FILION 30

Το Καφέ Φίλιον, το στέκι πολιτικών, καλλιτεχνών, διανοούμενων, ηθοποιών, αλλά και κάθε λογής αθηναίων, κλείνει φέτος 30 χρόνια παρουσίας στην πόλη μας, και το γιορτάζει. Ακολουθεί το Δελτίο Τύπου που εξέδωσαν οι ιδιοκτήτριες του καφενείου ενόψει της επετείου, καθώς και απόσπασμα από το διήγημα του Κ.Β. Κατσουλάρη «Φίλιον πυρ» – ένα σκωπτικό σχόλιο για τους θαμώνες του αλλά και για το ίδιο το ιστορικό καφενείο. Κεντρική φωτογραφία: Ανδρέας Σιμόπουλος / FOSPHOTOS, από άρθρο στην Popaganda.

Επιμέλεια: Book Press

Το Καφέ Φίλιον ξεκινάει την διαδρομή του το 1992, αλλά η ιστορία του κτιρίου κρατάει από το 1960, όταν ο πολιτικός μηχανικός Χρήστος Γ. Νέζης, πατέρας των σημερινών ιδιοκτητριών Μαρίας και Ειρήνης, είχε την ιδέα να κατασκευάσει μια ξεχωριστή πολυκατοικία στην οδό Σκουφά και Λυκαβηττού, δίπλα στην Εκκλησία του Αγίου Διονυσίου.

Η θέληση του ήταν στον ισόγειο χώρο των καταστημάτων να δημιουργηθεί και να λειτουργήσει ένα καφενείο, ως χώρος κοινωνικής συναναστροφής και συνάντησης των Αθηναίων. Στην αρχή ο χώρος λειτούργησε ως ζαχαροπλαστείο-καφέ, με το όνομα Dolce και προσέλκυσε πολλούς ανθρώπους της πόλης που το αγάπησαν και το έκαναν στέκι.

Το 1992, η Μαρία και η Ειρήνη μαζί με την μητέρα τους Αλκυόνη, ξεκινάνε την μεγάλη και ξεχωριστή διαδρομή του Καφέ Φίλιον που φέτος γιορτάζει τα 30 χρόνια της λειτουργίας του, προσκαλώντας τους φίλους του, το Σάββατο 28 Μαΐου, να γιορτάσουν μαζί αυτή την ημέρα.

Χαρακτηριστικό στοιχείο του χώρου είναι η σχέση που έχει αποκτηθεί ανάμεσα στους εργαζόμενους και τους θαμώνες, κάτι που από πολλούς θεωρείται σημαντικό στην ταυτότητα του.

Στο Φίλιον συναντά κανείς ατμόσφαιρα βγαλμένη από την ελληνική παράδοση, άρωμα από παριζιάνικο μπιστρό, καθώς και έναν ιδιαίτερο κοσμοπολιτισμό. Χαρακτηριστικό στοιχείο του χώρου είναι η σχέση που έχει αποκτηθεί ανάμεσα στους εργαζόμενους και τους θαμώνες, κάτι που από πολλούς θεωρείται σημαντικό στην ταυτότητα του.

Το Φίλιον είναι μια όαση στην πολύβουη πόλη, όπου μπορείς να συναντήσεις ανθρώπους κάθε ηλικίας και κοινωνικής τάξης που συνυπάρχουν αρμονικά. Εδώ γίνονται συζητήσεις και γεννιούνται ιδέες, που στον χρόνο έχουν συμβάλει στην διαμόρφωση σχέσεων κοινωνικών και πολιτικών αποφάσεων και καλλιτεχνικής δημιουργίας. 

 to filion tis odou skoufa giortazei

Φίλιον πυρ
(απόσπασμα*)
Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Δύο τρία τραπέζια πιο πέρα κάθεται ο Κωνσταντίνος Τζούμας, τον κοιτάς, σε κοιτάει, γνέφετε ο ένας στον άλλον ευγενικά. Είναι άραγε ο ίδιος ή ο Σωσίας του; Το ερώτημα έχει πάψει πια να σε απασχολεί. Ίσως ο Σωσίας να είναι πιο αυθεντικός από τον ίδιο, αν υποθέσουμε ότι το ζήτημα είναι η αυθεντικότητα. Είναι όμως; Πολύ αμφιβάλλεις. Όλο και περισσότερο αμφιβάλλεις. Ποιο είναι λοιπόν το ζήτημα;

Παραπέρα, ακόμη πιο πέρα από τον Τζούμα κάθεται ο Λαλιώτης. Μιλάει μ’ έναν δημοσιογράφο, φιλική κουβέντα, γελάνε και χαριεντίζονται. Σ’ ένα άλλο τραπέζι κάθεται ο Σταύρος Θεοδωράκης. Μόνος του. Μιλάει συνέχεια στο κινητό. Όταν φύγει θα περάσει μπροστά από το τραπέζι του Λαλιώτη, μάλλον θα χαιρετηθούν. Παραπέρα κάθεται μια παρέα ηθοποιών. Γερασμένοι κι αυτοί, αλλά γελάνε ασταμάτητα. Γελάνε πιο πολύ από κάθε άλλη παρέα. Έχουν πλάκα οι ηθοποιοί. Μάλλον δεν παίρνουν τίποτε ιδιαίτερα στα σοβαρά. Αυτό το μπες βγες στον εαυτό τους τούς έχει κάνει πιο σοφούς. Όχι με το είδος της σοφίας που μεταδίδεται με λόγια, άμα μιλήσεις μαζί τους πήζεις στην ανοησία. Πιο μέσα όμως, στο βάθος, είναι πιο σοφοί. Ξέρουν κάτι.
[...]

Ό,τι και να πεις το Φίλιον παραμένει το πιο ενδιαφέρον μέρος της Αθήνας. Οι παλιοί ομνύουν στο όνομα του Dolce, κάτι θυμάσαι κι εσύ από εκείνη την εποχή, πιστεύεις όμως ότι πρόκειται απλώς για νοσταλγία. Υπάρχουν άνθρωποι, η μεγάλη πλειοψηφία δηλαδή, που δεν τους βγάζεις από το μυαλό ότι αυτό που προηγήθηκε υπήρξε λαμπρότερο, καλύτερο, σημαντικότερο από αυτό που ακολούθησε. Το Φίλιον πάντως είναι μια χαρά. Πουθενά αλλού δεν ανακατεύονται με τόσο ράθυμη κομψότητα πολιτικοί, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, εκδότες, ηθοποιοί, άσχετοι, σκηνοθέτες, περαστικοί, επιχειρηματίες, αργόσχολοι. Έχει μακράν τα καλύτερα γκαρσόνια στην Αθήνα, αφού άλλωστε είναι από τα λίγα καφενεία που συναντάς τα ίδια γκαρσόνια για δέκα και δεκαπέντε συναπτά έτη. Όπως ο Ηρακλής, για παράδειγμα, πυλώνας του καταστήματος. Ή ο γλυκύτατος κύριος Κώστας που βγήκε εδώ και λίγα χρόνια στη σύνταξη.

Πουθενά αλλού δεν ανακατεύονται με τόσο ράθυμη χαλαρότητα πολιτικοί, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, εκδότες, ηθοποιοί, άσχετοι, σκηνοθέτες, περαστικοί, επιχειρηματίες, αργόσχολοι.

Υπάρχουν δυστυχώς και κάποιοι που λείπουν. Ο Φαληρέας, οριστικά. Ο Βακαλόπουλος, αμετάκλητα. Αυτά όμως είναι νοσταλγία, κι έχουν καταγραφεί σε άλλα βιβλία. Εξακολουθεί να συχνάζει βέβαια ο Χωμενίδης, συμπάθεια του Τάσου, μα ούτε κι αυτό είναι πρόβλημα. Το Φίλιον πάντως γράφει την ιστορία του, έχει δημιουργήσει το μύθο του. Τριγύρω υπάρχουν ένα σωρό καφέ και μπαρ, σε μερικά από αυτά συναντάς σίγουρα μεγαλύτερη κινητικότητα, εξυπνότερες φατσούλες (π.χ. στο Rosebud ή στο Σκουφάκι, για να μην πούμε για Big Apple, Γουρουνάκια, κ.λπ, που είναι άγνωστες χώρες), μα για κανένα από αυτά δεν θα ακούσεις να λένε και να γράφουν «δηλαδή για να είμαι συγγραφέας πρέπει να συχνάζω στο Φίλιον και να μιλάω επιτηδευμένα;» ή πολιτικό να κατηγορείται από συναδέλφους του στην τηλεόραση ότι «έχει μάθει να πολιτεύεται στο Φίλιον». Και φυσικά, όταν κάτι αποκτά μυθικές διαστάσεις, αρχίζει και η παράνοια. Ευπώλητη συγγραφέας, που όμως δεν κρίθηκε ευνοϊκά από τους κριτικούς, έλεγε σε συνέντευξή της ότι εκείνη δεν συχνάζει στο Φίλιον, «να γλείφει ολημερίς τους κριτικούς που ξημεροβραδιάζονται εκεί». Τη συγγραφέα αυτή την έχω δει τριγύρω τουλάχιστον τέσσερις φορές τον τελευταίο μήνα, αλλά από κριτικούς λογοτεχνίας, ελάχιστα πράγματα. Κι όχι πρώτα ονόματα.

Τα πράγματα παίρνουν αξία όταν αρχίζουν να τους αποδίδονται διαστάσεις που, κάτω από ένα ψυχρό φως, δεν διαθέτουν. Όταν τα καφενεία αρχίζουν να σημαίνουν για τους ανθρώπους κάτι περισσότερο από τα ντουβάρια τους.

Πλάκα έχουν αυτά, συνεισφέρουν με τον τρόπο τους σε μια αστική μυθολογία που η Αθήνα τη χρειάζεται. Τα πράγματα παίρνουν αξία όταν αρχίζουν να τους αποδίδονται διαστάσεις που, κάτω από ένα ψυχρό φως, δεν διαθέτουν. Όταν τα καφενεία αρχίζουν να σημαίνουν για τους ανθρώπους κάτι περισσότερο από τα ντουβάρια τους. Όταν δηλαδή οι άνθρωποι αρχίζουν, από λίγο ως πολύ, να παρανοούν σε σχέση με τη σημασία που έχουν διάφοροι χώροι. Ειδάλλως, όλα είναι απλώς καρέκλες, τραπέζια και τασάκια, σε διάφορους σχηματισμούς.

Ίσως αυτό να είναι και το μοναδικό καλό πια με το Κολωνάκι. Υπάρχει ένας κόσμος που πιστεύει ότι «κάτι παίζεται» εδώ. Το πιστεύει τόσο, που στο τέλος ίσως και κάτι να παίζεται. Λίγα πράγματα, βέβαια. Τι να παιχτεί άλλωστε όταν συνευρίσκονται ένα τσούρμο καλοαναθρεμένοι λευκοί ιθαγενείς και τρώνε και πίνουνε; Όσο παθιασμένοι, έξυπνοι ή ερωτύλοι να είναι, πόσο μακριά να πάει το καράβι; Πόσο να αγριέψουν τα πράγματα λίγες δεκάδες μέτρα από το σπίτι του Σημίτη; Και του Ψυχάρη; Και του Λαμπράκη; Και του Αρσένη; Λίγα πράγματα, πολιτισμένα πράγματα.
[...]

Ο Λαλιώτης σηκώθηκε, χαιρετάει, ετοιμάζεται να φύγει. Δουλεύει ακόμη στον Λιβάνη; Τι στον κόρακα κάνει εκεί; Τον βιβλιοπώλη; Τέλος πάντων, μυστήριος άνθρωπος. Το πρόσωπό του δεν αποκαλύπτει τίποτε. Σφίγγα. Καλός ή κακός; Άγνωστο. Από αυτόν σου έχει μείνει η φράση «εγώ δεν θα γίνω πατροκτόνος!» Κρίμα. Η γυναίκα του, ως ψυχίατρος, θα μπορούσε να του εξηγήσει ότι αν δεν διαπράξει, συμβολικά, την πατροκτονία, το παιδί παραμένει πάντοτε παιδί. Ένα παιδί που το 2000 θα ήταν πενήντα, μα που σε λίγο θα πατήσει τα εξήντα. [...] Τελευταία ο Γιώργος τον έχει ξαναβάλει στο κόλπο, αλλά κρύβεται κάπου στη Χαριλάου Τρικούπη. Μόλις μυρίσουν εκλογές, θα σκάσει μύτη. Μέχρι τότε, θα τον βλέπουμε μονάχα στο Φίλιον, τόσο το καλύτερο.
[…]»

Από τη συλλογή διηγημάτων Μικρός Δακτύλιος (Ελληνικά Γράμματα, 2007)

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, παρουσιάζει την Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2022 και ώρα 19.00, την τελευταία του έκδοση «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στον χώρο του Μεγάρου της Παλιάς Βουλής, Σταδίου 13. Στην κεντρική εικόνα, το Θωρηκτό Αβέρωφ, ζωγ...

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Θετική εξέλιξη για τον κλάδο του βιβλίου και για τα πνευματικά δικαιώματα στη χώρα μας. 

Επιμέλεια: Book Press

Στις 22 Νοεμβρίου ψηφίσθηκε από τη Βουλή ο νόμος 4996/2022 για τα πνευματικά δικαιώματα, ο οποίος ενσωματώνει τις Οδηγίες (ΕΕ) 789/...

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων διοργανώνει την Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2022, στον Πολυχώρο του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών) την τελετή απονομής των Βραβείων 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Στην ίδια εκδήλωση η Εταιρεία θα καλωσορίσει τα νέα μέλη της και θα παρουσιάσει το Ημερολόγιό της για το 2023 με ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιάννης Ξανθόπουλος: «Οι ιστορίες μου γεννιούνται από σπόρους που σπάρθηκαν σε ανύποπτο χρόνο μέσα μου»

Γιάννης Ξανθόπουλος: «Οι ιστορίες μου γεννιούνται από σπόρους που σπάρθηκαν σε ανύποπτο χρόνο μέσα μου»

Ο σκηνοθέτης Γιάννης Ξανθόπουλος μας συστήθηκε με το αστυνομικό μυθιστόρημα «Το τελευταίο κορίτσι», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Τόπος. «Οι ιστορίες μου γεννιούνται από σπόρους που σπάρθηκαν σε ανύποπτο χρόνο μέσα μου και κάποια στιγμή ξεπηδάει ένα βλαστάρι που χρειάζεται πότισμα για να αναπτυχθεί», σημ...

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, παρουσιάζει την Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2022 και ώρα 19.00, την τελευταία του έκδοση «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στον χώρο του Μεγάρου της Παλιάς Βουλής, Σταδίου 13. Στην κεντρική εικόνα, το Θωρηκτό Αβέρωφ, ζωγ...

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Θετική εξέλιξη για τον κλάδο του βιβλίου και για τα πνευματικά δικαιώματα στη χώρα μας. 

Επιμέλεια: Book Press

Στις 22 Νοεμβρίου ψηφίσθηκε από τη Βουλή ο νόμος 4996/2022 για τα πνευματικά δικαιώματα, ο οποίος ενσωματώνει τις Οδηγίες (ΕΕ) 789/...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ