alt

Για τη συλλογή ιστοριών του Ντ. Χ. Λώρενς Τρεις Ιστορίες (μτφρ. Γιώργος Λαμπράκος, εκδ. Κουκούτσι)

Του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου

Τα βιβλία του Ντέιβιντ Χέρμπερτ Λώρενς (1885-1930) προκαλούσαν τα λιμνάζοντα σεξουαλικά ήθη της εποχής, τα οποία αποτυπώνονταν όχι μόνο στις κοινωνικές αγκυλώσεις κοινών μα ανομολόγητων μυστικών, αλλά και στις κυρίαρχες λογοτεχνικές απεικονίσεις του έρωτα και του σαρκικού πόθου. Με γλώσσα εντέχνως σκανδαλώδη για τους συγκαιρινούς του αναγνώστες, σκιαγράφησε και ανέδειξε με ευθύ και απροκάλυπτο τρόπο την αδιάσπαστα ακόρεστη ψυχοσωματικότητα του ανθρώπου και την περιπλοκότητα των ερωτικών σχέσεων, τις ευτράπελες αλλά και δυσάρεστες παλινωδίες τις οποίες όλοι γνωρίζουν αλλά προτιμούν να κρύβουν κάτω από το παχύ χαλάκι του διαδρόμου.

Στις Τρεις ιστορίες, που κυκλοφορούν σε πολύ καλή μετάφραση του Γιώργου Λαμπράκου από τις καλαίσθητες εκδόσεις Κουκούτσι και, όπως εύλογα θα περίμενε κανείς, περιλαμβάνουν τρεις ιστορίες του συγγραφέα, διακρίνονται ξεκάθαρα ορισμένες από αυτές τις στοχεύσεις, μολονότι με πιο κομψό και λεπταίσθητο τρόπο και όχι με την περιγραφική δριμύτητα άλλων έργων του, όπως για παράδειγμα του εμβληματικού Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλι.

Με γλώσσα εντέχνως σκανδαλώδη για τους συγκαιρινούς του αναγνώστες, σκιαγράφησε και ανέδειξε με ευθύ και απροκάλυπτο τρόπο την αδιάσπαστα ακόρεστη ψυχοσωματικότητα του ανθρώπου και την περιπλοκότητα των ερωτικών σχέσεων.

Στην πρώτη ιστορία, μια Αμερικανίδα σύζυγος και μητέρα προσβλέπει και προσφεύγει στον μεσογειακό ήλιο για τη βελτίωση της υγείας της, αφήνοντας πίσω στην πατρίδα για λίγο καιρό τον σύζυγό της. Η οξυμμένη και βοερή φύση, η ορμητική αλμύρα του κύματος, ο τσιτσιριστός μαυλιστικός ήλιος, αναζωπυρώνουν τη νεκρωμένη ερωτική της επιθυμία, απομακρύνοντάς την πλέον και νοερά από την οικογενειακή εστία και τις απαράβατες υποχρεώσεις της. Ο ήλιος είναι ο πρώτος επίδοξος εραστής: χυμώδης, θρασύς, παντοτινός ηδονοβλεψίας, αδιάκριτος, τη χαϊδεύει χωρίς δεύτερη κουβέντα και χωρίς άδεια, ένας παλλόμενος αιματώδης θεός της έξαψης και της καρποφορίας, μαυρίζει τα μέλη της και γλυκαίνει την ψυχή της.

Δίνει ωστόσο σύντομα τη θέση του σε έναν ταπεινό χωρικό, που με τους άξεστους τρόπους του θέλγει τη γυναίκα με ένταση λησμονημένη και την παρακινεί σε σκέψεις που και το σχήμα τους μόνο είναι ικανό να ερυθριάσει μια καθωσπρέπει πιστή γυναίκα. Εδώ, η ερωτική περιπέτεια γίνεται όχημα μιας ρωμαλέας απόπειρας γυναικείας χειραφέτησης, αφού η ίδια απαρνείται, βουλητικά έστω, όχι μόνο τον ρόλο της συζύγου αλλά και αυτόν της μάνας, θέτοντας στο κέντρο των προτεραιοτήτων της το δικό της σώμα, τον δικό της νου, αποδεσμευμένα από τις ερήμην επιταγές της φύσης και της κοινωνίας, σε ένα τοπίο αντονιονικής περιπέτειας και περιπλάνησης χωρίς αποτέλεσμα ή προορισμό.

Στο δεύτερο διήγημα, ένας άντρας αγαπάει τα νησιά. Εκμισθώνει ένα μικρό κι έρημο και το κατοικεί, δημιουργώντας έτσι μια προσωπική Εδέμ, που τον τοποθετεί έξω από τον χρόνο, γεφυρώνοντάς τον με τη φύση και τον εαυτό του. Κάποια στιγμή θα παντρευτεί μια γυναίκα από το λιγοστό εργατικό προσωπικό, μηχανιστικά, αυτοματοποιημένα, χωρίς καμία επιθυμία, μα με μια ακόμα πιο ενισχυμένη πλέον ώθηση για απομάκρυνση, απομόνωση και ενδοσκόπηση. Θα αναζητήσει τη γαλήνη σε ένα τρίτο νησί, στο οποίο περιπλανάται, μοναχικός Αδάμ, παρατηρώντας την πλάση, πληθωρική, αισθαντικά περιγραφόμενη, να καταλαμβάνει τη θέση της γυναίκας, με έναν τρόπο όμως πιο υπερβατικό και διαχρονικό, μια σκιά που δεν μπορείς να αποφύγεις και αποβαίνει στο τέλος μονομανής και καταδικαστική.

Καθώς κοιτούσε, ο ουρανός σκοτείνιασε και ψύχρανε μυστηριωδώς. Από μακριά έφτανε το μουρμούρισμα του ανικανοποίητου κεραυνού, κι ήξερε ότι αυτό ήταν σημάδι πως το χιόνι στριφογύριζε πάνω από τη θάλασσα. Γύρισε κι ένιωσε την ανάσα του χιονιού πάνω του.

alt

Και στις τρεις ιστορίες διακρίνεται ο κρίσιμος ρόλος της ερωτικής επιθυμίας, ακόμα και δια της απουσίας της ή συμβολοποιημένης, στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση, ως κινητήρια δύναμη.

Στην τρίτη ιστορία, η σεξουαλική ή ερωτική διάθεση μεταβιβάζεται στα υλικά αποκτήματα που συλλέγει το μεσοαστικό ζεύγος, στο οποίο σκωπτικά αναφέρεται ο συγγραφέας ως «οι ιδεαλιστές». Γρήγορα όμως ακόμη κι αυτή η αίγλη εξασθενεί, σαν ένας γνώριμος εραστής που παύει πια να σου προσφέρει εκπλήξεις, και το ζεύγος ξεκινά να ταξιδεύει στις ΗΠΑ αναζητώντας νέα θέλγητρα και απολαύσεις, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπει τα πράγματά του, στα οποία έχει επενδύσει χρόνια τρυφερότητας και ονειροπολήσεων.

Και στις τρεις ιστορίες διακρίνεται ο κρίσιμος ρόλος της ερωτικής επιθυμίας, ακόμα και δια της απουσίας της ή συμβολοποιημένης, στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση, ως κινητήρια δύναμη αλλά και σημείο ελέγχου ή πίεσης, με γλώσσα μοντέρνα, ακριβή, ενίοτε λυρική ή δηκτική, πάντα όμως χαμηλότονη, εγκρατή και κομψή, χωρίς να λείπουν οι υπαινιγμοί για τις κωμικές και επιφανειακές συνιστώσες του σύγχρονου (όσον αφορά τον συγγραφέα αλλά και όχι μόνο) υπερυλιστικού τρόπου ζωής.

Το βαθύτερο σημείο σύγκλισής τους ωστόσο μπορεί να εντοπιστεί στο διαρκώς ανικανοποίητο της φύσης του ανθρώπου: η φυγή, η συνεχής αναζήτηση, η αδυναμία της εμπέδωσης του ανήκειν, η διαβρωτική δύναμη της συνήθειας είναι μοτίβα που υπερβαίνουν τον έρωτα και εμποτίζουν τον πυρήνα της ανθρώπινης ιδιοσυστασίας και εμπειρίας, ένα πλέγμα επιθυμιών που εξαϋλώνονται με την επίτευξή τους ή άλλων που παραμένουν αιώνια κρύφιες κι αφανέρωτες. Ο άνθρωπος, εκ κατασκευής και εξ ανάγκης ανήσυχος, είναι ένας κεραυνός, που όσο αστράφτει εκκωφαντικά, σκορπώντας θεαματικούς εδώ κι εκεί σπινθήρες, τόσο συνεχίζει να μουρμουρίζει ανικανοποίητος.

* Στην κεντρική φωτογραφία πίνακας του Garry Shead

* Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΡΜΑΝΤΟ ΓΚΕΖΟΣ είναι συγγραφέας.


altΤρεις ιστορίες
Ντ. Χ. Λώρενς
Μετάφραση - επίμετρο: Γιώργος Λαμπράκος
Κουκούτσι 2016
Σελ. 168, τιμή εκδότη €12,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΝΤ. Χ. ΛΩΡΕΝΣ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Για τη συλλογή διηγημάτων της María Fernanda Ampuero «Κοκορομαχία» (μτφρ. Ιφιγένεια Ντούμη, εκδ. Σκαρίφημα). Φωτογραφία: Rinaldo Wurglitsch, σε ανάρτηση του Borgen Project για το Human Trafficking στο Εκουαδόρ.

Του Διονύση Μαρίνου

Σ...

Οι εμπρηστές, της Ρ.Ο. Κουόν: Εξαιρετική θεματική, αδιέξοδη διαχείριση

Οι εμπρηστές, της Ρ.Ο. Κουόν: Εξαιρετική θεματική, αδιέξοδη διαχείριση

Για το μυθιστόρημα της Ρ.Ο. Κουόν «Οι εμπρηστές» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, η συγγραφέας. 

Του Νίκου Ξένιου

Δέκα χρόνια συγγραφικού μόχθου χρειάστηκαν μέχρι να δημοσιεύσει η κορεατικής ...

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Για το μυθιστόρημα του Πάβο Μάτσιν «Η ντίσκο του Γκόγκολ» (μτφρ. Τέσυ Μπάιλα, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Επιστημονική φαντασία ή μαγικός ρεαλισμός; Δυστοπία ή αλληγορία; Παραμύθι ή προφητεία; Ή μήπως όλα αυτά μαζί; Πόση τόλμη, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα και φαντασία πρ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη (κριτική)

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη (κριτική)

Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Τασούλας Τσιλιμένη «Δε μ’ αρέσει η βροχή!» (εικονογράφηση Βασίλης Παπατσαρούχας, εκδ. Διάπλους).

Του Ανδρέα Καρακίτσιου

Η Τασούλα Τσιλιμένη είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, όπου διδάσκει τις κλασικές θεματι...

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Στην Λουΐζα Παπαλοΐζου για το μυθιστόρημά της «Το Βουνί» (εκδ. Το Ροδακιό) και τον Ρήσο Χαρίση για την ποιητική συλλογή του «Θάλασσα εσωτερικού χώρου» (εκδ. Κίχλη) απονέμονται τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου για την βιβλιοπαραγωγή του 2020. Όλα τα βραβεία σε όλες τις κατηγορίες.

Επιμέλεια: Book...

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Επιβιβαζόμαστε με τον Lasha Bugadze στο «Λογοτεχνία Εξπρές». Μια συζήτηση με τον Γεωργιανό συγγραφέα με αφορμή την πρώτη έκδοση βιβλίου του στα ελληνικά.

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Τι νομίζετε ότι μπορεί να συμβεί όταν Γερμανοί συγκεντρώνουν 100 αλλόγλωσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ