alt

Για τη συναυλία του Diotima Quartet στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση στις 28 Μαρτίου.

Της Χρύσας Στρογγύλη

Την Πέμπτη 28 Μαρτίου 2019, στη Μικρή Σκηνή της Στέγης, παρακολουθήσαμε το Κουαρτέτο Diotima από τη Γαλλία σε ένα πρόγραμμα που περιλάμβανε τα κουαρτέτα για έγχορδα του Ούγγρου συνθέτη Μπέλα Μπάρτοκ αρ.1 και αρ.2 και το κουαρτέτο του έλληνα συνθέτη Αλέξανδρου Μαρκέα «Τα νέα ερείπια των Αθηνών», μετά από παραγγελία του Festival des Arts de Monte Carlo.

Κοινός παρονομαστής των τριών έργων της συναυλίας: ο Μπετόβεν. Τα δυο κουαρτέτα του Μπέλα Μπάρτοκ έχουν αρκετά κοινά χαρακτηριστικά με τα τελευταία κουαρτέτα του Μπετόβεν, ενώ το έργο του Μαρκέα εμπνέεται από τη σκηνική μουσική του Μπετόβεν «Τα ερείπια των Αθηνών». 

Κοινός παρονομαστής των τριών έργων της συναυλίας: ο Μπετόβεν. Τα δυο κουαρτέτα του Μπέλα Μπάρτοκ έχουν αρκετά κοινά χαρακτηριστικά με τα τελευταία κουαρτέτα του Μπετόβεν, ενώ το έργο του Μαρκέα εμπνέεται από τη σκηνική μουσική του Μπετόβεν «Τα ερείπια των Αθηνών». 

Οι συνθέτες και η συναυλία

Ο Μπέλα Μπάρτοκ (1881 – 1945) είναι ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες του 20ού αιώνα. Κατατάσσεται στους ιδρυτές της Εθνομουσικολογίας, λόγω της αναλυτικής του μελέτης πάνω στη λαϊκή μουσική. Σε πολλά από τα έργα του, και κυρίως στις μικρής κλίμακας συνθέσεις του, είναι φανερή η επίδραση της λαϊκής μουσικής της πατρίδας του. Το «Κουαρτέτο εγχόρδων αρ.1» σε λα ελάσσονα είναι μια από αυτές τις συνθέσεις. Το «Κουαρτέτο εγχόρδων αρ.2» το συνέθεσε την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. 

Ο Αλέξανδρος Μαρκέας ζει στα Γαλλία και είναι συνθέτης σύγχρονης μουσικής. Εδώ και είκοσι χρόνια τα έργα του παίζονται στη Γαλλία και σε όλον τον κόσμο. Έχει αποσπάσει πολλά βραβεία και από το 2003 διδάσκει στο Ανώτατο Εθνικό Ωδείο του Παρισιού. Το έργο του «Τα νέα ερείπια των Αθηνών» βασίστηκε στην τεχνοτροπία του πουαντιλισμού (ή πουαντιγισμού, από τη γαλλική λέξη pointillisme) και πιθανόν παρομοιάζει τις σκόρπιες νότες με τα σκόρπια ερείπια ενός αρχαίου οικοδομήματος. 

Στη συναυλία της Στέγης ιδιαίτερη εντύπωση προξένησε η διάταξη των μουσικών, μια διάταξη εντελώς αντισυμβατική για τα δεδομένα ενός αντιπροσωπευτικού κουαρτέτου εγχόρδων. Οι μουσικοί ήταν τοποθετημένοι σε διαγώνια διάταξη στη σκηνή, με το βιολοντσέλο να βρίσκεται πίσω δεξιά, τη βιόλα και το δεύτερο βιολί διαγωνίως πιο μπροστά και το πρώτο βιολί αριστερά μπροστά. Στη σύνθεσή του ο Μαρκέας αξιοποίησε στο έπακρο τη δυνατότητα των οργάνων να αποδίδουν ποικίλους ήχους –και κυρίως ήχους της φύσης– και γι’ αυτό έκανε εκτεταμένη χρήση των εφέ. Το αρχικό του μοτίβο θύμιζε σφύριγμα ανέμου και οι εκτελεστές κινούνταν διαδοχικά, σαν να τους κινούσε το φύσημα του αέρα. Το κουαρτέτο Diotima έδωσε και πάλι τον καλύτερο εαυτό του για να αναδείξει τις πτυχές ενός τόσο απαιτητικού έργου, όχι τόσο δεξιοτεχνικά, όσο ερμηνευτικά.

Ιστορία του κουαρτέτου

Και οι τέσσερις σπουδαίοι μουσικοί ξεχώρισαν όχι μόνο με την εντυπωσιακή δεξιοτεχνία –των ιδιαιτέρως απαιτητικών κουαρτέτων του Μπάρτοκ– με τον άριστο συγχρονισμό, με τις πεντακάθαρες και απόλυτα ισορροπημένες γραμμές τους, αλλά κυρίως με την εκφραστικότητά τους.

Το κουαρτέτο Diotima δημιουργήθηκε πριν από περίπου είκοσι χρόνια από απόφοιτους των κονσερβατουάρ του Παρισιού και της Λυών. Έχει συμμετάσχει σε πολλούς μουσικούς διαγωνισμούς και φεστιβάλ ανά τον κόσμο και έχει αποσπάσει πολλά βραβεία. To 2018 τους απονεμήθηκε το Βραβείο Ευρωπαϊκής Κληρονομιάς από το Γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού. Η τελευταία φορά που τους απολαύσαμε ήταν το 2016 στην αίθουσα «Παρνασσός», στο πλαίσιο των δράσεων της Στέγης  «Hypnos Project». 

Έχω την εντύπωση πως το φιλόμουσο κοινό δεν έχει συχνά την ευκαιρία να απολαύσει τόσο υψηλού επιπέδου μουσικές εκτελέσεις. Και οι τέσσερις σπουδαίοι μουσικοί ξεχώρισαν όχι μόνο με την εντυπωσιακή δεξιοτεχνία –των ιδιαιτέρως απαιτητικών κουαρτέτων του Μπάρτοκ– με τον άριστο συγχρονισμό, με τις πεντακάθαρες και απόλυτα ισορροπημένες γραμμές τους, αλλά κυρίως με την εκφραστικότητά τους. Δοσμένοι ψυχή τε και σώματι σε μια εκτέλεση προσεγμένη στη λεπτομέρειά της ανέδειξαν κάθε πτυχή των έργων. Ηγετική φυσιογνωμία του κουαρτέτου ο βιολονίστας Γιουνπένγκ Ζάο, ο οποίος σχεδόν έπαιζε ρόλο μαέστρου με τις κινήσεις του βιολιού του. Με λίγα λόγια, το κουαρτέτο Diotima διαθέτει όλες τις αρετές μιας καλής ομάδας, με σεβασμό του ενός οργάνου προς το άλλο, με μια σπάνια καθαρότητα στον ήχο, με συντονισμό που μαρτυρεί πολύχρονη τριβή και συνεργασία των μελών του, με καλοσυντονισμένες αλλαγές ταχυτήτων, με σπάνιο λυρισμό, εσωτερικότητα, αλλά ταυτόχρονα με ενέργεια και νεανικό πάθος. Μέσα σε είκοσι χρόνια ενεργούς δράσης, το κουαρτέτο έχει χτίσει σπουδαία φήμη, επιλέγοντας συνήθως ρεπερτόριο σύγχρονης λόγιας μουσικής, ιδιαίτερα απαιτητικό, το οποίο, μέσα από τις λεπτομερώς μελετημένες και ζωηρές ερμηνείες του έχει καταφέρει να το καταστήσει προσφιλές ακόμα και σε κοινό δεν προτιμά αυτό το είδος μουσικής. 

* Η ΧΡΥΣΑ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ είναι μουσικός και εκπαιδευτικός.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Εγκλεισμοί, αιχμαλωσίες και σιωπή: Μια πολύπλευρη και ιδιαίτερα σημαντική έκθεση στο Δρομοκαΐτειο

Εγκλεισμοί, αιχμαλωσίες και σιωπή: Μια πολύπλευρη και ιδιαίτερα σημαντική έκθεση στο Δρομοκαΐτειο

Για την έκθεση του Δημήτρη Τρίκα στο Δρομοκαΐτειο με τίτλο «Εγκλεισμοί», με διοργανώτρια εταιρεία την ΑΜΚΕ Ρίζες Πολιτισμού, «που απηχεί τον ταξικό χαρακτήρα που είθισται να προσλαμβάνει ακόμη και ο ψυχιατρικός εγκλεισμός».

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...
«Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος»:  39 καλλιτέχνες στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

«Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος»: 39 καλλιτέχνες στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Για τη διεθνή ομαδική έκθεση «Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος», η οποία παρουσιάζεται στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης [ΕΜΣΤ], σε επιμέλεια της Κατερίνας Γρέγου, μέχρι και τις 20 Νοεμβρίου. Κεντρική εικόνα: «Augenmusik» της Katya Ev. Φωτογραφία: Mathilde Geldhof.

Της Τόνιας Μάκ...

Ρέκβιεμ για τον Αντρέι Ταρκόφσκι στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Ρέκβιεμ για τον Αντρέι Ταρκόφσκι στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Για την όπερα «Αντρέι: Ρέκβιεμ σε οκτώ σκηνές» σε σύλληψη, σύνθεση, μουσική διδασκαλία, σκηνοθεσία και μουσική διεύθυνση της Δήμητρας Τρυπάνη και πρωτότυπο ποιητικό κείμενο του Παντελή Μπουκάλα, η οποία παρουσιάστηκε 25, 27 & 28.09 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής – ΚΠΙ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

Έλενα Φερράντε: «Ανέκαθεν θαύμαζα όσους αντιμετωπίζουν τη βία της εξουσίας»

Έλενα Φερράντε: «Ανέκαθεν θαύμαζα όσους αντιμετωπίζουν τη βία της εξουσίας»

Η διακεκριμένη Ιταλίδα συγγραφέας συζήτησε με την Ιρανή δημοσιογράφο του Guardian Shiva Akhavan Rad για τις διαμαρτυρίες των γυναικών στο Ιράν. Στην κεντρική εικόνα, η μεταφράστρια Anita Raja, η οποία, σύμφωνα με πολλούς, είναι το πρόσωπο που κρύβεται πίσω από το συγγραφικό ψευδώνυμο «Elena Ferrante». Τα βιβλία της ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ