Για το Διεθνές Φεστιβάλ Χέντελ στο Γκέτινγκεν. Φωτογραφίες: © Alciro Theodoro da Silva / Int. Händel-Festspiele Göttingen.
Γράφει η Ιουλίτα Ηλιοπούλου
Τρεις μέρες στο Gӧttingen, στο Διεθνές Φεστιβάλ Χέντελ με τον τίτλο HELLAS ή πώς να ξεχάσετε την βία της καθημερινότητας στην καλαίσθητη μικρή πόλη της Σαξονίας, ακούγοντας τα μυστικά της μουσικής που κυκλοφορούν μέσα στον χρόνο, ανάκουστα πολλές φορές απ’ τον θόρυβο, αλλά πάντοτε υπαρκτά, πολύτροπα και ενθαρρυντικά για κάτι διαρκέστερο της τρέχουσας πραγματικότητας. Όργανα εποχής για μια μουσική από το μπαρόκ έως σήμερα, μια μουσική που ξέρει να χαίρεται τον εαυτό της στην αρμονία της ψυχής, αλλά και στην τεθλασμένη των έντονων παθών της. «Όργανα» της σημερινής εποχής, ικανοί μουσικοί που ερμηνεύουν με σεβασμό και αληθινή διάθεση όσα, κάθε φορά, έγραψε στις πέντε γραμμές η ευαισθησία του συνθέτη, δίνοντας, μαζί με τον ήχο τους, τον απόηχο πολλαπλών ακροάσεων μνήμης και ονείρου.
«Ένας εξαιρετικός φωνητικός θρήνος με μεγαλείο αρχαίο»
H θαυμάσια Eva Vogel δεν αφηγήθηκε μόνο την ιστορία της Μήδειας, στο ομώνυμο έργο του Χέντελ, αλλά υποδύθηκε σε μια τολμηρή θεατρική αφήγηση όσα η μουσική του είχε ήδη εκμαιεύσει από το σκότος της ψυχής της τραγικής ηρωίδας. Η σπουδαία μέτζο σοπράνο Lena Sutor-Wernich έδωσε με την πλούσια φωνή της όλα τα χρώματα της οργής, της θλίψης, του κατευνασμού της μουσικής του Lamento-Concerto Grosso του Γιώργου Κουρουπού, μιας μουσικής, που όπως γράφει ο γερμανός κριτικός Michael Schäfer «αποτελεί έναν εξαιρετικό φωνητικό θρήνο με μεγαλείο αρχαίο».
Η Σεμέλη, αυτή του Gӧttingen, πιστοποιεί το γεγονός ότι θέλει ευφυΐα, τόλμη, χάρη που να συμβαδίζει με την γνώση μουσικής και κειμένου, για να λειτουργήσει το δύσκολο εγχείρημα της σύγχρονης σκηνοθεσίας μιας όπερας του 18ου αιώνα – αλλά και μιας όπερας εν γένει.
Ο εντυπωσιακός επίσης Nils Mӧnkemeyer ανέδειξε τη βιόλα σε ένα εξαιρετικά ευαίσθητο και υπάκουο όργανο των εμμονών του Corelli στο «La Follia» ή των λεπτών αποχρώσεων στο ατμοσφαιρικό έργο «Evening at window» της Κωνσταντίνας Γουρζή. Η ιδιαίτερη, τραγική και χαριέσσα συνάμα Σεμέλη του Χέντελ, σε διεύθυνση και σκηνοθεσία του Γιώργου Πέτρου αποτέλεσε, εκτός των άλλων, ένα εξαιρετικό δείγμα σκηνοθετικής προσέγγισης, μιας και η σκηνοθεσία όπερας στην δική μου αντίληψη γίνεται για τον θεατή ένας αδιάψευστος καθρέφτης, όχι μόνο του ταλέντου του σκηνοθέτη αλλά πρωτίστως και της ποιητικής-μουσικής νοημοσύνης του.
Η Σεμέλη, αυτή του Gӧttingen, πιστοποιεί το γεγονός ότι θέλει ευφυΐα, τόλμη, χάρη που να συμβαδίζει με την γνώση μουσικής και κειμένου, για να λειτουργήσει το δύσκολο εγχείρημα της σύγχρονης σκηνοθεσίας μιας όπερας του 18ου αιώνα – αλλά και μιας όπερας εν γένει. Η ευφυής σκηνοθεσία του Γιώργου Πέτρου υπηρέτησε δημιουργικά ένα παλιό έργο χωρίς να φοβηθεί την σημερινή αύρα, όπου βέβαια θα μπορούσε αυτή να προσθέσει στο νόημα, να εντείνει το χιούμορ, να αναδείξει κρυμμένες προθέσεις των ηρώων, να καταδείξει το μέγιστο συμβολισμό της γέννας – την απεγνωσμένη επιθυμία αθανασίας.
Τα vocalises των παπουτσιών ως μονόπρακτο γυναικείας φιλαρέσκειας
Μικρό παράδειγμα σκηνοθετικής ευρηματικότητας: Τα vocalises των παπουτσιών ή πώς μια άχαρη για την όπερα στιγμή, με ένταση ψυχική αλλά χωρίς σκηνική δράση, μπορεί να γίνει ένα γοητευτικό μονόπρακτο γυναικείας φιλαρέσκειας. Μια σειρά vocalises που διαρκούν πέραν των πέντε λεπτών, μέσα από το σκηνικό εύρημα της δοκιμής διαφορετικών παπουτσιών –vocalises που νοηματοδοτούνται ανάλογα, ως επιλογή θετική ή ως απόρριψη των παπουτσιών που δοκιμάζει η Σεμέλη– μετατρέπουν αυτό το «κελάδημα πουλιού» της έξοχης σοπράνο Marie Lys σε μια σκηνική πράξη, καθόλα ομόλογη του χαρακτήρα της ηρωίδας αλλά και της σημασίας της στιγμής. Μπράβο στον Γιώργο Πέτρου για την τόλμη που ξέρει να ζωοποιεί την ουσία της όπερας! Μπράβο για τη σπουδαία δουλειά του στο Internationale Hӓndel Festspiele Gӧttingen, όπου κάθε συναυλία αποτελούσε και ένα γεγονός υψηλής μουσικής τέχνης και αισθητικής απόλαυσης.
* Η ΙΟΥΛΙΤΑ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ είναι ποιήτρια.
