proto vraveio lea

Απονεμήθηκε χθες, 11 Οκτωβρίου 2021, από την Α. Ε. την πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, αξιότιμη κυρία Κατερίνα Σακελλαροπούλου, το 1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης του Φεστιβάλ ΛΕΑ (Λογοτεχνία εν Αθήναις).

Επιμέλεια: Book Press

Το Βραβείο απονέμεται στον μεταφραστή, στη μεταφράστρια ή στη μεταφραστική ομάδα που θα έχει πραγματοποιήσει κατά το αμέσως προηγούμενο, σύμφωνα με την ημερομηνία έκδοσης του έργου, ημερολογιακό έτος την καλύτερη πρώτη μετάφραση ή αναμετάφραση ενός λογοτεχνικού έργου με γλώσσα πρωτοτύπου είτε τα ισπανικά (καστιλλιάνικα) είτε τα πορτογαλικά είτε τα καταλανικά. Αποκλείονται από το διαγωνισμό επανεκδόσεις μεταφράσεων. 

Η Κριτική Επιτροπή του 1ου Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ, με πρόεδρο τον καθηγητή του ΑΠΘ και μεταφραστή Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και μέλη τον μεταφραστή και διερμηνέα Νίκο Πρατσίνη και τον δημοσιογράφο και κριτικό λογοτεχνίας Νίκο Κουρμουλή, αποφάσισε ομόφωνα και κοινοποιεί τη βραχεία λίστα των υποψηφίων προς βράβευση βιβλίων καθώς και τα κριτήρια αξιολόγησής τους.

Η βραχεία λίστα των προτεινόμενων προς βράβευση μεταφραστών και μεταφραστριών, με τα αντίστοιχα μεταφρασμένα βιβλία, είναι η εξής:

1. Κώστας Αθανασίου για το μυθιστόρημα Space Invaders της Nona Fernández Silanes [Νόνα Φερνάντες Σιλάνες], εκδόσεις Gutenberg.

2. Γεωργία Ζακοπούλου για το μυθιστόρημα Ο μονάρχης των σκιών του Javier Cercas [Χαβιέρ Θέρκας], εκδόσεις Πατάκη.

3. Μιχάλης Κλαπάκις για το θεατρικό κείμενο Ματωμένος γάμος του Federico García Lorca [Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα], εκδόσεις Σκαρίφημα.

4. Ιφιγένεια Ντούμη για το μυθιστόρημα Mandíbula της Mónica Ojeda [Μόνικα Οχέδα], εκδόσεις Σκαρίφημα.

5. Μαρία Παλαιολόγου για το μυθιστόρημα Ένας έρωτας της Sara Mesa [Σάρα Μέσα], εκδόσεις Ίκαρος.

6. Δήμητρα Παπαβασιλείου για τη συλλογή σύντομων θεατρικών κειμένων Ο δικαστής των διαζυγίων και άλλα κωμικά ιντερμέδια του Miguel de Cervantes (Μιγκέλ δε Θερνάντες), εκδόσεις Printa.

7. Μαρία Παπαδήμα για το μυθιστόρημα Ώσπου οι πέτρες να γίνουν ελαφρύτερες απ’ το νερό του António Lobo Antunes (Αντόνιο Λόμπο Αντούνες), εκδόσεις Πόλις.

Τα κριτήρια αξιολόγησης ήταν τα εξής:

☞ Η εμβάθυνση στη μοναδικότητα κάθε πρωτοτύπου από τον μεταφραστή ή τη μεταφράστρια και η ανάδειξή της·

☞ η επινοητικότητα, η δημιουργικότητα και η απαιτούμενη ακρίβεια και ευστοχία σε ζητήματα που αφορούν τον παραγόμενο στα ελληνικά λόγο·

☞ ο βαθμός των ειδικών δυσκολιών καθώς και το «ειδικό βάρος» του κάθε έργου στη γλώσσα στην οποία εκφράζεται και στο πολιτιστικό πλαίσιο το οποίο απηχεί.

Η Κριτική Επιτροπή, έχοντας αντιπαραβάλει τις μεταφράσεις με τα πρωτότυπα, επωφελείται από την ευκαιρία για να επισημάνει το εξής. Οι μεγαλύτεροι εχθροί των μεταφραστών και των μεταφραστριών στη χώρα μας δεν είναι πλέον, όπως παλαιότερα, η ελλιπής γνώση της γλώσσας-πηγή ούτε η άγνοια πραγματολογικών ή πολιτισμικών στοιχείων του πρωτοτύπου. Είναι μάλλον η συνήθης και κατανοητή, ορισμένες φορές, βιασύνη να παραδοθεί το έργο στον εκδότη, καθώς και η συχνά πλημμελής ή σχεδόν ανύπαρκτη επιμέλεια. Και για τους δύο λόγους, για όσους γνωρίζουν τις συνθήκες της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής μεταφράσεων, ο εκάστοτε μεταφραστής ή η μεταφράστρια φέρει εν μέρει μόνο ευθύνη.

Οι μεγαλύτεροι εχθροί των μεταφραστών και των μεταφραστριών στη χώρα μας δεν είναι πλέον, όπως παλαιότερα, η ελλιπής γνώση της γλώσσας-πηγή ούτε η άγνοια πραγματολογικών ή πολιτισμικών στοιχείων του πρωτοτύπου. Είναι μάλλον η συνήθης και κατανοητή, ορισμένες φορές, βιασύνη να παραδοθεί το έργο στον εκδότη, καθώς και η συχνά πλημμελής ή σχεδόν ανύπαρκτη επιμέλεια.

Η Κριτική Επιτροπή διαπίστωσε με ικανοποίηση ότι το σύνολο των έργων της βραχείας λίστας ανταποκρινόταν, στον ίδιο περίπου –και όντως εντυπωσιακό– βαθμό στα δύο πρώτα από τα τρία κριτήρια που προαναφέραμε.

Αναγκαστικά, για την επιλογή τού προς βράβευση έργου, η επιτροπή στηρίχτηκε, εν πολλοίς, στο τρίτο κριτήριο, το βαθμό, δηλαδή, των ειδικών δυσκολιών καθώς και το «ειδικό βάρος» του κάθε έργου στη γλώσσα στην οποία εκφράζεται και στο πολιτιστικό πλαίσιο το οποίο απηχεί.

Ειδικές δυσκολίες και «ειδικό βάρος» έχουν πρωτίστως τρία έργα της βραχείας λίστας:

Με βάση όλα τα προαναφερόμενα και για δύο ακόμη ειδικούς λόγους, η επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα την απονομή του βραβείου στον Ματωμένο γάμο του Federico García Lorca, από τις εκδόσεις Σκαρίφημα, σε μετάφραση Μιχάλη Κλαπάκι. Οι ειδικοί λόγοι είναι οι εξής:

  • O μεταφραστής δεν αναμετρήθηκε μόνο με τις δυσκολίες και το «ειδικό βάρος» ενός σημαντικότατου κλασικού θεατρικού έργου της παγκόσμιας γραμματείας. Αναμετρήθηκε και με τις πολλές μεταφράσεις του έργου από διακεκριμένους Έλληνες συγγραφείς του 20ού αιώνα, τις οποίες έχει εμπεδώσει το αναγνωστικό και θεατρόφιλο κοινό. Ο ματωμένος γάμος μεταφράστηκε στην Ελλάδα μιας άλλης εποχής, μέσα από μια άλλη ματιά για την ίδια την Ελλάδα, αλλά και για την Ισπανία και για τον κόσμο. Μεταφράστηκε και ελληνοποιήθηκε, ίσως υπερβολικά, για τα σημερινά μέτρα. Οι μεταφραστές τόνιζαν το ηθογραφικό στοιχείο των θεατρικών κειμένων του Λόρκα, στην προσπάθειά τους να βρουν αναλογίες με την Ελλάδα του τότε. Έτσι αγαπήθηκε ο θεατρικός Λόρκα από το ελληνικό κοινό. 

lorca exΟ Μιχάλης Κλαπάκις, έχει προφανώς εντρυφήσει στο έργο του Γραναδίνου συνολικά αλλά και στη ζωή του και την εποχή του. Η μετάφρασή του διατηρεί κάποια αειθαλή στοιχεία των παλαιότερων, αλλά, κυρίως, αναδεικνύει τη βαθιά θεατρικότητά του που καθιστά το έργο παγκόσμιο και διαχρονικό. Ο αναγνώστης, και ίσως κάποτε ο θεατής, θα (ανα)γνωρίσει μέσα από αυτή τη μετάφραση έναν άλλο Λόρκα, εξίσου ή και περισσότερο λαμπρό με αυτόν που ήδη ήξερε.

  • Ο μεταφραστής, στο εκτενές περικείμενο του βιβλίου, δηλαδή την διεισδυτική αλλά και προσιτή στο ευρύ κοινό Εισαγωγή και τα Σχόλιά του, αποκαλύπτει τα στοιχεία τα οποία τον οδήγησαν στη μεταφραστική στρατηγική που επέλεξε και υπηρέτησε με επιτυχία. Διευκολύνει έτσι την ανάγνωση αλλά και το ανέβασμα του έργου — κάτι που ευχόμαστε να συμβεί σύντομα. 

Η Επιτροπή συγχαίρει, κατά πρώτο λόγο, τον Μιχάλη Κλαπάκι καθώς και τους μεταφραστές και τις μεταφράστριες της βραχείας λίστας και, κατά δεύτερο, τους επιμελητές και τις επιμελήτριες τους, καθώς και τους εκδότες και τις εκδότριες των μεταφράσεων τους.

politeia link more


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Το νέο εκδοτικό πρόγραμμα των εκδόσεων Καστανιώτη για την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρόσφατα. Με σημαντικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, νέες αναγνωστικές προτάσεις που συνδυάζουν την πολυφωνία με την ποιοτική γραφή, δοκίμια και μελέτες που αναδεικνύουν τους προβληματισμούς της εποχής, βιβλία γι...

Διάλεξη του Ρόντρικ Μπίτον στην Εθνική Βιβλιοθήκη

Διάλεξη του Ρόντρικ Μπίτον στην Εθνική Βιβλιοθήκη

Διάλεξη του διακεκριμένου ακαδημαϊκού Roderick Beaton με θέμα «Το '21 και ο Ευρωπαϊκός Φιλελληνισμός» θα πραγματοποιηθεί στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας, τη Δευτέρα 18 Οκτωβρίου 2021 και ώρα 19:30.

Επιμέλεια: Book Press

Μετά από μακρά διακοπή λόγω πανδημίας ξεκινά στη...

Αμπντουλραζάκ Γκούρνα: «Στους πρόσφυγες η Ευρώπη δείχνει τσιγκουνιά»

Αμπντουλραζάκ Γκούρνα: «Στους πρόσφυγες η Ευρώπη δείχνει τσιγκουνιά»

Πέμπτη μεσημέρι 7 Οκτωβρίου ο συνταξιούχος καθηγητής πανεπιστημίου Αμπντουλραζάκ Γκούρνα βρίσκεται στην κουζίνα του σπιτιού του στο Μπράιτον όταν δέχεται ένα τηλεφώνημα που αρχικά πιστεύει πως είναι φάρσα. Η φήμη πως «παίζει» για το Νόμπελ Λογοτεχνίας δεν του είναι άγνωστη, αλλά δεν το περιμένει. Λίγα μόλις λεπτά αφ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Το νέο εκδοτικό πρόγραμμα των εκδόσεων Καστανιώτη για την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρόσφατα. Με σημαντικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, νέες αναγνωστικές προτάσεις που συνδυάζουν την πολυφωνία με την ποιοτική γραφή, δοκίμια και μελέτες που αναδεικνύουν τους προβληματισμούς της εποχής, βιβλία γι...

Διαβάζοντας με τον Στέλιο Τυριακίδη

Διαβάζοντας με τον Στέλιο Τυριακίδη

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Ο ηθοποιός Στέλιος Τυριακίδης απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ