«Καβάφεια 2026»: Αναβίωση έπειτα από διακοπή επτά ετών με σημαντικές βραβεύσεις

Με ένα τριήμερο πρόγραμμα εκδηλώσεων σε Κάιρο και Αλεξάνδρεια ολοκληρώθηκε η αναβίωση του πολιτιστικού θεσμού που ενώνει την Ελλάδα με την Αίγυπτο γύρω από την κληρονομιά του Κ.Π. Καβάφη. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψής της στο Κάιρο, παρέστη στην απονομή των «Βραβείων Καβάφη». Το Φεστιβάλ «Καβάφεια 2026», επέστρεψε δυναμικά μετά από διακοπή επτά ετών, χάρη στις συντονισμένες ενέργειες της ελληνικής πρεσβείας, όπως αναφέρει σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟ.

Στα «Καβάφεια 2026», την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου στη μικρή αίθουσα της Όπερας του Καΐρου, η υπουργός Πολιτισμού βράβευσε για την προσφορά τους στην ποίηση και την πεζογραφία από ελληνικής πλευράς τον ποιητή Νάσο Βαγενά και τον πεζογράφο Αλέξη Πανσέληνο, ενώ από αιγυπτιακής πλευράς βραβεύτηκαν οι συγγραφείς Ιμάν Μερσάλ και Άντελ Εσμάτ.

Το ειδικό βραβείο «Καβάφη» για το 2026 απονεμήθηκε τιμής ένεκεν στον κριτικό, επίτιμο καθηγητή ΑΠΘ και Πανεπιστημίου Πατρών, Δημήτρη Δασκαλόπουλο, για τη σημαντική συμβολή του στις καβαφικές σπουδές, και ως αναγνώριση της σημαντικής προσφοράς του στη διοργάνωση του θεσμού από το 1984 έως σήμερα.

Από ελληνικής πλευράς, στα «Καβάφεια 2026» βραβεύτηκαν οι Αλέξης Πανσέληνος, Νάσος Βαγενάς και Δημήτρης Δασκαλόπουλος.

Χορός και απαγγελίες

Την ευθύνη του συντονισμού της εκδήλωσης είχαν αναλάβει από κοινού η Ελληνίδα εκπαιδευτικός της Αχιλλοπουλείου Σχολής Αθανασία Δημοπούλου και η Αιγύπτια δημοσιογράφος Χέμπα Χάμζα, ενώ στην εκδήλωση συμμετείχε και η μαθήτρια της Αμπετείου Χριστίνα Ρεκτσίνη, στην απονομή των βραβείων.

Μετά την ανάκρουση των Εθνικών ύμνων των δύο χωρών ακολούθησε από τις παρουσιάστριες μια ιστορική αναδρομή του θεσμού καθώς και το πρόγραμμα των τριήμερων εκδηλώσεων.

Ο Έλληνας Πρέσβης Νικόλαος Παπαγεωργίου στον λόγο του επικεντρώθηκε στην ουσία των Καβαφείων αναφέροντας ότι «η αναβίωση των Καβαφείων δεν έχει στόχο να λειτουργήσει ως μια ακόμα υπομνηστική σημείωση για τον ποιητή και το έργο του. Επιχειρεί να φωτίσει έναν δεσμό μεταξύ των δύο λαών, οι οποίοι έχουν πανάρχαια διάδραση».

«Ο Καβάφης δεν εξαντλούσε το νόημα του ποιήματος στα μυθικά λιγότερο, ή στα ιστορικά συμφραζόμενα, αλλά χρησιμοποιούσε την μυθική ή την ιστορική συνθήκη σαν όχημα για να συνδέσει το μακρινό χθες με το κοντινό σήμερα υπό το φως όμως του πάντα.»

Ο Δημήτρης Κόκκορης, καθηγητής Νεοελληνικής Γραμματείας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, εισήγαγε τους παριστάμενους στον ποιητικό κόσμο του Κωνσταντίνου Καβάφη. Ο καθηγητής μίλησε στα ελληνικά ενώ υπήρχε η δυνατότητα ταυτόχρονης μετάφρασης από τον υπεύθυνο πολιτιστικών θεμάτων της Πρεσβείας Γιάννη Μελαχροινούδη.

«Δεν θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί», ανέφερε ο ομιλητής «πιο ακριβόλογη και εύστοχη ονοματοθεσία για τον συγκεκριμένο θεσμό, μια και ο Κωνσταντίνος Καβάφης έδωσε ένα έργο που έχει καταξιωθεί πλέον σε παγκόσμια κλίμακα. Ακόμα και όταν δεν ξέρεις ότι ένα ποίημα που διαβάζεις ή ακούς ανήκει στον καβαφικό κανόνα το νιώθεις και το αισθάνεσαι από την γλωσσική αύρα των στίχων. Λειτούργησε κυρίως στα ιστορικά ποιήματα του ως αριστοτέχνης της λεγόμενης «μυθικής, ιστορικής μεθόδου» δηλαδή δεν εξαντλούσε το νόημα του ποιήματος στα μυθικά λιγότερο, ή στα ιστορικά συμφραζόμενα, αλλά χρησιμοποιούσε την μυθική ή την ιστορική συνθήκη σαν όχημα για να συνδέσει το μακρινό χθες με το κοντινό σήμερα υπό το φως όμως του πάντα. Οπότε κατά μια έννοια οδηγούσε το παρελθόν με το παρόν υπό την προοπτική του μέλλοντος, κάνοντας την ποίησή του επίκαιρη για κάθε εποχή.»

Ο λόγος του Μεγάλου Αλεξανδρινού ακούστηκε στην εκδήλωση στα ελληνικά, τα αραβικά και τα αγγλικά, μέσα από την απαγγελία τριών διακεκριμένων ηθοποιών: της Γιώτας Φέστα και των Αιγυπτίων Λεκάα Ελ Χαμίση και Άχμεντ Φαρίντ. Η εκδήλωση συνεχίστηκε με το Αιγυπτιακό μουσικό σχήμα «Blumen Ensemble» και τους χορευτές του Μπαλέτου της Όπερας του Καΐρου υπό την χορογραφία της Ερμίνια Κάμελ. 

Ποίηματα του Καβάφη απήγγειλαν οι ηθοποιοί Γιώτα Φέστα, Λεκάα Ελ Χαμίση και Άχμεντ Φαρίντ.

Λίγο πριν την απονομή των βραβείων τον λόγο πήρε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη η οποία αναφέρθηκε στην ιστορική πορεία του θεσμού και στην ενεργή του σύνδεση με το παρόν και το μέλλον των δύο χωρών. «Η σημερινή εκδήλωση αναβιώνει μετά από καιρό ένα βαθύ δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας. Οι κυβερνήσεις των δύο χωρών εργάστηκαν και εργάζονται συστηματικά και μεθοδικά για να φέρουν τις διμερείς σχέσεις σε υψηλότατο επίπεδο και σε πολλά πεδία», είπε μεταξύ άλλων. 

Τα «Καβάφεια 2026» ξεκίνησαν με τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Κωνσταντίνου Καβάφη από τη Λίνα Μενδώνη, στον κήπο της πρεσβευτικής κατοικίας. Είναι έργο του Αιγύπτιου γλύπτη Nathan Doss και δωρεά του Αιγυπτιώτη Αντωνίου Καζαμία, προέδρου του Ελληνικού Κέντρου Καΐρου.

Με πληροφορίες από την επίσημη ιστοσελίδα της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου.