alt

Για το βιβλίο της Janne Teller «Τίποτα» (μτφρ. Θάνος Καραγιαννόπουλος, εκδ. Οξύ).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Οι άνθρωποι σήμερα, από τη σχολική τους ηλικία, αναγκάζονται να πορεύονται με εξοντωτικούς ρυθμούς, έτσι ώστε ως ενήλικες να δρέψουν τους καρπούς των κόπων τους. Ποιοι είναι όμως αυτοί οι καρποί; Στο ερώτημα αυτό προσπαθεί να απαντήσει η Αυστρογερμανίδα συγγραφέας Janne Teller.

Ποιο είναι το νόημα της ζωής;

Τίποτα δεν έχει σημασία! Τίποτα δεν αξίζει τον κόπο! Όλα είναι χάσιμο χρόνου! Όλα αρχίζουν για να τελειώσουν! Τη στιγμή που γεννιέσαι αρχίζεις να πεθαίνεις! Όλα είναι μια κοροϊδία.

Μια ζωή φορτωμένη με άγχος, τρέξιμο, πιεσμένο εργασιακό πρόγραμμα, με έναν μισθό που καλύπτει τις βασικές σου ανάγκες, στερώντας σου πολύτιμο ελεύθερο χρόνο και εξαναγκάζοντάς σε σε μια μόνιμη αίσθηση συμβιβασμού και ανεπάρκειας. Μπορούν όλα αυτά να αποτελέσουν κίνητρο για τους σημερινούς εφήβους, ώστε να επιδιώξουν τις καλύτερες δυνατές σχολικές επιδόσεις; Ένα ερώτημα που δύσκολα μπορεί να απαντηθεί. Το Τίποτα εκτυλίσσεται στο Τέρινγκ, ένα προάστιο μιας μεγάλης επαρχιακής πόλης της Δανίας. Μια παρέα εφήβων ξεκινάει το σχολείο μετά τις καλοκαιρινές διακοπές. Για κανέναν η επιστροφή στο σχολείο δεν είναι ευχάριστη, όμως κάνουν την ανάγκη φιλοτιμία γιατί έχουν έναν στόχο: μεγαλώνουν και είναι δεδομένο ότι πρέπει να γίνουν κάτι. Είναι κοινωνική επιταγή και προσωπική υποχρέωση. Για όλους, εκτός από τον Πιερ-Άντον. Ο Πιερ-Άντον, την πρώτη μέρα του σχολείου, ανακοινώνει σε όλη την τάξη αυτό που διαπίστωσε: «Τίποτα δεν έχει σημασία! Τίποτα δεν αξίζει τον κόπο! Όλα είναι χάσιμο χρόνου! Όλα αρχίζουν για να τελειώσουν! Τη στιγμή που γεννιέσαι αρχίζεις να πεθαίνεις! Όλα είναι μια κοροϊδία». Οι δηλώσεις του προβληματίζουν τους υπολοίπους της παρέας. Κι όταν εκείνος αρνείται να συμμετάσχει στις καθημερινές τους δραστηριότητες και κάθεται όλη μέρα πάνω σε μια δαμασκηνιά, όλοι προσπαθούν να βρουν τρόπο να τον κατεβάσουν από εκεί. Αποφασίζουν να του αποδείξουν ότι το νόημα της ζωής, την ύπαρξη του οποίου αρνείται, υπάρχει, και είναι κάτι για το οποίο αξίζει κανείς να παλέψει.

Απρόσμενη τροπή των πραγμάτων

Οι έφηβοι βρίσκουν ένα παλιό ξυλουργείο κι εκεί αρχίζει να φέρνει ο καθένας κάτι δικό του που φέρει για εκείνον νόημα. Ο ένας θα φέρει ένα ζευγάρι παπούτσια που απέκτησε με δυσκολία, ο άλλος το κατοικίδιό του, ο τρίτος ένα κομμάτι από το κομμένο του δάχτυλο, μια κοπέλα ένα πανί με τα υπολείμματα της παρθενιάς της… Όταν τα πράγματα αρχίζουν να ξεφεύγουν, οι δραστηριότητές τους γίνονται γνωστές και ξαφνικά γίνονται διάσημοι! Ενδιαφέρεται για αυτούς ο Τύπος και ένα μουσείο από τη Νέα Υόρκη τούς προσφέρει ένα αρκετά μεγάλο ποσό για να αγοράσει τον σωρό με τα αντικείμενα. Οι ήρωες, σε πολύ μικρό διάστημα, περνούν από την τρυφερή, ήρεμη και χαρούμενη παιδική ηλικία, στην ενηλικίωση και στον σκληρό κι αδυσώπητο κόσμο των μεγάλων, χωρίς να προλάβουν να απολαύσουν το ενδιάμεσο, την εφηβεία. Το βιβλίο ανήκει στα λεγόμενα μυθιστορήματα ενηλικίωσης. Περιγράφει την πορεία που ακολουθούν οι συγκεκριμένοι έφηβοι στην προσπάθειά τους να γνωρίσουν τον εαυτό τους, να προσδιορίσουν τη θέση τους στον κόσμο, να συνειδητοποιήσουν την ταυτότητά τους, τα όρια, τις δυνατότητες και τις επιλογές τους. Γίνεται εμβάθυνση στους προβληματισμούς και τις αναζητήσεις της εφηβείας και αναλύονται όλες οι ψυχολογικές φάσεις από τις οποίες περνάνε, οδεύοντας προς τον κόσμο των ενηλίκων.

Ο έφηβος αναγνώστης και η συγγραφέας

Οι ήρωες, σε πολύ μικρό διάστημα, περνούν από την τρυφερή, ήρεμη και χαρούμενη παιδική ηλικία, στην ενηλικίωση και στον σκληρό κι αδυσώπητο κόσμο των μεγάλων, χωρίς να προλάβουν να απολαύσουν το ενδιάμεσο, την εφηβεία. 

Διαβάζοντας το βιβλίο ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με ένα ισχυρό σοκ, και ιδιαίτερα ο έφηβος αναγνώστης, που θα ταυτιστεί με τους ήρωες του βιβλίου και θα αναγνωρίσει στα λόγια τους δικές του σκέψεις και προβληματισμούς. Ο γονιός αναγνώστης θα κάνει αυτόματα την αυτοκριτική του, θέλοντας να ελέγξει ώς ποιο βαθμό λειτουργεί πιεστικά στο παιδί του, κατευθύνοντάς το σε στόχους που δεν είναι δικοί του. Η ανάληψη ευθύνης, όταν υφίσταται μια κατάσταση που το απαιτεί, είναι κάτι πολύ δύσκολο. Προϋποθέτει ωριμότητα, αποφασιστικότητα, αυτοπεποίθηση και δύναμη ψυχής. Το αντίθετο συνδέεται με το βόλεμα, τον εφησυχασμό, την άγνοια, την άρνηση αποδοχής της πραγματικότητας. Η λύση ήρθε από μόνη της και κανείς δεν τους ζήτησε ευθύνες. Άλλωστε αυτή η λύση τούς βόλευε όλους: τους ίδιους γιατί δεν χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν τους φόβους τους, τους γονείς τους που έπρεπε να παραδεχτούν τα λάθη τους και το ίδιο το σύστημα που στόχευε στη διαιώνισή του.

Η Janne Teller γεννήθηκε στην Κοπεγχάγη. Σπούδασε μακροοικονομικά και εργάστηκε στον ΟΗΕ και στην ΕΕ σε υπηρεσίες επίλυσης συγκρούσεων. Λόγω της δουλειάς της έζησε σε διάφορα μέρη του κόσμου, όπως το Παρίσι, οι Βρυξέλλες, η Τανζανία, η Μοζαμβίκη. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί σε 25 γλώσσες και έχει τιμηθεί με 5 βραβεία. Η απλή, καθημερινή γλώσσα του βιβλίου της δίνει στο κείμενο αμεσότητα και το κάνει προσιτό σε όλους. Το λιτό της ύφος, με τη ζωντάνια, τη γλαφυρότητα και την παραστατικότητά του, η πλοκή που κυλάει αβίαστα, όλα τα επιμέρους γνωρίσματα του βιβλίου υπηρετούν την κεντρική του ιδέα: όλοι όσοι νομίζουν ότι έχουν βρει το νόημα και το έχουν κομίσει στον περιβόητο σωρό των νοημάτων, μήπως θα ’πρεπε να αναρωτηθούν για το αρραγές των πεποιθήσεών τους;

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι νηπιαγωγός.

altΤίποτα
Janne Teller
Μτφρ. Θάνος Καραγιαννόπουλος
Οξύ 2018
Σελ. 176, τιμή εκδότη €11,99

alt

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι εμπρηστές, της Ρ.Ο. Κουόν: Εξαιρετική θεματική, αδιέξοδη διαχείριση

Οι εμπρηστές, της Ρ.Ο. Κουόν: Εξαιρετική θεματική, αδιέξοδη διαχείριση

Για το μυθιστόρημα της Ρ.Ο. Κουόν «Οι εμπρηστές» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, η συγγραφέας. 

Του Νίκου Ξένιου

Δέκα χρόνια συγγραφικού μόχθου χρειάστηκαν μέχρι να δημοσιεύσει η κορεατικής ...

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Για το μυθιστόρημα του Πάβο Μάτσιν «Η ντίσκο του Γκόγκολ» (μτφρ. Τέσυ Μπάιλα, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Επιστημονική φαντασία ή μαγικός ρεαλισμός; Δυστοπία ή αλληγορία; Παραμύθι ή προφητεία; Ή μήπως όλα αυτά μαζί; Πόση τόλμη, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα και φαντασία πρ...

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Για το μυθιστόρημα του Herman Melville «Ο μεγάλος απατεώνας» (μτφρ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος, εκδ. Πατάκη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Αν ο κάθε άνθρωπος είναι ένα νησί, τότε η ανθρωπότητα (αν αποδεχτούμε αυτή την αφαίρεση) είναι ένα πλοίο. Ή, ακόμα καλύτερ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Για την ταινία «Η τελευταία μονομαχία» σε σκηνοθεσία του Ridley Scott, η οποία προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Του Θόδωρου Σούμα

«Η τελευταία μονομαχία» του Ρίντλεϊ Σκοτ είναι μια θεαματική, δραματική και περιπετειώδης...

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ