alt

Για τη συλλογή ιστοριών του Ντ. Χ. Λώρενς Τρεις Ιστορίες (μτφρ. Γιώργος Λαμπράκος, εκδ. Κουκούτσι)

Του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου

Τα βιβλία του Ντέιβιντ Χέρμπερτ Λώρενς (1885-1930) προκαλούσαν τα λιμνάζοντα σεξουαλικά ήθη της εποχής, τα οποία αποτυπώνονταν όχι μόνο στις κοινωνικές αγκυλώσεις κοινών μα ανομολόγητων μυστικών, αλλά και στις κυρίαρχες λογοτεχνικές απεικονίσεις του έρωτα και του σαρκικού πόθου. Με γλώσσα εντέχνως σκανδαλώδη για τους συγκαιρινούς του αναγνώστες, σκιαγράφησε και ανέδειξε με ευθύ και απροκάλυπτο τρόπο την αδιάσπαστα ακόρεστη ψυχοσωματικότητα του ανθρώπου και την περιπλοκότητα των ερωτικών σχέσεων, τις ευτράπελες αλλά και δυσάρεστες παλινωδίες τις οποίες όλοι γνωρίζουν αλλά προτιμούν να κρύβουν κάτω από το παχύ χαλάκι του διαδρόμου.

Στις Τρεις ιστορίες, που κυκλοφορούν σε πολύ καλή μετάφραση του Γιώργου Λαμπράκου από τις καλαίσθητες εκδόσεις Κουκούτσι και, όπως εύλογα θα περίμενε κανείς, περιλαμβάνουν τρεις ιστορίες του συγγραφέα, διακρίνονται ξεκάθαρα ορισμένες από αυτές τις στοχεύσεις, μολονότι με πιο κομψό και λεπταίσθητο τρόπο και όχι με την περιγραφική δριμύτητα άλλων έργων του, όπως για παράδειγμα του εμβληματικού Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλι.

Με γλώσσα εντέχνως σκανδαλώδη για τους συγκαιρινούς του αναγνώστες, σκιαγράφησε και ανέδειξε με ευθύ και απροκάλυπτο τρόπο την αδιάσπαστα ακόρεστη ψυχοσωματικότητα του ανθρώπου και την περιπλοκότητα των ερωτικών σχέσεων.

Στην πρώτη ιστορία, μια Αμερικανίδα σύζυγος και μητέρα προσβλέπει και προσφεύγει στον μεσογειακό ήλιο για τη βελτίωση της υγείας της, αφήνοντας πίσω στην πατρίδα για λίγο καιρό τον σύζυγό της. Η οξυμμένη και βοερή φύση, η ορμητική αλμύρα του κύματος, ο τσιτσιριστός μαυλιστικός ήλιος, αναζωπυρώνουν τη νεκρωμένη ερωτική της επιθυμία, απομακρύνοντάς την πλέον και νοερά από την οικογενειακή εστία και τις απαράβατες υποχρεώσεις της. Ο ήλιος είναι ο πρώτος επίδοξος εραστής: χυμώδης, θρασύς, παντοτινός ηδονοβλεψίας, αδιάκριτος, τη χαϊδεύει χωρίς δεύτερη κουβέντα και χωρίς άδεια, ένας παλλόμενος αιματώδης θεός της έξαψης και της καρποφορίας, μαυρίζει τα μέλη της και γλυκαίνει την ψυχή της.

Δίνει ωστόσο σύντομα τη θέση του σε έναν ταπεινό χωρικό, που με τους άξεστους τρόπους του θέλγει τη γυναίκα με ένταση λησμονημένη και την παρακινεί σε σκέψεις που και το σχήμα τους μόνο είναι ικανό να ερυθριάσει μια καθωσπρέπει πιστή γυναίκα. Εδώ, η ερωτική περιπέτεια γίνεται όχημα μιας ρωμαλέας απόπειρας γυναικείας χειραφέτησης, αφού η ίδια απαρνείται, βουλητικά έστω, όχι μόνο τον ρόλο της συζύγου αλλά και αυτόν της μάνας, θέτοντας στο κέντρο των προτεραιοτήτων της το δικό της σώμα, τον δικό της νου, αποδεσμευμένα από τις ερήμην επιταγές της φύσης και της κοινωνίας, σε ένα τοπίο αντονιονικής περιπέτειας και περιπλάνησης χωρίς αποτέλεσμα ή προορισμό.

Στο δεύτερο διήγημα, ένας άντρας αγαπάει τα νησιά. Εκμισθώνει ένα μικρό κι έρημο και το κατοικεί, δημιουργώντας έτσι μια προσωπική Εδέμ, που τον τοποθετεί έξω από τον χρόνο, γεφυρώνοντάς τον με τη φύση και τον εαυτό του. Κάποια στιγμή θα παντρευτεί μια γυναίκα από το λιγοστό εργατικό προσωπικό, μηχανιστικά, αυτοματοποιημένα, χωρίς καμία επιθυμία, μα με μια ακόμα πιο ενισχυμένη πλέον ώθηση για απομάκρυνση, απομόνωση και ενδοσκόπηση. Θα αναζητήσει τη γαλήνη σε ένα τρίτο νησί, στο οποίο περιπλανάται, μοναχικός Αδάμ, παρατηρώντας την πλάση, πληθωρική, αισθαντικά περιγραφόμενη, να καταλαμβάνει τη θέση της γυναίκας, με έναν τρόπο όμως πιο υπερβατικό και διαχρονικό, μια σκιά που δεν μπορείς να αποφύγεις και αποβαίνει στο τέλος μονομανής και καταδικαστική.

Καθώς κοιτούσε, ο ουρανός σκοτείνιασε και ψύχρανε μυστηριωδώς. Από μακριά έφτανε το μουρμούρισμα του ανικανοποίητου κεραυνού, κι ήξερε ότι αυτό ήταν σημάδι πως το χιόνι στριφογύριζε πάνω από τη θάλασσα. Γύρισε κι ένιωσε την ανάσα του χιονιού πάνω του.

alt

Και στις τρεις ιστορίες διακρίνεται ο κρίσιμος ρόλος της ερωτικής επιθυμίας, ακόμα και δια της απουσίας της ή συμβολοποιημένης, στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση, ως κινητήρια δύναμη.

Στην τρίτη ιστορία, η σεξουαλική ή ερωτική διάθεση μεταβιβάζεται στα υλικά αποκτήματα που συλλέγει το μεσοαστικό ζεύγος, στο οποίο σκωπτικά αναφέρεται ο συγγραφέας ως «οι ιδεαλιστές». Γρήγορα όμως ακόμη κι αυτή η αίγλη εξασθενεί, σαν ένας γνώριμος εραστής που παύει πια να σου προσφέρει εκπλήξεις, και το ζεύγος ξεκινά να ταξιδεύει στις ΗΠΑ αναζητώντας νέα θέλγητρα και απολαύσεις, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπει τα πράγματά του, στα οποία έχει επενδύσει χρόνια τρυφερότητας και ονειροπολήσεων.

Και στις τρεις ιστορίες διακρίνεται ο κρίσιμος ρόλος της ερωτικής επιθυμίας, ακόμα και δια της απουσίας της ή συμβολοποιημένης, στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση, ως κινητήρια δύναμη αλλά και σημείο ελέγχου ή πίεσης, με γλώσσα μοντέρνα, ακριβή, ενίοτε λυρική ή δηκτική, πάντα όμως χαμηλότονη, εγκρατή και κομψή, χωρίς να λείπουν οι υπαινιγμοί για τις κωμικές και επιφανειακές συνιστώσες του σύγχρονου (όσον αφορά τον συγγραφέα αλλά και όχι μόνο) υπερυλιστικού τρόπου ζωής.

Το βαθύτερο σημείο σύγκλισής τους ωστόσο μπορεί να εντοπιστεί στο διαρκώς ανικανοποίητο της φύσης του ανθρώπου: η φυγή, η συνεχής αναζήτηση, η αδυναμία της εμπέδωσης του ανήκειν, η διαβρωτική δύναμη της συνήθειας είναι μοτίβα που υπερβαίνουν τον έρωτα και εμποτίζουν τον πυρήνα της ανθρώπινης ιδιοσυστασίας και εμπειρίας, ένα πλέγμα επιθυμιών που εξαϋλώνονται με την επίτευξή τους ή άλλων που παραμένουν αιώνια κρύφιες κι αφανέρωτες. Ο άνθρωπος, εκ κατασκευής και εξ ανάγκης ανήσυχος, είναι ένας κεραυνός, που όσο αστράφτει εκκωφαντικά, σκορπώντας θεαματικούς εδώ κι εκεί σπινθήρες, τόσο συνεχίζει να μουρμουρίζει ανικανοποίητος.

* Στην κεντρική φωτογραφία πίνακας του Garry Shead

* Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΡΜΑΝΤΟ ΓΚΕΖΟΣ είναι συγγραφέας.


altΤρεις ιστορίες
Ντ. Χ. Λώρενς
Μετάφραση - επίμετρο: Γιώργος Λαμπράκος
Κουκούτσι 2016
Σελ. 168, τιμή εκδότη €12,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΝΤ. Χ. ΛΩΡΕΝΣ

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
«Κισότ όπως Κιχώτης» του Σαλμάν Ρούσντι (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που δεν φοβάται το γέλιο

«Κισότ όπως Κιχώτης» του Σαλμάν Ρούσντι (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που δεν φοβάται το γέλιο

Για το μυθιστόρημα του Σαλμάν Ρούσντι (Salman Rushdie) «Κισότ όπως Κιχώτης» (μτφρ. Γιώργος Μπλάνας, εκδ. Ψυχογιός).

Του Διονύση Μαρίνου

Ερώτηση απ’ αυτές που δεν χρειάζεται –και δεν μπορείς– να απαντήσεις, καθώς είναι γνωστό πως «το ρόδο είναι ρόδ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Μια συζήτηση με την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το κόκκινο της φωτιάς – Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας» (εκδ. Αρμός).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας», είναι ο υπότιτλος του βιβλ...

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Η αλήθεια είναι πως στην αρχή σε σιχαινόμουν. Απ’ την πρώτη στιγμή που σ’ έφερε στο σπίτι και σε είδα να κολυμπάς μέσα σ’ εκείνο το διάφανο σακούλι που το ‘σφιγγε σαν πουγκί στο χέρι του, σαν μπελά σ’ έβλεπα περισσότερο παρά σαν παρέα, ένα μπελά με τον οποίο δεν ήθελα επ’ ουδενί να συμβιώσω.

Της Χρυσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ