FILION 30

Το Καφέ Φίλιον, το στέκι πολιτικών, καλλιτεχνών, διανοούμενων, ηθοποιών, αλλά και κάθε λογής αθηναίων, κλείνει φέτος 30 χρόνια παρουσίας στην πόλη μας, και το γιορτάζει. Ακολουθεί το Δελτίο Τύπου που εξέδωσαν οι ιδιοκτήτριες του καφενείου ενόψει της επετείου, καθώς και απόσπασμα από το διήγημα του Κ.Β. Κατσουλάρη «Φίλιον πυρ» – ένα σκωπτικό σχόλιο για τους θαμώνες του αλλά και για το ίδιο το ιστορικό καφενείο. Κεντρική φωτογραφία: Ανδρέας Σιμόπουλος / FOSPHOTOS, από άρθρο στην Popaganda.

Επιμέλεια: Book Press

Το Καφέ Φίλιον ξεκινάει την διαδρομή του το 1992, αλλά η ιστορία του κτιρίου κρατάει από το 1960, όταν ο πολιτικός μηχανικός Χρήστος Γ. Νέζης, πατέρας των σημερινών ιδιοκτητριών Μαρίας και Ειρήνης, είχε την ιδέα να κατασκευάσει μια ξεχωριστή πολυκατοικία στην οδό Σκουφά και Λυκαβηττού, δίπλα στην Εκκλησία του Αγίου Διονυσίου.

Η θέληση του ήταν στον ισόγειο χώρο των καταστημάτων να δημιουργηθεί και να λειτουργήσει ένα καφενείο, ως χώρος κοινωνικής συναναστροφής και συνάντησης των Αθηναίων. Στην αρχή ο χώρος λειτούργησε ως ζαχαροπλαστείο-καφέ, με το όνομα Dolce και προσέλκυσε πολλούς ανθρώπους της πόλης που το αγάπησαν και το έκαναν στέκι.

Το 1992, η Μαρία και η Ειρήνη μαζί με την μητέρα τους Αλκυόνη, ξεκινάνε την μεγάλη και ξεχωριστή διαδρομή του Καφέ Φίλιον που φέτος γιορτάζει τα 30 χρόνια της λειτουργίας του, προσκαλώντας τους φίλους του, το Σάββατο 28 Μαΐου, να γιορτάσουν μαζί αυτή την ημέρα.

Χαρακτηριστικό στοιχείο του χώρου είναι η σχέση που έχει αποκτηθεί ανάμεσα στους εργαζόμενους και τους θαμώνες, κάτι που από πολλούς θεωρείται σημαντικό στην ταυτότητα του.

Στο Φίλιον συναντά κανείς ατμόσφαιρα βγαλμένη από την ελληνική παράδοση, άρωμα από παριζιάνικο μπιστρό, καθώς και έναν ιδιαίτερο κοσμοπολιτισμό. Χαρακτηριστικό στοιχείο του χώρου είναι η σχέση που έχει αποκτηθεί ανάμεσα στους εργαζόμενους και τους θαμώνες, κάτι που από πολλούς θεωρείται σημαντικό στην ταυτότητα του.

Το Φίλιον είναι μια όαση στην πολύβουη πόλη, όπου μπορείς να συναντήσεις ανθρώπους κάθε ηλικίας και κοινωνικής τάξης που συνυπάρχουν αρμονικά. Εδώ γίνονται συζητήσεις και γεννιούνται ιδέες, που στον χρόνο έχουν συμβάλει στην διαμόρφωση σχέσεων κοινωνικών και πολιτικών αποφάσεων και καλλιτεχνικής δημιουργίας. 

 to filion tis odou skoufa giortazei

Φίλιον πυρ
(απόσπασμα*)
Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Δύο τρία τραπέζια πιο πέρα κάθεται ο Κωνσταντίνος Τζούμας, τον κοιτάς, σε κοιτάει, γνέφετε ο ένας στον άλλον ευγενικά. Είναι άραγε ο ίδιος ή ο Σωσίας του; Το ερώτημα έχει πάψει πια να σε απασχολεί. Ίσως ο Σωσίας να είναι πιο αυθεντικός από τον ίδιο, αν υποθέσουμε ότι το ζήτημα είναι η αυθεντικότητα. Είναι όμως; Πολύ αμφιβάλλεις. Όλο και περισσότερο αμφιβάλλεις. Ποιο είναι λοιπόν το ζήτημα;

Παραπέρα, ακόμη πιο πέρα από τον Τζούμα κάθεται ο Λαλιώτης. Μιλάει μ’ έναν δημοσιογράφο, φιλική κουβέντα, γελάνε και χαριεντίζονται. Σ’ ένα άλλο τραπέζι κάθεται ο Σταύρος Θεοδωράκης. Μόνος του. Μιλάει συνέχεια στο κινητό. Όταν φύγει θα περάσει μπροστά από το τραπέζι του Λαλιώτη, μάλλον θα χαιρετηθούν. Παραπέρα κάθεται μια παρέα ηθοποιών. Γερασμένοι κι αυτοί, αλλά γελάνε ασταμάτητα. Γελάνε πιο πολύ από κάθε άλλη παρέα. Έχουν πλάκα οι ηθοποιοί. Μάλλον δεν παίρνουν τίποτε ιδιαίτερα στα σοβαρά. Αυτό το μπες βγες στον εαυτό τους τούς έχει κάνει πιο σοφούς. Όχι με το είδος της σοφίας που μεταδίδεται με λόγια, άμα μιλήσεις μαζί τους πήζεις στην ανοησία. Πιο μέσα όμως, στο βάθος, είναι πιο σοφοί. Ξέρουν κάτι.
[...]

Ό,τι και να πεις το Φίλιον παραμένει το πιο ενδιαφέρον μέρος της Αθήνας. Οι παλιοί ομνύουν στο όνομα του Dolce, κάτι θυμάσαι κι εσύ από εκείνη την εποχή, πιστεύεις όμως ότι πρόκειται απλώς για νοσταλγία. Υπάρχουν άνθρωποι, η μεγάλη πλειοψηφία δηλαδή, που δεν τους βγάζεις από το μυαλό ότι αυτό που προηγήθηκε υπήρξε λαμπρότερο, καλύτερο, σημαντικότερο από αυτό που ακολούθησε. Το Φίλιον πάντως είναι μια χαρά. Πουθενά αλλού δεν ανακατεύονται με τόσο ράθυμη κομψότητα πολιτικοί, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, εκδότες, ηθοποιοί, άσχετοι, σκηνοθέτες, περαστικοί, επιχειρηματίες, αργόσχολοι. Έχει μακράν τα καλύτερα γκαρσόνια στην Αθήνα, αφού άλλωστε είναι από τα λίγα καφενεία που συναντάς τα ίδια γκαρσόνια για δέκα και δεκαπέντε συναπτά έτη. Όπως ο Ηρακλής, για παράδειγμα, πυλώνας του καταστήματος. Ή ο γλυκύτατος κύριος Κώστας που βγήκε εδώ και λίγα χρόνια στη σύνταξη.

Πουθενά αλλού δεν ανακατεύονται με τόσο ράθυμη χαλαρότητα πολιτικοί, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, εκδότες, ηθοποιοί, άσχετοι, σκηνοθέτες, περαστικοί, επιχειρηματίες, αργόσχολοι.

Υπάρχουν δυστυχώς και κάποιοι που λείπουν. Ο Φαληρέας, οριστικά. Ο Βακαλόπουλος, αμετάκλητα. Αυτά όμως είναι νοσταλγία, κι έχουν καταγραφεί σε άλλα βιβλία. Εξακολουθεί να συχνάζει βέβαια ο Χωμενίδης, συμπάθεια του Τάσου, μα ούτε κι αυτό είναι πρόβλημα. Το Φίλιον πάντως γράφει την ιστορία του, έχει δημιουργήσει το μύθο του. Τριγύρω υπάρχουν ένα σωρό καφέ και μπαρ, σε μερικά από αυτά συναντάς σίγουρα μεγαλύτερη κινητικότητα, εξυπνότερες φατσούλες (π.χ. στο Rosebud ή στο Σκουφάκι, για να μην πούμε για Big Apple, Γουρουνάκια, κ.λπ, που είναι άγνωστες χώρες), μα για κανένα από αυτά δεν θα ακούσεις να λένε και να γράφουν «δηλαδή για να είμαι συγγραφέας πρέπει να συχνάζω στο Φίλιον και να μιλάω επιτηδευμένα;» ή πολιτικό να κατηγορείται από συναδέλφους του στην τηλεόραση ότι «έχει μάθει να πολιτεύεται στο Φίλιον». Και φυσικά, όταν κάτι αποκτά μυθικές διαστάσεις, αρχίζει και η παράνοια. Ευπώλητη συγγραφέας, που όμως δεν κρίθηκε ευνοϊκά από τους κριτικούς, έλεγε σε συνέντευξή της ότι εκείνη δεν συχνάζει στο Φίλιον, «να γλείφει ολημερίς τους κριτικούς που ξημεροβραδιάζονται εκεί». Τη συγγραφέα αυτή την έχω δει τριγύρω τουλάχιστον τέσσερις φορές τον τελευταίο μήνα, αλλά από κριτικούς λογοτεχνίας, ελάχιστα πράγματα. Κι όχι πρώτα ονόματα.

Τα πράγματα παίρνουν αξία όταν αρχίζουν να τους αποδίδονται διαστάσεις που, κάτω από ένα ψυχρό φως, δεν διαθέτουν. Όταν τα καφενεία αρχίζουν να σημαίνουν για τους ανθρώπους κάτι περισσότερο από τα ντουβάρια τους.

Πλάκα έχουν αυτά, συνεισφέρουν με τον τρόπο τους σε μια αστική μυθολογία που η Αθήνα τη χρειάζεται. Τα πράγματα παίρνουν αξία όταν αρχίζουν να τους αποδίδονται διαστάσεις που, κάτω από ένα ψυχρό φως, δεν διαθέτουν. Όταν τα καφενεία αρχίζουν να σημαίνουν για τους ανθρώπους κάτι περισσότερο από τα ντουβάρια τους. Όταν δηλαδή οι άνθρωποι αρχίζουν, από λίγο ως πολύ, να παρανοούν σε σχέση με τη σημασία που έχουν διάφοροι χώροι. Ειδάλλως, όλα είναι απλώς καρέκλες, τραπέζια και τασάκια, σε διάφορους σχηματισμούς.

Ίσως αυτό να είναι και το μοναδικό καλό πια με το Κολωνάκι. Υπάρχει ένας κόσμος που πιστεύει ότι «κάτι παίζεται» εδώ. Το πιστεύει τόσο, που στο τέλος ίσως και κάτι να παίζεται. Λίγα πράγματα, βέβαια. Τι να παιχτεί άλλωστε όταν συνευρίσκονται ένα τσούρμο καλοαναθρεμένοι λευκοί ιθαγενείς και τρώνε και πίνουνε; Όσο παθιασμένοι, έξυπνοι ή ερωτύλοι να είναι, πόσο μακριά να πάει το καράβι; Πόσο να αγριέψουν τα πράγματα λίγες δεκάδες μέτρα από το σπίτι του Σημίτη; Και του Ψυχάρη; Και του Λαμπράκη; Και του Αρσένη; Λίγα πράγματα, πολιτισμένα πράγματα.
[...]

Ο Λαλιώτης σηκώθηκε, χαιρετάει, ετοιμάζεται να φύγει. Δουλεύει ακόμη στον Λιβάνη; Τι στον κόρακα κάνει εκεί; Τον βιβλιοπώλη; Τέλος πάντων, μυστήριος άνθρωπος. Το πρόσωπό του δεν αποκαλύπτει τίποτε. Σφίγγα. Καλός ή κακός; Άγνωστο. Από αυτόν σου έχει μείνει η φράση «εγώ δεν θα γίνω πατροκτόνος!» Κρίμα. Η γυναίκα του, ως ψυχίατρος, θα μπορούσε να του εξηγήσει ότι αν δεν διαπράξει, συμβολικά, την πατροκτονία, το παιδί παραμένει πάντοτε παιδί. Ένα παιδί που το 2000 θα ήταν πενήντα, μα που σε λίγο θα πατήσει τα εξήντα. [...] Τελευταία ο Γιώργος τον έχει ξαναβάλει στο κόλπο, αλλά κρύβεται κάπου στη Χαριλάου Τρικούπη. Μόλις μυρίσουν εκλογές, θα σκάσει μύτη. Μέχρι τότε, θα τον βλέπουμε μονάχα στο Φίλιον, τόσο το καλύτερο.
[…]»

Από τη συλλογή διηγημάτων Μικρός Δακτύλιος (Ελληνικά Γράμματα, 2007)

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Πόσα βιβλία εκδόθηκαν το 2023 και ποια κατηγορία προηγείται; Εξακολουθεί η λογοτεχνία να κρατάει τα σκήπτρα; Ποια είναι η μέση τιμή ενός βιβλίου και τι γίνεται με τις αυτοεκδόσεις; Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε πρόσφατα ο ΟΣΔΕΛ από την osdelnet δίνουν πολλές απαντήσεις για τάσεις και παθολογίες στο χώρο του βιβλίου....

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

Παρουσίαση βιβλίου-εκδήλωση: «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050;» του Γιώργου Σιακαντάρη

Παρουσίαση βιβλίου-εκδήλωση: «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050;» του Γιώργου Σιακαντάρη

Την Τετάρτη 19 Ιουνίου παρουσιάζεται το νεο βιβλίο του Γιώργου Σιακαντάρη «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050; – Μεταδημοκρατία, μεταπολιτική, μετακόμματα» (εκδ. Αλεξάνδρεια) στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων.

Επιμέλεια: Book Press

Οι εκδόσεις Αλεξάνδρεια σας προσκαλούν στην παρο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Πόσα βιβλία εκδόθηκαν το 2023 και ποια κατηγορία προηγείται; Εξακολουθεί η λογοτεχνία να κρατάει τα σκήπτρα; Ποια είναι η μέση τιμή ενός βιβλίου και τι γίνεται με τις αυτοεκδόσεις; Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε πρόσφατα ο ΟΣΔΕΛ από την osdelnet δίνουν πολλές απαντήσεις για τάσεις και παθολογίες στο χώρο του βιβλίου....

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ