Bloomsday: Τρία βιβλία για την ημέρα του «Οδυσσέα» του Τζέιμς Τζόις

Με την ευκαιρία της Bloomsday, στις 16 Ιουνίου και για έναν ολόκληρο μήνα, οι εκδόσεις Τόπος προσφέρουν τους τρεις ερμηνευτικούς τόμους του Άρη Μαραγκόπουλου για τον Τζέιμς Τζόις σε προνομιακή έκπτωση για παραγγελίες από την ιστοσελίδα των εκδόσεων ή για αγορές από την κεντρική διάθεση.

Γιατί γιορτάζουμε την Bloomsday;

Η 16η Ιουνίου έχει καθιερωθεί εδώ και πάρα πολλά χρόνια να αποκαλείται και να εορτάζεται ως Bloomsday («ημέρα του κ. Μπλουμ»), από τους ανά τον κόσμο οπαδούς του Τζέιμς Τζόις, επειδή στις 16 Ιουνίου 1904 εκτυλίσσεται το μυθιστόρημα Ulysses, με πρωταγωνιστή τον σύγχρονο Οδυσσέα κ. Λίοπολντ Μπλουμ, ένα από τα πιο σημαντικά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα και κορυφαίο έργο του μοντερνισμού. 

Ο Άρης Μαραγκόπουλος, συγγραφέας τριών εξηγητικών τόμων για το έργο του Τζόις, έχει ήδη ξεκινήσει να μεταφράζει το Portrait of the artist as a young man (με τα αναγκαία σχόλια και σημειώσεις), ακόμα ένα σημαντικό μυθιστόρημα του άκρως επιδραστικού στην παγκόσμια λογοτεχνία Ιρλανδού.

Λίγα λόγια για το Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο

Το Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο είναι ένας εικονογραφημένος πλοηγός στο, κατά γενική ομολογία, πιο επιδραστικό μυθιστόρημα του εικοστού αιώνα, στο Ulysses του ΤζέιμςΤζόις. Δεν είναι οδηγός περιήγησης στη σύγχρονη ιρλανδική πρωτεύουσα, ούτε καν ρομαντικός οδηγός για το όποιο περισωθέν Δουβλίνο του 1904 (αυτό που, για τουριστικούς λόγους, έχει μεταβληθεί τις τελευταίες δεκαετίες σε θεματικό πάρκο Τζόις). Το Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο αφορά τους ναυτιλλομένους στο τζοϊσικό αρχιπέλαγος της γραφής, τους εραστές του έπους μιας ομηρικής υπερ-πόλης, εκείνης που αποτελεί τον απόλυτο και μόνο πρωταγωνιστή του μυθικού αυτού κειμένου.

Διότι, όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης του παρόντος πλοηγού, το τζοϊσικό, το κατά Ulysses Δουβλίνο είναι μια συμπεριληπτική πόλη, μια πόλη-ούτις, πόλη του Κανένα και του Καθένα: μια εκ διαφορετικών κειμένων σχεδιασμένη φαντασιακή πόλη που εκτείνεται σε πλήθος λογοτεχνικούς Τόπους· μια πόλη που αντλεί ζωή από την υφολογική πανσπερμία των λογοτεχνικών Γλωσσών δια των οποίων εκφράζεται.

Το Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο είναι, επομένως, ένα μυητικό βιβλίο γι' αυτή την πολλαπλώς συμβολική πόλη. Διά των αποθησαυρισμένων τζοϊσικών εικόνων και των αντίστοιχων αντιπροσωπευτικών μεταφρασμάτων από το Ulysses που παρακολουθούν κεφάλαιο προς κεφάλαιο το πρωτότυπο, αυτό το βιβλίο πλουτίζει τον αναγνώστη που ταξιδεύει στους Τόπους και στις Γλώσσες της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Λίγα λόγια για το Τζάκομο Τζόις

Πριν από ακριβώς πενήντα χρόνια, τον Ιανουάριο του 1968, εκδόθηκε ένα άγνωστο ως τότε έργο του Τζέιμς Τζόις (1882-1941), το Giacomo Joyce.

Θέμα του έργου, ο κρυφός έρωτας ενός καθηγητή αγγλικών, περσόνα του ίδιου του Τζόις, προς μια ή περισσότερες μαθήτριές του στην Τεργέστη, λίγο πριν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

To ολιγοσέλιδο αυτό αριστούργημα θεωρείται εδώ και μερικά χρόνια κείμενο-κλειδί για την κατανόηση του βίου και του έργου του Ιρλανδού. Ο λόγος είναι απλός. Η γραφή του συμπίπτει με την πλέον δημιουργική εποχή του Tζόις: όταν έχει προχωρήσει στη γραφή τού Δουβλινέζοι και βρίσκεται στη διαδικασία αναμόρφωσης του πρωτόλειου Στίβεν ο ήρωας στη γνωστή μορφή τού Πορτρέτο του καλλιτέχνη. Το απόγειο της επεξεργασίας του Giacomo συμπίπτει με τη συγγραφική ωριμότητα του συγγραφέα, όταν, δηλαδή, έχοντας ολοκληρώσει το Πορτρέτο, προχωρά στη συγγραφή του επικού Ulysses.

Το μεταιχμιακό αυτό έργο μέσα στις λίγες γριφώδεις, πλην πυκνές σε αισθητικό, κοινωνικό και ηθικό νόημα σελίδες του, επιτρέπει στον αμύητο στην τζοϊσική τέχνη όχι μόνο να απολαύσει αλλά και να μυηθεί με ευσύνοπτο τρόπο στη «γραμματική και το συντακτικό» του πιο επιδραστικού και απαιτητικού συγγραφέα στον 20ό αιώνα. Αυτό συμβαίνει επειδή το Giacomo χαρακτηρίζει η αισθαντική γοητεία των ποιημάτων της Μουσικής Δωματίου, η κοινωνική οξυδέρκεια των Δουβλινέζων, το υπαρξιακό δράμα του Πορτρέτου, η ηθική τόλμη των Εξορίστων, η ρηξικέλευθη λογοτεχνικότητα του Ulysses και η προκλητική αυθάδεια του Finnegans Wake.

Ειδικά στον παρόντα τόμο αυτό γίνεται κατανοητό με τον καλύτερο τρόπο: όχι μόνο με τη νέα σύγχρονη μετάφραση του έργου αλλά και χάρη στην αναλυτική Εισαγωγή και τα διευκρινιστικά Ερμηνευτικά Σχόλια που ο Άρης Μαραγκόπουλος, οπλισμένος με εξαντλητική βιβλιογραφική σκευή, τεκμηριώνει και παρουσιάζει στον Έλληνα αναγνώστη.

Λίγα λόγια για το Ulysses, Οδηγός ανάγνωσης

Το μυθικό Ulysses (στα καθ' ημάς Οδυσσέας) του Τζέιμς Τζόις, το πιο εμβληματικό μυθιστόρημα του εικοστού αιώνα, είναι το βιβλίο, κατά τον Τ. Σ. Έλιοτ, «στο οποίο όλοι χρωστάμε και από το οποίο κανείς μας δεν μπορεί να ξεφύγει».

Ο Οδηγός ανάγνωσης του Άρη Μαραγκόπουλου επιτρέπει στον Έλληνα αναγνώστη να κατανοήσει, απολαύσει και, εν τέλει, «κατακτήσει» αυτό το πολυσυζητημένο έργο, που κατά γενική ομολογία, είναι επίσης το πιο ανορθόδοξο μυθιστόρημα στην ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας.