barry_manvsmachine360

Του Γιώργου Λαμπράκου

Άνθρωπος μηχανή (L’homme machine) είναι ο τίτλος ενός πρωτότυπου βιβλίου που κυκλοφόρησε στη Γαλλία το 1748, στο αποκορύφωμα του Διαφωτισμού. Συγγραφέας του ο περιβόητος γάλλος γιατρός και στοχαστής Ζιλιέν Οφρέ ντε λα Μετρί. Σύμφωνα με την κοσμοθεωρία του λα Μετρί, ο Ντεκάρτ έσφαλλε όταν υποστήριζε ότι τα ζώα είναι μηχανές επειδή δεν έχουν ψυχή.

Ωστόσο, η κριτική του λα Μετρί στον καρτεσιανισμό δεν είχε ως στόχο να προσδώσει στα ζώα την ιδιότητα που τους είχε αφαιρέσει ο Ντεκάρτ (δηλαδή την ψυχή), αλλά να προσδώσει και στους ανθρώπους την ιδιότητα που ο Ντεκάρτ είχε προσδώσει υποτιμητικά μόνο στα ζώα (δηλαδή ότι είναι μηχανές). Όχι μόνο τα ζώα, αλλά και ο άνθρωπος, καθότι ζώο, είναι κατά βάση μια μηχανή, θα διακηρύξει ο λα Μετρί, υποστηρίζοντας ακόμα πως η «ψυχή» (δηλαδή, κατά τον Λα Μετρί, τα ψυχονοητικά ενεργήματα του εγκεφάλου) είναι αδιαχώριστη από το σώμα, συνεπώς «πεθαίνει» όταν το σώμα πεθαίνει.

Όπως φαντάζεται κανείς, η προσωπική ζωή του γιατρού, ο οποίος είχε ήδη χάσει τη δουλειά του μετά τη δημοσίευση του προηγούμενου βιβλίου του, δυσκόλεψε ακόμα περισσότερο. Οι κατηγορίες για υλισμό, αθεϊσμό και ηδονισμό έπεφταν βροχή, ακόμα και μέσα στην αυλή του πρώσου βασιλιά Φρειδερίκου του Μεγάλου, όπου ο Λα Μετρί είχε βρει προσωρινό καταφύγιο. (Πάνω από δυόμιση αιώνες μετά, το κορυφαίο βιβλίο του Λα Μετρί παραμένει δυστυχώς αμετάφραστο στα ελληνικά. Περισσότερα για τη φιλοσοφία του Λα Μετρί, καθώς και τη συνάφειά της με τα άλλα διαφωτιστικά ρεύματα, στον λαμπρό Ευρωπαϊκό διαφωτισμό του Παναγιώτη Κονδύλη).

barry_de_la_metrieΌπως τονίζει ο Λα Μετρί, η μηχανή είναι μια «αναλογία» την οποία ο ίδιος αξιοποιεί για να εξάγει τα υλιστικά συμπεράσματά του. Στις μηχανές της πρώιμης νεωτερικότητας συγκαταλέγονταν μεταξύ άλλων οι διάφορες τεχνικές κατασκευές στις βιοτεχνίες (η βιομηχανία εμφανίστηκε αργότερα), τα επιστημονικά όργανα, καθώς και τα λεγόμενα «αυτόματα» (automaton, βλ. εικόνα παρακάτω, την περίφημη "Νήσσα του Βοκανσόν"), συσκευές που προσομοίωναν μηχανικά την κίνηση ζώων και ανθρώπων. Απεναντίας, στο μυθιστόρημα του σαραντάχρονου αυστραλού συγγραφέα Μαξ Μπάρυ "Ο άνθρωπος μηχανή" (2011), που μας ενδιαφέρει εν προκειμένω, η μηχανή παύει να είναι απλώς μια αναλογία, με στόχο την εξυπηρέτηση κοσμοθεωρητικών συμμαχιών ή αντεγκλήσεων με άλλους στοχαστές, και γίνεται μια κυριολεκτική εικόνα της προσπάθειας ενός ανθρώπου να μεταλλαχτεί σωματικά.

Μια μοναχική ιδιοφυία

«Όταν ήμουν μικρός, ήθελα να ‘μουν τρένο». Η πρώτη πρόταση του μυθιστορήματος του Μπάρυ, την οποία εκστομίζει ο πρωταγωνιστής Τσαρλς Νιούμαν (New-mann), δεν μπορεί παρά να μας διεγείρει διανοητικά. Όλοι σχεδόν οι άνθρωποι έχουν ως παιδιά την επιθυμία να γίνουν κάτι, ανεξάρτητα από το αν θα τα καταφέρουν: δάσκαλοι, γιατροί, πυροσβέστες, ψαράδες, αστροναύτες, ποδοσφαιριστές, δικαστές, γεωλόγοι (όπως εγώ), και τόσα άλλα επαγγέλματα. Ο ήρωάς μας, από την άλλη, ταυτίζεται με τη μηχανή. Το αν και κατά πόσο θα καταφέρει να της μοιάσει αποτελεί το θέμα αυτού του βιβλίου.

Ο Τσαρλς Νιούμαν μάς αφηγείται την ιστορία της ζωής του: αυτός ο επιστήμονας και εφευρέτης, αυτή η μονήρης ιδιοφυία με διδακτορικό από το ΜΙΤ, ο μόνος υπάλληλος «που ‘χει πιάσει μηδέν στις ερωτήσεις Διαπροσωπικής Ταύτισης», εργάζεται στην εταιρία «Καλύτερο μέλλον» πάνω σε διάφορες μηχανικές ευρεσιτεχνίες. Ένα σοβαρό ατύχημα εν ώρα εργασίας, ωστόσο, έχει ως αποτέλεσμα τον ακρωτηριασμό του ποδιού του πάνω από το γόνατο. Ο κολοβός Νιούμαν αναζητά τρόπους για να καλύψει το κενό, και εφόσον δεν γίνεται προφανώς να βρει μια σάρκινη προσθήκη, καταφεύγει σε μια μηχανική.

Στην πορεία ανακαλύπτει ότι δεν είναι μόνος στην υπόθεση της προσθετικής άκρων. Η Λόλα Σανκς (shank: κνήμη) είναι η ειδική προσθετικός που θα τον βοηθήσει να ξαναστηθεί, ούτως ειπείν, στα πόδια του, ενώ θα προθυμοποιηθεί και να τον συνδράμει στις διάφορες άλλες δυσκολίες του, αφού και η ίδια δεν είναι εντελώς βιολογική... Οι δυο τους θα αναπτύξουν μια σχέση που υπό προϋποθέσεις θα μπορούσε να χαρακτηριστεί στενή, ενώ από κοινού θα αναρωτηθούν για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της βιολογίας στην αντιπαράθεση με τη μηχανολογία. Ο Νιούμαν θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι «η βιολογία δεν είναι το ιδεώδες» και θα αποπειραθεί, ως καλός εφευρέτης που είναι, να προχωρήσει την προσθετική του ποδιού του ένα βήμα, ούτως ειπείν, παραπέρα. «Δεν ήταν απώλεια, ήταν μετάβαση», θα διαπιστώσει με έντονη ικανοποίηση, δίνοντας το έναυσμα στον εαυτό του να δει με άλλο μάτι (εδώ, απλή μεταφορά) το κολόβωμά του.

Είμαι το σώμα μου

vaucanson_duck-794877Και θα τα καταφέρει: το μηχανικό πόδι που ο ίδιος κατασκευάζει συνδέεται άμεσα με τον εγκέφαλό του και λαμβάνει αυτόματα οδηγίες από αυτόν. Η επιτυχία του αυτή τού δίνει φτερά (κι εδώ, απλή μεταφορά) για να συνεχίσει την έρευνα με στόχο την κατασκευή νέων, υπερλειτουργικών μελών, βάσει της φιλοσοφίας του: «Είμαστε βιολογικές μηχανές. Έχουμε χημικής προέλευσης ορμές. Έτσι και πάρεις μια καλόγρια και της κάνεις μια ένεση με το κατάλληλο χημικό κοκτέιλ, θ’ αρχίσει να ρίχνει μπουνιές». Μέχρι ποιο σημείο θα φτάσει η ανακατασκευή του σώματος του Νιούμαν, «η αναβάθμισή μου», όπως το θέτει ο ίδιος; Πώς υπερβαίνει η τεχνολογία τη βιολογία και ποιο είναι το τίμημα; Θα βρει άραγε ο Νιούμαν την αγάπη που του έχει στερήσει η ζωή, αλλά και η ακοινώνητη ιδιοσυγκρασία του; Και ποιοι άλλοι παράγοντες, άνθρωποι και εταιρίες, θα μπλεχτούν σε αυτή την υπόθεση, προσδοκώντας να εκμεταλλευτούν οικονομικά την κατάσταση του Νιούμαν;

Περισσότερα επί του θέματος δεν θα ήταν ωραίο να πούμε, καθώς το μυθιστόρημα του Μπάρυ διαθέτει έντονη πλοκή, πολλές ανατροπές και ιδιαίτερο τέλος. Γραμμένο σε μια στρωτή, σχεδόν κλινική γλώσσα, που συνάδει με την κοσμοθεώρηση του Νιούμαν, ο Άνθρωπος μηχανή είναι μια ουσιωδώς δραματική ιστορία, που παρουσιάζεται με μια επίφαση ελαφρότητας. Ο πρωταγωνιστής, ένας χαρακτήρας πειστικός και όχι εξωραϊσμένος (αν και εδώ, η έννοια του «χαρακτήρα» μπαίνει σε πολλά εισαγωγικά), θα διέλθει πολλά στάδια εωσότου αποκτήσει την «τελική» του κατάσταση. Πρόκειται για ένα φουτουριστικό μυθιστόρημα που ανήκει μάλλον στο είδος της λεγόμενης «εικοτολογικής μυθοπλασίας», παρά στην κατεξοχήν επιστημονική φαντασία.

Ο Νιούμαν περιγράφει τη σύνδεση βιολογίας-ψυχολογίας, σώματος-συνείδησης, με τον εξής εύστοχο τρόπο: «Οι άνθρωποι είναι τρομερά εκλεκτικοί με τα σώματά τους. Όποτε τα σώματά μας κάνουν κάτι καλό, το οικειοποιούνται. Λένε, εγώ το ‘κανα. Αλλά με την πρώτη στραβή, πάει το εγώ. Το πρόβλημα το ‘χει το πόδι τους. Το δέρμα τους. Ξάφνου δεν τους αφορά, δεν είναι αυτοί υπεύθυνοι, αλλά το σώμα που ‘χουν φορτωθεί». Στο ερώτημα «είμαι ένα σώμα ή έχω ένα σώμα;», που το έχουν διερευνήσει με τον δικό τους τρόπο η γνωσιοθεωρία, η ψυχανάλυση, η φαινομενολογία κ.λπ., ο μηχανικά εξελιγμένος πρωταγωνιστής δίνει την απάντηση: είμαι το σώμα μου, είμαι τα μέλη μου.

Το τίμημα της τεχνικής

barry-automaton360Ωστόσο, το μυθιστόρημα δεν θέτει πάντα και στο κατάλληλο βάθος αυτά τα ερωτήματα. Σε αρκετά σημεία η έμφαση στη γρήγορη πλοκή υπερακοντίζει τον στοχασμό πάνω στο τι συνεπάγεται η έννοια και η πρακτική του ανθρώπου-μηχανή. Με άλλα λόγια, διαπιστώσαμε αυτό που θέλουμε να αποκαλέσουμε «πεζογραφική επιτάχυνση», ένα προβληματικό γνώρισμα μεγάλου μέρους της σύγχρονης πεζογραφίας, που είναι επηρεασμένη από τον κινηματογράφο. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το μυθιστόρημα επελέγη –από τον Ντάρεν Αρονόφσκι, καθώς φημολογείται– για να γυριστεί ταινία. Αν και αναμένουμε πώς και πώς αυτή την ταινία, δεν κρύβουμε τον φόβο μας μήπως εξαντληθεί σε ομολογουμένως εντυπωσιακές εικόνες της μηχανικής αναπροσαρμογής του Νιούμαν και παραμερίσει ευρύτερα ζητήματα. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, σίγουρα το βιβλίο του Μπάρυ θα φέρει και το δικό του μερίδιο ευθύνης.

Από την άλλη, υπάρχουν διάφορα στιγμιότυπα όπου ο πρωταγωνιστής αναλογίζεται με ιδιαίτερη οξυδέρκεια την κατάσταση. Σε μια περίσταση, ένα αυτοκίνητο παραλίγο να χτυπήσει τον Νιούμαν, ο οποίος σχολιάζει: «Ένιωθα διάχυτα εξοργισμένος που ένας τόσο φριχτός άνθρωπος είχε τόσο ωραίο αμάξι. Επειδή το αμάξι ήταν η κορύφωση χιλιετιών επιστημονικής προόδου. Αλλά ο τύπος ήταν αρχίδι. Αναρωτήθηκα πότε είχε ξεκινήσει όλο αυτό· πότε αρχίσαμε να φτιάχνουμε καλύτερες μηχανές απ’ ό,τι ανθρώπους». Ασφαλώς, ο άνθρωπος δεν «φτιάχνεται» κατά βούληση, όπως μια μηχανή: ο άνθρωπος είναι το αποτέλεσμα της φυσικής επιλογής που έχει ξεκινήσει εδώ και εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια. Ωστόσο, από ένα άλλο πρίσμα, και η μηχανή αποτελεί συνέπεια και συνέχεια της φυσικής επιλογής, αφού η φυσική επιλογή κατέληξε στη δημιουργία όντων με ιδιάζουσες τεχνικές και κατασκευαστικές δυνατότητες.

Ο άνθρωπος δεν είναι ένα ον αποκομμένο από τις κατασκευές του, έτσι όπως η μεταφυσική φιλοσοφία ανέκαθεν το περιέγραφε, «αυτό καθ’ εαυτό». Απεναντίας, ο άνθρωπος είναι/γίνεται άνθρωπος μαζί με τις τεχνικές εφευρέσεις του, ακόμα κι αν δεν έχει κανένα προσθετικό μέλος πάνω του (φυσικά, ενδοπροσθέσεις στον άνθρωπο είναι, μεταξύ άλλων, τα στεντ στον εγκέφαλο, τα μπαλόνια στις αρτηρίες, ο βηματοδότης στην καρδιά, κ.λπ.). Ο Άνθρωπος-μηχανή μάς ωθεί να συλλογιστούμε, όχι μόνο πώς η τεχνική αυξάνει τις δυνατότητες του ανθρώπου με το να προεκτείνει τα μέσα του, αλλά και τι τίμημα πληρώνει ο άνθρωπος κάθε φορά που κατορθώνει να προεκτείνει τα μέσα του.

«Ο άνθρωπος είναι κατά βάση μια μηχανή που σέρνεται όρθια», σημειώνει ο Λα Μετρί στον δικό του Άνθρωπο μηχανή (μτφρ. Γ.Λ., με βάση την αγγλική μετάφραση της Ann Thomson, Cambridge, 1996). Αυτό όμως δεν εμποδίζει τον άνθρωπο, όπως γράφει στη συνέχεια ο σπουδαίος γάλλος γιατρός και στοχαστής, να μπορεί να είναι «σοφός, δίκαιος, ήρεμος σε ό,τι αφορά τη μοίρα του και εντέλει ευτυχισμένος». Τι μπορεί λοιπόν να πάθει ένας άνθρωπος, τι μπορεί να πάθει η συνείδηση ενός ανθρώπου, όταν αλλάζει τόσο δραστικά το σώμα του; Ιδού ένα ενδιαφέρον ερώτημα, ιδού και μια χαρακτηριστική μυθιστορηματική απάντηση.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ | http://lamprakos.wordpress.com/

 

barry_exofylloΟ άνθρωπος-μηχανή
Μαξ Μπάρυ
Μτφρ: Αύγουστος Κορτώ
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2012
Τιμή € 15,98, σελ.313

politeia-link

 

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η Ολλανδή παρθένος» της Μαρέντε ντε Μόορ (κριτική) – Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014

«Η Ολλανδή παρθένος» της Μαρέντε ντε Μόορ (κριτική) – Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014

Για το μυθιστόρημα της Μαρέντε ντε Μόορ [Marente de Moor] «Η Ολλανδή παρθένος» (μτφρ. Γιάννης Ιωαννίδης), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν. Το μυθιστόρημα έχει βραβευτεί στην Ολλανδία με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014.

Της Χριστίνας Μο...

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

Για το μυθιστόρημα του Γιόν Φόσε [Jon Fosse] «Το άλλο όνομα – Επταλογία I-II» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Υπήρξα από εκείνους τους τυχερούς που είδαν το έργο του Γιόν Φόσε «Κάποιος θα έρθει» που ανέβηκε τον Σεπτέμβριο...

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας  – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

Σκέψεις, ερωτήματα και διαπιστώσεις με αφορμή το μυθιστόρημα «Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (William H. Gass), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Γιώργου Κυριαζή. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Fredric Jameson στο βιβλίο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου «Κλίμακα Μπόγκαρτ» (εκδ. Αντίποδες).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η ενοχή των απογόνων, και ειδικότερα της ακριβώς επόμενης γενιάς, είναι ένα ψυχολογικό ζήτημα που εμφανίζεται σε κάθε περίοδο της ιστορίας, όταν μεγάλα εγ...

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 θα απονεμηθεί, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο από τη Στοκχόλμη η Σουηδική Ακαδημία, στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux. Τα βιβλία της Ερνό κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη.

Ένα χρόνο μετά τη βρά...

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Κώστα Ακρίβου «Ανδρωμάχη» που θα κυκλοφορήσει στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπάρχει, λέω, τίποτα πιο σκληρό και άδικο από το να πρέπει να αγαπάς κάπο...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ