Ο Γηπόνος

Του Γιώργου Χ. Θεοχάρη

Ο καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος με την παρούσα έκδοση, περνάει στο πεδίο ανάδειξης των ποιοτήτων που είχε ο γεννήτοράς του, παρέχοντας, ταυτόχρονα, στον αναγνώστη τη δυνατότητα της επαφής με κείμενα σημαντικά από πολλές απόψεις.

Ο Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος, παράλληλα με την άσκηση του λειτουργήματος της κλινικής ιατρικής, την έρευνα, τη διδασκαλία, τις δημοσιεύσεις, την αρθρογραφία και τις εκδόσεις τις αναφερόμενες στην Ανοσολογία, έδωσε στην ανάγνωση και βιβλία μαχητικής αντιμετώπισης και κριτικής των κακώς κειμένων του συστήματος υγείας της χώρας μας, αλλά και βιβλία βιωματικού λόγου, μέσα στις σελίδες των οποίων σκιαγραφείται μια μακρά περίοδος της ελληνικής ενδοχώρας στον αιώνα που πέρασε και μια πορεία ενός νέου ανθρώπου, φανατικού της γνώσης, που, βήμα βήμα, έγινε ένας γιατρός παθιασμένος για την επιστήμη.

Τίμα τον πατέρα σου…

Η έκδοση ένας φόρος τιμής στη μνήμη του πατέρα του είναι. Ο Μιχάλης Ν. Μουτσόπουλος (1902-2000) γεννήθηκε τα Κάτω Σουδενά (Πεδινά) Ζαγορίου. Φοίτησε στην Αβερώφειο Μέση Γεωπονική Σχολή της Λάρισας (1918-1921), υπήρξε μάλιστα συμφοιτητής με τον Θανάση Κλάρα, τον Άρη Βελουχιώτη της Αντίστασης, και με κρατική υποτροφία μετεκπαιδεύτηκε (1922-1926) στη διάσημη, για την εποχή της, Γεωπονική Σχολή της Φλωρεντίας. Γύρισε στην Ελλάδα ως ο πρώτος ειδικευμένος δενδροκόμος, φυτονόσων και εντόμων. Λάτρης της Γεωπονίας, αποκαλούσε τον εαυτό του Γηπόνο. Η υπηρεσιακή του σταδιοδρομία ξεκίνησε το 1926 στην υπηρεσία δενδροστοιχιών και κήπων Αττικής και, μέσα από προσκόμματα που του έθετε η κρατική μικρόνοια την ταραγμένη δεκαετία 1945-1954, συνταξιοδοτήθηκε το 1964 από τη θέση του Επιθεωρητή Γεωργίας Ηπείρου και Νήσων (Κέρκυρας και Λευκάδας). Βοήθησε τον αγρότη καλλιεργητή και τον ξωμάχο της υπαίθρου με περιοδείες στον τόπο του μόχθου, μετέχοντας ο ίδιος σε γεωργικές πράξεις, μεταδίδοντας τη γνώση και τις πρακτικές εφαρμογές για τη βελτίωση των καλλιεργειών, τη φροντίδα των δέντρων και την καταπολέμηση των ασθενειών.

Όλα τα παραπάνω, καθώς και άλλα πολλά για τον χαρακτήρα, τη μόρφωση και τη γενικότερη συγκρότηση του Μιχάλη Ν. Μουτσόπουλου, προκύπτουν από την πρώτη ενότητα της έκδοσης, στην οποία, εκτός από τα εργοβιογραφικά στοιχεία του Γηπόνου, παρατίθενται πρόλογος του επιμελητή της έκδοσης Χαράλαμπου Μ. Μουτσόπουλου, οι επικήδειοι που εκφωνήθηκαν κατά την εκδημία του πατέρα του, πλούσιο φωτογραφικό υλικό, καθώς και μαρτυρίες ανθρώπων που τον γνώρισαν και τον έζησαν, συγγενών και φίλων.

Το εξαιρετικό ενδιαφέρον όμως της έκδοσης αφορά στο συγγραφικό έργο του Μιχάλη Ν. Μουτσόπουλου που περιλαμβάνει δύο μονογραφίες στη σειρά των τίτλων της Ελληνικής Γεωργικής Εταιρείας, οι εκδόσεις της οποίας διανέμονταν στους αγροτικούς συνεταιρισμούς και βοηθούσαν τους αγρότες ως εγχειρίδια στις σελίδες των οποίων προσέφευγαν για να πληροφορηθούν με επιστημονική εγκυρότητα όσα πρακτικά οι ίδιοι γνώριζαν, αλλά και να βελτιώσουν τη γνώση τους σε ζητήματα που αγνοούσαν, σχετικά με τις καλλιέργειές τους, τα δέντρα, τα ζώα, τη μελισσοκομία, την ανθοκομία κλπ.

Στην παιδική μου μνήμη –ας μου επιτραπεί η παρέκβαση- είναι εντυπωμένες εικόνες αυτών των εκδόσεων τις οποίες, βρίσκοντας στο σπίτι της αγροτικής οικογένειας όπου γεννήθηκα και μεγάλωσα, χρησιμοποιούσα για να κάνω τις μουτζούρες μου με το μελανί μολύβι. Αργότερα μεγάλος πια διέσωσα ό,τι απέμεινε.

Οι δύο μονογραφίες του Μιχάλη Ν. Μουτσόπουλου αναφέρονται στην «Βερικοκκιά» ή «Καϊσιά» (1935) και τη «Ροδακινέα» (1940) και ενσωματώνονται στην παρούσα έκδοση με πολύ καλής ποιότητας φωτοαναστατική αναπαραγωγή. Αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι τις εκδόσεις της Ελληνικής Γεωργικής Εταιρείας μπορεί σήμερα να τις βρει κάποιος μονάχα σε δημοπρασίες, σε παλαιοβιβλιοπωλεία και σε κάποιες Δημόσιες Βιβλιοθήκες, η πρωτοβουλία του επιμελητή της έκδοσης αποκτά την ιδιαίτερη αξία της διάσωσης και διάθεσης πολύτιμων τεκμηρίων. Κι ας σημειωθεί ότι η ανάγνωσή τους και σήμερα αποτελεί χρήσιμο βοήθημα για τους καλλιεργητές των δύο οπωροφόρων δέντρων.