Για την ταινία του Όλιβερ Λάσε (Oliver Laxe) «Sirat», που έχει τιμηθεί μεταξύ άλλων με Βραβείο Κριτικής Επιτροπής στις Κάννες και είναι υποψήφια για το Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας. «Μια ποιητική, εν μέρει μεταφυσική ταινία που έχει όμως κοινωνική άποψη για τα πράγματα» και που προβάλλεται αυτές τις μέρες στους κινηματογράφους.
Γράφει ο Θόδωρος Σούμας
Το ατμοσφαιρικό, ρηξικέλευθο και εντελώς ιδιαίτερο φιλμ «Sirat», του γαλλο-ισπανού Όλιβερ Λάσε, είναι ένα από τα καλύτερα της χρονιάς. Πρόκειται για μια εντελώς ξεχωριστή κινηματογραφική εμπειρία, με χώρους εξωτικούς και απίθανους. Το φιλμάρισμα, οι τόποι και η μουσική (techno, ηλεκτρονική) γίνονται ένα συμπαγές αισθητικό σύνολο, μια αρμονική ενιαία μορφή.
 |
|
Ένας πατέρας, μαζί με τον μικρό γιο του, ψάχνει την εξαφανισμένη κόρη του στην ταινία Sirat. |
Ουσιαστικά πρόκειται για την απεγνωσμένη έρευνα-κατάδυση μιας ολιγομελούς ομάδας τολμηρών και ανεξάρτητων, αδέσμευτων ανθρώπων σε έναν σκληρό και αδυσώπητο ξένο τόπο και -μεταφορικά- στον Άδη, στη μοιραία και αναπόφευκτη (για όλους μας) συνάντηση με τον Θάνατο... Το σύνολο μου θύμισε λίγο, σαν σύλληψη, τον κόσμο της beat λογοτεχνίας του Αμερικανού συγγραφέα Πολ Μπόουλς.
Η πλοκή
Ένας πατέρας και ο μικρός γιος του, μαζί με ορισμένους ρέιβερς/χίπις/μπίτνικς που έχουν γνωρίσει σε ένα rave πάρτι σε μια εξοχή στο Μαρόκο, ψάχνουν την εξαφανισμένη κόρη του πατέρα (αυθόρμητος και δυνατός εκφραστικά ο Σέρζι Λόπεθ) στα πλανητικά τοπία της χώρας, εν μέσω πολέμου, αποκάλυψης (μήπως είναι ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος μεταξύ της δύσης και των ισλαμιστών;), από πάρτι σε έρημο κι από έρημο σε άγριο, βραχώδες βουνό, μέχρι το τελευταίο θανατερό και θανατηφόρο πάρτι σε ένα ισοπεδωμένο, νεκρικό, ερημικό τοπίο, ένα ολέθριο ναρκοπέδιο.
 |
|
Στην ταινία Sirat διατυπώνεται, έμμεσα, ο σχολιασμός της ζωής του δυτικού ανθρώπου. |
Η ταινία μάς μιλά για τα πανανθρώπινα, κλασικά ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης, συμπεριλαμβανόμενης της απόγνωσης του δυτικού ανθρώπου, της διάλυσης της οικογένειας, της ανάγκης για αλληλεγγύη, ανθρωπιά και αγάπη, τη μοναξιά και την αντίστροφη ανάγκη των ανθρώπων να ενώνονται συλλογικά σε παρέες και φιλίες, την πορεία προς την αυτογνωσία ή προς τον μυστικισμό, την περιγραφή του κόσμου σαν ένα επικίνδυνο, ανησυχητικό, συχνά εχθρικό και αφιλόξενο για το άτομο, χώρο (κάτι σαν προθάλαμο του Άδη). Διατυπώνεται, επίσης, έμμεσα, ο σχολιασμός της ζωής του δυτικού ανθρώπου, μέσω συγκεκριμένων ανθρώπινων υποδειγμάτων, Ισπανών, Γάλλων και Άγγλων που αποχωρούν από τον δυτικό κόσμο και καταφεύγουν σ’ αυτή την επίφοβη, ξερή στεριά και έρημο την οποία διασχίζουν μες στον κίνδυνο, αρχικά με προσχηματικό σκοπό, για να παρακολουθήσουν ένα δεύτερο rave πάρτι. Άνθρωποι ουσιαστικά χωρίς στόχο, που απλά αρνήθηκαν τη συμβατική, μπλοκαρισμένη, κανονική ζωή στη δύση και παραδέρνουν στον αραβικό κόσμο με δυο κακοπαθημένα φορτηγά, σέρνοντας δεξιά και αριστερά τα απελπισμένα σαρκία τους...
Μια ποιητική, εν μέρει μεταφυσική ταινία που έχει όμως κοινωνική άποψη για τα πράγματα, πάρα πολύ ολοκληρωμένη σε ένα ενιαίο μορφικά και εννοιολογικά αρτιότατο και εντυπωσιακό σύνολο, οπτικά, ηχητικά, σημασιολογικά, ανθρωπολογικά και φιλοσοφικά. Σύνολο ριζωμένο σε αρχέγονες, πανανθρώπινες αλλά και συγκυριακές πολιτισμικές εμπειρίες, καταστάσεις, επιθυμίες και αναζητήσεις, που ο θεατής, του δυτικού και του ανατολικού, τρίτου αναπτυσσόμενου κόσμου, οφείλει να κάνει τον κόπο να διερευνήσει, να διαβάσει, να ψηλαφήσει και να θέσει γι’ αυτές ερωτήματα και να δώσει κάποιες απαντήσεις.
O Όλιβερ Λάσε έχει γυρίσει άλλες δυο ποιοτικές, ατμοσφαιρικές και εντελώς ξεχωριστές ταινίες, το «Mimosas» (2016) και το «Θα έρθει η φωτιά» (2019).
* Ο ΘΟΔΩΡΟΣ ΣΟΥΜΑΣ είναι συγγραφέας και κριτικός κινηματογράφου. Τελευταίο του βιβλίο, «Ο έρωτας στο σινεμά» (εκδ. Αιγόκερως).
