι για την Εικόνα σου-
με την αιώνια μέριμνα του καθημερινού.

Οι δράσεις Peinture et Poésie (Les peintres vus par les poètes) γίνονται τόσο με αφορμή την έκδοση του σχετικού καταλόγου, αλλά και ως προέκταση του φεστιβάλ ποίησης Voix Vives που οργανώνεται εκεί κάθε καλοκαίρι, και που φιλοδοξεί να τονίσει τη σημασία του μεσογειακού πνεύματος στην τέχνη μα και στη γραφή. Ενός πνεύματος που εκφράζει η εμβληματική μορφή του Paul Valéry, αλλά και του George Brassens, δύο σπουδαίων ανθρώπων που γεννήθηκαν στη Sète.

* O ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ είναι διδάκτωρ του Τμήματος Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Paul Valéry - Montpellier 3.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σεξισμός στα λογοτεχνικά βραβεία; Ερνό, Ντεπάντ και πάνω από 200 γυναίκες συγγραφείς στη Γαλλία υπογράφουν ανοιχτή επιστολή

Σεξισμός στα λογοτεχνικά βραβεία; Ερνό, Ντεπάντ και πάνω από 200 γυναίκες συγγραφείς στη Γαλλία υπογράφουν ανοιχτή επιστολή

Πάνω από 200 γυναίκες συγγραφείς στη Γαλλία υπογράφουν ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Libération για να εκφράσουν την οργή τους για τις ανδροκρατούμενες λίστες στα λογοτεχνικά βραβεία του 2026. 

Επιμέλεια: Book Press

Από τη νομπελίστρ...

Βραβείο Γκονκούρ: Από τον Καστανιώτη η λογοτεχνική αναψηλάφηση της γυναικοκτονίας του κοριτσιού με τα 100 πορτρέτα στο Παρίσι του '49

Βραβείο Γκονκούρ: Από τον Καστανιώτη η λογοτεχνική αναψηλάφηση της γυναικοκτονίας του κοριτσιού με τα 100 πορτρέτα στο Παρίσι του '49

Στα ελληνικά πρόκειται να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Καστανιώτη το μυθιστόρημα του Φιλίπ Ζεναντά που βραβεύτηκε με το βραβείο Γκονκούρ 2026. Τι γνωρίζουμε την «Άγνωστη της αποβάθρας του Ζαβέλ», μια αληθινή γυναικοκτονία που συνέβη στο Παρίσι στα τέλη της δεκαετίας του 1940 με θύμα «το κορίτσι με τα 100 πορτρέτα»....

Βραβείο Μπούκερ 2026: Στον 81χρονο Μ. Τζον Χάρισον για το «Τέλος των πάντων» – Πρώτη φορά βραβεύεται συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας

Βραβείο Μπούκερ 2026: Στον 81χρονο Μ. Τζον Χάρισον για το «Τέλος των πάντων» – Πρώτη φορά βραβεύεται συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας

Διπλό ρεκόρ για τον Βρετανό Μ. Τζον Χάρισον ο οποίος γίνεται ο πρώτος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας που τιμάται με το βραβείο Μπούκερ ενώ είναι πλέον ο γηραιότερος από τους βραβευθέντες στην ιστορία του θεσμού. Ο συγγραφέας τιμήθηκε για το βιβλίο του «The End of Everything».

Επιμέλεια: Book Pres...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Γυναίκα από πηλό και φως» της Ζωής Δικταίου (προδημοσίευση)

«Γυναίκα από πηλό και φως» της Ζωής Δικταίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ποιημάτων από τη νέα συλλογή της Ζωής Δικταίου Γυναίκα από πηλό και φως, που θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Μετρονόμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΛΙΛΙΘ

...
Σεξισμός στα λογοτεχνικά βραβεία; Ερνό, Ντεπάντ και πάνω από 200 γυναίκες συγγραφείς στη Γαλλία υπογράφουν ανοιχτή επιστολή

Σεξισμός στα λογοτεχνικά βραβεία; Ερνό, Ντεπάντ και πάνω από 200 γυναίκες συγγραφείς στη Γαλλία υπογράφουν ανοιχτή επιστολή

Πάνω από 200 γυναίκες συγγραφείς στη Γαλλία υπογράφουν ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Libération για να εκφράσουν την οργή τους για τις ανδροκρατούμενες λίστες στα λογοτεχνικά βραβεία του 2026. 

Επιμέλεια: Book Press

Από τη νομπελίστρ...

Βραβείο Γκονκούρ: Από τον Καστανιώτη η λογοτεχνική αναψηλάφηση της γυναικοκτονίας του κοριτσιού με τα 100 πορτρέτα στο Παρίσι του '49

Βραβείο Γκονκούρ: Από τον Καστανιώτη η λογοτεχνική αναψηλάφηση της γυναικοκτονίας του κοριτσιού με τα 100 πορτρέτα στο Παρίσι του '49

Στα ελληνικά πρόκειται να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Καστανιώτη το μυθιστόρημα του Φιλίπ Ζεναντά που βραβεύτηκε με το βραβείο Γκονκούρ 2026. Τι γνωρίζουμε την «Άγνωστη της αποβάθρας του Ζαβέλ», μια αληθινή γυναικοκτονία που συνέβη στο Παρίσι στα τέλη της δεκαετίας του 1940 με θύμα «το κορίτσι με τα 100 πορτρέτα»....

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Δεν βλέπω όνειρα συνήθως» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Δεν βλέπω όνειρα συνήθως» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Δεν βλέπω όνειρα συνήθως – Γράμματα του Χάρρυ στη Ρετζίνα», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Παιδικές σκηνές ...

«Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη» της Κωνσταντίνας Κατρακάζου (προδημοσίευση)

«Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη» της Κωνσταντίνας Κατρακάζου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κωνσταντίνας Κατρακάζου «Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Βρέθηκε τεσσεράμισι χρόνια μα...

«Πατρότητα» του Μιχάλη Σπέγγου (προδημοσίευση)

«Πατρότητα» του Μιχάλη Σπέγγου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μιχάλη Σπέγγου «Πατρότητα», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Επίμετρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είμαι ο Αχιλλέας Χάριγκτον. Γεννήθηκα και ζω στην Κέρκυρα, αλλά έζησα ένα ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Έξι σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο της μουσικής (αυτο)βιογραφούνται και αποκαλύπτουν τις προσωπικές τους διαδρομές, μέσα από τις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες, προς τη δημιουργία του έργου τους.

Επιλογή-παρουσίαση: Κώστας Αγοραστός

Πολλοί είναι ...

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τρία καλά αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν πρόσφατα: Φώτης Δούσος, Γιάννης Μαρής, Αντόνιο Μαντσίνι. Αντισυμβατικοί αστυνομικοί, αδικία και δωσιλογισμός σε λιτή αφήγηση και μεσογειακό νουάρ για το δικαίωμα στην αυτοδικία. ©istock

Επιλογή-παρουσίαση: Χ...

Τι διαβάζουμε τώρα; Βιβλία φεμινιστικής και κουίρ θεωρίας

Τι διαβάζουμε τώρα; Βιβλία φεμινιστικής και κουίρ θεωρίας

Σημαντικά βιβλία που διευρύνουν τη συζήτηση για τον φεμινισμό, τη σχέση της γλώσσας με το φύλο και τη σεξουαλικότητα αλλά και το πόσο [δεν θα έπρεπε να] μας αλλάζει το γήρας.

Επιλογή-παρουσίαση: Φανή Χατζή

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ