Ο άνθρωπος που ξέχασε την γυναίκα του

Αναγνωρίζω ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό στα κωμικά μυθιστορήματα: με κάνουν να συνειδητοποιήσω ότι ένα βιβλίο μπορεί όντως να επηρεάσει τη διάθεσή μου. Διαβάζοντας κάποιο μυθιστόρημα που δηλώνει ευθαρσώς πως σκοπεύει να κάνει τον αναγνώστη να γελάσει, ακόμη κι αν δεν ξεκαρδίζομαι στα γέλια, διαπιστώνω τη μετάδοση μιας πρόσχαρης και κεφάτης διάθεσης. Οι περιπαικτικές προθέσεις του συγγραφέα, αν αξιοποιούνται σωστά από ένα απροσποίητο κέφι και αφηγηματική άνεση, αναδίνουν δημιουργική χαρά μαζί με το γύρισμα των σελίδων – κάτι που μπορεί να μας αποκαλύψει μια αλήθεια σχετικά με τις προθέσεις και την λειτουργία κάθε λογοτεχνικού έργου: σκοπός του είναι να μας βάλει μέσα σε ένα συγκεκριμένο trip, σε μια εικονική πραγματικότητα, όπου και θα αναλάβει τον χειρισμό της αντίληψής μας μέσα από συγκεκριμένες τεχνικές. Δεν ξέρω γιατί αυτό δεν γίνεται –τουλάχιστον σε εμένα– τόσο φανερό στα άλλα, τα σοβαρά και τραγικά μυθιστορήματα, αλλά ίσως είναι επειδή οι δυσκολίες και τα προβλήματα της ζωής έχουν την ιδιότητα να εισχωρούν πιο αθόρυβα, πιο οικεία, στην καθημερινότητά μας.

Απώλεια ταυτότητας

Η υπόθεση έχει να κάνει με τον Τζακ Βον, έναν μεσήλικα καθηγητή Ιστορίας σε ένα μάλλον υποβαθμισμένο γυμνάσιο του Λονδίνου, πατέρα δύο μικρών παιδιών και παντρεμένο με τον μεγάλο του έρωτα από τα φοιτητικά χρόνια, την Μάντι, με την οποία όμως βρίσκονται τώρα στη διαδικασία του διαζυγίου. Το ενδιαφέρον είναι ότι όλα αυτά εμείς δεν τα γνωρίζουμε από την αρχή, αλλά ούτε ο ίδιος τα γνωρίζει. Ένα βροχερό απόγευμα του φθινοπώρου, καθώς ταξιδεύει με το Μετρό, ο Βον συνειδητοποιεί ξαφνικά πως δεν θυμάται προς τα πού κατευθύνεται, ούτε από πού ξεκίνησε, κι ακόμη χειρότερα δεν θυμάται καν ποιος είναι: έχει ξεχάσει κάθε στοιχείο της προσωπικής του ζωής.

Μετά από μερικές εβδομάδες στο νοσοκομείο, αφού εμπεδώσει το γεγονός πως κανείς δεν τον αναζητά και μάθει πως πάσχει από τη σπάνια ''ψυχογενή φυγή'', ο Βον θα θυμηθεί το όνομα ενός παιδικού φίλου μαζί με τον αριθμό τηλεφώνου του. Το φιλικό ζευγάρι, που περιμένει το πρώτο του μωρό, θα έρθει να τον παραλάβει, και έτσι ο ήρωάς μας θα βρεθεί από το νοσοκομείο φιλοξενούμενος στο παιδικό δωμάτιο ενός αναμενόμενου μωρού. Εκεί μαθαίνει πως είναι παντρεμένος με δύο παιδιά και έχει να ανταπεξέλθει στις διαδικασίες ενός διαζυγίου.

Τα πράγματα θα γίνουν πιο περίπλοκα στην ζωή του Τζακ Βον, ή θα αποκτήσουν επιτέλους μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, όταν αντικρίζοντας ξανά, για ''πρώτη φορά'', τη γυναίκα του διαπιστώνει πως την ερωτεύεται, και πάλι, κεραυνοβόλα. Έτσι, καθώς καλείται να εγκλιματιστεί στην προηγούμενη κατάσταση και καθώς σπαράγματα αναμνήσεων επιστρέφουν στο μυαλό του, ο Βον θα πρέπει να ανακαλύψει τι πήγε λάθος τα προηγούμενα χρόνια και να ξανακερδίσει τη γυναίκα της ζωής του.

Δεύτερη ευκαιρία

Το βιβλίο του O’ Farrell διαθέτει απλή, ομαλή πλοκή και η αφήγηση κυλά στρωτά και εύκολα, ενώ ταυτόχρονα πετυχαίνει να στήσει έναν καθρέπτη της σύγχρονης, καθημερινής, αστικής ζωής. Οι πρωταγωνιστές, ο Βον και η Μάντι, είναι συνηθισμένοι άνθρωποι στη μέση ηλικία, που θεωρούν πλέον τα πάντα δεδομένα, έχουν χάσει τον ενθουσιασμό και τον ρομαντισμό της νιότης, και έτσι χωρίς να το αντιλαμβάνονται έχουν χάσει τον ίδιο τους τον εαυτό. Καθώς ο άρρωστος πατέρας του περνά τις τελευταίες του μέρες στο νοσοκομείο, ο Βον αναρωτιέται «αν έτσι πεθαίνουν στην πραγματικότητα οι άνθρωποι, σταδιακά». Αλλά ο ίδιος έχει τώρα το απρόσμενο δώρο της δεύτερης ευκαιρίας. Πώς θα ήταν αλήθεια αν έπρεπε να ξανασυστηθούμε στον κόσμο από την αρχή; Αν έπρεπε να γνωρίσουμε ξανά τα παιδιά μας μεγαλωμένα; Και αν έπρεπε να ξανακερδίσουμε τον πρώτο μας έρωτα;

«Ο άνθρωπος που ξέχασε την γυναίκα του» μπορεί να μην αποδειχθεί το πιο σπουδαίο μυθιστόρημα που έχετε διαβάσει –σε ορισμένα σημεία το χιούμορ είναι βεβιασμένο και δεν είναι όλοι οι χαρακτήρες το ίδιο ανεπτυγμένοι– αλλά μπορεί να σας κρατήσει μια καλή, χαλαρή συντροφιά και να σας κάνει να αναρωτηθείτε για το πώς θα μπορούσατε να δείτε κι εσείς τον κόσμο με άλλα μάτια.

argastaras@yahoo.gr