andrewmillerpure390

Του Κώστα Δρουγαλά

«Ποιος είσαι; Είμαι ο Ζαν-Μπατίστ Μπαράτ. Από πού κατάγεσαι; Από την Μπελέμ της Νορμανδίας. Τι είσαι; Είμαι μηχανικός, εκπαιδευμένος στη Σχολή Γεφυρών. Σε τι πιστεύεις; Πιστεύω στη δύναμη της λογικής...»

Το μυθιστόρημα Οι αγνοί είναι το έκτο κατά σειρά του συγγραφέα από το Μπρίστολ Άντριου Μίλερ, το δεύτερο που τιμάται με κάποιο λογοτεχνικό βραβείο (βραβείο Costa 2011) μετά το Ο λυτρωτής πόνος. Το βιβλίο ξεκινά στα 1785, όταν ο μηχανικός Ζαν-Μπατίστ Μπαράτ έρχεται από τη Νορμανδία στο Παρίσι, προκειμένου να μεταφέρει το εγκαταλελειμμένο νεκροταφείο των Αγίων Αθώων Νηπίων σε κάποιο άλλο σημείο της πόλης. Οι εντολές που παίρνει είναι ξεκάθαρες: άμεση απομάκρυνση όλων των οστών από τον χώρο του νεκροταφείου εξαιτίας του κινδύνου δηλητηρίασης του Βασιλιά και του υπουργικού συμβουλίου από τις αναθυμιάσεις των νεκρών σωμάτων. 

Από νεκροταφείο λαχαναγορά

Οι χλαλοές των μικρεμπόρων θα νικούσαν το φτυάρι του νεωκόρου...

Το ιστορικό υπόβαθρο του Μίλερ ενώνεται με το μυθιστορηματικό: το 1780, ύστερα από εντολή του Βασιλιά, η Ακαδημία των Επιστημών προσπαθούσε να βρει ένα ρεαλιστικό πλάνο για τη μεταφορά των κοκάλων από το κοιμητήριο των Αθώων Νηπίων σε άλλον προορισμό. Στις 9 Νοεμβρίου 1785 η αναζήτηση νέας τοποθεσίας έλαβε τέλος: τα παλιά παρισινά λατομεία θα φιλοξενούσαν τα νεκρά σώματα. Ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ ανακοίνωσε πως το νεκροταφείο των Αθώων Νηπίων, το μέρος όπου διαδραματίζεται το μυθιστόρημα και όπου βρίσκονταν θαμμένοι έξι εκατομμύρια νεκροί, θα μετατρεπόταν σε λαχαναγορά: οι χλαλοές των μικρεμπόρων θα νικούσαν το φτυάρι του νεωκόρου.

Ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος Ζαν-Μπατίστ Μπαράτ δεν είναι ένας απλός εργολάβος, ένας μισθοφόρος του κράτους: είναι ορθολογιστής· οπαδός του Διαφωτισμού· λάτρης της Εγκυκλοπαίδειας. Οι θρύλοι που κάνουν λόγο για ένα ζώο, που μοιάζει μισός λύκος μισός σκύλος, και περιφέρεται στα οστεοφυλάκια, τον αφήνουν με ένα παγερό μειδίαμα στα χείλη.

miller costaΔιαμένει στο σπίτι των Μονάρ, μιας οικογένειας μεσηλίκων, απέναντι στους οποίους ο Ζαν-Μπατίστ επιδεικνύει τον ελάχιστο απαιτούμενο σεβασμό κρατώντας πάντα τα κοινωνικά προσχήματα. Γνωρίζεται με τον νεαρό Αρμάν, τον κοκκινοτρίχη μουσικό του εκκλησιαστικού οργάνου στην Εκκλησία του Αγίου Ευσταθίου, που βρίσκεται δίπλα στο νεκροταφείο· ο Αρμάν κινείται μεταξύ παραβατικότητας και καθωσπρεπισμού: παρά τον κίνδυνο να βρεθεί με άλλους αντιφρονούντες στη Βαστίλλη, γεμίζει τους τοίχους του Παρισιού με αντιμοναρχικά συνθήματα, που στόχο έχουν να πλήξουν το κύρος του Βασιλιά, της βασίλισσας και του υπουργικού συμβουλίου. «Τσάπας» είναι το κωδικοποιημένο όνομα του συλητή των τοίχων· όλοι αναρωτιούνται –και κάποιοι φοβούνται– για το θράσος του τρομοκράτη, που τολμά να αποτυπώσει την ακόλουθη φράση: «Ο Τσάπας σκάβει λάκκο μεγάλο να χωρέσουν όλες οι Βερσαλλίες».

Οτεοφυλάκια, πέτρινα φαναράκια και τοίχοι με στοιβαγμένα οστά αποτελούν το γοτθικό σκηνικό του μυθιστορήματος

Ο Ζαν-Μπατίστ ζητάει τη βοήθεια τριάντα ανθρακωρύχων που έρχονται από τη Βαλανσιέν: αντίσκηνα, οστεοφυλάκια, πέτρινα φαναράκια και τοίχοι με στοιβαγμένα οστά αποτελούν το γοτθικό σκηνικό του μυθιστορήματος. Το έργο της εκταφής, αν και αργά, προχωράει, μέχρι που ένα βράδυ συμβαίνει ένα μοιραίο γεγονός: η Τιγκέτ, η όμορφη κόρη των Μονάρ, επιτίθεται με έναν μπρούντζινο χάρακα εναντίον του πρωταγωνιστή· τον σώζει η Μαρί, η υπηρέτρια του σπιτιού. Από εκεί και μετά ο νεαρός μηχανικός έχει προβλήματα όρασης και έντονης κεφαλαλγίας· όλα μέσα του αλλάζουν, ξεχνά σε τι πιστεύει, μέχρι να βρει τελικά τον έρωτα.

Και στο τέλος έρχεται ο έρωτας...

Στο μυθιστόρημα κάνουν την εμφάνισή τους πολλοί χαρακτήρες, αρκετά διαφορετικοί ο ένας από τον άλλον: ο γιατρός Γκιγιοτέν, που θα δώσει το όνομά του στην γκιλοτίνα· ο νεωκόρος Μανετί με την εγγονή του, την ονειροπόλα Ζαν· ο Λεκέρ, εργοδηγός από τη Νορμανδία, που θα βάλει τον Ζαν-Μπατίστ σε μπελάδες· ο Γιαν Μπλοκ, με το λαξεμένο σαν σε ξύλο πρόσωπό του.

inoinnocentsΟ πιο ξεχωριστός χαρακτήρας όμως είναι η Αυστριακή Ελοΐζ Γκοντάρ, που μαζί με τον Ζαν-Μπατίστ, είναι οι αυθεντικά αγνοί ήρωες του βιβλίου· είναι το ζευγάρι που καθαγιάζει τη δυσωδία του νεκροταφείου, της συνοικίας, μιας ολόκληρης εποχής. Η Ελοΐζ είναι μια νεαρή πόρνη που της αρέσει το διάβασμα· αυτή που με την αγάπη της θα σώσει τον Ζαν-Μπατίστ Μπαράτ. Είναι ο μυθιστορηματικός χαρακτήρας που αποπνέει τον απαραίτητο ερωτισμό σε ένα μυθιστόρημα που κυριαρχεί ο θάνατος.

Όμως Οι αγνοί μπορούν να διαβαστούν και ως ένα πολιτικό μυθιστόρημα για μια κτίση που γκρεμίζεται και για μια άλλη που οικοδομείται: κάποιοι αντιδρούν στην αλλαγή, κάποιοι άλλοι επιθυμούν με σφοδρότητα το καινούργιο. Ο παλιός κόσμος δίνει τη θέση του σε έναν άλλον, καθόλου θαυμαστό όπως απέδειξε η ιστορία: εκείνη η γερασμένη πλάση που θρεφόταν με το αίμα των Νηπίων, θα ανατραπεί, για να επανέλθει λίγα χρόνια αργότερα το ίδιο βίαιη· και μετά να αναστραφεί για ακόμη μία φορά μέχρι να διπλώσουν οι φλόγες ξανά από την ανάποδη.

miller-oi-agnoiΟι αγνοί
Άντριου Μίλλερ
Μτφρ. Θωμάς Σκάσσης
Σελ. 400, τιμή: € 16,60
 
politeia-link
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Neverhome, του Λερντ Χαντ - Μια ιστορία του Αμερικανικού Εμφυλίου

Neverhome, του Λερντ Χαντ - Μια ιστορία του Αμερικανικού Εμφυλίου

Για το μυθιστόρημα του Laird Hunt «Neverhome» (μτφρ. Χρήστος Οικονόμου, εκδ. Πόλις). Φωτογραφία: Η Φράνσις Κλέιτον κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου. © Library of Congress.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Ποιος είπε...

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Για τη συλλογή διηγημάτων της María Fernanda Ampuero «Κοκορομαχία» (μτφρ. Ιφιγένεια Ντούμη, εκδ. Σκαρίφημα). Φωτογραφία: Rinaldo Wurglitsch, σε ανάρτηση του Borgen Project για το Human Trafficking στο Εκουαδόρ.

Του Διονύση Μαρίνου

Σ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ