ann-cleeves

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Στο γυναικοκρατούμενο σύμπαν της βρετανικής αστυνομικής λογοτεχνίας, κάθε νεοεμφανιζόμενη συγγραφέας διεκδικεί συνήθως τα σκήπτρα της Άγκαθα Κρίστι και της Ντόροθι Σέγιερς.

Η Ανν Κληβς δεν είναι καινούργια βέβαια, αφού συμπληρώνει σχεδόν 30 χρόνια στη συγγραφή, αλλά στα βιβλία της βρίσκουμε σαφή νήματα που τη συνδέουν με τις συγγραφείς της Χρυσής Εποχής του κλασικού βρετανικού αστυνομικού. Όπως στα βιβλία των διάσημων –"προ-μητέρων της" να πω;– ο χώρος όπου εκτυλίσσονται οι πλοκές της είναι η βρετανική επαρχία των μικρών γραφικών ή λιγότερο γραφικών χωριών. Ωστόσο, σ' αυτό που διαφοροποιείται από εκείνες είναι ότι οι ήρωες της δεν ανήκουν στην ανώτερη αστική τάξη, δεν είναι ευγενείς έστω ξεπεσμένοι, αλλά απλοί λαϊκοί άνθρωποι με πολύ καθημερινά προβλήματα. Το έγκλημα στα βιβλία της διαπράττεται για πολύ γήινους και ταπεινούς λόγους, κι όχι «για να προσθέσει ένα πτώμα στην αφήγηση». 

Η Ανν Κληβς, η οποία μεγάλωσε στο Χέρντφορντσαϊρ των Γουέστ Μίντλαντς, εργάστηκε σαν μαγείρισσα σε παρατηρητήριο πουλιών, στα δικαστήρια ανηλίκων και την ακτοφυλακή. Όλες αυτές τις εμπειρίες έχει επενδύσει στα βιβλία της, τα οποία διαδραματίζονται σε απομονωμένες κοινότητες της Σκοτίας ή της Βόρειας Αγγλίας, όπου συνήθως απαντώνται υγροβιότοποι με μεγάλο οικολογικό ενδιαφέρον. Κι επειδή στη θεματολογία της είναι έντονη η παρουσία των πουλιών, ας προσθέσουμε ότι ο σύζυγός της είναι διακεκριμένος ορνιθολόγος.

Η συγγραφέας πέτυχε το αληθινό τζακ-ποτ: δημιούργησε την πιο άσχημη κι άχαρη ίσως αστυνομικό της αστυνομικής φιλολογίας.

Η πολυγραφότατη Κληβς έχει στο ενεργητικό της τέσσερις σειρές αστυνομικών βιβλίων, με διαφορετικούς ήρωες. Ξεκίνησε με τον Τζωρτζ και τη Μόλυ, ένα ζευγάρι που ταξίδευε στην αγγλική ενδοχώρα για να παρατηρεί τα πουλιά. Ακολούθησε με τον επιθεωρητής Ράμσι στην περιοχή Νορθάμπερλαντ όπου ζει η ίδια, και συνέχισε με τον αστυνόμο Τζίμη Περέζ στην τετραλογία των Νήσων Σέτλαντ. Και τρεις αυτές σειρές είχαν αρκετή επιτυχία, αλλά το 1999 η συγγραφέας πέτυχε το αληθινό τζακ-ποτ: δημιούργησε την πιο άσχημη κι άχαρη ίσως αστυνομικό της αστυνομικής φιλολογίας, τη Βέρα Στάνχοουπ. Όπως λέει η Κληβς, η Βέρα έκανε την εμφάνισή της στη μέση της Παγίδας για Κοράκια, ως δευτερεύων χαρακτήρας, αλλά εξελίχθηκε σε βασική πρωταγωνίστριά της κατ' απαίτηση του αναγνωστικού κοινού. Σε μια συνέντευξή της στο online περιοδικό Shots, η Κληβς σχολιάζει ότι την εκνευρίζουν οι γυναίκες συγγραφείς αστυνομικών βιβλίων –παλαιότερες και νεότερες, φεμινίστριες ή όχι– οι οποίες διαλέγουν συνήθως για ηρωίδες τους λεπτές, όμορφες και καλοφτιαγμένες νεαρές γυναίκες. Και φαίνεται ότι για να τις κοντράρει, η Κληβς το τράβηξε στα άκρα: η Βέρα είναι ψηλή, υπέρβαρη και άχαρη. Ντύνεται άκομψα, δεν έχει καλούς τρόπους, πάσχει από έκζεμα, τρώει ανθυγιεινά και πίνει υπερβολικά. Είναι γεροντοκόρη, υποφέρει από μοναξιά και της αρέσει να χώνει τη μύτη της στις ξένες υποθέσεις. Ωστόσο, είναι εξαιρετική αστυνομικός παρά τις αντισυμβατικές μεθόδους της: προτιμά να ανακρίνει τους υπόπτους στο σπίτι τους και όχι στο τμήμα, όπου τους πετυχαίνει χαλαρούς και ευάλωτους. Σκαλίζει αδιάντροπα τα μυστικά τους, τους παροτρύνει να κουτσομπολέψουν και να κακολογήσουν τους γείτονές τους, δεν διστάζει να μπει κρυφά στα σπίτια τους και να ψάξει στα συρτάρια τους.

Η Κληβς περιγράφει την αγγλική ενδοχώρα και τους κατοίκους της με ανατριχιαστικό ρεαλισμό.

Οι εκδόσεις Κλειδάριθμος έχουν κυκλοφορήσει τις 5 από τις 6 περιπέτειες της Βέρα Στάνχοουπ. Το Ένοχο Παρελθόν (Telling Tales, 2005) κυκλοφόρησε το 2012 και εκτυλίσσεται στο φανταστικό χωριό Έλβετ, του ανατολικού Γιορκσάιρ, στις όχθες του ποταμού Ουζ. Η πληκτική ηρεμία του χωριού διαταράσσεται όταν γίνεται γνωστή η αυτοκτονία της Τζίνι Λονγκ, η οποία είχε καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη για το φόνο της 15χρονης κόρης του εραστή της. Η Τζίνι, η οποία διακήρυσσε μάταια την αθωότητά της, δεν είχε καταφέρει να επιβεβαιώσει το άλλοθί της και οι αστυνομικές αρχές, με αδικαιολόγητη βιασύνη, φρόντισαν να κλείσουν την υπόθεση. Τώρα, με τη δημοσιότητα που παίρνει η αυτοκτονίας της, αρχίζουν να εμφανίζονται στοιχεία που συνηγορούν υπέρ της αθωότητάς της και η επιθεωρητής Βέρα Στάνχοουπ καλείται να αναλάβει την επανεξέταση της υπόθεσης. Με δεξιοτεχνικό τρόπο, η Κληβς σκιαγραφεί έναν ολόκληρο θίασο ανθρώπων που εμπλέκονται στην υπόθεση: η Έμα, καλύτερη φίλη της νεκρής Αμπιγκέιλ, παντρεμένη πια και νεαρή μητέρα, βασανίζεται από ανικανοποίητα όνειρα· ο σύζυγός της Τζέημς, πλοηγός στο κοντινό ποτάμι, κρύβει επιμελώς το παρελθόν του· οι γονείς της Έμα, αν και είναι αναγεννημένοι χριστιανοί, κρύβουν κι αυτοί πολλούς σκελετούς στο ντουλάπι τους· ο μοναχικός αγγειοπλάστης Νταν έχει μια περίεργη εμμονή με την υπόθεση· ακόμα κι ο πατέρας της νεκρής έφηβης, ο Κιθ Μαντέλ, έχει περίεργες διασυνδέσεις με πολλούς από τους υπόπτους για το φόνο της κόρης του, Αμπιγκέιλ. Η Βέρα Στάνχοουπ, μαζί με το νεαρό βοηθό της Τζο Άσγουορθ, θα ακολουθήσει τη γνωστή της τακτική του «ταύρου εν υαλοπωλείω» και θα φτάσει στον ένοχο. Πρέπει να ομολογήσω ότι η εξήγηση του μυστηρίου δεν με έπεισε, βρήκα κάπως τραβηγμένη από τα μαλλιά τη λύση και το ψυχολογικό προφίλ του δολοφόνου.

Εντούτοις, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο η Κληβς χτίζει το σασπένς: εναλλάσσοντας διάφορους αφηγητές στην εξέλιξη της πλοκής, κάνει τον αναγνώστη να αμφιβάλει για τα πάντα: ποιος λέει αλήθεια, ποιος υποκρίνεται, τι συμφέροντα κρύβονται πίσω από κάθε αφήγηση. Η Βέρα Στάνχοουπ είναι αληθινό εύρημα, κάτι που φάνηκε από την πρώτη της εμφάνιση στην Παγίδα για Κοράκια. Το βρετανικό κανάλι ITV πήρε τα δικαιώματα των περιπετειών της και τις έκανε μίνι σειρά: ο τίτλος της σειράς είναι Βέρα, και την ηρωίδα υποδύεται η εξαιρετική Μπέρθα Μπλέθιν (η πρωταγωνίστρια του Μυστικά και Ψέματα, του Μάικ Λη).

Η Κληβς περιγράφει την αγγλική ενδοχώρα και τους κατοίκους της με ανατριχιαστικό ρεαλισμό, αποφεύγοντας τους ροζ εξωραϊσμούς και καταφέρνει με επιτυχία να μην εκπέσει στο είδος του αστυνομικού που οι κριτικοί αποκαλούν υποτιμητικά cozy: τα βιβλία της είναι ευχάριστα και ευκολοδιάβαστα χωρίς να γίνονται γλυκανάλατα.

ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

 

cleeves-enoxo-parelthonΈνοχο παρελθόν
Ann Cleeves
Μτφρ.
Κλειδάριθμος 2012
Σελ. 536, τιμή €17,50

 politeia-link

 

 

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ANN CLEEVES

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο άντρας που περπατούσε ανάποδα, του Πάβελ Κόχουτ

Ο άντρας που περπατούσε ανάποδα, του Πάβελ Κόχουτ

Για το μυθιστόρημα του Pavel Kohout «Ο άντρας που περπατούσε ανάποδα» (μτφρ. Σόνια Στάμου-Ντορνιάκοβα, εκδ. Καστανιώτη).

Του Διονύση Μαρίνου

Ως γνωστόν όλα ξεκίνησαν κάπως έτσι: «Όταν ένα πρωί ο Γκρέγκορ Σάμσα ξύπνησε από ταραγμένο ύπνο, βρέθηκε σ...

Ο άρχοντας των μυγών, του Γουίλιαμ Γκόλντινγκ

Ο άρχοντας των μυγών, του Γουίλιαμ Γκόλντινγκ

Για το μυθιστόρημα του William Golding «Ο άρχοντας των μυγών» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδ. Διόπτρα), «αλληγορική παραβολή, διδακτικός μύθος, φιλοσοφικό μυθιστόρημα πάνω στην ανθρώπινη φύση». Στην κεντρική εικόνα στιγμιότυπο από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου, το 1963, σε σκηνοθεσία του Peter Brook.

Της...

Pop. 1280, του Τζιμ Τόμσον: ένα νουάρ εκδίκησης, λαγνείας και προδοσίας

Pop. 1280, του Τζιμ Τόμσον: ένα νουάρ εκδίκησης, λαγνείας και προδοσίας

Για το μυθιστόρημα του Jim Thompson «Pop. 1280» (μτφρ. Κίκα Κραμβουσάνου, εκδ. Οξύ). Στην εικόνα, οι Φιλίπ Νουαρέ και Ιζαμπέλ Ιπέρ, στη βασισμένη στο μυθιστόρημα ταινία «Το ξεκαθάρισμα» (1982, Coup de torchon), του Μπερτράν Ταβερνιέ. Πριν από δυο χρόνια υπήρξαν έντονες φήμες ότι τα δικαιώματα έχει αγοράσει εκ νέου ο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα καρφιά των αγγέλων (διήγημα)

Τα καρφιά των αγγέλων (διήγημα)

«Μια φορά με είδε που μιλούσα με μια κοπέλα και μ' έσπασε στο ξύλο... Ήτανε σκληρή γυναίκα η μάνα. Αλλά, πέντε αγόρια, πώς να μας κάνει καλά; Ήτανε και η φτώχεια. Πάντως, και μεγάλοι που ήμασταν, της είχαμε σεβασμό.«

Της Φωτεινής Τέντη

»Δεν μ...

Ο κλήρος του αίματος, της Σωτηρίας Μαραγκοζάκη

Ο κλήρος του αίματος, της Σωτηρίας Μαραγκοζάκη

Για το μυθιστόρημα της Σωτηρίας Μαραγκοζάκη «Ο κλήρος του αίματος» (εκδ. Πατάκη). 

Της Τέσυς Μπάιλα

Ένα από τα μεγάλα συλλογικά τραύματα της χώρας, ο εμφύλιος, είναι το θέμα του συγκεκριμένου βιβλίου. Η Σωτηρία Μαραγκοζάκη συνεχίζει σε μια άτ...

Το ταξίδι των γονιδίων μας, του Γιοχάνες Κράουζε – Είμαστε όλοι από κάπου αλλού

Το ταξίδι των γονιδίων μας, του Γιοχάνες Κράουζε – Είμαστε όλοι από κάπου αλλού

Για το βιβλίο του Johannes Krause  σε συνεργασία με τον Thomas Trappe «Το ταξίδι των γονιδίων μας. Πώς η μετανάστευση διαμόρφωσε τις σύγχρονες κοινωνίες» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου, εκδ. Διόπτρα).

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου «Ο θάνατος του Οδυσσέα – Μια Περιπέτεια του Αστυνόμου Καπετάνου», το οποίο κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

20...

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Leila Slimani «Η χώρα των άλλων» (μτφρ. Κλαιρ Νεβέ, Μανώλης Πιμπλής), που κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Την πρώτη φορά που η Ματίλντ επισκέφθηκε...

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ulrich Alexander Boschwitz «Άνθρωποι στο περιθώριο» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), που κυκλοφορεί στις 9 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30+1 βιβλία Ιστορίας, ιδεών και φιλοσοφικού στοχασμού

30+1 βιβλία Ιστορίας, ιδεών και φιλοσοφικού στοχασμού

Τριανταμία επιλογές από την τρέχουσα βιβλιοπαραγωγή για αναγνώσεις κατά μόνας ή τηρώντας τις ενδεδειγμένες αποστάσεις. Δοκίμια για την ελληνική και παγκόσμια Ιστορία, τη φιλοσοφία, τη διακίνηση των ιδεών, την ελληνική κοινωνία, τρία πολιτικά μυθιστορήματα και για κλείσιμο μια μυθιστορηματική ιστορία που πλουτίζουν μ...

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

28 Μαΐου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Νίκος Αργύρης & Μαριλένα Πανουργιά: «Δεν μπορεί να υπάρξει κορεσμός καλών βιβλίων»

Ο Νίκος Αργύρης και η Μαριλένα Πανουργιά μας μιλούν για τα χρόνια που βρίσκονται στο τιμόνι των εκδόσεων Ίκαρος, τις νέες σειρές που καθιέρωσαν, καθώς και για τα μελλον

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ