«Αρκτικό καλοκαίρι» του Ντέιμον Γκάλγκατ (κριτική) – Το τέλος ενός αόρατου εαυτού

Για το μυθιστόρημα του Ντέιμον Γκάλγκατ [Damon Galgut] «Αρκτικό καλοκαίρι» (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: © Radek Pestka (Unsplash).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Μπορούν να συνυπάρξουν άνθρωποι διαφορετικής κουλτούρας και κοινωνικής τάξης, να συνεργαστούν, να επικοινωνήσουν και να δημιουργήσουν δεσμούς; Μπορεί να είναι ισότιμη και αποδοτική μια τέτοιου είδους σχέση; Κι αν στις μέρες μας αυτό δεν είναι ακατόρθωτο, έναν αιώνα πριν, δεν θα ήταν πολύ πιο δύσκολο;

Γραμμένο το 2014, το Αρκτικό καλοκαίρι είναι το δεύτερο βιβλίο του Ντέιμον Γκάλγκατ το οποίο προσφέρουν στο ελληνικό κοινό οι εκδόσεις Διόπτρα. Είχε προηγηθεί Η υπόσχεση, ένα έξοχο μυθιστόρημα, με το οποίο ο συγγραφέας κέρδισε το Βραβείο Booker 2021. Στο ανά χείρας βιβλίο ο Γκάλγκατ επιχειρεί να αναπλάσει ένα μέρος από τη ζωή του Ε. Μ. Φόρστερ (1879-1970), του Άγγλου συγγραφέα των μυθιστορημάτων Δωμάτιο με θέα, Το πέρασμα στην Ινδία, Επιστροφή στο Χάουαρντς Έντ, κ.ά., τα οποία διαβάστηκαν, αγαπήθηκαν πολύ και έχουν μεταφερθεί με επιτυχία στον κινηματογράφο.

Το πέρασμα στην αυτογνωσία

Ο Φόρστερ λοιπόν, ζει στην αγγλική επαρχία μαζί με τη μητέρα του και, έχοντας εξασφαλίσει τα προς το ζην από μια κληρονομιά, ασχολείται με τη συγγραφή, έχοντας ήδη εκδώσει κάποια μυθιστορήματα. Όμως ακολουθεί έναν τρόπο ζωής που δεν του προκαλεί καμία ευχαρίστηση. Ξέρει ότι κάτι του λείπει, αλλά δεν τολμά ούτε να το αναγνωρίσει ούτε να του δώσει όνομα. Τουλάχιστον όχι, όσο συνεχίζει να μένει στην Αγγλία. Η γνωριμία του με τον Μασούντ, έναν νεαρό Ινδό στον οποίο παραδίδει μαθήματα λατινικών και η φιλία που αναπτύσσεται μεταξύ τους, τον ωθούν να αποφασίσει ένα ταξίδι στην Ινδία, το οποίο θα αποβεί καθοριστικό γι’ αυτόν.

Λαχταρά να αποκτήσει μια σχέση που θα συνοδεύεται από στοργή, λαχταρά να αγαπήσει και να αγαπηθεί, να νιώσει το άγγιγμα και τη ζεστασιά μιας αγκαλιάς.

Τόσο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, όσο και κατά την παραμονή του σε αυτή την παράξενα γοητευτική χώρα, ο Φόρστερ καταλαβαίνει ότι μπορεί να υπάρχει και με έναν άλλο τρόπο μέσα στον κόσμο και να είναι ευτυχισμένος. Λαχταρά να αποκτήσει μια σχέση που θα συνοδεύεται από στοργή, λαχταρά να αγαπήσει και να αγαπηθεί, να νιώσει το άγγιγμα και τη ζεστασιά μιας αγκαλιάς. Κι η αγκαλιά αυτή ακούει στο όνομα Μασούντ. Όμως περνάει καιρός μέχρι να ομολογήσει στον Μασούντ ότι είναι ερωτευμένος μαζί του. Ο έρωτας αυτός δεν θα βρει ανταπόκριση, η φιλία τους όμως θα κρατήσει πολλά χρόνια και θα αποτελέσει το έναυσμα για να γράψει ο Φόρστερ Το πέρασμα στην Ινδία.

Η συγγραφή του βιβλίου θα κρατήσει εννιά χρόνια, καθώς θα μεσολαβήσει η επιστροφή του Φόρστερ στην Αγγλία, στη συνέχεια το ταξίδι του στην Αίγυπτο, όπου θα εργαστεί για τον Ερυθρό Σταυρό, θα γνωρίσει τον Καβάφη και θα δημιουργήσει μια σχέση με τον Μοχάμεντ, ελεγκτή του τραμ. Αργότερα θα κάνει κι ένα δεύτερο ταξίδι στην Ινδία, όπου θα είναι γραμματέας ενός μαχαραγιά. Το βιβλίο θα ολοκληρωθεί μετά τον θάνατο του Μασούντ και την οριστική επιστροφή του Φόρστερ στην Αγγλία.

Ντέιμον Γκάλγκατ

Ο Ντέιμον Γκάλγκατ [Damon Galgut] είναι Νοτιοαφρικανός μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Γεννήθηκε το 1963 στην Πρετόρια και εξέδωσε το πρώτο του μυθιστόρημα σε ηλικία δεκαεπτά ετών. Ήταν για πρώτη φορά υποψήφιος για το βραβείο Booker με το έργο του The Good Doctor το 2003 (Ο καλός γιατρός, Ωκεανίδα, 2005) και για δεύτερη φορά το 2010 με το In a Strange Room. Με το έργο του Η υπόσχεση κέρδισε το Βραβείο Booker 2021. Το πρόσφατο μυθιστόρημά του Arctic Summer ήταν υποψήφιο για τα βραβεία Walter Scott και Folio, ενώ το έργο του The Quarry μεταφέρθηκε το 2020 στον κινηματογράφο. Σήμερα ζει και εργάζεται στο Κέιπ Τάουν. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί συνολικά σε δεκαέξι γλώσσες.

Η συνάντηση δύο κοσμοθεωριών

Στα ταξίδια του στην Ινδία, ο Φόρστερ διαπιστώνει ότι οι απόψεις του διαφέρουν πολύ από εκείνες των συμπατριωτών του σε σχέση με τους λαούς που ζουν υπό την κυριαρχία των Άγγλων, όπως επίσης ότι υπάρχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ Ανατολής και Δύσης στην κουλτούρα, τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής. Οι Ινδοί συμπεριφέρονται με έναν τρόπο εντελώς ξένο προς ό,τι είχε συναντήσει μέχρι τότε εκείνος: είναι εκφραστικοί, πρόσχαροι, δεν τηρούν τους τύπους, ούτε και κρύβουν την ενόχλησή τους από την παρουσία των Άγγλων αποικιοκρατών στη χώρα τους. Αρπάζουν από τη ζωή τις μικροαπολαύσεις που τους χαρίζει, χωρίς να σκέφτονται το μετά και χωρίς να τους νοιάζει η γνώμη των άλλων, και δεν αφήνουν ευκαιρίες ανεκμετάλλευτες. Τα εμπόδια που βάζουν οι ταξικές, κοινωνικές και θρησκευτικές διαφορές των δύο λαών στη σύναψη σχέσεων ανάμεσα στους Ευρωπαίους και τους Ανατολίτες, είναι ένα από τα θέματα του βιβλίου.

Αρκτικό καλοκαίριΟ συγγραφέας μας δίνει επίσης μια λεπτομερή περιγραφή των περιοχών που επισκέπτεται ο Φόρστερ: σκοτεινά σπήλαια με σκαλισμένες στην πέτρα μορφές, ναοί γεμάτοι αναθήματα, γιορτές με μυστικιστικές τελετουργίες, παράξενη, εξωτική ατμόσφαιρα. Παράλληλα πραγματοποιεί μια ενδελεχή καταβύθιση στον ψυχισμό του Φόρστερ, ενός ανθρώπου εγκλωβισμένου σε μια σχέση λατρείας και εξάρτησης από τη μητέρα, μαζί με μια κρυφή επιθυμία απελευθέρωσης από αυτήν, ενός ανθρώπου που τείνει να απωθεί τις ανάγκες και τα συναισθήματά του, για να μην παρεκκλίνει από την αναμενόμενη για έναν άνθρωπο της τάξης του εικόνα, και μας παρουσιάζει όλα τα στάδια των εσωτερικών διεργασιών ώσπου να φτάσει στην ανακάλυψη της σεξουαλικής του ταυτότητας και στην αποδοχή της διαφορετικότητάς του.

Θα μπορέσει ο Φόρστερ να απαγκιστρωθεί από τη ζωή του πνεύματος, που είναι κρύα, μοναχική και μονόπλευρη, και να ζήσει με το σώμα του, τις ανάγκες και τους πόθους του; Θα μπορέσει να γεφυρώσει τις διαφορές ανάμεσα σε δύο λαούς τόσο διαφορετικούς;

Μια συναρπαστική ιστορία για την καταπιεσμένη σεξουαλικότητα, για έναν έρωτα που δεν βρήκε ανταπόκριση και μια φιλία που κράτησε, παρά τις δυσκολίες και τα εμπόδια. Ο Γκάλγκατ μας περιγράφει τη ζωή του Φόρστερ με φωνή αισθαντική αλλά όχι χυδαία, με τρυφερότητα κι ευαισθησία αλλά χωρίς μελοδραματισμούς, παραδίδοντάς μας μια πολύ ενδιαφέρουσα μυθιστορηματική βιογραφία.

Η μετάφραση της Κλαίρης Παπαμιχαήλ αναδεικνύει την εξαιρετική αφηγηματική ικανότητα του συγγραφέα.


* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Η νύχτα και η χώρα έμοιαζαν να εξαπλώνονται γύρω του, τονίζοντας πόσο μικρός ήταν. Άνοιξε τον εαυτό του στα δύο κι έδειξε το πιο εσωτερικό κομμάτι του﮲ η πράξη του ήταν παρορμητική, απερίσκεπτη και θλιβερή. Τώρα έπρεπε να κλείσει πάλι την πληγή, να σφραγίσει το καβούκι, κι έτσι άρχισε να κάνει ό,τι ήταν απαραίτητο. Ήταν μέρος της επιβεβλημένης καλής διάθεσης που είχε μάθει, από την παιδική του ηλικία κιόλας, σαν προστασία ενάντια στην απογοήτευση. Η μόνη άμυνα για το καθαρό, γυμνό συναίσθημα ήταν η λογική. Η κατανόηση έκανε τη λύπη πιο υποφερτή.»

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Περί ανθρώπων» της Γιούλι Τσε (κριτική) – Η Ευρώπη του δικαιωματισμού και η ηθική της ευθύνης

«Περί ανθρώπων» της Γιούλι Τσε (κριτική) – Η Ευρώπη του δικαιωματισμού και η ηθική της ευθύνης

Για το μυθιστόρημα της Γιούλι Τσε [Juli Zeh] «Περί ανθρώπων» (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Από τη θεατρική διασκευή του μυθιστορήματος στο Theater Orchester Neubrandenburg / Neustrelitz.

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός

...
«Μάρτυς!» του Κάβε Ακμπάρ (κριτική) – Για έναν θάνατο που θα ξεπερνάει τα ανθρώπινα

«Μάρτυς!» του Κάβε Ακμπάρ (κριτική) – Για έναν θάνατο που θα ξεπερνάει τα ανθρώπινα

Για το μυθιστόρημα του Κάβε Ακμπάρ [Kaveh Akbar] «Μάρτυς!» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Ένας παλιός λογοτεχνικός μύθος δηλοί πως οι ποιητές δεν μπορούν να γράψουν εύκολα μυθιστόρημα. Β...

«Αρχαία καλλιέργεια» του Ραντουάν Νασσάρ (κριτική) – Εισαγωγή στον θαυμαστό και θαυμάσιο κόσμο του Βραζιλιάνου συγγραφέα

«Αρχαία καλλιέργεια» του Ραντουάν Νασσάρ (κριτική) – Εισαγωγή στον θαυμαστό και θαυμάσιο κόσμο του Βραζιλιάνου συγγραφέα

Για το μυθιστόρημα του Ραντουάν Νασσάρ [Raduan Nassar] «Αρχαία καλλιέργεια» (μτφρ. Αθηνά Ψυλλιά, εκδ. Πατάκη).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Έγραψε ένα και μόνο μυθιστόρημα, την ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ