alt

Για την όπερα «Powder her face» (1995) του Τόμας Άντες, σε μουσική διεύθυνση του Νίκου Βασιλείου και σε σκηνοθεσία του καλλιτεχνικού διευθυντή της Εναλλακτικής Σκηνής Αλέξανδρου Ευκλείδη, η οποία παρουσιάζεται στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος για άλλες δύο παραστάσεις, στις 7 και 9 Νοεμβρίου.

Της Χρύσας Στρογγύλη

Στην Εναλλακτική Σκηνή στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος παρακολουθήσαμε την όπερα δωματίου σε 8 πράξεις Powder her face σε μουσική του βρετανού συνθέτη Τόμας Άντες (1971) και ποιητικό κείμενο του συγγραφέα Φίλιπ Χένσερ. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Αλέξανδρος Ευκλείδης, διευθυντής της Εναλλακτικής Σκηνής, και τη μουσική ερμήνευσε το μουσικό σύνολο Ergon Ensemble υπό τη διεύθυνση του Νίκου Βασιλείου. 

Η υπόθεση της όπερας εκτυλίσσεται γύρω από τον έκλυτο βίο της Δούκισας του Αργκάιλ, Μάργκαρετ Κάμπελ, ο οποίος αποκαλύφθηκε έπειτα από το πολύκροτο διαζύγιό της με τον Δούκα Ίαν Κάμπελ. Το διαζύγιο υπήρξε ακριβό για τη δούκισσα, η οποία κατηγορήθηκε για 88 εξωσυζυγικές σχέσεις με υπουργούς, μέλη της βασιλικής οικογένειας, διασημότητες αλλά και πολλούς άσημους άντρες. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο της δούκισσας απολαύσαμε την αυστραλοβρετανή υψίφωνο Τζαστίν Βιάνι. Οι υπόλοιποι τρεις πρωταγωνιστές ερμήνευσαν πολλαπλούς ρόλους. Ο βαθύφωνος Γιάννης Γιαννίσης υποδύθηκε τον Δούκα, τον δικαστή και τον διευθυντή του ξενοδοχείου, ο τενόρος Χρήστος Κεχρής τον ηλεκτρολόγο, τον σερβιτόρο, το εραστή και τον ιερέα και η Χρύσα Μαλιαμάνη την καμαριέρα, την ερωμένη και τη δημοσιογράφο.

Σεξ και χιούμορ με πρωταγωνιστή την ορχήστρα 

Το μουσικό κείμενο του Τόμας Άντες είναι ιδιαίτερα απαιτητικό και γεμάτο ακρότητες. Ωστόσο, είχε μια ποικιλομορφία ιδιαίτερα δηλωτική των όσων διαδραματίζονταν επί σκηνής.

Το σκανδαλώδες θέμα της όπερας δωματίου προκάλεσε αντιδράσεις στα Μ.Μ.Ε. πολύ πριν από το ανέβασμά της στη χώρα μας. Ο ντόρος που δημιουργήθηκε οφείλεται στην εξιστόρηση μιας υπόθεσης πιπεράτης αλλά απόλυτα αληθινής, ενώ κάποιες από τις σκηνές της όπερας στο πρώτο μέρος έχουν έντονο σεξουαλικά περιεχόμενο. Ο Αλέξανδρος Ευκλείδης έστησε τις σκηνές αυτές με κωμικό τρόπο και οδήγησε τους πρωταγωνιστές του να τις αποδώσουν μέσα σε χιουμοριστική ατμόσφαιρα, χωρίς ίχνος αμηχανίας. 

Το μουσικό κείμενο του Τόμας Άντες είναι ιδιαίτερα απαιτητικό και γεμάτο ακρότητες. Ωστόσο, είχε μια ποικιλομορφία ιδιαίτερα δηλωτική των όσων διαδραματίζονταν επί σκηνής. Επρόκειτο για μουσική σύγχρονη αλλά ταυτόχρονα περιγραφική με μεγάλη σαφήνεια. Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που η ορχήστρα ήταν τοποθετημένη πάνω στη σκηνή, στο πίσω μέρος της και διαγώνια, σε υπερυψωμένη θέση, αντίθετα με την υπόγεια τοποθέτηση της ορχήστρας που ορίζει η παραδοσιακή όπερα. Η ορχήστρα αποτελούσε μέρος του σκηνικού και η θέση της υποδήλωνε τον πρωταγωνιστικό της ρόλο. Η μουσική του Άντες συνόδευε, σχολίαζε, έκανε χιούμορ, αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι ενός έργου γεμάτου πικάντικα στοιχεία στο πρώτο μέρος και δραματικά στοιχεία στο δεύτερο.

Την απαιτητική παρτιτούρα του Τόμας Άντες απέδωσαν με ιδιαίτερη επιτυχία οι Ergon Enseble, ένα από τα καλύτερα μουσικά σύνολα που διαθέτει η χώρα μας, εξειδικευμένο στη σύγχρονη μουσική. Εδώ και αρκετά χρόνια παρακολουθούμε την πορεία τους, διαπιστώνοντας κάθε φορά την ακρίβεια στις εκτελέσεις τους, την εκφραστικότητά τους και τις ενδιαφέρουσες επιλογές στο ρεπερτόριό τους. 

alt

Δυνατές ερμηνείες, εμπνευσμένη σκηνοθεσία

Οι σολίστες ανταποκρίθηκαν με πειθαρχία σε μια παρτιτούρα ιδιαίτερα δύσκολη φωνητικά, που δοκιμάζει τις αντοχές της ανθρώπινης φωνής με τις διαρκείς εναλλαγές φωνητικών περιοχών. Δεν είναι όμως μόνο η τεχνική τους αρτιότητα που τους έκανε να ξεχωρίζουν. Είναι και το γεγονός ότι υπήρξαν άψογοι υποκριτικά.

Η μουσική του συνθέτη Τόμας Άντες ανήκει ακριβώς σε εκείνο του είδος μουσικής που οι Ergon Ensemble ξέρουν να υπηρετούν καλύτερα. Υπό την μπαγκέτα του Νίκου Βασιλείου, ανταποκρίθηκαν επάξια στο ύψος μιας ιδιαίτερα απαιτητικής μουσικής που περιείχε στοιχεία από Στραβίνσκι, Μπεργκ αλλά και από καμπαρέ, Νέα Ορλεάνη, ακόμη και Πιατσόλα. 

Η επιτυχία της παράστασης οφείλεται στο γεγονός ότι όλοι οι παράγοντες λειτούργησαν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Αν ένας από αυτούς χώλαινε, η παράσταση θα αποτύγχανε. Οι σολίστες ανταποκρίθηκαν με πειθαρχία σε μια παρτιτούρα ιδιαίτερα δύσκολη φωνητικά, που δοκιμάζει τις αντοχές της ανθρώπινης φωνής με τις διαρκείς εναλλαγές φωνητικών περιοχών. Δεν είναι όμως μόνο η τεχνική τους αρτιότητα που τους έκανε να ξεχωρίζουν. Είναι και το γεγονός ότι υπήρξαν άψογοι υποκριτικά. Η Βιάνι μεταμορφώθηκε με μεγάλη ευκολία από λάγνα δούκισσα στο πρώτο μέρος σε έκπτωτη αριστοκράτισσα στο δεύτερο. Υπήρξε όσο παιχνιδιάρα αλλά και όσο τραγική χρειαζόταν. Χωρίς υπερβολές. Στιβαρός φωνητικά, με συγκρατημένο χιούμορ, ο βαθύφωνος Γιάννης Γιαννίσης ερμήνευσε ρόλους εξουσίας τους οποίους σκιαγράφησε ιδιαίτερα πετυχημένα με το εύρος της φωνής του και το εκτόπισμά του. 

Ο τενόρος Χρήστος Κεχρής και η Χρύσα Μαλιαμάνη έκλεψαν την παράσταση. Και οι δύο εντυπωσίασαν όχι μόνο με τις φωνητικές τους ικανότητες αλλά και με τις υποκριτικές, παρωδώντας τους χαρακτήρες που υποδύονταν. Το χιούμορ ήταν το κύριο χαρακτηριστικό της ερμηνείας τους αλλά και κοινό σημείο μεταξύ των δυο πρωταγωνιστών που πολλές φορές λειτουργούσαν σαν ντουέτο, σαν δίπολο, πάνω στη σκηνή. Η δουλειά του Φώτη Διαμαντόπουλου στη χορογραφία και την κινησιολογία των πρωταγωνιστών υπήρξε στοχευμένη, μελετημένη και απόλυτα ταιριαστή με τους χαρακτήρες του έργου. Στο έντονα κωμικό στοιχείο της παράστασης συνέβαλαν με παντομίμα οι δυο ηθοποιοί Πάνος Ζυγούρος και Λίνα Καλπαζίδου στο ρόλο των καμαρότων. 

Το τεράστιο στρογγυλό κρεβάτι πάνω στο οποίο εκτυλίσσονταν όχι μόνο οι σεξουαλικές δραστηριότητες της δούκισσας, αλλά και ο γάμος της και αργότερα η καταδίκη της στο δικαστήριο, λειτούργησε ως σύμβολο της παντοδυναμίας του σεξ σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Οι φωτισμοί της Μελίνας Μάσχα και τα σκηνικά του Γιάννη Κατρανίτσα απέδιδαν πιστά την ατμόσφαιρα της εποχής όπου εκτυλίσσονταν τα γεγονότα, ενώ η ιδέα να φωτίζονται στο πίσω μέρος της σκηνής οι χρονολογίες των δρωμένων ήταν ευρηματική. Το τεράστιο στρογγυλό κρεβάτι πάνω στο οποίο εκτυλίσσονταν όχι μόνο οι σεξουαλικές δραστηριότητες της δούκισσας, αλλά και ο γάμος της και αργότερα η καταδίκη της στο δικαστήριο, λειτούργησε ως σύμβολο της παντοδυναμίας του σεξ σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Τα κινούμενα καθίσματα των δύο δικηγόρων σε διαρκή κίνηση κατά τη διάρκεια της δίκης, η μεταφορά του δικαστή πάνω σε κινούμενο έδρανο από τη μια άκρη της σκηνής στην άλλη, το ασανσέρ ως τρόπος εισόδου και εξόδου από τη σκηνή, η γκαρνταρόμπα στο πίσω μέρος της σκηνής, όλα έμοιαζαν να επιτελούν ρόλο ταυτόχρονα ρεαλιστικό και συμβολικό.

Ιδιαίτερα εμπνευσμένη ήταν η σκηνοθεσία του Αλέξανδρου Ευκλείδη με σκηνοθετικές ιδέες που ενίσχυαν τα νοήματα του έργου. Ανάμεσα στα θέματα που έθιγε η παράσταση ήταν η ματαιότητα του πλούτου και η μοναξιά του κοινωνικά απομονωμένου εκατομμυριούχου, η ενοχή της μεγαλοκυρίας που πληρώνει για να έχει συντρόφους και των πρόθυμων συντρόφων που τα παίρνουν για να προσφέρουν τις σεξουαλικές τους υπηρεσίες, η επιτακτική ανάγκη για αγάπη, η αναπόληση των παιδικών χρόνων, η υποκρισία του συζύγου που κατηγορεί τη γυναίκα του για μοιχεία την ώρα που και ο ίδιος την απατά, η σεμνοτυφία του Τύπου και της κοινωνίας, τέλος η λαγνεία ως κοινό γνώρισμα όλων των κοινωνικών τάξεων. Σε γενικές γραμμές, επρόκειτο για μια καλοστημένη παράσταση, μελετημένη στη λεπτομέρειά της και με σεβασμό στην εποχή όπου διαδραματίζεται το λιμπρέτο.

* Η ΧΡΥΣΑ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ είναι μουσικός και εκπαιδευτικός.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μια ανάμνηση από τον Γιάννη Τσαρούχη και επίσκεψη στο «σπίτι του»

Μια ανάμνηση από τον Γιάννη Τσαρούχη και επίσκεψη στο «σπίτι του»

Η ανάμνηση μιας συνάντησης με τον καλλιτέχνη τη δεκαετία του 80 μπλέκεται με την πρόσφατη επίσκεψή μας στο «Μουσείο Αμαρουσίου», πλέον «Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη», με αφορμή την έκθεση «Ερριμμένες σκιές».

Της Γεωργίας Κακούρου Χρόνη

...

Αρίσταρχος Παπαδανιήλ: Συμμετέχοντας σε ένα διαμεσικό αφήγημα

Αρίσταρχος Παπαδανιήλ: Συμμετέχοντας σε ένα διαμεσικό αφήγημα

Με αφορμή την έκδοση και παρουσίαση του poster book του Αρίσταρχου Παπαδανιήλ «Ήταν μια φορά ένας κομίστας στην TV (Η πολυκατοικία)» (εκδ. Syllipsis), το χρονικό ενός διαμεσικού αφηγήματος.

Επιμέλεια: Λωνίδας Καλούσης ...

Ντέιβιντ Χόκνεϊ: «Να θυμάσαι πως δεν μπορούν να καταργήσουν την άνοιξη»

Ντέιβιντ Χόκνεϊ: «Να θυμάσαι πως δεν μπορούν να καταργήσουν την άνοιξη»

Ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ σχεδίασε δέκα νέους πίνακες στο iPad του υμνώντας την άνοιξη, και τους μοιράστηκε σε ένα ρεπορτάζ του BBC. Μ' αυτό ως αφορμή, κάνουμε μια μικρή αναδρομή σε ετερόκλιτα και πρωτοποριακά έργα του. 

Του...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

Πτυχές του πολυσχιδούς έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου, που, σε ηλικία 89 ετών, έφυγε χθες από κοντά μας. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1931. Το κανονικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος Δημητριάδης, α...

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έφυγε στα 89 του χρόνια ο ποιητής και διηγηματογράφος Ντίνος Χριστιανόπουλος, λογοτέχνης ταυτισμένος με την πόλη και την Ιστορία της Θεσσαλονίκης. 

Επιμέλεια: Απόστολος Σκλάβος

Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή ο συγγραφέας και φιλόλογος Θωμ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ