christostsiolkas

Υποψήφιος για Booker ο Χρήστος Τσιόλκας.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες η «ευρεία λίστα» με τους υποψήφιους για ένα από τα σημαντικότερα παγκοσμίως λογοτεχνικά βραβεία, το «Man Booker Prize».

Για πρώτη φορά (αν δεν μας απατά η μνήμη μας) στην ιστορία του θεσμού βρίσκεται στη λίστα Έλληνας συγγραφέας – έστω κι αν γεννήθηκε και ζει στην Αυστραλία. Πρόκειται για τον 45χρονο Χρήστο Τσιόλκα και το τέταρτο μυθιστόρημά του Το χαστούκι, το οποίο έχει ήδη τιμηθεί με τέσσερα σημαντικά βραβεία στη χώρα του. Αν στις επτά του Σεπτέμβρη, όταν θα ανακοινωθεί η «μικρή λίστα», το όνομα του Τσιόλκα είναι ακόμη εκεί, τότε όλα είναι πιθανά. Το βραβείο Μπούκερ, εκτός από προάγγελος μεγάλων πωλήσεων, ανταμείβει τον συγγραφέα του και με το καθ’ όλα σεβαστό ποσό των 50 χιλιάδων λιρών (περίπου 60 χιλιάδες ευρώ). Ποιος είναι όμως ο Χρήστος Τσιόλκας;

Ο Τσιόλκας γεννήθηκε στη Μελβούρνη από Έλληνες μετανάστες. Μεγάλωσε με το όνειρο της επιστροφής στην Ελλάδα, την ανακάλυψη μιας χαμένης πατρίδας, ωστόσο οι επισκέψεις του στη χώρα μας τον άφησαν με αίσθημα αποξένωσης και αμηχανίας. Τα ζητήματα ταυτότητας, φυλετικής, πολιτισμικής, σεξουαλικής (είναι ανοιχτά ομοφυλόφιλος), μοιραία έχουν βρεθεί στο κέντρο του συγγραφικού προβληματισμού του.

Ο Τσιόλκας έκανε δυναμική είσοδο στην αυστραλιανή λογοτεχνική σκηνή με το προκλητικό Κατά μέτωπο (εκδ. Οξύ), που μιλάει για έναν νεαρό ελληνικής καταγωγής που βρίσκει διέξοδο στα ναρκωτικά και τις ακραίες ερωτικές εμπειρίες, στη σκοτεινή πλευρά της Μελβούρνης. Το μυθιστόρημα έγινε ταινία από την επίσης ελληνικής καταγωγής Αυστραλή σκηνοθέτιδα Άννα Κόκκινος με τον τίτλο Head on. Ακολούθησαν θεατρικά, σενάρια, και δύο ακόμη μυθιστορήματα, το Ο άνθρωπος του Ιησού (εκδ. Οξύ) και το επίσης βραβευμένο Νεκρή Ευρώπη (εκδ. Printa).

tsiolkas_deadeuropeΣτο Νεκρή Ευρώπη, ένας Αυστραλός φωτογράφος ελληνικής καταγωγής έρχεται στην Αθήνα προσκεκλημένος του Υπουργείου Πολιτισμού. Γαλουχημένος με την ιδέα της Ευρώπης, ο Ισαάκ (το εβραϊκό όνομά του εξηγείται στην πορεία της πλοκής) περιδιαβαίνει τις γειτονιές της Αθήνας, αρχικά, την ελληνική επαρχία, στη συνέχεια, μέχρι που παραδίδεται σε ένα ταξίδι ανά την ήπειρο, αναζητώντας τα τραύματά της, τα φαντάσματά της, τη νέα ταυτότητά της. Προς μεγάλη του έκπληξη, δεν βρίσκει παρά συντρίμμια μιας παρηκμασμένης αυτοκρατορίας, καταφύγιο φοβισμένων, κυνικών ανθρώπων, με τους μετανάστες να έχουν γίνει το μόνο βέβαιο πλειοψηφικό ρεύμα.

Το κομμάτι του βιβλίου που αναφέρεται στην Ελλάδα είναι από μόνο του γροθιά στο στομάχι: Το βλέμμα του Τσιόλκα απογυμνώνει, χωρίς να καταφεύγει σε καταγγελτικές ευκολίες, αναδεικνύοντας μια κοινωνία που έχει χάσει την ψυχή της στους λαβύρινθους ενός ψευδεπίγραφου ευδαιμονισμού. Οι χαρακτήρες των δύο Ελλήνων που τον συνοδεύουν στο ταξίδι του (η εξαδέλφη Τζούλια και ο φίλος της Αντρέας) είναι εντυπωτικοί και ολοκληρωμένοι, δίχως να είναι «τυπικοί». Συναντήσεις με χωρικούς, νεοέλληνες και μετανάστες, περιγράφονται με γρήγορες μεστές σκηνές. Παράλληλα, εξυφαίνεται, σε ξεχωριστά κεφάλαια, μια εξιστόρηση που λαμβάνει χώρα στα χρόνια της Κατοχής, όταν μια οικογένεια Ελλήνων χωρικών κρύβει στα «σπλάχνα» μιας μικρής εκκλησίας έναν νεαρό Εβραίο.

Στο τελευταίο του βιβλίο, το Χαστούκι, το πιο επιτυχημένο μέχρι σήμερα, ο συγγραφέας αφήνει τα φαντάσματα τη Ευρώπης και της Ιστορίας και καταπιάνεται με τα προβλήματα και τις δυσανεξίες της μεσαίας τάξης: Σε μια συνέντευξή του στο ABC, λέει: «Ήθελα να γράψω ένα βιβλίο για τη Μεσαία Τάξη, τόσο απλά. Τα πρώτα μου τρία βιβλία έχουν να κάνουν με την πολιτική, με την απώλεια της πίστης στην πολιτική, είναι μια άτυπη τριλογία. Ετούτο το βιβλίο έχει να κάνει με τις αλλαγές που επήλθαν στη μεσαία τάξη τα τελευταία χρόνια, με το ζήτημα του σεβασμού, τα όρια ανάμεσα στο τι επιτρέπεται και τι όχι, σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία».

theslapΗ ιστορία του βιβλίου είναι απλή: Σε ένα μπάρμπεκιου, που διοργανώνεται στο σπίτι ενός ελληνικής καταγωγής Αυστραλού, μια παράξενη σκηνή λαμβάνει χώρα: Ο ξάδελφος του οικοδεσπότη, ο Χάρι, μην αντέχοντας την ανυπακοή και τη βίαιη συμπεριφορά ενός τρίχρονου αγοριού, σε μια στιγμή απώλειας ελέγχου, το χαστουκίζει. Η πράξη του αυτή θα πυροδοτήσει μια σειρά από αντιδράσεις στους παρισταμένους, που κυμαίνονται από το «να φωνάξουμε την Αστυνομία να συλλάβει τον βιαιοπραγούντα» μέχρι την κατανόηση της πράξης του. Το βιβλίο χωρίζεται σε οκτώ ισομερή κεφάλαια, στα οποία οκτώ διαφορετικά πρόσωπα, τέσσερις γυναίκες και τέσσερις άντρες, όλης της ηλικιακής κλίμακας, αφηγούνται το γεγονός του χαστουκιού και τα όσα ακολούθησαν. Έχουμε δικαίωμα να χτυπάμε ένα παιδί, ειδικά όταν δεν είναι δικό μας; Πώς μπορούμε να επιβάλουμε όρια στα παιδιά όταν δεν έχουμε πρώτα βάλει στον εαυτό μας; Μήπως η υπερβολική ανοχή έχει οδηγήσει στην πλήρη έλλειψη σεβασμού; Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: Το τρεισήμισι χρονών αγόρι που χαστουκίζεται, ακόμη θηλάζει...

Τέλος, ο Χρήστος Τσιόλκας απεχθάνεται τις κλειστές ταυτότητες, τις ταμπέλες, τις περιχαρακώσεις. Ο τίτλος «αριστερός και ομοφυλόφιλος» που συνοδεύει το βιογραφικό του στην Ελλάδα και σχεδόν όλες τις παρουσιάσεις του στον ελληνικό Τύπο, δίνει την εικόνα μιας στερεότυπα αντισυμβατικής περσόνας, εντελώς αντίθετης με το πνεύμα που διέπει τα βιβλία του. 

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ είναι συγγραφέας.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Με το Παγκόσμιο Βραβείο Cino Del Duca 2022 τιμήθηκε ο Χαρούκι Μουρακάμι

Με το Παγκόσμιο Βραβείο Cino Del Duca 2022 τιμήθηκε ο Χαρούκι Μουρακάμι

Ο Χαρούκι Μουρακάμι τιμήθηκε με το Παγκόσμιο Βραβείο Cino Del Duca για το σύνολο του έργου του από το Ίδρυμα Simone και Cino Del Duca, στη Γαλλία. 

Επιμέλεια: Book Press

Ο συγγραφέας θα παραλάβει το βραβείο συνοδευόμενο από το ποσό των 200.000 € τ...

«Δημιουργήστε ανθρώπους, όχι μονοδιάστατους χαρακτήρες»: οι επτά συγγραφικοί κανόνες του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ

«Δημιουργήστε ανθρώπους, όχι μονοδιάστατους χαρακτήρες»: οι επτά συγγραφικοί κανόνες του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ

Ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ (Francis Scott Fitzgerald) θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους πεζογράφους του 20ου αιώνα, ο οποίος προσέγγισε μέσα από τις ιστορίες του, τη χλιδή, την υπερβολή του έρωτα, αλλά και τη μοναξιά, τη συντριβή και την απώλεια. «Ο μεγάλος Γκάτσμπυ» ή «Ο υπέροχος Γκάτσμπυ» (στα ελληνικά από τις...

Τριάντα χρόνια Καφέ Φίλιον – Το μεγάλο χωνευτήρι της Αθήνας

Τριάντα χρόνια Καφέ Φίλιον – Το μεγάλο χωνευτήρι της Αθήνας

Το Καφέ Φίλιον, το στέκι πολιτικών, καλλιτεχνών, διανοούμενων, ηθοποιών, αλλά και κάθε λογής αθηναίων, κλείνει φέτος 30 χρόνια παρουσίας στην πόλη μας, και το γιορτάζει. Ακολουθεί το Δελτίο Τύπου που εξέδωσαν οι ιδιοκτήτριες του καφενείου ενόψει της επετείου, καθώς και απόσπασμα από το διήγημα του Κ.Β. Κατσουλάρη «Φ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Μια συζήτηση με την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το κόκκινο της φωτιάς – Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας» (εκδ. Αρμός).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας», είναι ο υπότιτλος του βιβλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ