alt

Για την Tango Opera του Astor Piazzolla «María de Buenos Aires» με την με την Αmelita Baltar, η οποία παρουσιάστηκε στο Ηρώδειο στις 25 Σεπτεμβρίου.

Του Φραγκίσκου Κοντορούση

Την Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου η Tanguera del Sur Dance Company παρουσίασε την τάνγκο-όπερα Maria de Buenos Aires σε μουσική του Άστορ Πιατσόλα και λιμπρέτο του Χοράσιο Φερρέρ, με αφορμή την επέτειο των 50 χρόνων από την πρώτη παρουσίαση του έργου. Η παράσταση πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Αργεντινής, της Εθνικής Ακαδημίας Τάνγκο της Αργεντινής και του Ιδρύματος Astor Piazzolla.

Αντισυμβατικό υβρίδιο όπερας, τάνγκο και σουρεαλισμού

Το nuevo tango έκανε διάσημο τον συνθέτη και εκτός Αργεντινής, αν και στη χώρα του υπήρξε για μεγάλο διάστημα ανεπιθύμητος, καθώς θεωρήθηκε υπεύθυνος για την αλλοίωση του παραδοσιακού τάνγκο της πατρίδας του με την εισαγωγή νέων οργάνων (σαξόφωνο, ηλεκτρική κιθάρα) αλλά κυρίως νέων ρυθμών και ρηξικέλευθης αρμονίας.

Στο πρώτο μέρος αυτής της σουρεαλιστικής όπερας παρουσιάζεται η ζωή και οι εμπειρίες μιας πόρνης του Μπουένος Άιρες μέχρι το θάνατό της. Στο δεύτερο μέρος, το καταδικασμένο σε αιώνια κόλαση πνεύμα της Μαρίας περιφέρεται στην πόλη, παρθένα, μένει έγκυος από το πνεύμα του ποιητή και γεννά τη Μικρή Μαρία. Στους χαρακτήρες της όπερας περιλαμβάνονται η Μαρία και η Σκιά της, ένας τραγουδιστής-αφηγητής, μέλη του υποκόσμου του Μπουένος Άιρες, ένας ποιητής-ξωτικό, μαριονέτες του Kάτω Kόσμου, μια ομάδα ψυχοθεραπευτών, κατασκευαστές μακαρονιών και εργάτες οικοδομών.

Η μουσική της όπερας ανήκει στο είδος nuevo tango, μουσικό ιδίωμα που αναπτύχθηκε αρχικά από τον Άστορ Πιατσόλα μετά το 1950. Το nuevo tango έκανε διάσημο τον συνθέτη και εκτός Αργεντινής, αν και στη χώρα του υπήρξε για μεγάλο διάστημα ανεπιθύμητος, καθώς θεωρήθηκε υπεύθυνος για την αλλοίωση του παραδοσιακού τάνγκο της πατρίδας του με την εισαγωγή νέων οργάνων (σαξόφωνο, ηλεκτρική κιθάρα) αλλά κυρίως νέων ρυθμών και ρηξικέλευθης αρμονίας.

Η πρεμιέρα της όπερας ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων, αντίστοιχων με αυτές της πρεμιέρας της «Ιεροτελεστίας της Άνοιξης» του Στραβίνσκυ, 55 χρόνια νωρίτερα, και για αρκετά χρόνια η όπερα παρέμεινε στην αφάνεια. Η ουσιαστική αναβίωσή της πραγματοποιήθηκε το 1991, στην Όπερα του Χιούστον, και έκτοτε έχει παρουσιαστεί σε αίθουσες όπερας σε όλο τον κόσμο.

Αναζητείται όπερα

Η βραδιά στο Ηρώδειο ήταν ήδη αρκετά κρύα, λόγω της αιφνίδιας αλλαγής του καιρού, και δυστυχώς η παράσταση δεν κατάφερε να ζεστάνει το ακροατήριο, αφού επιφύλασσε αρκετές δυσάρεστες εκπλήξεις.

Η παρουσία της κας Μπαλτάρ, ως άλλου Ελ Σιντ, δυστυχώς δεν κατάφερε να σώσει τα προσχήματα, αφού η κορυφαία ερμηνεύτρια τραγούδησε μόλις τρία από τα υπέροχα μουσικά θέματα του έργου, με εμφανή τα σημάδια του χρόνου στη φωνή της.

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου, οι θεατές υποτίθεται πως θα είχαν την ευκαιρία «να απολαύσουν επί σκηνής την μαγευτική φωνή της Amelita Baltar, που πλαισιώνεται από 14 χορευτές, 10 ηθοποιούς – χορωδούς και εννεαμελή ορχήστρα». Ωστόσο, οι προαγγελθέντες «10 ηθοποιοί-χορωδοί» δεν εμφανίστηκαν ποτέ στη σκηνή του Ηρωδείου! Έτσι, δεν παρακολουθήσαμε μιαν όπερα, αλλά μια αμιγώς χορευτική παράσταση, στην οποία το άκρως ποιητικό λιμπρέτο του Φερρέρ απλώς δεν εμφανίστηκε. Εμφανίστηκε όμως στη σκηνή του Ηρωδείου η Αμελίτα Μπαλτάρ, πρώτη ερμηνεύτρια του έργου, στα 78 της χρόνια. Η παρουσία της κας Μπαλτάρ, ως άλλου Ελ Σιντ, δυστυχώς δεν κατάφερε να σώσει τα προσχήματα, αφού η κορυφαία ερμηνεύτρια τραγούδησε μόλις τρία από τα υπέροχα μουσικά θέματα του έργου, με εμφανή τα σημάδια του χρόνου στη φωνή της. Στο πρόγραμμα εντάχθηκε και το Chiquilin de Bachin, αν και δεν περιλαμβάνεται στα τραγούδια της όπερας, εν είδει προγραμματισμένου encore. Ξένισε η επιλογή να μην υποτιτλιστούν τα τέσσερα έστω τραγούδια που ακούστηκαν.

Η εννεαμελής ορχήστρα, αποτελούμενη κατά τα 2/3 από έλληνες μουσικούς, φάνηκε αρκετά αμήχανη και με δυσκολία συντονισμού στην αρχή της βραδιάς, ίσως και λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών, ενώ παραμένει ακατανόητη η επιλογή να ακουστεί η εισαγωγή του έργου σε playback. Σταδιακά, η ορχήστρα άρχισε να ζεσταίνεται και να βρίσκει καλό ρυθμό, αποδίδοντας με ακρίβεια την παρτιτούρα του Πιατσόλα. Ωστόσο, σε κανένα σημείο δεν αναδείχθηκε το μοναδικό πάθος που χαρακτηρίζει τη μουσική του αργεντίνου συνθέτη. Με μοναδική εξαίρεση τους εξαιρετικούς Anton Semke στο βιολί και Ivan Talanin στο 1ο μπαντονεόν, η ορχήστρα γενικώς εμφανίστηκε ανασφαλής, καθώς περιορίστηκε στην τεχνικά ορθή ερμηνεία του έργου. Η επιλογή της παραγωγής να χρησιμοποιηθούν ντραμς αντί των κρουστών, του βιμπράφωνου και του μεταλλόφωνου της αρχικής παρτιτούρας καθώς και η χρήση αρμόνιου (!) στη θέση του πιάνου με ουρά  συνεισέφερε ίσως θετικά στην οικονομία της παραγωγής αλλά και συνέτεινε αρνητικά στην ποιότητά της.

alt
Ο Astor Piazzolla

Nuevo tango πρόχειρο και ανομοιογενές

Η όλη παράσταση απέπνεε προχειρότητα και επιστράτευση φτηνών λύσεων, τόσο σε ό,τι αφορά τις ενδυμασίες και τους φωτισμούς, όσο και σε ό,τι αφορά την ηχητική επιμέλεια. Η άδεια σκηνή του Ηρωδείου κάθε άλλο παρά ανέδειξε τις αρκετά δύσκολες χορογραφίες, με τις συνεχείς στροφές και με την υψηλή ταχύτητα που επιβάλλει η μουσική του Πιατσόλα.

Ο σχεδιασμός των φωτισμών του Ηλία Μπινιέρη ήταν μάλλον αδιάφορος, όπως και η ηχητική επιμέλεια του Χρήστου Λαμπρόπουλου. Τα κοστούμια και η σκηνοθεσία της Ναταλία Χιλς και του Αλεχάντρο Ακουίνο (με βοηθό την Έλενα Γκόση και τον Ζαν Λικ Ντον Βίτο) θα χαρακτηρίζονταν μάλλον κακόγουστα και φτηνά. Η όλη παράσταση απέπνεε προχειρότητα και επιστράτευση φτηνών λύσεων, τόσο σε ό,τι αφορά τις ενδυμασίες και τους φωτισμούς, όσο και σε ό,τι αφορά την ηχητική επιμέλεια. Η άδεια σκηνή του Ηρωδείου κάθε άλλο παρά ανέδειξε τις αρκετά δύσκολες χορογραφίες, με τις συνεχείς στροφές και με την υψηλή ταχύτητα που επιβάλλει η μουσική του Πιατσόλα. Η απουσία υπερτίτλων με το κείμενο στα Ελληνικά δυσχέρανε ακόμη περισσότερο την κατανόηση της παράστασης, τουλάχιστον από τους μη ισπανόφωνους.

Οφείλουμε, όμως, να παραδεχτούμε, ότι σε μια τέτοια συνεργασία είναι δύσκολο να συντονιστεί ένα πολυμελές χορευτικό σύνολο στο πλαίσιο του περιορισμένου χρόνου που διατίθεται. Η χορογράφος και ιδρυτής του σχήματος Ναταλία Χιλς επανέλαβε, πενήντα χρόνια μετά την πρώτη εμφάνιση της Αμελίτα Μπαλτάρ ως μούσας του Πιατσόλα, την ήδη γνωστή αυτήν τάνγκο-όπερα, χωρίς την απαιτούμενη από το έργο πειθαρχία. 

Η προχειρότητα φάνηκε ακόμη και στα soli του πρωταγωνιστή Αλεχάντρο Ακουίνο, που επιχείρησε να κάνει επίδειξη δεξιοτεχνίας παρά την ολοφάνερη κούρασή του. Από τις χορεύτριες ξεχώρισε η Γκλόρια Ζανγκ και από τους χορευτές ο Γκεράρντο Μογιάνο. Η παρουσία των υπόλοιπων χορευτών και των ακροβατών, παρά τα δύσκολα τεχνικά μέρη που έφερε εις πέρας με επιτυχία, παρέμεινε ανομοιογενής. Χωρίς η χορογραφία να αποκλείει τις επιμέρους σολιστικές επιδόσεις, τις εξαφάνιζε μέσα σε μεγάλα ταμπλό άνισα κατανεμημένα επί σκηνής και τις διέλυε με την ίδια ευκολία, για να ανεβάσει την αμέσως επόμενη χορευτική σύνθεση, χωρίς τις απαραίτητες μεταβάσεις, τις απαραίτητες σιωπές και τον απαιτούμενο ρυθμό διαδοχής των σκηνών.

Στα θετικά της παράστασης προσγράφεται η υπέροχη ερμηνεία της Αμελίτα Μπαλτάρ στη «Μπαλάντα για ένα τρελό» (Balada para un loco), που προκάλεσε το παρατεταμένο χειροκρότημα των θεατών, όσων τουλάχιστον παρέμειναν μέχρι τέλους. Ασφαλώς η μία και μοναδική σπουδαία στιγμή της βραδιάς δεν στάθηκε ικανή να αποζημιώσει το κοινό που προσήλθε στο Ηρώδειο με άλλες προσδοκίες. Η ακρωτηριασμένη και κακοστημένη παράσταση της 25ης Σεπτεμβρίου δυστυχώς δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του κοινού, ενώ η ανάκληση της επετείου των πενήντα χρόνων από την πρώτη παρουσίαση του έργου στο Sala Planeta του Μπουένος Άιρες μόνο θλίψη θα μπορούσε να προκαλέσει.

* Ο ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ ΚΟΝΤΟΡΟΥΣΗΣ είναι καθηγητής Ανώτερων Θεωρητικών της Μουσικής.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Εγκλεισμοί, αιχμαλωσίες και σιωπή: Μια πολύπλευρη και ιδιαίτερα σημαντική έκθεση στο Δρομοκαΐτειο

Εγκλεισμοί, αιχμαλωσίες και σιωπή: Μια πολύπλευρη και ιδιαίτερα σημαντική έκθεση στο Δρομοκαΐτειο

Για την έκθεση του Δημήτρη Τρίκα στο Δρομοκαΐτειο με τίτλο «Εγκλεισμοί», με διοργανώτρια εταιρεία την ΑΜΚΕ Ρίζες Πολιτισμού, «που απηχεί τον ταξικό χαρακτήρα που είθισται να προσλαμβάνει ακόμη και ο ψυχιατρικός εγκλεισμός».

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...
«Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος»:  39 καλλιτέχνες στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

«Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος»: 39 καλλιτέχνες στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Για τη διεθνή ομαδική έκθεση «Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος», η οποία παρουσιάζεται στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης [ΕΜΣΤ], σε επιμέλεια της Κατερίνας Γρέγου, μέχρι και τις 20 Νοεμβρίου. Κεντρική εικόνα: «Augenmusik» της Katya Ev. Φωτογραφία: Mathilde Geldhof.

Της Τόνιας Μάκ...

Ρέκβιεμ για τον Αντρέι Ταρκόφσκι στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Ρέκβιεμ για τον Αντρέι Ταρκόφσκι στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Για την όπερα «Αντρέι: Ρέκβιεμ σε οκτώ σκηνές» σε σύλληψη, σύνθεση, μουσική διδασκαλία, σκηνοθεσία και μουσική διεύθυνση της Δήμητρας Τρυπάνη και πρωτότυπο ποιητικό κείμενο του Παντελή Μπουκάλα, η οποία παρουσιάστηκε 25, 27 & 28.09 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής – ΚΠΙ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

Έλενα Φερράντε: «Ανέκαθεν θαύμαζα όσους αντιμετωπίζουν τη βία της εξουσίας»

Έλενα Φερράντε: «Ανέκαθεν θαύμαζα όσους αντιμετωπίζουν τη βία της εξουσίας»

Η διακεκριμένη Ιταλίδα συγγραφέας συζήτησε με την Ιρανή δημοσιογράφο του Guardian Shiva Akhavan Rad για τις διαμαρτυρίες των γυναικών στο Ιράν. Στην κεντρική εικόνα, η μεταφράστρια Anita Raja, η οποία, σύμφωνα με πολλούς, είναι το πρόσωπο που κρύβεται πίσω από το συγγραφικό ψευδώνυμο «Elena Ferrante». Τα βιβλία της ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ