Η Αν Κάρσον (Anne Carson) είναι Καναδή ποιήτρια, μεταφράστρια και ακαδημαϊκός. Έχει μεταφράσει πολλά έργα αρχαίων Ελλήνων τραγωδών, καθώς και ποιήματα της Σαπφούς. Το ποιητικό της έργο έχει τιμηθεί με διάφορα βραβεία, μεταξύ των οποίων το Βραβείο T.S. Eliot και η Υποτροφία MacArthur.
Επιμέλεια: Book Press
Ακολουθούν οι δεκατρείς συγγραφικές συμβουλές της Αν Κάρσον, αποσπάσματα από συνεντεύξεις κι ομιλίες της.
Η γραφή είναι ένας γρίφος που οδηγεί σε άλλους γρίφους:
Θέσε ένα πρόβλημα στον εαυτό σου, το οποίο, με το που το λύσεις, θα σε οδηγήσει σε προβλήματα που δεν είχες θέσει στον εαυτό σου προηγουμένως, σε προβλήματα που δεν είχες καν φανταστεί.
– από συνέντευξή της, το 2006, στο περιοδικό Deltona Howl
Να επεξεργάζεστε συνεχώς τις ιστορίες σας:
[Ο εγκέφαλός μου είναι] ένα καλάθι γεμάτο πράγματα, που μέσα του κρύβει ορισμένες ενδιαφέρουσες ιδέες. Ψαχουλεύω μέσα στο καλάθι για να τις ανακαλύψω, εξετάζω διαφορετικούς συνδυασμούς και προσεγγίσεις, κι ύστερα καταλήγω σε κάτι.
– όπως είπε στον Guardian, το 2006
Μπορεί να χρειαστεί να συμβουλευτείτε κάποιον άλλον συγγραφέα:
[Μια συνεργασία] μού επιτρέπει να κρατήσω μια απόσταση από τον πυρήνα του εκάστοτε έργου. Οπότε δεν οργανώνω, δεν σκηνοθετώ ούτε καν τον σκελετό του… Καταφέρνω να μην έχω άγχος, κι έτσι καταφέρνω να είμαι εφευρετική. Είναι πιο χαλαρωτικό να βρίσκεσαι μακριά από τον πυρήνα.
- σε συνέντευξή της, το 2004, στο The Paris Review
Δεν υπάρχουν περιορισμοί:
Γράψτε αυτό που θέλετε να γράψετε, με τον τρόπο που πιστεύετε πως πρέπει να γραφτεί.
– όπως είπε στον Guardian, το 2006
Μην διστάσετε να σβήσετε:
Να επεξεργάζεστε τα κείμενά σας με χαρά και ενθουσιασμό, είναι πολύ διασκεδαστικό να σβήνεις.
– από συνέντευξή της, το 2006, στο περιοδικό Deltona Howl
Σκεφτείτε πως δημιουργείτε κάτι χειροπιαστό:
Όταν δημιουργείς ένα ποίημα δημιουργείς ένα αντικείμενο. Ανέκαθεν πίστευα πως τα ποιήματα θυμίζουν περισσότερο τις ζωγραφιές παρά τα γραπτά κείμενα, είναι σαν ζωγραφιές που γίνονται κατανοητές μέσω της δομής της γλώσσας. Μου είναι πολύ σημαντικό να σκέφτομαι πως δημιουργώ ένα βιβλίο, κάτι που υπάρχει ως αντικείμενο που μπορείς να δεις στον χώρο, αλλά που υπάρχει και στη μορφή κειμένου.
– όπως είπε στην Eleanor Wachtel, σε ένα λογοτεχνικό φεστιβάλ του Μόντρεαλ, το 2016
Είναι σημαντικό να βρείτε την ιδιοφωνία σας:
Αν, ενώ διαβάζω κάποιον, αρχίσω να σκέφτομαι: «Ουάου, θα ήθελα πολύ να έγραφα κι εγώ έτσι», σταματώ να τον διαβάζω, γιατί δεν θέλω να καταλήξω να μιμούμαι άλλους. Ένα κομμάτι του εαυτού μου μου θυμίζει τη μαϊμού• μπορώ πολύ εύκολα να αρχίσω να μιμούμαι, κι όλο αυτό καταντά μια παρωδία. Είναι σαν παρωδία, γιατί πραγματικά δεν επιθυμώ να καταλήξω σαν αυτό το άτομο, και η μόνη λέξη που χαρακτηρίζει το ότι θες να μιμηθείς κάποιον αλλά ταυτόχρονα δεν θες να καταλήξεις σαν κι αυτόν είναι η «παρωδία». Για παράδειγμα, μου αρέσει πολύ η Μάβις Γκάλαντ, κι έτσι προσπαθώ να μην τη διαβάζω τις περιόδους που γράφω, γιατί θα με απορροφούσε πλήρως. Έτσι, παρόλο που δεν προσπαθώ συνειδητά να βρω την ιδιοφωνία μου, προσπαθώ να αποφύγω να ακούγομαι σαν όλους τους άλλους.
- σε συνέντευξή της, το 2004, στο The Paris Review
Εξερευνήστε τα όρια της γλώσσας (όπως οι αρχαίοι Έλληνες):
Βρίσκω ξεχωριστό τον τρόπο που οι Έλληνες ποιητές, για παράδειγμα ο Αισχύλος, χρησιμοποιούσαν τις μεταφορές τους. Δεν νομίζω πως μπορώ να μιμηθώ την τεχνική τους, όμως υπάρχει μια συγκεκριμένη συμπύκνωση στους όρους τους, που επιχειρώ να την εισάγω στην αγγλική γλώσσα. Οι μεταφορές τους συμπυκνώνουν πολλά στοιχεία, χωρίς να θέτουν ως προτεραιότητά τους το αν στέκουν ή όχι… Είναι στα όρια της λογικής, στα όρια του τρόπου με τον οποίο πρέπει να λειτουργεί η γλώσσα.
– όπως είπε στον Guardian, το 2006
Εμπιστευτείτε τον αναγνώστη σας:
Ο Ηρόδοτος είχε καλή αίσθηση του χιούμορ. Αλλά νομίζω πως δεν αστειευόταν συχνά. Κατέγραφε απόψεις, καθώς και γεγονότα, και δεν προσπαθούσε πολύ να ξεχωρίσει τις καλές απ’ τις κακές απόψεις. Εμπιστευόταν τον αναγνώστη να το κάνει αυτό. Μια αξιοθαύμαστη ανοχή... Νομίζω πως στο [Nox], αλλά και σε όλα όσα έχω γράψει, υπάρχει μια αντίστοιχη προσπάθεια ανοχής, προσπαθώ να καταθέσω όσα περισσότερα μπορώ να καταλάβω, κι από κει και πέρα, αφήνω τον αναγνώστη να βρει το νόημα.
–σε μια συνέντευξη με την Eleanor Wachtel για το Brick
Το λογοτεχνικό έργο είναι ένα ψηφιδωτό:
Τα στοιχεία που σκέφτεσαι να παντρέψεις μεταξύ τους δεν είναι πάντα πράγματα που γνωρίζεις καλά. Είσαι αυτός που είσαι, περιπλανιέσαι τυχαία στον κόσμο. Όμως, ο τρόπος που συνδέεις τα στοιχεία μεταξύ τους φανερώνει τη φύση του μυαλού σου. Η προσωπικότητά σου φανερώνεται από τον τρόπο που δημιουργείς συνδέσεις… Ξέρετε, θα μπορούσα απλώς να καταγράφω όσα βλέπω και να επιλέγω αργότερα, από τις σημειώσεις μου, ποια στοιχεία θα χρησιμοποιήσω, όμως δεν λειτουργώ έτσι. Συγκεντρώνω πληροφορίες στην τύχη. Και δεν πειράζει, χαίρομαι που το κάνω αυθόρμητα. Αλλά αυτό που έχει σημασία είναι η σύνδεση, το πώς θα συνδέσω τον Σιμωνίδη με τον Πάουλ Τσέλαν που υπάρχουν στο γραφείο μου. Οι αποφάσεις μου σχετίζονται με όλες τις σκέψεις που έχω κάνει στη ζωή μου μέχρι εκείνο το σημείο, σχετίζονται με το ποια είμαι τη στιγμή που γράφω. Θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω τον Σιμωνίδη και ένα σέλινο, δεν έχει σημασία• σημασία έχει το έργο τέχνης που θα παραχθεί από όλο αυτό.
- σε συνέντευξή της, του 2004, στο The Paris Review
Είναι σημαντικό να θυμάστε τι πραγματικά θέλατε να πείτε σε μια ιστορία:
[Όσα γράφω] συχνά καταρρέουν. Είτε καταλήγουν να είναι τόσο περίεργα που θα δυσκόλευαν τους υποψήφιους αναγνώστες είτε καταλήγουν να θυμίζουν παρωδίες του ίδιου τους του εαυτού. Πρέπει να ακούμε το ένστικτό μας, ώστε να αποφεύγουμε αυτές τις δυο καταστάσεις. Κι επίσης, είναι σημαντικό να ανακαλείς την πρώτη φορά που σκέφτηκες την ιστορία σου, καθώς σε εκείνη τη στιγμή υπάρχει μια βεβαιότητα που χάνεται μετά. Υπάρχει κάτι πολύ πειστικό σε εκείνο το κομμάτι χαρτιού που σημείωσες την ιδέα σου για πρώτη φορά. Αν καθαρογράφαμε τις ίδιες ακριβώς λέξεις σε μια λευκή κόλλα χαρτί, τότε δεν θα είχαν την ίδια, ας πούμε, αξιοπιστία.
–ό πως είπε στον Guardian, το 2006
Οι απλές στιγμές κρύβουν μεγάλες αλήθειες:
Ναι, αυτός είναι ο λόγος που βρίσκω την κινέζικη και την ιαπωνική ποίηση τόσο απολαυστικές. Γιατί μου φαίνεται πως έχουν τον ίδιο στόχο. Στην πραγματικότητα, είναι ένας μηχανισμός επίγνωσης της πραγματικότητας, μια τεχνική για να συλλάβουν κάτι που διαρκεί για μια μόνο στιγμή, κι έπειτα να το αφήσουν να μεταδώσει ένα νόημα σπουδαιότερο. Νομίζω πως αυτό είναι ένα κατόρθωμα όσον αφορά στη συγγραφή. Στα δικά μου κείμενα, μπερδεύομαι καθώς προσπαθώ να περιγράψω τη μητέρα μου ή τις κάλτσες μου ή την ερωτική μου ζωή, όμως πιστεύω πως, αν ήμουν πιο ικανή, θα μπορούσα να τα ξεπεράσω όλα αυτά, θα περιέγραφα απλώς τον καιρό, το χιόνι ή την ανατολή, και η δουλειά μου τότε θα ήταν σαφώς καλύτερη.
- σε μια συνέντευξή του, το 2004, στο The Paris Review
Συνεχίστε να γράφετε, ακόμα κι αν δεν είστε βέβαιοι για τον χαρακτήρα του έργου σας:
Γράφω για να ανακαλύψω τι πιστεύω για ένα θέμα.
- σε μια συνέντευξή της, το 2004, στο The Paris Review
Το να μην γνωρίζεις τι ακριβώς κάνεις δεν πρέπει να σε αποτρέψει να το κάνεις. Προχωράμε ψηλαφιστά.
– όπως είπε στον Guardian, το 2006
Βρείτε τα βιβλία της Αν Κάρσον εδώ.
