alt

Για το βιβλίο της Janne Teller «Τίποτα» (μτφρ. Θάνος Καραγιαννόπουλος, εκδ. Οξύ).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Οι άνθρωποι σήμερα, από τη σχολική τους ηλικία, αναγκάζονται να πορεύονται με εξοντωτικούς ρυθμούς, έτσι ώστε ως ενήλικες να δρέψουν τους καρπούς των κόπων τους. Ποιοι είναι όμως αυτοί οι καρποί; Στο ερώτημα αυτό προσπαθεί να απαντήσει η Αυστρογερμανίδα συγγραφέας Janne Teller.

Ποιο είναι το νόημα της ζωής;

Τίποτα δεν έχει σημασία! Τίποτα δεν αξίζει τον κόπο! Όλα είναι χάσιμο χρόνου! Όλα αρχίζουν για να τελειώσουν! Τη στιγμή που γεννιέσαι αρχίζεις να πεθαίνεις! Όλα είναι μια κοροϊδία.

Μια ζωή φορτωμένη με άγχος, τρέξιμο, πιεσμένο εργασιακό πρόγραμμα, με έναν μισθό που καλύπτει τις βασικές σου ανάγκες, στερώντας σου πολύτιμο ελεύθερο χρόνο και εξαναγκάζοντάς σε σε μια μόνιμη αίσθηση συμβιβασμού και ανεπάρκειας. Μπορούν όλα αυτά να αποτελέσουν κίνητρο για τους σημερινούς εφήβους, ώστε να επιδιώξουν τις καλύτερες δυνατές σχολικές επιδόσεις; Ένα ερώτημα που δύσκολα μπορεί να απαντηθεί. Το Τίποτα εκτυλίσσεται στο Τέρινγκ, ένα προάστιο μιας μεγάλης επαρχιακής πόλης της Δανίας. Μια παρέα εφήβων ξεκινάει το σχολείο μετά τις καλοκαιρινές διακοπές. Για κανέναν η επιστροφή στο σχολείο δεν είναι ευχάριστη, όμως κάνουν την ανάγκη φιλοτιμία γιατί έχουν έναν στόχο: μεγαλώνουν και είναι δεδομένο ότι πρέπει να γίνουν κάτι. Είναι κοινωνική επιταγή και προσωπική υποχρέωση. Για όλους, εκτός από τον Πιερ-Άντον. Ο Πιερ-Άντον, την πρώτη μέρα του σχολείου, ανακοινώνει σε όλη την τάξη αυτό που διαπίστωσε: «Τίποτα δεν έχει σημασία! Τίποτα δεν αξίζει τον κόπο! Όλα είναι χάσιμο χρόνου! Όλα αρχίζουν για να τελειώσουν! Τη στιγμή που γεννιέσαι αρχίζεις να πεθαίνεις! Όλα είναι μια κοροϊδία». Οι δηλώσεις του προβληματίζουν τους υπολοίπους της παρέας. Κι όταν εκείνος αρνείται να συμμετάσχει στις καθημερινές τους δραστηριότητες και κάθεται όλη μέρα πάνω σε μια δαμασκηνιά, όλοι προσπαθούν να βρουν τρόπο να τον κατεβάσουν από εκεί. Αποφασίζουν να του αποδείξουν ότι το νόημα της ζωής, την ύπαρξη του οποίου αρνείται, υπάρχει, και είναι κάτι για το οποίο αξίζει κανείς να παλέψει.

Απρόσμενη τροπή των πραγμάτων

Οι έφηβοι βρίσκουν ένα παλιό ξυλουργείο κι εκεί αρχίζει να φέρνει ο καθένας κάτι δικό του που φέρει για εκείνον νόημα. Ο ένας θα φέρει ένα ζευγάρι παπούτσια που απέκτησε με δυσκολία, ο άλλος το κατοικίδιό του, ο τρίτος ένα κομμάτι από το κομμένο του δάχτυλο, μια κοπέλα ένα πανί με τα υπολείμματα της παρθενιάς της… Όταν τα πράγματα αρχίζουν να ξεφεύγουν, οι δραστηριότητές τους γίνονται γνωστές και ξαφνικά γίνονται διάσημοι! Ενδιαφέρεται για αυτούς ο Τύπος και ένα μουσείο από τη Νέα Υόρκη τούς προσφέρει ένα αρκετά μεγάλο ποσό για να αγοράσει τον σωρό με τα αντικείμενα. Οι ήρωες, σε πολύ μικρό διάστημα, περνούν από την τρυφερή, ήρεμη και χαρούμενη παιδική ηλικία, στην ενηλικίωση και στον σκληρό κι αδυσώπητο κόσμο των μεγάλων, χωρίς να προλάβουν να απολαύσουν το ενδιάμεσο, την εφηβεία. Το βιβλίο ανήκει στα λεγόμενα μυθιστορήματα ενηλικίωσης. Περιγράφει την πορεία που ακολουθούν οι συγκεκριμένοι έφηβοι στην προσπάθειά τους να γνωρίσουν τον εαυτό τους, να προσδιορίσουν τη θέση τους στον κόσμο, να συνειδητοποιήσουν την ταυτότητά τους, τα όρια, τις δυνατότητες και τις επιλογές τους. Γίνεται εμβάθυνση στους προβληματισμούς και τις αναζητήσεις της εφηβείας και αναλύονται όλες οι ψυχολογικές φάσεις από τις οποίες περνάνε, οδεύοντας προς τον κόσμο των ενηλίκων.

Ο έφηβος αναγνώστης και η συγγραφέας

Οι ήρωες, σε πολύ μικρό διάστημα, περνούν από την τρυφερή, ήρεμη και χαρούμενη παιδική ηλικία, στην ενηλικίωση και στον σκληρό κι αδυσώπητο κόσμο των μεγάλων, χωρίς να προλάβουν να απολαύσουν το ενδιάμεσο, την εφηβεία. 

Διαβάζοντας το βιβλίο ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με ένα ισχυρό σοκ, και ιδιαίτερα ο έφηβος αναγνώστης, που θα ταυτιστεί με τους ήρωες του βιβλίου και θα αναγνωρίσει στα λόγια τους δικές του σκέψεις και προβληματισμούς. Ο γονιός αναγνώστης θα κάνει αυτόματα την αυτοκριτική του, θέλοντας να ελέγξει ώς ποιο βαθμό λειτουργεί πιεστικά στο παιδί του, κατευθύνοντάς το σε στόχους που δεν είναι δικοί του. Η ανάληψη ευθύνης, όταν υφίσταται μια κατάσταση που το απαιτεί, είναι κάτι πολύ δύσκολο. Προϋποθέτει ωριμότητα, αποφασιστικότητα, αυτοπεποίθηση και δύναμη ψυχής. Το αντίθετο συνδέεται με το βόλεμα, τον εφησυχασμό, την άγνοια, την άρνηση αποδοχής της πραγματικότητας. Η λύση ήρθε από μόνη της και κανείς δεν τους ζήτησε ευθύνες. Άλλωστε αυτή η λύση τούς βόλευε όλους: τους ίδιους γιατί δεν χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν τους φόβους τους, τους γονείς τους που έπρεπε να παραδεχτούν τα λάθη τους και το ίδιο το σύστημα που στόχευε στη διαιώνισή του.

Η Janne Teller γεννήθηκε στην Κοπεγχάγη. Σπούδασε μακροοικονομικά και εργάστηκε στον ΟΗΕ και στην ΕΕ σε υπηρεσίες επίλυσης συγκρούσεων. Λόγω της δουλειάς της έζησε σε διάφορα μέρη του κόσμου, όπως το Παρίσι, οι Βρυξέλλες, η Τανζανία, η Μοζαμβίκη. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί σε 25 γλώσσες και έχει τιμηθεί με 5 βραβεία. Η απλή, καθημερινή γλώσσα του βιβλίου της δίνει στο κείμενο αμεσότητα και το κάνει προσιτό σε όλους. Το λιτό της ύφος, με τη ζωντάνια, τη γλαφυρότητα και την παραστατικότητά του, η πλοκή που κυλάει αβίαστα, όλα τα επιμέρους γνωρίσματα του βιβλίου υπηρετούν την κεντρική του ιδέα: όλοι όσοι νομίζουν ότι έχουν βρει το νόημα και το έχουν κομίσει στον περιβόητο σωρό των νοημάτων, μήπως θα ’πρεπε να αναρωτηθούν για το αρραγές των πεποιθήσεών τους;

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι νηπιαγωγός.

altΤίποτα
Janne Teller
Μτφρ. Θάνος Καραγιαννόπουλος
Οξύ 2018
Σελ. 176, τιμή εκδότη €11,99

alt

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Μ. Τζον Χάρισον, το «Τέλος των Πάντων» και πώς ξεκίνησαν όλα

Ο Μ. Τζον Χάρισον, το «Τέλος των Πάντων» και πώς ξεκίνησαν όλα

Για το μυθιστόρημα «Το τέλος των πάντων», του Μ. Τζον Χάρισον, το βιβλίο για το οποίο του απονεμήθηκε το Μπούκερ στις 9 Νοεμβρίου 2026. Για τον 81χρονο συγγραφέα ήταν η πρώτη του υποψηφιότητα για το βραβείο. Η βράβευσή του είναι μια αναγνώριση που ήρθε με μισό αιώνα καθυστέρηση. 

Γράφει ο Κώστας Καλτ...

«Μαύρη αράχνη» του Ιερεμία Γκότχελφ (νουβέλα) – Ανατομία μιας συλλογικής αμαρτίας σε μια ιστορία τρόμου του 19ου αι.

«Μαύρη αράχνη» του Ιερεμία Γκότχελφ (νουβέλα) – Ανατομία μιας συλλογικής αμαρτίας σε μια ιστορία τρόμου του 19ου αι.

Για τη νουβέλα του Ιερεμία Γκότχελφ (Jeremias Gotthelf) «Μαύρη αράχνη» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης και Μαρία Αγγελίδου, εκδ. ΕΠΟΨ). Εικόνα: Ο ομότιτλος πίνακας του Φραντς Καρλ Μπάζλερ-Κοπ.

Γράφει ο Ηλίας Μπιστολάς

Το 1842, ο Ε...

«Το πέμπτο παιδί» της Ντόρις Λέσινγκ (μυθιστόρημα) – Ο ξένος, μέσα στο σπίτι του

«Το πέμπτο παιδί» της Ντόρις Λέσινγκ (μυθιστόρημα) – Ο ξένος, μέσα στο σπίτι του

Για το μυθιστόρημα της Ντόρις Λέσινγκ (Doris Lessing) «Το πέμπτο παιδί» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδ. Διόπτρα). Εικόνα: Από την ταινία του Ρίτσαρντ Ντόνερ «Η προφητεία» (1976).

Γράφει η Φανή Χατζή

Μετά από αρκετά χρόνια που παρέ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικά Βραβεία Jean Moreas: Οι βραχείες λίστες στις πέντε κατηγορίες

Λογοτεχνικά Βραβεία Jean Moreas: Οι βραχείες λίστες στις πέντε κατηγορίες

Οι Επιτροπές Ποίησης και Πεζογραφίας των Διεθνών Λογοτεχνικών Βραβείων Jean Moreas ανακοίνωσαν τις βραχείες λίστες για βιβλία που εκδόθηκαν το 2025.

Επιμέλεια: Book Press

Οι Επιτροπές Ποίησης και Πεζογραφίας των ...

Το Ίδρυμα Ωνάση στο 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – Τρεις ταινίες και απονομή του Onassis Film Award

Το Ίδρυμα Ωνάση στο 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – Τρεις ταινίες και απονομή του Onassis Film Award

Το Ίδρυμα Ωνάση συμμετείχε στο 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με τρεις ταινίες. Παράλληλα, απένειμε για έκτη χρονιά το Onassis Film Award, το οποίο φέτος απέσπασε η ταινία «Mignon» της Σοφίας Γεωργοβασίλη.

Επιμέλεια: Book Press

...
«Λάζαρ»: Το μυθιστόρημα του 23χρονου «μάγου της λογοτεχνίας» Νέλιο Μπίντερμαν στα ελληνικά – Η επική ιστορία μιας αριστοκρατικής οικογένειας της Ουγγαρίας

«Λάζαρ»: Το μυθιστόρημα του 23χρονου «μάγου της λογοτεχνίας» Νέλιο Μπίντερμαν στα ελληνικά – Η επική ιστορία μιας αριστοκρατικής οικογένειας της Ουγγαρίας

Στις 24 Νοεμβρίου θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά το διεθνές μπεστ σέλερ του εικοσιτριάχρονου Ελβετού Νέλιο Μπίντερμαν (Nelio Biedermann) «Λάζαρ» (μτφρ. Μαρία Μαντή, εκδ. Μεταίχμιο), που ήδη μεταφράζεται σε 30 γλώσσες. © Wikipedia

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Παιχνίδι σκιών» του Τιμ Μάρσαλ (προδημοσίευση)

«Παιχνίδι σκιών» του Τιμ Μάρσαλ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τιμ Μάρσαλ [Tim Marshall] «Παιχνίδι σκιών – Η πρώτη πράξη του νέου ψυχρού πολέμου μεταξύ Ανατολής και Δύσης» (μτφρ. Σπύρος Κατσούλας, πρόλογος Ηλίας Μαγκλίνης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 18 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστό...

«Από το ένα στο άλλο» της Μαρίτσας Περ. Ράλλη (προδημοσίευση)

«Από το ένα στο άλλο» της Μαρίτσας Περ. Ράλλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Μαρίτσας Περ. Ράλλη «Από το ένα στο άλλο 10+1 διηγήματα», η οποία θα κυκλοφορήσει, στη σειρά «Τα αειθαλή», αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Τόπος. Κεντρική εικόνα: Η Μ. Ράλλη σε νεανική φωτογραφία (studio Nelly’s), από το Αρχείο της Μαρίας Ράλλη – ΜΙΕΤ, Λογ...

«Η γυναίκα συγγραφέας» της Φελισιτέ ντε Ζανλίς (προδημοσίευση)

«Η γυναίκα συγγραφέας» της Φελισιτέ ντε Ζανλίς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Φελισιτέ ντε Ζανλίς [Félicité de Genlis] «Η γυναίκα συγγραφέας» (μτφρ. Διονύσης Γιαννάτος, εισαγωγή – επιμέλεια – επίμετρο: Μαρία Σπυριδοπούλου), το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Ροές.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας – Βραβευμένα, παραγνωρισμένα, ντεμπούτα

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας – Βραβευμένα, παραγνωρισμένα, ντεμπούτα

15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας που ξεχωρίσαμε από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Ανάμεσά τους, κάποια βραβευμένα, κάποια παλαιότερα, που μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά, κάποια λογοτεχνικά ντεμπούτα. 

...

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Έξι σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο της μουσικής (αυτο)βιογραφούνται και αποκαλύπτουν τις προσωπικές τους διαδρομές, μέσα από τις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες, προς τη δημιουργία του έργου τους.

Επιλογή-παρουσίαση: Κώστας Αγοραστός

Πολλοί είναι ...

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τρία καλά αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν πρόσφατα: Φώτης Δούσος, Γιάννης Μαρής, Αντόνιο Μαντσίνι. Αντισυμβατικοί αστυνομικοί, αδικία και δωσιλογισμός σε λιτή αφήγηση και μεσογειακό νουάρ για το δικαίωμα στην αυτοδικία. ©istock

Επιλογή-παρουσίαση: Χ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ