john le carre

Πέθανε σε ηλικία 89 ετών ο Άγγλος συγγραφέας Τζον Λε Καρέ, ένας από τους τελευταίους αληθινά μεγάλους Άγγλους συγγραφείς, μετρ των κατασκοπευτικών μυθιστορημάτων και σπουδαίος τεχνίτης της γλώσσας.

Της Ελένης Κορόβηλα

Ο Ντέιβιντ Τζον Μουρ Κόρνγουελ, γνωστός με το ψευδώνυμο Τζον Λε Καρέ, στρατολογήθηκε ως πράκτορας των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών το 1949. Εντάχθηκε σε βρετανική μονάδα ασφαλείας και πληροφοριών στη Βιέννη και ανέλαβε τις ανακρίσεις φυγάδων από χώρες του ανατολικού μπλοκ. Με την επιστροφή του στην Αγγλία, εντάχθηκε στην περίφημη υπηρεσία MI-5 όπου ήταν υπεύθυνος για την παρακολούθηση αριστερών φοιτητικών οργανώσεων. Έλαβε πτυχίο φιλολογίας από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης το 1956 και άρχισε να εργάζεται ως καθηγητής γαλλικών και γερμανικών. Τα πρώτα μυθιστορήματά του κυκλοφόρησαν το 1961. Το διάσημο έργο του «Ο Κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο» γράφτηκε και κυκλοφόρησε το 1963, έγινε διεθνές μπεστ-σέλερ και ασπρόμαυρη ταινία με τον Ρίτσαρντ Μπάρντον.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου: «Ο Ντέιβιντ Κόρνγουελ, γνωστός με το ψευδώνυμο Τζον Λε Καρέ, [...] άρχισε να γράφει το 1961. Τα δύο πρώτα βιβλία του ήταν αστυνομικά, και σ’ αυτά κάναμε τη γνωριμία του Τζορτζ Σμάιλι, του πράκτορα ο οποίος όπως πολλοί Βρετανοί «μοιάζει να είναι μονίμως 60 ετών». Ο Κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο γράφτηκε και κυκλοφόρησε το 1963, έγινε διεθνές μπεστ-σέλερ και ασπρόμαυρη ταινία με τον Ρίτσαρντ Μπάρντον στον ρόλο του Λίμας. Το βιβλίο περιέγραφε με τα πιο μελανά χρώματα τις ίντριγκες των κατασκόπων της Δύσης και η αξία του φαίνεται ακόμα πιο έντονα αν θυμηθούμε ότι την ίδια περίοδο περίπου ο κόσμος έκανε τη γνωριμία ενός άλλου Βρετανού μυθιστορηματικού πράκτορα, του Τζέιμς Μποντ. Όσο ο Μποντ, το δημιούργημα της φαντασίας του Ίαν Φλέμινγκ, ήταν γοητευτικός, λαμπερός και σέξι (ή έτσι έχει περάσει στο συλλογικό ασυνείδητο εξαιτίας του Σον Κόνερι), τόσο οι πράκτορες του Λε Καρέ ήταν άχρωμοι και άοσμοι, αδιάφοροι γραφειοκράτες με ασήμαντες ζωές.

Όσο ο Μποντ ήταν γοητευτικός, λαμπερός και σέξι, τόσο οι πράκτορες του Λε Καρέ ήταν άχρωμοι και άοσμοι, αδιάφοροι γραφειοκράτες με ασήμαντες ζωές.

[...] Ο Λε Καρέ έγραψε συνολικά 24 μυθιστορήματα, στα εννέα των οποίων πρωταγωνιστεί ή κάνει ένα απλό πέρασμα ο Τζορτζ Σμάιλι. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, πολλοί νόμισαν ότι ο Βρετανός συγγραφέας θα ξέμενε από θέματα, εκείνος όμως με τη διεισδυτική ματιά του ξεσκέπασε τον κόσμο των φαρμακευτικών εταιρειών, των λαθρεμπόρων όπλων, της διεθνούς τρομοκρατίας και των εγκλημάτων που τελούνται δήθεν για την καταπολέμησή της. Δέκα από τα βιβλία του μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο, αλλά για τους φανατικούς αναγνώστες του ο πιο πειστικός Σμάιλι ήταν ο Άλεκ Γκίνες των δύο μίνι σειρών του BBC.

Διάβασα […] τη Σήραγγα των περιστεριών, μια συλλογή αυτοβιογραφικών ιστοριών τις οποίες συγκέντρωσε κι εξέδωσε ο Λε Καρέ απογοητευμένος από τη βιογραφία του που έγραψε ο Adam Sisman. Βρήκα συναρπαστικές τις επαφές του με διάφορους σκηνοθέτες του Χόλιγουντ, όσο και τη γνωριμία του με τον Ρίτσαρντ Μπάρντον και τον Άλεκ Γκίνες. Ο ίδιος γράφει στην αρχή της Σήραγγας: «Αυτές είναι αληθινές ιστορίες που μπορώ να διηγηθώ από μνήμης – και στο σημείο αυτό έχετε κάθε δικαίωμα να αναρωτηθείτε τι είναι αλήθεια και τι είναι ανάμνηση για έναν δημιουργικό συγγραφέα που βρίσκεται, για να το θέσουμε κομψά, στη δύση της ζωής του. Για το δικηγόρο, αλήθεια είναι τα γεγονότα, σκέτα και χωρίς σάλτσες. Άλλο αν μπορεί κανείς να βρει τέτοια γεγονότα. Για τον δημιουργικό συγγραφέα, τα γεγονότα αποτελούν πρώτη ύλη, όχι τον δυνάστη του, μα το εργαλείο του, και το καθήκον του είναι να τα κάνει να “τραγουδήσουν”. Η πραγματική αλήθεια, αν υπάρχει, βρίσκεται στις λεπτές αποχρώσεις και όχι στα πεζά γεγονότα».

Ο Τζον Λε Καρέ είναι από τους τελευταίους αληθινά μεγάλους Άγγλους συγγραφείς, που τελειοποίησαν την αγγλική γλώσσα χωρίς καμία διάθεση λεξιλαγνίας ή εντυπωσιασμού.

Ο Τζον Λε Καρέ είναι από τους τελευταίους αληθινά μεγάλους Άγγλους συγγραφείς (μαζί με τον Γκράχαμ Γκριν, τον Κίνγκσλεϊ Έιμις, την Άρις Μέρντοχ, τον Τζούλιαν Μπαρνς), που τελειοποίησαν την αγγλική γλώσσα χωρίς καμία διάθεση λεξιλαγνίας ή εντυπωσιασμού. Και όπως είχε πει ο πρόσφατα χαμένος Σκοτσέζος συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας Φίλιπ Κερρ στον Δημήτρη Καραθάνο, σε μια συνέντευξή του στην Athens Voice: "Το καλύτερο έργο του Λε Καρέ είναι το Ο κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο, ένα βιβλίο που συνοψίζει μισό αιώνα ιστορίας με τρόπο που κανένα άλλο μυθιστόρημα δεν έχει κατορθώσει. Μόνο ο Ντίκενς έχει περιγράψει εξίσου πειστικά την εποχή του. Ξεχάστε όλους τους νικητές του Booker μαγικούς ρεαλιστές σας –χωρίς να θέλω να κατονομάσω κάποιον συγκεκριμένα– ο συγγραφέας μέσω του οποίου θα κρίνεται το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα και θα δίνεται ως διδακτική ύλη στα σχολεία θα είναι ο Τζον Λε Καρέ".»

Στο κοινωνικό επίπεδο, άσκησε κριτική στον Σάλμαν Ρούσντι για τους Σατανικούς στίχους λέγοντας πως «κανείς δεν έχει θεόσταλτο δικαίωμα να προσβάλει μια σπουδάια θρησκεία και να εκδίδει τις απόψεις τους χωρίς τιμωρία». Το 2003 πριν από την εισβολή στο Ιράκ δημοσιεύθηκε στους Times άρθρο του με τίτλο «Οι Ηνωμένες Πολιτίες τρελάθηκαν» χαρακτηρίζοντας την πολιτική Μπους «χειρότερη κι από τον μακαρθισμό, χειρότερη κι από τον Κόλπο των Χοίρων και μακροπρόθεσμα πιο καταστροφική κι από τον πόλεμο του Βιετνάμ». 

Φιλοευρωπαϊστής, πήρε ανοιχτά θέση κατά του Μπρέξιτ, ενώ έχει μιλήσει για την αρνητική επιρροή των προέδρων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας Τραμπ και Πούτιν λέγοντας ότι ενίσχυσαν το αίσθημα περιφρόνησης της αλήθειας και της δημοκρατίας.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

Στο 47ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με τη συγγραφέα και αρθογράφο Βίβιαν Στεργίου. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 18 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
To 7ο Θερινό Βιβλιοστάσιο έρχεται στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης

To 7ο Θερινό Βιβλιοστάσιο έρχεται στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης

To 7o Θερινό Βιβλιοστάσιο θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 19, το Σάββατο 20 και την Κυριακή 21 Ιουλίου, στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης. Κεντρική εικόνα από το περσινό επιτυχημένο 6ο Θερινό Βιβλιοστάσιο στον Κήπο Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων.

Επιμέλεια: Book Press

To 7o Θερινό Βι...

Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος: Νέα Γενική Διευθύντρια η Χρύσα Νικολάου

Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος: Νέα Γενική Διευθύντρια η Χρύσα Νικολάου

Η Χρύσα Νικολάου επιλέχθηκε έπειτα από προκήρυξη της θέσης τον Νοέμβριο του 2023 και διορίστηκε με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Κυριάκου Πιερρακάκη.

Επιμέλεια: Book Press

Η Χρύσα Νικολάου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

Στο 47ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με τη συγγραφέα και αρθογράφο Βίβιαν Στεργίου. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 18 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες Γαλλικές εκλογές

Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες Γαλλικές εκλογές

Ανάμεσα στο έργο και στις πολιτικές αντιλήψεις συχνά... «η σκιά πέφτει». Η Ανί Ερνό και ο Μισέλ Ουελμπέκ, το έργο τους, οι αντιφάσεις τους και οι πρόσφατες Γαλλικές εκλογές.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

«Η άλλη κόρη»

...
To 7ο Θερινό Βιβλιοστάσιο έρχεται στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης

To 7ο Θερινό Βιβλιοστάσιο έρχεται στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης

To 7o Θερινό Βιβλιοστάσιο θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 19, το Σάββατο 20 και την Κυριακή 21 Ιουλίου, στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης. Κεντρική εικόνα από το περσινό επιτυχημένο 6ο Θερινό Βιβλιοστάσιο στον Κήπο Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων.

Επιμέλεια: Book Press

To 7o Θερινό Βι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Πέντε νέα βιβλία αρχιτεκτονικής για την Αθήνα, για τις εθνικές υποδομές αλλά και για τη συμβολή των Ελλήνων στην αρχιτεκτονική της Σμύρνης. Επίσης, δυο ιδιαίτερα βιβλία, ένα κείμενο του Le Corbusier απευθυνόμενο σε φοιτητές του, και μια μελέτη για το πώς είναι να ζεις σε έναν χώρο έκτακτης ανάγκης.

Γράφει η ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ