Ο Δημήτρης Σκύλλας (Dimitrios Skyllas) είναι συνθέτης σύγχρονης κλασσικής μουσικής και πιανίστας σύγχρονων έργων με έδρα το Λονδίνο. Έργα του έχουν παρουσιαστεί στο Λονδίνο, τη Σκωτία, τη Νέα Υόρκη και την Αθήνα σε χώρους όπως το Μέγαρο Μουσικής και το Ωδείο Αθηνών, ενώ ταυτόχρονα συνεργάζεται με το Kyklos Ensemble (Athens) έχοντας την τιμή να είναι από τους πρώτους τους συνθέτες in residence. Το 2005 σπούδασε Εκτέλεση πιάνου και Μουσικολογία στο Kingston University, London και αποφοίτησε με διάκριση για το τελικό του ρεσιτάλ πάνω σε σύγχρονα έργα για πιάνο. To 2009, σπούδασε σύνθεση σύγχρονης μουσικής στο πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου με την υποτροφία Bucher-Fraser, κοντά στον συνθέτη Nigel Osborne.
Του Paul Keene*
Δημήτρη, έχεις αρχίσει να δίνεις πολύ καλές εντυπώσεις στον μουσική σκηνή του Λονδίνου. Μίλησέ μου για το ποιος πραγματικά είσαι, τι σε φέρνει στο Λονδίνο και γιατί ασχολείσαι με τη σύνθεση;
Σας ευχαριστώ. Το Λονδίνο είναι απεριόριστο, ποτέ δεν το μαθαίνεις πραγματικά, συνεχώς αλλάζει και προσφέρει κάτι καινούριο. Παράλληλα όμως είναι μια τεράστια πλατφόρμα καλλιτεχνικών και «οργασμικών» καταστάσεων, πώς να το αφήσει κανείς; Ίσως αυτό ισχύει και για τη μουσική. Είμαι ένας Έλληνας που ταξιδεύει αρκετά και προσπαθεί να γράφει κλασική μουσική με βάσει όλες τις εμπειρίες που συλλέγει, όχι τόσο ειδικά αλλά κυρίως από τον παλμό και την αίσθηση που μου αφήνουν στο σώμα και τη μνήμη. Είμαι συνθέτης και πραγματικά δεν ξέρω το γιατί, συνέβη όμως και αυτό είναι υπέροχο!
Έχεις ήδη ένα πολύ ιδιαίτερο μουσικό ύφος. Ποιοι συνθέτες έχουν επηρεάσει το δικό σου έργο και ποιους πραγματικά εκτιμάς;
Υπάρχουν οι καλλιτέχνες που μπορώ να καταλάβω την επιρροή τους πάνω μου αλλά και αυτοί που μας επηρεάζουν με τρόπο υποσυνείδητο. Ποιοι είναι πιο σημαντικοί; Δεν έχω ιδέα... Έχω την ανάγκη να αντλώ υλικό από όλα τα είδη της μουσικής, ή τουλάχιστον από αυτά που εκτιμώ περισσότερο. Θα μπορούσα να μιλάω για τις επιρροές μου για ώρες, κλασική μουσική, παραδοσιακή, ποπ, όλα αυτά τα είδη υπάρχουν σίγουρα στα έργα μου.
Η μουσική σου μου δίνει την εντύπωση πως έχει εγγενή θεατρικά και δραματικά στοιχεία. Η όπερα, το θέατρο και ο κινηματογράφος μου φαίνονται πως ίσως είναι κάποια από τα επόμενα βήματά σου. Θα σε ενδιέφερε αυτό, και έχεις τέτοια σχέδια για το μέλλον;
Εδώ και πολύ καιρό μελετώ το καταπληκτικό έργο του Μαρσέλ Προύστ το οποίο με έχει επηρεάσει αφάνταστα ως προς τον τρόπο σκέψης και ανάλυσης.
Η παρατήρηση αυτή είναι πολύ σωστή και σας ευχαριστώ που το αναφέρετε. Με ενδιαφέρει πολύ να ασχοληθώ με όλα τα παραπάνω είδη και με τρόπο αργό και ποιοτικό, πάντα σε συνεργασία με άλλους δημιουργούς, να εξερευνήσω τις δυνατότητές μου και σε αυτούς τους χώρους. Επίσης η λογοτεχνία επηρεάζει άμεσα τα μουσικά μου έργα. Κυρίως σε επίπεδο επεξεργασίας του υλικού και δομικής εξέλιξης. Εδώ και πολύ καιρό μελετώ το καταπληκτικό έργο του Μαρσέλ Προυστ το οποίο με έχει επηρεάσει αφάνταστα ως προς τον τρόπο σκέψης και ανάλυσης. Από την άλλη πλευρά, μου αρέσει η μουσική μου να έχει θεατρικότητα από μόνη της και να καταφέρνει, ίσως, να δημιουργεί δραματικές διαστάσεις με μοναδικό υλικό τον ήχο!
Μου φαίνεσαι άνθρωπος χαρούμενος και εξωστρεφής, αλλά παράλληλα υπάρχει μεγάλη ένταση και μια σκοτεινή πλευρά της μουσικής σου που μπορεί να γίνει και βαριά, μέχρι και «ενοχλητική». Θα περιέγραφες τη μουσική σου ως Απολλώνια ή Διονυσιακή;
Γιατί όχι και τα δύο! Αν φυσικά έπρεπε να δώσω βάρος σε κάποιο, αυτό θα ήταν το Διονυσιακό στοιχείο, επειδή μάλλον μου έρχεται πιο φυσικά. Διονυσιακή, λοιπόν, με Απολλώνιες στιγμές.
Συνομιλώντας μαζί σου, με έχει ενθουσιάσει τρομερά η σχέση σου με την κουλτούρα της χώρας σου. Ποιο είναι το ελληνικό στοιχείο στη μουσική σου;
Όταν χρησιμοποιώ μουσικά στοιχεία από την ελληνική μουσική, για παράδειγμα μια μελωδική γραμμή από ένα Ηπειρώτικο μοιρολόι, η σχέση μου με την κουλτούρα της χώρας μου είναι εμφανής. Μια άλλη πρόκληση είναι η μουσική μου να βγάζει μία «ελληνικότητα» σε πιο βαθύ επίπεδο, χωρίς δηλαδή να μπορεί κανείς να προσδιορίσει με ακρίβεια γιατί αυτό συμβαίνει. Για όσο μπορεί και συμβαίνει, είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος.
Φαίνεται πως έχεις πάθος για επικοινωνία με το κοινό. Η σύγχρονη μουσική είναι συχνά ένα καταφύγιο για απομόνωση, με συναυλίες για πολύ μικρό ακροατήριο. Για ποιον συνθέτεις μουσική, υπάρχει ο ιδανικός ακροατής για σένα;
Ο ιδανικός ακροατής είναι αυτός που έρθει στη συναυλία. Γιατί χωρίς αυτούς, απλώς δεν υπάρχει συναυλία!
H μουσική βιομηχανία είναι ένας ιδιαίτερα ανταγωνιστικός χώρος. Πώς μπορεί ένας νέος συνθέτης να κάνει αισθητή την παρουσία του σε αυτόν;
Δεν ξέρω αν μπορώ να απαντήσω με ουσία σε αυτήν την ερώτηση. Ο καθένας επιλέγει τον δικό του δρόμο για την προώθηση τους δουλειάς του. Άλλοι συνθέτες το κάνουν μέσω διαγωνισμών, άλλοι έχουν μεγάλη τύχη, ενώ άλλοι δοκιμάζουν τα πάντα. Εγώ σίγουρα δεν δοκιμάζω τα πάντα, είναι πολύ κουραστικό και πρέπει να μας μένει και ελεύθερος χρόνος για να γράφουμε μουσική, και όχι μόνο. Δε θα κρύψω ότι θα ήθελα πολύ να ενδιαφερθούν κάποιοι άνθρωποι για την προώθηση της δουλειάς μου.
Ακούγοντας το έργο σου «Der Tod und das Madchen» υπάρχει μια καταπληκτική μουσική στιγμή όπου η σοπράνο παράγει ήχο που μοιάζει με οργασμό. Ποια είναι η σχέση σου με τους εκτελεστές των έργων σου και πόσο πιστεύεις ότι το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από αυτούς;
Έχω την τεράστια ανάγκη να με γνωρίσουν οι μουσικοί προσωπικά και αυτό είναι πάντα προς όφελος της δουλειάς μου.
Το συγκεκριμένο σημείο έχει όντως προκαλέσει αρκετά σχόλια. Η σχέση μου μαζί τους προσπαθώ να είναι ζεστή και με κατανόηση. Δυστυχώς υπάρχει σχεδόν πάντα ένα τεράστιο εμπόδιο, οι ελάχιστες ώρες πρόβας με τους μουσικούς. Αυτό με σκοτώνει, με αποδιοργανώνει και δεν μπορώ να βρω καλλιτεχνικό οξυγόνο για να εκφράσω όλα όσα έχω σκεφτεί πάνω στο έργο μου. Στον λίγο λοιπόν χρόνο που έχεις με τον μουσικό (εκτός αν συνεργάζεσαι με φίλους ή παίζεις εσύ ο ίδιος!), πρέπει να προλάβεις να κάνεις όλα τα παραπάνω και παράλληλα να δημιουργήσετε μια σχέση ήθους και σεβασμού που θα αντέξει στο χρόνο. Έχω την τεράστια ανάγκη να με γνωρίσουν οι μουσικοί προσωπικά και αυτό είναι πάντα προς όφελος της δουλειάς μου, αφού στην ουσία, εύχομαι τα έργα μου να είναι προέκταση του εαυτού μου.
Ποιος θα ήταν ο καλύτερος τρόπος να σε γνωρίσει «μουσικά», κάποιος με τον οποίο έρχεσαι σε επαφή για πρώτη φορά;
Να ακούσει τη δουλειά μου, να επικοινωνήσει μαζί μου, να μου μιλήσει και να με ρωτήσει. Αυτό ψάχνω!
* Ο Paul Keene είναι ο υπεύθυνος του προγράμματος κλασικής μουσικής στο Barbican Arts Centre, London. Σκοπός του είναι να παρουσιάζει ένα υψηλής ποιότητας μουσικό πρόγραμμα, το οποίο εκπροσωπούν διεθνείς προσωπικότητες και μουσικά σύνολα απο τον χώρο της παγκόσμιας μουσικής σκηνής. Συναντήθηκε με τον Δημήτρη Σκύλλα για την πραγματοποίηση της παραπάνω συνέντευξης.
INFO
Ο Δημήτρης Σκύλλας θα μιλήσει στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, την Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου στο πλαίσιο του συνεδρίου με θέμα Σύνθεση και η Μεσόγειος: νέα μουσική χωρικότητα, νέες χρονικότητες, ενώ την επόμενη μέρα, Πέμπτη, 19 Ιανουαρίου, το σύνολο Kyklos Ensemble θα εκτελέσει το έργο του Grief Gestures το οποίο βασίζεται πάνω σε μοιρολόγια της Ηπείρου.
