AdamSmith800

Για το μυθιστόρημα του Jim Thompson «Pop. 1280» (μτφρ. Κίκα Κραμβουσάνου, εκδ. Οξύ). Στην εικόνα, οι Φιλίπ Νουαρέ και Ιζαμπέλ Ιπέρ, στη βασισμένη στο μυθιστόρημα ταινία «Το ξεκαθάρισμα» (1982, Coup de torchon), του Μπερτράν Ταβερνιέ. Πριν από δυο χρόνια υπήρξαν έντονες φήμες ότι τα δικαιώματα έχει αγοράσει εκ νέου ο Γιώργος Λάνθιμος. 

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Πέρα από οτιδήποτε άλλο, το «Pop. 1280» είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται με απόλαυση ικανή να συγκριθεί μονάχα με την αντίστοιχη που σου προσφέρει ένα παγωτό: ένα μεγάλο, παχυντικό, γλυκό παγωτό, που το τρως σχεδόν στα κρυφά το μεσημέρι ενός Ιουλίου, κι εκείνο στάζει πάνω στο χέρι σου – αν και δεν σε νοιάζει. Δεν παύει βέβαια να είναι ένα επικίνδυνο βιβλίο, ένα βλάσφημο βιβλίο, ένας παραχαραγμένος χάρτης της ανθρώπινης φαυλότητας: γράφει παντού πως «Εδώ Υπάρχουν Δράκοι». Ο Τόμσον δεν τρέφει αυταπάτες ως προς το πού πάει το πράγμα – θα έβαζε το χέρι του στη φωτιά πως πάει κατά διαόλου. Εμείς πάλι πιστεύουμε το αντίθετο, αλλά δεν έχει σημασία τι πιστεύουμε εμείς. Σημασία έχει μόνο το έργο. Κι αυτό εδώ, όπως και το σύνολο της δουλειάς αυτού του εκπληκτικού συγγραφέα, είναι ένα αριστούργημα. Ένα μισάνθρωπο, απαισιόδοξο, πεισιθάνατο αριστούργημα. Ένα μαύρο βιβλίο.

Αυτό εδώ, όπως και το σύνολο της δουλειάς αυτού του εκπληκτικού συγγραφέα, είναι ένα αριστούργημα. Ένα μισάνθρωπο, απαισιόδοξο, πεισιθάνατο αριστούργημα. Ένα μαύρο βιβλίο.

Εδώ έχουμε να κάνουμε ακριβώς με την αποθέωση του κυνισμού. Ο σερίφης Νικ Κόρεϊ είναι ένα Ανθρωπάκι, ένας Homunculus που πρόλαβε να διαβάσει τα βιβλία που έπρεπε –και μάλλον όχι και πολύ βιαστικά– για να «ανοίξει το μυαλό του», και παράλληλα να φάει το χώμα που επιβαλλόταν να φάει για να κλείσει η ψυχή του, και που πια, καθώς δεν υπάρχει γι’ αυτόν τίποτε άλλο κάτω από τον ουρανό, θέλει να παραμείνει γαντζωμένος πάση θυσία στη θέση του και να περνά όσο πιο καλά μπορεί και όσο πιο φιλήδονα είναι δυνατόν, δεδομένων των περιστάσεων και των περιορισμών του χώρου.

«Γιατί έχω πολλή δουλειά μπροστά μου, Ροζ, όχι αστεία. Και πρέπει να παραμείνω Σερίφης, ο ανώτερος υπάλληλος του νόμου στην Κομητεία Ποτς, αυτού του μέρους που αποτελεί τον κόσμο όλο για τους περισσότερους κατοίκους του, γιατί ποτέ τους δεν έχουν βγει λιγάκι παραέξω. Πρέπει να παραμείνω Σερίφης, διότι παραδόξως είμαι άρτια εφοδιασμένος για τη θέση αυτή και δεν επιτρέπεται να την εγκαταλείψω. Κάθε τόσο σκέφτομαι να τα παρατήσω, αλλά γρήγορα οι σωστές σκέψεις και λέξεις επιστρέφουν στο μυαλό και στο στόμα μου και με κρατούν στη θέση μου. Πρέπει να είμαι αυτό, Ροζ. Αυτός είναι ο προορισμός μου, να είμαι Σερίφης της Κομητείας Ποτς για πάντα, στον αιώνα τον άπαντα. Πρέπει να συνεχίσω να κάνω το θέλημα του Κυρίου· είμαι όργανό του».

Η μικρή αυτή πόλη με τους 1.280 κατοίκους δεν είναι και για πολλά-πολλά, αλλά έτσι κι αλλιώς δεν μπορείς να τα έχεις όλα. Καμιά φορά, πρέπει να συμβιβαστείς με τα λίγα: να συμβιβαστείς με το Πότσβιλ. Αρκεί να έχεις πολύ και πολύ λιπαρό φαγητό για να γεμίζεις μέχρι αηδίας το στομάχι σου και έναν άδειο καναπέ στη διάθεσή σου για να κοιμάσαι για ώρες και ώρες και να ξεχνάς (γιατί πρέπει να ξεχνάς – όπως επίσης πρέπει να μη δίνεις σημασία γενικώς, αλλιώς μπορεί και να τρελαθείς) και την προθυμία να κλείνεις τις υποθέσεις που πρέπει να κλείσουν για να μη διαταραχτεί η κατάσταση των πραγμάτων, αυτή που στο κέντρο της έχει εσένα.

imthompson

Ο Jim Thompson γεννήθηκε στο Αναντάρκο της Οκλαχόμα το 1906 (ο πατέρας του ήταν σερίφης στην κομητεία Κάντο). Ξεκίνησε να γράφει διηγήματα στην εφηβεία του και στις αρχές της δεκαετίας του ’50 έφτασε να «κυριαρχήσει» στην αγορά της pulp fiction λογοτεχνίας, με την έκδοση δεκάδων τίτλων σε διάστημα λίγων ετών. Η ανατρεπτική πλοκή των ιστοριών του ευνόησε τη μεταφορά αρκετών βιβλίων του στη μεγάλη οθόνη.

politeia link more

Έχουμε λοιπόν να κάνουμε με ένα κυνικό μικρό μυθιστόρημα, ένα «αναρχικό» μυθιστόρημα, έχουμε όμως να κάνουμε και με ένα τόσο καλοκουρδισμένο και σοφά προσχεδιασμένο κείμενο (πράγμα που θα αργήσουμε να αντιληφθούμε, και δεν θα καταλάβουμε σε όλη του την έκταση παρά μόνο όταν πια τελειώσει το βιβλίο), που είναι από μόνο του ένα μεγάλο μάθημα δημιουργικής γραφής. Τίποτε δεν περισσεύει από εδώ, και καθετί είναι σωστό να βρίσκεται εκεί που βρίσκεται. Για όλα υπάρχει λόγος που λέγονται όπως λέγονται και που γίνονται στον χρόνο που γίνονται. Όλα ακολουθούν το Μεγάλο Σχέδιο του καταραμένου αυτού παλπ συγγραφέα – και του Θεού. Ποιος είναι ο Θεός εδώ; Ο γνωστός. Αλλά και ο κατ’ εικόνα του πλασμένος άνθρωπος.

POP 1280Οι υπόλοιποι πρωταγωνιστές του δράματος είναι αυτοί που θα περίμενε κανείς από ένα βιβλίο του Τόμσον: νταβατζήδες και πόρνες, φονιάδες και προδότες, ρατσιστές και κακομοίρηδες, μισογύνηδες άντρες και εκδικητικές γυναίκες, έκφυλοι και ηδονοβλεψίες, διεφθαρμένοι πολιτικοί και διεφθαρμένοι πολίτες. Μια πινακοθήκη τεράτων, freaks, που κάνουν ό,τι μπορούν για να παραμείνει η μικρή αυτή αμερικάνικη πόλη στρωμένη λάσπη (από τη βροχή, τα σωματικά υγρά και το αίμα) και καπνιά (από τους εμπρησμούς, τα φτηνά πούρα και το μπαρούτι). Τα καταφέρνουν μια χαρά, είναι ειδικοί σ’ αυτό. Οι φόνοι, η μοιχεία, οι απάτες, η διπλοπροσωπία, η διαφθορά – όλα είναι εγκατεστημένα εδώ, και δεν θα το κουνήσουν ποτέ. Σίγουρα πάντως δεν θα κάνει κάτι ο καλός σερίφης Νικ Κόρεϊ για να τα διώξει. Το αντίθετο τον νοιάζει.

Γραμμένο –πράγμα λογικό, αλλιώς θα ήταν αφόρητο– με χιούμορ και έξω καρδιά (ευχαριστίες στη μεταφράστρια για την καταπληκτική απόδοση της ατμόσφαιρας), το Pop. 1280 είναι ένα από το πιο μαύρα, κλειστοφοβικά νουάρ που θα διαβάσετε ποτέ, ένα «κατάμαυρο “γουέστερν νουάρ” εκδίκησης, λαγνείας και προδοσίας», όπως έχει γραφτεί. Αλλά, είπαμε: διαβάζεται με απόλαυση.

Μολονότι έχει ήδη μεταφερθεί στο σινεμά το 1981 (άλλωστε ο Τόμσον έχει προσφέρει γενικά πολύ υλικό στο κινηματογραφικό νουάρ, με πρώτο και καλύτερο το φιλμ του Στίβεν Φρίαρς Οι κλέφτες), ελπίζουμε πως ευσταθούν ακόμη οι φήμες ότι θα είναι μία από τις επόμενες ταινίες του Γιώργου Λάνθιμου.

* Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, «Ένα παγωτό για τον Ισίδωρο» (εκδ. Κλειδάριθμος).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πηγάδι» του Χουάν Κάρλος Ονέτι (κριτική) – Ένας υπαρξιστής από την Ουρουγουάη

«Το πηγάδι» του Χουάν Κάρλος Ονέτι (κριτική) – Ένας υπαρξιστής από την Ουρουγουάη

Για το ευσύνοπτο μυθιστόρημα του ουρουγουανού Χουάν Κάρλος Ονέτι [Juan Carlos Onetti] «Το πηγάδι» (μτφρ. Λευτέρης Μακεδόνας, εκδ. Μάγμα). Στην κεντρική εικόνα, λεπτομέρεια από το εξώφυλλο της πορτογαλικής έκδοσης. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

...
«Σαράκι» της Λάιλα Μαρτίνεθ (κριτική) – Μια σύγχρονη ιστορία μαγισσών

«Σαράκι» της Λάιλα Μαρτίνεθ (κριτική) – Μια σύγχρονη ιστορία μαγισσών

Για το βιβλίο της Λάιλα Μαρτίνεθ [Layla Martinez] «Σαράκι» (μτφρ. Ασπασία Καμπύλη, εκδ. Carnivora). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «The abandoned». 

Γράφει η Μαριάννα Τσότρα 

Ένα σπίτι που χυμάει στους ενοίκους τ...

«Κορίτσι» της Καμίγ Λοράνς (κριτική) – Σε ποιον ανήκει το γυναικείο σώμα;

«Κορίτσι» της Καμίγ Λοράνς (κριτική) – Σε ποιον ανήκει το γυναικείο σώμα;

Για το μυθιστόρημα της Καμίγ Λοράνς [Camille Laurens] «Κορίτσι» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Φωτογραφία της Λοράνς, από το εξώφυλλο της γαλλικής έκδοσης του βιβλίου.

Γράφει η Φανή Χατζή

Το ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση βιβλίου στην Αθήνα: «Δικά μας παιδιά», της Σοφίας Νικολαΐδου

Παρουσίαση βιβλίου στην Αθήνα: «Δικά μας παιδιά», της Σοφίας Νικολαΐδου

Την Πέμπτη 23 Μαΐου, στις 8:30 μμ η Αλυσίδα Πολιτισμού IANOS και οι εκδόσεις Μεταίχμιο, διοργανώνουν παρουσίαση του νέου μυθιστορήματος της Σοφίας Νικολαΐδου με τίτλο «Δικά μας παιδιά».

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

  • Κώστας Β. Κατσουλάρη...
Σοφία Νικολαΐδου: «Έκανα ένα βήμα πίσω και προσπάθησα να αφουγκραστώ τα νέα παιδιά»

Σοφία Νικολαΐδου: «Έκανα ένα βήμα πίσω και προσπάθησα να αφουγκραστώ τα νέα παιδιά»

Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Δικά μας παιδιά» (εκδ. Μεταίχμιο) συναντήσαμε τη συγγραφέα Σοφία Νικολαΐδου στη Θεσσαλονίκη, στο περιθώριο της 20ής Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου και συζητήσαμε για τους κώδικες των νέων, τον ΛΕΞ και τα κλειστά δωμάτια.

Συνέντευξη στον Διονύση...

Βραβείο Dylan Thomas 2024: στον Κέιλεμπ Αζουμά Νέλσον το φετινό βραβείο

Βραβείο Dylan Thomas 2024: στον Κέιλεμπ Αζουμά Νέλσον το φετινό βραβείο

O Βρετανο-Γκανέζος συγγραφέας Caleb Azumah Nelson κέρδισε για δεύτερη συνεχόμενη φορά το Dylan Thomas Prize που είναι αφιερωμένο από το Πανεπιοστήμιο του Swansea στον Ντύλαν Τόμας. Credit: Caleb Azumah Nelson/Instagram

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη (προδημοσίευση)

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη (προδημοσίευση)

Απόσπασμα από το λογοτεχνικό έργο του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη «Επικράτειες» που κυκλοφορεί στις 23 Μαΐου από τις εκδόσεις Περικείμενο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Κάθε μεμονωμένη επικράτεια]

Εγώ σωπ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

Επτά βιβλία πολιτικής παρέμβασης: Νέα κινήματα, πράσινη επανάσταση, χειραφέτηση, δημοκρατία και παγκόσμια διακυβέρνηση, ορισμένες λέξεις-κλειδιά

Επτά βιβλία πολιτικής παρέμβασης: Νέα κινήματα, πράσινη επανάσταση, χειραφέτηση, δημοκρατία και παγκόσμια διακυβέρνηση, ορισμένες λέξεις-κλειδιά

Τι συμβαίνει πραγματικά στη χώρα μας και τι στο διεθνές περιβάλλον; Πώς θα είναι οι δημοκρατίες σε λίγες δεκατίες; Υπάρχει ένας νέος ακτιβισμός που μπορεί να αναχαιτίσει τον καπιταλισμό; Επιλέγουμε επτά βιβλία που θέτουν τα πολιτικά ζητήματα των καιρών μας επί τάπητος. Kεντρική εικόνα: © Unspalsh. 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ