Του Κωστή Σταφυλάκη
Βρέθηκα στην γκαλερί Bernier-Eliades ένα απόγευμα Παρασκευής για την έκθεση του ξακουστού βρετανικού διδύμου Gilbert & George, με τίτλο «Jack Freak Pictures» (μέχρι 9 Ιανουαρίου). Ένας επισκέπτης εισέβαλε στην αίθουσα για να δει βιαστικά τα έργα.
Ρίχνοντας μια κοφτή ματιά, διαπίστωσα πως δίπλα μου στεκόταν ο Neil Tennant, η φωνή των Pet Shop Boys!!! Βρισκόμουν ανάμεσα σε δύο τρομερά ζευγάρια της βρετανικής πολιτιστικής βιομηχανίας. Οι πρώτοι επηρεάζουν τη σκληρή γλώσσα της κυνικής βρετανικής καλλιτεχνικής σκηνής εδώ και τέσσερις δεκαετίες. Οι δεύτεροι κυριαρχούν στη βρετανική μελαγχολική ποπ από τα ’80s μέχρι σήμερα. Και όλα αυτά συνέβαιναν με φόντο μια κατακερματισμένη Union Jack, τη σημαία του Ηνωμένου Βασιλείου, σύμβολο των χούλιγκαν και στάμπα των punks. Οι Gilbert & George πειραματίζονται με τις γνωστές μετωπικές αναπαραστάσεις της μικροαστικής περσόνας τους πάνω σε αμέτρητες εκδοχές του εθνικού τους συμβόλου. Με τον γνωστό βέβηλο τρόπο συνταιριάζουν τις θρησκευτικές συμμετρίες με τις σκατολογικές και τερατολογικές «αποκλίσεις», τη χθόνια μονοτονία της επανάληψης με τη φετιχιστική καθήλωση, τον βικτοριανό ρομαντισμό με τον επαρχιώτικο εθνικισμό. Gilbert & George και Pet Shop Boys: Η σύγχρονη συντροφικότητα μέσα από τις ανοίκειες συμμετρίες του πολιτιστικού stardom.
Ας παίξουμε λοιπόν το παιχνίδι τους. Γιατί όχι; Ας θυμηθούμε όσα έχουν τραβήξει Έλληνες καλλιτέχνες που αποφάσισαν να ασχοληθούν με ελληνικά σύμβολα. Ας θυμηθούμε την πρόσφατη τραγελαφική δίωξη της Εύας Στεφανή, όταν χρησιμοποίησε μια παλιά ηχογράφηση του εθνικού ύμνου δίπλα σε «ερωτικά στιγμιότυπα» της επταετίας. Η λύτρωση έχει τη μορφή έργου των G & G, με τηλεπρεζάκι του ΛΑΟΣ να γλιστράει πάνω στα σωματικά τους εκκρίματα.
Στον νέο πολυχώρο Beton 7 (Πύδνας 7) η χορογράφος Μαρία Γοργία, με την ομάδα χορού «Αμάλγαμα» και την ηθοποιό Ειρήνη Ιγγλέση, σπάνε τη γλώσσα του χοροθεάτρου και κινούνται οριακά, ανάμεσα στον θεατρικό μονόλογο και στην εικαστική περφόρμανς, για να μιλήσουν για το κοινωνικό φύλο. Εστιάζουν στους τρόπους με τους οποίους το φύλο συγκροτείται –όχι στη βιολογία αλλά στην κοινωνία– μέσα από τις εμμονές της νεοελληνικής καθημερινότητας, τις ψυχαναγκαστικές τελετουργίες μιας μικρομεσαίας τάξης και τις επιθυμίες μιας ξεπεσμένης αστικής υπερηφάνειας. Ο τίτλος του έργου θυμίζει μάλλον χρησμό: «Μαμά 2U» (μέχρι 23 Δεκεμβρίου).
Κωστής Σταφυλάκης
