Ο Χιλιανός συγγραφέας Μπενχαμίν Λαμπατούτ (Benjamín Labatut) μίλησε χθες με την Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης. Τα βιβλία του συγγραφέα, που ήταν διαθέσιμα στο φουαγιέ του ισογείου της Στέγης, κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Δώμα.
Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου
Ο Χιλιανός συγγραφέας Μπενχαμίν Λαμπατούτ συζήτησε χθες με την Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης.
Ομιλητικός, με πηγαίο χιούμορ και ίσως λίγο παρασκηνιακό τρακ -αποκάλυψε σχεδόν αμέσως πως είχε πιει δύο ποτήρια ουίσκι προτού εμφανιστεί μπροστά μας-, ο συγγραφέας ζήτησε προκαταβολικά συγγνώμη που καθόταν με γυρισμένη την πλάτη προς το κοινό, μεταξύ σοβαρού και αστείου, μιας και δεν έχει συνηθίσει να μιλά σε πλήθη, εφόσον «δεν είναι πολιτικός».
Στη γεμάτη από κόσμο αίθουσα, ο Λαμπατούτ αρχικά υπογράμμισε τη σημασία της «μίμησης», δηλώνοντας πως είναι σχεδόν απαραίτητο για έναν συγγραφέα να «αντιγράφει» στοιχεία από τους αγαπημένους του δημιουργούς – ανάμεσα στους δικούς του αγαπημένους βρίσκονται πολλοί Λατινοαμερικανοί ποιητές και πεζογράφοι, ευρέως γνωστοί όπως ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες και ο Ρομπέρτο Μπολάνιο, καθώς και πολλοί άγνωστοι, με αμετάφραστο έργο. Από Ευρωπαίους πεζογράφους, το όνομα του Βίνφριντ Γκέοργκ Ζέμπαλντ επανήλθε αρκετές φορές στη συζήτηση.
Όπως διευκρίνισε κατόπιν, βέβαια, η μίμηση είναι μια καθαρά δημιουργική διαδικασία, στην οποία ο μιμούμενος συμμετέχει ενεργά, προσθέτει.
«Όλοι οι αγαπημένοι μου δημιουργοί πέθαναν φτωχοί και μόνοι», είπε, «οπότε κάτι κάνω λάθος».
Όπως δήλωσε στην Αφροδίτη Παναγιωτάκου, δυο από τα σημαντικότερα πράγματα στον κόσμο είναι ο χρόνος και η ομορφιά. Με τα χρόνια ο άνθρωπος αποκτά βάθος και η γραφή του γίνεται μεστή. Ο ίδιος ελπίζει κάποια στιγμή να αποκτήσει την κατάλληλη εμπειρία ώστε να μπορέσει να γράψει και να «είναι ο εαυτός του», γιατί προς το παρόν, εξήγησε, γράφει όπως οι συγγραφείς που θαυμάζει. Δεν θεωρεί όμως πως ο χρόνος είναι σχετικός: κάθε άτομο έχει ως τα τριάντα του για να βρει τον δρόμο του – τόσα αρκούν, πάνω κάτω, για να πειραματιστεί κανείς.
Όσον αφορά στην ομορφιά, ο Λαμπατούτ θεωρεί πως είναι η μόνη αρετή που δύσκολα αποκτάται στην πορεία. Αρνήθηκε, όμως, να δώσει έναν ορισμό για αυτήν, εφόσον θεωρεί πως είναι μια από αυτές τις ιδιότητες που μαραίνονται όταν περιγράφεται με λέξεις.
Μέσα από την επιστήμη, η έννοια της αλήθειας ανατρέπεται συνεχώς, κάτι που επιτυγχάνεται και μέσω της τέχνης, απλώς με πιο αργό και λιγότερο άμεσο τρόπο.
Για τον Λαμπατούτ σημαντική είναι και η έννοια της «επιφοίτησης», η οποία συνήθως φωτίζει τους ανθρώπους στιγμιαία και ύστερα χάνεται. Η επιστήμη είναι ένας τρόπος για να διατηρηθεί ενεργή η επιφοίτηση, εξήγησε, μιλώντας για τις θεματικές με τις οποίες καταπιάνεται στα ιδιότυπα μυθιστορήματά του, που αφορούν στις ζωές και στις ιδέες των ανθρώπων της επιστήμης. Μέσα από την επιστήμη, η έννοια της αλήθειας ανατρέπεται συνεχώς, κάτι που επιτυγχάνεται και μέσω της τέχνης, απλώς με πιο αργό και λιγότερο άμεσο τρόπο.
Μαθαίνεις πολλά από την καλλιέργεια ενός κήπου, υποστήριξε, όπως το ότι τα όμορφα λουλούδια συχνά είναι παρασιτικοί οργανισμοί.
Ο Λαμπατούτ εξακολούθιησε να απαντά με πολλή όρεξη και σταμάτησε μόνο όταν του ζητήθηκε να προσδιορίσει το κίνητρό του για να συνεχίσει να γράφει. Σε αυτό το σημείο έκανε μια μακρά παύση, λέγοντας πως θέλει να απαντήσει με ειλικρίνεια. Στη συνέχεια εξήγησε πως όταν κάποιος καταπιάνεται με μια ασχολία για πολύ καιρό, η ασχολία αυτή του ξεκινά να του δίνει ευχαρίστηση όπως καμία άλλη. Η ενασχόληση με τη συγγραφή, βέβαια, είναι μια μοναχική διαδικασία, την οποία δεν μπορούν να κάνουν πολλοί άνθρωποι στα σοβαρά, συμπλήρωσε. Η απόλαυση που αντλεί από αυτή, πάντως, δεν συγκρίνεται ούτε με την απόλαυση που αντλεί κανείς «από το σεξ, ούτε από αυτή που αντλεί από τα ναρκωτικά», αλλά μόνο με τη χαρά που βιώνει όταν περιπλανιέται στην άγρια, σκοτεινή φύση. Μαθαίνεις πολλά από την καλλιέργεια ενός κήπου, υποστήριξε, όπως το ότι τα όμορφα λουλούδια συχνά είναι παρασιτικοί οργανισμοί.
Με εύστοχες παρατηρήσεις, ερωτήσεις που του πήγαιναν λίγο «κόντρα» και καλή διάθεση από την Αφροδίτη Παναγιωτάκου, ο Λαμπατούτ συστήθηκε στο αναγνωστικό κοινό της χώρας μας από κοντά, βάζοντάς μας στο μυαλό του και στο συγγραφικό εργαστήρι του.
*Ο ΣΟΛΩΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
