alt

Για το βιβλίο της Janne Teller «Τίποτα» (μτφρ. Θάνος Καραγιαννόπουλος, εκδ. Οξύ).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Οι άνθρωποι σήμερα, από τη σχολική τους ηλικία, αναγκάζονται να πορεύονται με εξοντωτικούς ρυθμούς, έτσι ώστε ως ενήλικες να δρέψουν τους καρπούς των κόπων τους. Ποιοι είναι όμως αυτοί οι καρποί; Στο ερώτημα αυτό προσπαθεί να απαντήσει η Αυστρογερμανίδα συγγραφέας Janne Teller.

Ποιο είναι το νόημα της ζωής;

Τίποτα δεν έχει σημασία! Τίποτα δεν αξίζει τον κόπο! Όλα είναι χάσιμο χρόνου! Όλα αρχίζουν για να τελειώσουν! Τη στιγμή που γεννιέσαι αρχίζεις να πεθαίνεις! Όλα είναι μια κοροϊδία.

Μια ζωή φορτωμένη με άγχος, τρέξιμο, πιεσμένο εργασιακό πρόγραμμα, με έναν μισθό που καλύπτει τις βασικές σου ανάγκες, στερώντας σου πολύτιμο ελεύθερο χρόνο και εξαναγκάζοντάς σε σε μια μόνιμη αίσθηση συμβιβασμού και ανεπάρκειας. Μπορούν όλα αυτά να αποτελέσουν κίνητρο για τους σημερινούς εφήβους, ώστε να επιδιώξουν τις καλύτερες δυνατές σχολικές επιδόσεις; Ένα ερώτημα που δύσκολα μπορεί να απαντηθεί. Το Τίποτα εκτυλίσσεται στο Τέρινγκ, ένα προάστιο μιας μεγάλης επαρχιακής πόλης της Δανίας. Μια παρέα εφήβων ξεκινάει το σχολείο μετά τις καλοκαιρινές διακοπές. Για κανέναν η επιστροφή στο σχολείο δεν είναι ευχάριστη, όμως κάνουν την ανάγκη φιλοτιμία γιατί έχουν έναν στόχο: μεγαλώνουν και είναι δεδομένο ότι πρέπει να γίνουν κάτι. Είναι κοινωνική επιταγή και προσωπική υποχρέωση. Για όλους, εκτός από τον Πιερ-Άντον. Ο Πιερ-Άντον, την πρώτη μέρα του σχολείου, ανακοινώνει σε όλη την τάξη αυτό που διαπίστωσε: «Τίποτα δεν έχει σημασία! Τίποτα δεν αξίζει τον κόπο! Όλα είναι χάσιμο χρόνου! Όλα αρχίζουν για να τελειώσουν! Τη στιγμή που γεννιέσαι αρχίζεις να πεθαίνεις! Όλα είναι μια κοροϊδία». Οι δηλώσεις του προβληματίζουν τους υπολοίπους της παρέας. Κι όταν εκείνος αρνείται να συμμετάσχει στις καθημερινές τους δραστηριότητες και κάθεται όλη μέρα πάνω σε μια δαμασκηνιά, όλοι προσπαθούν να βρουν τρόπο να τον κατεβάσουν από εκεί. Αποφασίζουν να του αποδείξουν ότι το νόημα της ζωής, την ύπαρξη του οποίου αρνείται, υπάρχει, και είναι κάτι για το οποίο αξίζει κανείς να παλέψει.

Απρόσμενη τροπή των πραγμάτων

Οι έφηβοι βρίσκουν ένα παλιό ξυλουργείο κι εκεί αρχίζει να φέρνει ο καθένας κάτι δικό του που φέρει για εκείνον νόημα. Ο ένας θα φέρει ένα ζευγάρι παπούτσια που απέκτησε με δυσκολία, ο άλλος το κατοικίδιό του, ο τρίτος ένα κομμάτι από το κομμένο του δάχτυλο, μια κοπέλα ένα πανί με τα υπολείμματα της παρθενιάς της… Όταν τα πράγματα αρχίζουν να ξεφεύγουν, οι δραστηριότητές τους γίνονται γνωστές και ξαφνικά γίνονται διάσημοι! Ενδιαφέρεται για αυτούς ο Τύπος και ένα μουσείο από τη Νέα Υόρκη τούς προσφέρει ένα αρκετά μεγάλο ποσό για να αγοράσει τον σωρό με τα αντικείμενα. Οι ήρωες, σε πολύ μικρό διάστημα, περνούν από την τρυφερή, ήρεμη και χαρούμενη παιδική ηλικία, στην ενηλικίωση και στον σκληρό κι αδυσώπητο κόσμο των μεγάλων, χωρίς να προλάβουν να απολαύσουν το ενδιάμεσο, την εφηβεία. Το βιβλίο ανήκει στα λεγόμενα μυθιστορήματα ενηλικίωσης. Περιγράφει την πορεία που ακολουθούν οι συγκεκριμένοι έφηβοι στην προσπάθειά τους να γνωρίσουν τον εαυτό τους, να προσδιορίσουν τη θέση τους στον κόσμο, να συνειδητοποιήσουν την ταυτότητά τους, τα όρια, τις δυνατότητες και τις επιλογές τους. Γίνεται εμβάθυνση στους προβληματισμούς και τις αναζητήσεις της εφηβείας και αναλύονται όλες οι ψυχολογικές φάσεις από τις οποίες περνάνε, οδεύοντας προς τον κόσμο των ενηλίκων.

Ο έφηβος αναγνώστης και η συγγραφέας

Οι ήρωες, σε πολύ μικρό διάστημα, περνούν από την τρυφερή, ήρεμη και χαρούμενη παιδική ηλικία, στην ενηλικίωση και στον σκληρό κι αδυσώπητο κόσμο των μεγάλων, χωρίς να προλάβουν να απολαύσουν το ενδιάμεσο, την εφηβεία. 

Διαβάζοντας το βιβλίο ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με ένα ισχυρό σοκ, και ιδιαίτερα ο έφηβος αναγνώστης, που θα ταυτιστεί με τους ήρωες του βιβλίου και θα αναγνωρίσει στα λόγια τους δικές του σκέψεις και προβληματισμούς. Ο γονιός αναγνώστης θα κάνει αυτόματα την αυτοκριτική του, θέλοντας να ελέγξει ώς ποιο βαθμό λειτουργεί πιεστικά στο παιδί του, κατευθύνοντάς το σε στόχους που δεν είναι δικοί του. Η ανάληψη ευθύνης, όταν υφίσταται μια κατάσταση που το απαιτεί, είναι κάτι πολύ δύσκολο. Προϋποθέτει ωριμότητα, αποφασιστικότητα, αυτοπεποίθηση και δύναμη ψυχής. Το αντίθετο συνδέεται με το βόλεμα, τον εφησυχασμό, την άγνοια, την άρνηση αποδοχής της πραγματικότητας. Η λύση ήρθε από μόνη της και κανείς δεν τους ζήτησε ευθύνες. Άλλωστε αυτή η λύση τούς βόλευε όλους: τους ίδιους γιατί δεν χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν τους φόβους τους, τους γονείς τους που έπρεπε να παραδεχτούν τα λάθη τους και το ίδιο το σύστημα που στόχευε στη διαιώνισή του.

Η Janne Teller γεννήθηκε στην Κοπεγχάγη. Σπούδασε μακροοικονομικά και εργάστηκε στον ΟΗΕ και στην ΕΕ σε υπηρεσίες επίλυσης συγκρούσεων. Λόγω της δουλειάς της έζησε σε διάφορα μέρη του κόσμου, όπως το Παρίσι, οι Βρυξέλλες, η Τανζανία, η Μοζαμβίκη. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί σε 25 γλώσσες και έχει τιμηθεί με 5 βραβεία. Η απλή, καθημερινή γλώσσα του βιβλίου της δίνει στο κείμενο αμεσότητα και το κάνει προσιτό σε όλους. Το λιτό της ύφος, με τη ζωντάνια, τη γλαφυρότητα και την παραστατικότητά του, η πλοκή που κυλάει αβίαστα, όλα τα επιμέρους γνωρίσματα του βιβλίου υπηρετούν την κεντρική του ιδέα: όλοι όσοι νομίζουν ότι έχουν βρει το νόημα και το έχουν κομίσει στον περιβόητο σωρό των νοημάτων, μήπως θα ’πρεπε να αναρωτηθούν για το αρραγές των πεποιθήσεών τους;

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι νηπιαγωγός.

altΤίποτα
Janne Teller
Μτφρ. Θάνος Καραγιαννόπουλος
Οξύ 2018
Σελ. 176, τιμή εκδότη €11,99

alt

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο πρίγκιπας της ομίχλης» του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (κριτική)  –  πρώτο βιβλίο της Τριλογίας της Ομίχλης

«Ο πρίγκιπας της ομίχλης» του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (κριτική)  –  πρώτο βιβλίο της Τριλογίας της Ομίχλης

Για το μυθιστόρημα του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν «Ο πρίγκιπας της ομίχλης» (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη, εκδ. Ψυχογιός), πρώτο βιβλίο της εξαιρετικά επιτυχημένης Τριλογίας της Ομίχλης.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Βρισκόμαστε στο Λονδίνο,...

«Η περιπλανώμενη βιβλιοθήκη της ερήμου» της Ομάιμα Αλ Καμίς (κριτική)

«Η περιπλανώμενη βιβλιοθήκη της ερήμου» της Ομάιμα Αλ Καμίς (κριτική)

Για το μυθιστόρημα  της Ομάιμα Αλ Καμίς [Omaima Al-Khamis] «Η περιπλανώμενη βιβλιοθήκη της ερήμου» (μτφρ. Ελένη Καπετανάκη, εκδ. Κλειδάριθμος).

Γράφει η Λεύκη Σαραντινού

Η χρυσή εποχή του ισλαμικού πνεύματος τοποθ...

«Ο νυχτερινός δρόμος» του Λερντ Χαντ (κριτική) – Ιστορία ρατσισμού και μίσους

«Ο νυχτερινός δρόμος» του Λερντ Χαντ (κριτική) – Ιστορία ρατσισμού και μίσους

Για το μυθιστόρημα του Λερντ Χαντ (Laird Hunt) «Ο νυχτερινός δρόμος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε εξαιρετική μετάφραση του Χρήστου Οικονόμου. Φωτογραφία: Λόρενς Μπέιτλερ 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη


...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Γιατί Ψυχανάλυση;» Συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με τη Βίκυ Φλέσσα – Σήμερα: «Γονείς και παιδιά»

«Γιατί Ψυχανάλυση;» Συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με τη Βίκυ Φλέσσα – Σήμερα: «Γονείς και παιδιά»

Στο πλαίσιο του κύκλου «Γιατί Ψυχανάλυση;» 12 συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με την Βίκυ Φλέσσα που διοργανώνονται από τις εκδόσεις Αρμός, το Σάββατο 4 Φεβρουαρίου το θέμα είναι «Γονείς και παιδιά».

Επιμέλεια: Book Press

Ο κύκλος συνομιλιών «Γι...

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης, στήνει νέο ΕΚΕΒΙ ερήμην εκδοτών και συγγραφέων. Τα σωματεία των εκδοτών καταγγέλλουν ότι δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση στα αιτήματά τους για συνάντηση και ζητούν από το υπουργείο, την ύστατη ώρα, να κληθούν για να συνεργαστούν. Φωτογραφία: Το κτίριο που...

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

Για την ποιητική και φωτογραφική συλλογή του Γιώργου Ν. Θεοχάρη «Αστικά βήματα» (εκδ. ΑΩ). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του Thorsten Koch.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Αναπαράσταση συναισθημάτων με λόγο και ε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ