mystiki

 Η ερωτική παραφορά, ο θάνατος, η μουσική και η συγγραφή σε χώρες σκοτεινές ή βαθιά διχασμένες, σε δύο μυθιστορήματα πολύ διαφορετικά αλλά και συγκλίνοντα.

Του Δημήτρη Αθηνάκη

Καμιά φορά έρχονται έτσι τα πράγματα που η ζωή στο ψυχιατρείο δεν παρουσιάζει ουσιώδεις διαφορές από τη ζωή έξω από αυτό. Η ηρωίδα του Σεμπάστιαν Μπάρι, η Ροσίν ΜακΝάλτι, αφηγείται με «μανία» –όση της επιτρέπει πια η ηλικία της– όλη της ζωή, με ανατριχιαστικές και μη λεπτομέρειες, παλεύοντας να την ανασυγκροτήσει λίγο πριν από το τέλος. Κυρίαρχος ο έρωτας, σε όλες του τις μορφές, κάτι που φαίνεται από το ύφος της γραφής του βιβλίου, ειδικά σ’ εκείνα τα σημεία όπου ο ψυχίατρος της Ροσίν, ο δρ Γκρεν, βυθίζεται ολοένα και περισσότερο στις μαρτυρίες της ασθενούς του.

mystiki_grafi Η μυστική γραφή
SEBASTIAN  BARRY
ΜΤΦΡ. ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΚΟΡΤΩ
ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 2009
ΣΕΛ. 327, ΤΙΜΗ €19,86
lesxi
Η λέσχη των νέων πιανιστών
KETIL BJØRNSTAD
ΜΤΦΡ. ΓΙΟΥΛΙΚΑ ΣΑΜΑΡΑ
ΠΟΛΙΣ 2009
ΣΕΛ. 444, ΤΙΜΗ €19,00

Υπάρχει όμως και ο Άξελ Βίντινγκ του Κέτιλ Μπγιόρνσταντ. Στη Νορβηγία, στα τέλη της δεκαετίας του ’60, όταν ο κόσμος κλιδωνίζεται, ο Άξελ είναι ένας μικροαστός νέος και πιανίστας-φαινόμενο. Αφού χάνει τη φιλόμουση μητέρα του από πνιγμό και γνωρίζει έναν ανεκπλήρωτο έρωτα για μια εξίσου ταλαντούχα πιανίστρια (κάτι που εντείνει την νοσηρή τάση του για εμετό), ο Άξελ δημιουργεί με ομοτέχνους του τη «Λέσχη των νέων πιανιστών». Πρόκειται για μια ομάδα από νεαρούς σολίστες, που προετοιμάζονται για μεγαλειώδη καριέρα· μερικοί θα συνεχίσουν, άλλοι θα τα παρατήσουν νωρίς. Η αφήγηση εδώ δεν είναι καταιγιστική, είναι όμως γεμάτη απ’ όλα εκείνα τα στοιχεία που καθιστούν ένα κείμενο σπουδαία λογοτεχνία. Σπουδαία λογοτεχνία, ισάξια –τουλάχιστον εν προκειμένω– του Σεμπάστιαν Μπάρι.

Μέσω της Ροσίν, της ηρωίδας του Ιρλανδού συγγραφέα, ανατρέχουμε στην ιστορία –εμφύλιες συρράξεις, IRA–, αλλά και στα επιμέρους χαρακτηριστικά της ιρλανδικής κοινωνίας: τι σημαίνει να είσαι προτεστάντης σε κοινωνία Καθολικών, τι σημαίνει να αγαπάς και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο να κλείνεσαι σε ψυχιατρείο, να χαρακτηρίζεσαι αποσυνάγωγος. Με τον Άξελ μεταφερόμαστε στη Νορβηγία, σε μια σκοτεινή και ανήλια χώρα, όπου ο εσωτερικός κόσμος ενός λαού, και η λογοτεχνία τελικά, επηρεάζεται ευθέως από τον εξωτερικό – ας θυμηθούμε τα βιβλία του Κνουτ Χάμσουν, το θέατρο του Ίψεν· τις παρατηρήσεις του για τα εθνικά χαρακτηριστικά στους «Βρικόλακες», τη μελαγχολία που προκαλεί ο μακρύς χειμώνας.

Αυτό που χαρακτηρίζει τα δύο μυθιστορήματα είναι η παραφορά του έρωτα, ενός έρωτα σφοδρού και «α-κοινωνικού» που ανανζητεί τον τρόπο για να βγει στον κόσμο. Όχι μόνο για να ικανοποιηθούν ένστικτα και ορμές: αυτή η πολυκύμαντη και εναγώνια μάχη πηγάζει απευθείας από τη βαθιά συνείδηση των καταστάσεων. Ενώ στο βιβλίο του Μπάρι ερχόμαστε αντιμέτωποι μ’ ένα φρενήρες πηγαινέλα στο σήμερα και στο χθες –το μέλλον μοιάζει να έχει εξοβελιστεί–, ο Μπγιόρνσταντ δεν φείδεται ηρεμίας παρ’ όλα τα αφηγηματικά του τεχνάσματα, ώστε ο αναγνώστης να μην παρασυρθεί από τις μεγαλειώδεις εικόνες, αλλά να αφεθεί στις ολοζώντανες λέξεις. Αυτά τα στοιχεία τα αντιλήφθηκαν αμφότεροι οι μεταφραστές: ο Αύγουστος Κορτώ διεισδύει στον ποιητικό και πυρετώδη ρυθμό του Μπάρι και η Γιουλίκα Σαμαρά αναδεικνύει τις προθέσεις του Νορβηγού συγγραφέα.

Τη στιγμή που στη «Λέσχη των νέων πιανιστών» η κλασική μουσική είναι πανταχού παρούσα, η Ροσίν στη «Μυστική γραφή» παίζει πιάνο στους υπόλοιπους τροφίμους του, υπό κατεδάφιση πια, ψυχιατρείου. Τη στιγμή που ο Ντεμπισί, ο Μπραμς, ο Σούμπερτ και ο Ραβέλ ξεπετάγονται για να θυμίσουν κάθε φορά ότι η μουσική είναι ένας ολόκληρος κόσμος που ταιριάζει σε κάθε κομμάτι της ζωής, ο δρ Γκρεν βυθίζεται –ας το πούμε έτσι– στις δικές του εμμονές. Σ’ αυτά τα δύο κείμενα, παρότι λίγα πράγματα εμφανίζουν αναλογίες, τα ορμητικά του κύματα του έρωτα είναι τόσο πνιγηρά, που από τη μια το πιάνο και από την άλλη η γραφίδα μπορούν να οδηγήσουν σε κάποια λύση.

Τι λογής λύση θα είναι αυτή; Μάλλον μια λύση δυσκολότερη από το ίδιο το πρόβλημα, έτσι που θα αναρωτιέται κανείς εάν έπρεπε να τεθεί το πρόβλημα. Ο Νορβηγός βάζει τους ήρωές του να χάνουν σιγά σιγά την αξιοπρέπειά τους και στη συνέχεια την ίδια τη ζωή τους, κυριολεκτικά ή μεταφορικά, ενώ ο Ιρλανδός προτιμά να θέτει τα τραύματα και τους θανάτους στην ημερήσια διάταξη ενός λαού που κουβαλά μαζί του την απώλεια –απ’ όλες τις απόψεις–, θαρρείς, από γεννησιμιού του.

Αυτό είναι, τελικά, ένα από τα γνωρίσματα της μεγάλης λογοτεχνίας: να μπορεί να αγκαλιάζει, με τη γλώσσα και το ύφος, όλη τη διαδρομή από το προσωπικό στο οικουμενικό, από τον ψυχισμό της μονάδας στο ένδον της κοινότητας.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

gynaikaΗ γυναίκα της ζωής μου
CARLA GUELFENBEIN
ΜΤΦΡ. ΔΑΕΙΡΑ ΖΙΟΥΒΑ
ΠΑΤΑΚΗΣ 2009
ΣΕΛ. 331, ΤΙΜΗ €17,50
Ένα ερωτικό τρίγωνο με φόντο τη Βρετανία της Θάτσερ και τη Χιλή του Πινοσέτ. Ένα βιβλίο στο οποίο κατάφεραν να συνυπάρξουν, με την πολύ ενδιαφέρουσα πένα της Χιλιανής συγγραφέως, η ελπίδα, η προδοσία, η Τζόαν Μπαέζ και ο Μπομπ Μάρλεϊ, οι νοσταλγικές αναμνήσεις και ο αυταρχισμός της εξουσίας.

 

 

 

pyrgosΟ πύργος των Πυρηναίων
JOSTEIN GAARDER
ΜΤΦΡ. ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ-ΣΑΜΟΥΕΛΣΕΝ
ΛΙΒΑΝΗΣ 2009
ΣΕΛ. 288, ΤΙΜΗ €16,00
Ακούγεται παράξενο, αλλά τριάντα χρόνια μετά τον χωρισμό τους, η Σούλρουν και ο Στάιν ξανασυναντιούνται και ξεκινούν ένα γαϊτανάκι από e-mails. Ο Νορβηγός συγγραφέας, γνωστός από τον «Κόσμο της σοφίας», μέσα από αυτή την επικοινωνία θέτει ξανά τα υπαρξιακά προβλήματα που απασχόλησαν τη φιλοσοφία στη Σκανδιναβία και σε ολόκληρη τη Δύση.

 

 

 


Δημήτρης Αθηνάκης


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

Για το βιβλίο του Paul Auster «Ημερολόγιο του χειμώνα» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Νίκης Κώτσιου

Θραυσματικές αυτοβιογραφικές αφηγήσεις από μια ολόκληρη ζωή συνθέτουν το Ημερολόγιο του χειμώνα του ...

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

Για το πρώτο μυθιστόρημα του Don DeLillo «Americana» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Μεθύστερη γνώση, αλλά ικανή για να επιβεβαιώσει το λεχθέν: ο Ντον ΝτεΛίλο δεν έγινε εν προόδω ο «αρχι-σαμάνος» της αμερικανικής λογοτεχνίας. Δ...

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Juan Gabriel Vásquez «Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία: Η οικογένεια του Σέρχιο Καμπρέρα, μαζί με άλλους εξόριστους, πριν επιβιβαστούν στο πλοίο για τη Δομινικανή Δημοκρατία. (1939)

Του Νίκου Ξένιου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Δόκιμοι και καταξιωμένοι καθώς και νεότεροι συγγραφείς γράφουν για τα νέα τους βιβλία, τα οποία μόλις κυκλοφόρησαν ή αναμένεται να κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ζητήσαμε από είκοσι έναν συγγραφείς –καταξιωμένους αλλά και νεότερους...

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Μια παράσταση βασισμένη στα «Κόκκινα Φανάρια» του Αλέκου Γαλανού, στο CARTEL Τεχνοχώρος, στο Παλιό Μηχανουργείο στην περιοχή του Ρέντη (που έχει παραχωρηθεί από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση). Κάθε Σάββατο & Κυριακή στις 21.00 και κάθε Δευτέρα στις 20.00 (από τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου)

Επιμέλεια: B...

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Κριτική πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο τίτλοι μεταφρασμένης και ελληνικής λογοτεχνίας, όσο και δοκίμια, μελέτες κ.ά. Δείτε τα αναλυτικά στο άρθρο που ακολουθεί. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Δόκιμοι και καταξιωμένοι καθώς και νεότεροι συγγραφείς γράφουν για τα νέα τους βιβλία, τα οποία μόλις κυκλοφόρησαν ή αναμένεται να κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ζητήσαμε από είκοσι έναν συγγραφείς –καταξιωμένους αλλά και νεότερους...

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ