Η Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης απένειμε το Μεγάλο Βραβείο της στην ποιήτρια Φανή Αθανασιάδου για το σύνολο του έργου της, και τα βραβεία πρωτοεμφανιζόμενων σε πεζογραφία και ποίηση στην Κατερίνα Σερίφη και στη Δήμητρα Σιούκα αντίστοιχα. Το σκεπτικό της κάθε κριτικής επιτροπής.
Επιμέλεια: Book Press
Η Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης απένειμε το φετινό Μεγάλο Βραβείο της, καθώς και τα βραβεία πρωτοεμφανιζόμενων σε πεζογραφία και ποίηση σε τελετή στην 22η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ) την Κυριακή 10 Μαΐου.
Το Μεγάλο Βραβείο της ΕΛΘ απονεμήθηκε φέτος στην ποιήτρια Φανή Αθανασιάδου για το σύνολο του έργου της.
Το βραβείο για βιβλίο πεζογραφίας πρωτοεμφανιζόμενου/ης δημιουργού κατά το έτος 2025 απονεμήθηκε στην Κατερίνα Σερίφη για τη συλλογή διηγημάτων της Κιτ επιβίωσης (εκδ. Καστανιώτης), ενώ το βραβείο για βιβλίο ποίησης πρωτοεμφανιζόμενου/ης δημιουργού κατά το έτος 2025 απονεμήθηκε στη Δήμητρα Σιούκα για τη συλλογή της Το μέσα δάχτυλο (Κάπα εκδοτική).
Το σκεπτικό της επιτροπής για την πεζογραφία
Μετά την ψηφοφορία μεταξύ των μελών της Επιτροπής, το βραβείο απονέμεται, κατά πλειοψηφία, στη συγγραφέα Κατερίνα Σερίφη για το βιβλίο της Κιτ επιβίωσης, με το ακόλουθο σκεπτικό:
Η γραφή της συγγραφέως είναι εξαιρετική. Στο πλαίσιό της, συναισθηματικές διαδρομές του παρελθόντος προβάλλονται στο παρόν. Η ελληνική επαρχιακή κοινωνία αναμειγνύεται με το κοσμοπολίτικο περιβάλλον της εποχής μας. Το ταξίδι στο παρελθόν εγκιβωτίζεται, με ταλέντο και αμεσότητα, στην οθόνη του περιγραφικού παρόντος. Τα διηγήματα, όλα τους τραγικά και με βάθος, αντανακλούν τις συναισθηματικές πληγές της συγγραφέως. Ο ψυχισμός της, ενώ παραμένει στις αναμνήσεις της, εντούτοις προβάλλεται στο σήμερα, αφήνοντας έτσι τις νοσταλγικές στιγμές να συγκροτήσουν μία ιδιαίτερη ρεαλιστική σκηνή· στο πλαίσιο της ρεαλιστικής αυτής σκηνής, θα λέγαμε ότι οι σκέψεις της συγγραφέως αποκαλύπτονται ως διηγήματα/θεατρικά έργα, τα οποία λειτουργούν ως διαφορετικά προσωπεία του εαυτού της.
Η επιτροπή κρίσης της ΕΛΘ για το βραβείο σε βιβλία πεζογραφίας αποτελείται από τους/τις λογοτέχνες Γιώργο Γκόζη, Εύη Κουτρουμπάκη, Δημήτρη Λαμπρέλλη, Βασίλη Τσιράκη και Μαρία Ψωμά Πετρίδου.
Το σκεπτικό της επιτροπής για την ποίηση
Η Επιτροπή, αφού μελέτησε διεξοδικά 35 βιβλία πρωτοεμφανιζόμενων ποιητών και ποιητριών και κατέληξε στη βραχεία λίστα πέντε αξιόλογων ποιητικών συλλογών, ανακοινώνει σήμερα την απονομή του βραβείου στη Δήμητρα Σιούκα για τη συλλογή της Το μέσα δάχτυλο (Κάπα Εκδοτική).
Η συλλογή Το μέσα δάχτυλο της Δήμητρας Σιούκα συνιστά μια εξαιρετικά ώριμη και αισθητικά συνεκτική πρόταση για βράβευση πρωτοεμφανιζόμενης ποιήτριας. Από την πρώτη κιόλας ανάγνωση καθίσταται σαφές ότι δεν πρόκειται για μια δοκιμαστική είσοδο στον ποιητικό χώρο, αλλά για την εμφάνιση μιας ήδη διαμορφωμένης φωνής, με συνείδηση των εκφραστικών της μέσων και σαφή προσανατολισμό. Η Σιούκα ανατέμνει με ακρίβεια σχεδόν χειρουργική τη σύγχρονη αστική και υπαρξιακή εμπειρία, μετασχηματίζοντας το ιδιωτικό τραύμα σε συλλογικό βίωμα και εγγράφοντας την καθημερινότητα ως πεδίο αόρατων ρηγμάτων, όπου η ζωή δοκιμάζεται σιωπηρά αλλά επίμονα.
Η ποιητική της γραφή διακρίνεται από ωμή σωματικότητα και έναν τραχύ, σχεδόν ανυποχώρητο νατουραλισμό, ο οποίος δεν αποσκοπεί στην πρόκληση, αλλά στη διάσωση της αλήθειας του βιώματος. Το σώμα καθίσταται εδώ ο κατεξοχήν τόπος μνήμης και αντίστασης: σώμα που πονά, επιθυμεί, φθείρεται, αλλά ταυτόχρονα εγγράφει και διασώζει το ίχνος της εμπειρίας μέσα στον χρόνο. Η γλώσσα της, λιτή και απογυμνωμένη, αποφεύγει κάθε ρητορική επίδειξη· με στίχους κοφτούς, συχνά τηλεγραφικούς, άλλοτε υπαινικτικούς και άλλοτε παραληρηματικά φορτισμένους, αφαιρεί το περιττό και αφήνει την εικόνα να λειτουργήσει με τη δύναμη του «ακατέργαστου» υλικού. Η αστική τοπογραφία –το τσιμέντο, οι επιφάνειες, τα αντικείμενα– μετατρέπεται σε σκηνικό όπου το τραύμα αποκτά υλικότητα και διάρκεια.
Η ποίηση της Σιούκα κινείται με αξιοσημείωτη ισορροπία ανάμεσα στον αφοπλιστικό ρεαλισμό και σε μια υπόγεια, εσωτερική λυρικότητα που αποφεύγει τον εύκολο συναισθηματισμό. Ο πόνος συμπυκνώνεται και υποβάλλεται μέσα από εικόνες, θραύσματα μνήμης, αντικείμενα και αισθήσεις που λειτουργούν ως φορείς μιας βαθύτερης συγκινησιακής έντασης. Αναμνήσεις πένθους, ερωτικού θρήνου, απώλειας, αλλά και στιγμές εύθραυστης χαράς συνυπάρχουν σε έναν ποιητικό χώρο όπου η διαμαρτυρία συναντά την επιθυμία για υπέρβαση. Με τον τρόπο αυτό, η γραφή της υπερβαίνει το στενά ατομικό και εγγράφεται σε μια ευρύτερη ανθρωπολογική και υπαρξιακή προοπτική.
Ιδιαίτερα αξιοσημείωτη είναι και η μορφική ευελιξία της συλλογής. Το πεζοποίημα συνυπάρχει οργανικά με τον ελεύθερο στίχο και με έναν υπαινικτικό ρυθμό που σε ορισμένες στιγμές προσεγγίζει τον τόνο του μοιρολογιού, δημιουργώντας μια αίσθηση συνεχούς ροής και εσωτερικής παλμικότητας. Ο χρόνος λειτουργεί διασταλτικά. Το παρελθόν της μνήμης και το παρόν της καθημερινότητας συνυφαίνονται, παράγοντας έναν ποιητικό λόγο που πάλλεται ανάμεσα σε απώλεια και επιμονή, φθορά και επιβίωση. Η αφαιρετικότητα της έκφρασης ενισχύει τη δυναμική των εικόνων, επιτρέποντας στη σιωπή να λειτουργήσει ως ισότιμο εκφραστικό μέσο.
Η συλλογή ξεχωρίζει, τέλος, διότι συγκροτεί μια συμπαγή και αναγνωρίσιμη ποιητική ταυτότητα, στοιχείο εξαιρετικά σπάνιο σε πρωτοεμφανιζόμενους δημιουργούς. Η Σιούκα καταθέτει μια ολοκληρωμένη πρόταση, με γραφή ευθύβολη, συν-κινητική και στοχαστική. Μια ιδιότυπη μετα-ποιητική που απογυμνώνει τη γλώσσα για να αναδείξει τον πυρήνα της εμπειρίας. Για τους λόγους αυτούς, Το μέσα δάχτυλο αποτελεί μια πρόταση βράβευσης με ισχυρά αισθητικά και ποιητικά ερείσματα, προαναγγέλλοντας μια δημιουργό με διάρκεια, συνέπεια και σαφές προσωπικό στίγμα.
Η επιτροπή κρίσης της ΕΛΘ για το βραβείο σε βιβλία ποίησης αποτελείται από τους/τις λογοτέχνες Καλλιόπη Εξάρχου, Έλσα Κορνέτη, Δήμητρα Κουβάτα, Tριαντάφυλλο Κωτόπουλο και Μαρία Λιτσαρδάκη.
