andrewmillerpure390

Του Κώστα Δρουγαλά

«Ποιος είσαι; Είμαι ο Ζαν-Μπατίστ Μπαράτ. Από πού κατάγεσαι; Από την Μπελέμ της Νορμανδίας. Τι είσαι; Είμαι μηχανικός, εκπαιδευμένος στη Σχολή Γεφυρών. Σε τι πιστεύεις; Πιστεύω στη δύναμη της λογικής...»

Το μυθιστόρημα Οι αγνοί είναι το έκτο κατά σειρά του συγγραφέα από το Μπρίστολ Άντριου Μίλερ, το δεύτερο που τιμάται με κάποιο λογοτεχνικό βραβείο (βραβείο Costa 2011) μετά το Ο λυτρωτής πόνος. Το βιβλίο ξεκινά στα 1785, όταν ο μηχανικός Ζαν-Μπατίστ Μπαράτ έρχεται από τη Νορμανδία στο Παρίσι, προκειμένου να μεταφέρει το εγκαταλελειμμένο νεκροταφείο των Αγίων Αθώων Νηπίων σε κάποιο άλλο σημείο της πόλης. Οι εντολές που παίρνει είναι ξεκάθαρες: άμεση απομάκρυνση όλων των οστών από τον χώρο του νεκροταφείου εξαιτίας του κινδύνου δηλητηρίασης του Βασιλιά και του υπουργικού συμβουλίου από τις αναθυμιάσεις των νεκρών σωμάτων. 

Από νεκροταφείο λαχαναγορά

Οι χλαλοές των μικρεμπόρων θα νικούσαν το φτυάρι του νεωκόρου...

Το ιστορικό υπόβαθρο του Μίλερ ενώνεται με το μυθιστορηματικό: το 1780, ύστερα από εντολή του Βασιλιά, η Ακαδημία των Επιστημών προσπαθούσε να βρει ένα ρεαλιστικό πλάνο για τη μεταφορά των κοκάλων από το κοιμητήριο των Αθώων Νηπίων σε άλλον προορισμό. Στις 9 Νοεμβρίου 1785 η αναζήτηση νέας τοποθεσίας έλαβε τέλος: τα παλιά παρισινά λατομεία θα φιλοξενούσαν τα νεκρά σώματα. Ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ ανακοίνωσε πως το νεκροταφείο των Αθώων Νηπίων, το μέρος όπου διαδραματίζεται το μυθιστόρημα και όπου βρίσκονταν θαμμένοι έξι εκατομμύρια νεκροί, θα μετατρεπόταν σε λαχαναγορά: οι χλαλοές των μικρεμπόρων θα νικούσαν το φτυάρι του νεωκόρου.

Ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος Ζαν-Μπατίστ Μπαράτ δεν είναι ένας απλός εργολάβος, ένας μισθοφόρος του κράτους: είναι ορθολογιστής· οπαδός του Διαφωτισμού· λάτρης της Εγκυκλοπαίδειας. Οι θρύλοι που κάνουν λόγο για ένα ζώο, που μοιάζει μισός λύκος μισός σκύλος, και περιφέρεται στα οστεοφυλάκια, τον αφήνουν με ένα παγερό μειδίαμα στα χείλη.

miller costaΔιαμένει στο σπίτι των Μονάρ, μιας οικογένειας μεσηλίκων, απέναντι στους οποίους ο Ζαν-Μπατίστ επιδεικνύει τον ελάχιστο απαιτούμενο σεβασμό κρατώντας πάντα τα κοινωνικά προσχήματα. Γνωρίζεται με τον νεαρό Αρμάν, τον κοκκινοτρίχη μουσικό του εκκλησιαστικού οργάνου στην Εκκλησία του Αγίου Ευσταθίου, που βρίσκεται δίπλα στο νεκροταφείο· ο Αρμάν κινείται μεταξύ παραβατικότητας και καθωσπρεπισμού: παρά τον κίνδυνο να βρεθεί με άλλους αντιφρονούντες στη Βαστίλλη, γεμίζει τους τοίχους του Παρισιού με αντιμοναρχικά συνθήματα, που στόχο έχουν να πλήξουν το κύρος του Βασιλιά, της βασίλισσας και του υπουργικού συμβουλίου. «Τσάπας» είναι το κωδικοποιημένο όνομα του συλητή των τοίχων· όλοι αναρωτιούνται –και κάποιοι φοβούνται– για το θράσος του τρομοκράτη, που τολμά να αποτυπώσει την ακόλουθη φράση: «Ο Τσάπας σκάβει λάκκο μεγάλο να χωρέσουν όλες οι Βερσαλλίες».

Οτεοφυλάκια, πέτρινα φαναράκια και τοίχοι με στοιβαγμένα οστά αποτελούν το γοτθικό σκηνικό του μυθιστορήματος

Ο Ζαν-Μπατίστ ζητάει τη βοήθεια τριάντα ανθρακωρύχων που έρχονται από τη Βαλανσιέν: αντίσκηνα, οστεοφυλάκια, πέτρινα φαναράκια και τοίχοι με στοιβαγμένα οστά αποτελούν το γοτθικό σκηνικό του μυθιστορήματος. Το έργο της εκταφής, αν και αργά, προχωράει, μέχρι που ένα βράδυ συμβαίνει ένα μοιραίο γεγονός: η Τιγκέτ, η όμορφη κόρη των Μονάρ, επιτίθεται με έναν μπρούντζινο χάρακα εναντίον του πρωταγωνιστή· τον σώζει η Μαρί, η υπηρέτρια του σπιτιού. Από εκεί και μετά ο νεαρός μηχανικός έχει προβλήματα όρασης και έντονης κεφαλαλγίας· όλα μέσα του αλλάζουν, ξεχνά σε τι πιστεύει, μέχρι να βρει τελικά τον έρωτα.

Και στο τέλος έρχεται ο έρωτας...

Στο μυθιστόρημα κάνουν την εμφάνισή τους πολλοί χαρακτήρες, αρκετά διαφορετικοί ο ένας από τον άλλον: ο γιατρός Γκιγιοτέν, που θα δώσει το όνομά του στην γκιλοτίνα· ο νεωκόρος Μανετί με την εγγονή του, την ονειροπόλα Ζαν· ο Λεκέρ, εργοδηγός από τη Νορμανδία, που θα βάλει τον Ζαν-Μπατίστ σε μπελάδες· ο Γιαν Μπλοκ, με το λαξεμένο σαν σε ξύλο πρόσωπό του.

inoinnocentsΟ πιο ξεχωριστός χαρακτήρας όμως είναι η Αυστριακή Ελοΐζ Γκοντάρ, που μαζί με τον Ζαν-Μπατίστ, είναι οι αυθεντικά αγνοί ήρωες του βιβλίου· είναι το ζευγάρι που καθαγιάζει τη δυσωδία του νεκροταφείου, της συνοικίας, μιας ολόκληρης εποχής. Η Ελοΐζ είναι μια νεαρή πόρνη που της αρέσει το διάβασμα· αυτή που με την αγάπη της θα σώσει τον Ζαν-Μπατίστ Μπαράτ. Είναι ο μυθιστορηματικός χαρακτήρας που αποπνέει τον απαραίτητο ερωτισμό σε ένα μυθιστόρημα που κυριαρχεί ο θάνατος.

Όμως Οι αγνοί μπορούν να διαβαστούν και ως ένα πολιτικό μυθιστόρημα για μια κτίση που γκρεμίζεται και για μια άλλη που οικοδομείται: κάποιοι αντιδρούν στην αλλαγή, κάποιοι άλλοι επιθυμούν με σφοδρότητα το καινούργιο. Ο παλιός κόσμος δίνει τη θέση του σε έναν άλλον, καθόλου θαυμαστό όπως απέδειξε η ιστορία: εκείνη η γερασμένη πλάση που θρεφόταν με το αίμα των Νηπίων, θα ανατραπεί, για να επανέλθει λίγα χρόνια αργότερα το ίδιο βίαιη· και μετά να αναστραφεί για ακόμη μία φορά μέχρι να διπλώσουν οι φλόγες ξανά από την ανάποδη.

miller-oi-agnoiΟι αγνοί
Άντριου Μίλλερ
Μτφρ. Θωμάς Σκάσσης
Σελ. 400, τιμή: € 16,60
 
politeia-link
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζον Τσίβερ [John Cheever] «Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Κωστής Καλογρούλης, εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Ο κολυμβητής» του Φρανκ Πέρι (διασκευή από το διήγημα του Τζον Τσίβερ) με τον Μπαρτ Λάνκαστερ. 

Γράφει ο ...

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

Για το μυθιστόρημα της Έλσα Τριολέτ [Elsa Triolet] «Τριαντάφυλλλα επί πιστώσει» (μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Λυσσασμένη γάτα» του Ρίτσαρντ Μπρουκς με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Πολ Νιούμαν. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...
Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Διαδραστικό workshop με τη Λαμπρινή Λαδά, στη ΒιβλιοΠρόταση, το Σάββατο 9 Μαρτίου, την επομένη της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η ομάδα της ΒιβλιοΠρότασης, διοργανώνει το Σάββατο 9 Μαρτίου και ώρα 12:00, ένα διαδραστι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ