«Αρκτικό καλοκαίρι» του Ντέιμον Γκάλγκατ (κριτική) – Το τέλος ενός αόρατου εαυτού

Για το μυθιστόρημα του Ντέιμον Γκάλγκατ [Damon Galgut] «Αρκτικό καλοκαίρι» (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: © Radek Pestka (Unsplash).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Μπορούν να συνυπάρξουν άνθρωποι διαφορετικής κουλτούρας και κοινωνικής τάξης, να συνεργαστούν, να επικοινωνήσουν και να δημιουργήσουν δεσμούς; Μπορεί να είναι ισότιμη και αποδοτική μια τέτοιου είδους σχέση; Κι αν στις μέρες μας αυτό δεν είναι ακατόρθωτο, έναν αιώνα πριν, δεν θα ήταν πολύ πιο δύσκολο;

Γραμμένο το 2014, το Αρκτικό καλοκαίρι είναι το δεύτερο βιβλίο του Ντέιμον Γκάλγκατ το οποίο προσφέρουν στο ελληνικό κοινό οι εκδόσεις Διόπτρα. Είχε προηγηθεί Η υπόσχεση, ένα έξοχο μυθιστόρημα, με το οποίο ο συγγραφέας κέρδισε το Βραβείο Booker 2021. Στο ανά χείρας βιβλίο ο Γκάλγκατ επιχειρεί να αναπλάσει ένα μέρος από τη ζωή του Ε. Μ. Φόρστερ (1879-1970), του Άγγλου συγγραφέα των μυθιστορημάτων Δωμάτιο με θέα, Το πέρασμα στην Ινδία, Επιστροφή στο Χάουαρντς Έντ, κ.ά., τα οποία διαβάστηκαν, αγαπήθηκαν πολύ και έχουν μεταφερθεί με επιτυχία στον κινηματογράφο.

Το πέρασμα στην αυτογνωσία

Ο Φόρστερ λοιπόν, ζει στην αγγλική επαρχία μαζί με τη μητέρα του και, έχοντας εξασφαλίσει τα προς το ζην από μια κληρονομιά, ασχολείται με τη συγγραφή, έχοντας ήδη εκδώσει κάποια μυθιστορήματα. Όμως ακολουθεί έναν τρόπο ζωής που δεν του προκαλεί καμία ευχαρίστηση. Ξέρει ότι κάτι του λείπει, αλλά δεν τολμά ούτε να το αναγνωρίσει ούτε να του δώσει όνομα. Τουλάχιστον όχι, όσο συνεχίζει να μένει στην Αγγλία. Η γνωριμία του με τον Μασούντ, έναν νεαρό Ινδό στον οποίο παραδίδει μαθήματα λατινικών και η φιλία που αναπτύσσεται μεταξύ τους, τον ωθούν να αποφασίσει ένα ταξίδι στην Ινδία, το οποίο θα αποβεί καθοριστικό γι’ αυτόν.

Λαχταρά να αποκτήσει μια σχέση που θα συνοδεύεται από στοργή, λαχταρά να αγαπήσει και να αγαπηθεί, να νιώσει το άγγιγμα και τη ζεστασιά μιας αγκαλιάς.

Τόσο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, όσο και κατά την παραμονή του σε αυτή την παράξενα γοητευτική χώρα, ο Φόρστερ καταλαβαίνει ότι μπορεί να υπάρχει και με έναν άλλο τρόπο μέσα στον κόσμο και να είναι ευτυχισμένος. Λαχταρά να αποκτήσει μια σχέση που θα συνοδεύεται από στοργή, λαχταρά να αγαπήσει και να αγαπηθεί, να νιώσει το άγγιγμα και τη ζεστασιά μιας αγκαλιάς. Κι η αγκαλιά αυτή ακούει στο όνομα Μασούντ. Όμως περνάει καιρός μέχρι να ομολογήσει στον Μασούντ ότι είναι ερωτευμένος μαζί του. Ο έρωτας αυτός δεν θα βρει ανταπόκριση, η φιλία τους όμως θα κρατήσει πολλά χρόνια και θα αποτελέσει το έναυσμα για να γράψει ο Φόρστερ Το πέρασμα στην Ινδία.

Η συγγραφή του βιβλίου θα κρατήσει εννιά χρόνια, καθώς θα μεσολαβήσει η επιστροφή του Φόρστερ στην Αγγλία, στη συνέχεια το ταξίδι του στην Αίγυπτο, όπου θα εργαστεί για τον Ερυθρό Σταυρό, θα γνωρίσει τον Καβάφη και θα δημιουργήσει μια σχέση με τον Μοχάμεντ, ελεγκτή του τραμ. Αργότερα θα κάνει κι ένα δεύτερο ταξίδι στην Ινδία, όπου θα είναι γραμματέας ενός μαχαραγιά. Το βιβλίο θα ολοκληρωθεί μετά τον θάνατο του Μασούντ και την οριστική επιστροφή του Φόρστερ στην Αγγλία.

Ντέιμον Γκάλγκατ

Ο Ντέιμον Γκάλγκατ [Damon Galgut] είναι Νοτιοαφρικανός μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Γεννήθηκε το 1963 στην Πρετόρια και εξέδωσε το πρώτο του μυθιστόρημα σε ηλικία δεκαεπτά ετών. Ήταν για πρώτη φορά υποψήφιος για το βραβείο Booker με το έργο του The Good Doctor το 2003 (Ο καλός γιατρός, Ωκεανίδα, 2005) και για δεύτερη φορά το 2010 με το In a Strange Room. Με το έργο του Η υπόσχεση κέρδισε το Βραβείο Booker 2021. Το πρόσφατο μυθιστόρημά του Arctic Summer ήταν υποψήφιο για τα βραβεία Walter Scott και Folio, ενώ το έργο του The Quarry μεταφέρθηκε το 2020 στον κινηματογράφο. Σήμερα ζει και εργάζεται στο Κέιπ Τάουν. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί συνολικά σε δεκαέξι γλώσσες.

Η συνάντηση δύο κοσμοθεωριών

Στα ταξίδια του στην Ινδία, ο Φόρστερ διαπιστώνει ότι οι απόψεις του διαφέρουν πολύ από εκείνες των συμπατριωτών του σε σχέση με τους λαούς που ζουν υπό την κυριαρχία των Άγγλων, όπως επίσης ότι υπάρχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ Ανατολής και Δύσης στην κουλτούρα, τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής. Οι Ινδοί συμπεριφέρονται με έναν τρόπο εντελώς ξένο προς ό,τι είχε συναντήσει μέχρι τότε εκείνος: είναι εκφραστικοί, πρόσχαροι, δεν τηρούν τους τύπους, ούτε και κρύβουν την ενόχλησή τους από την παρουσία των Άγγλων αποικιοκρατών στη χώρα τους. Αρπάζουν από τη ζωή τις μικροαπολαύσεις που τους χαρίζει, χωρίς να σκέφτονται το μετά και χωρίς να τους νοιάζει η γνώμη των άλλων, και δεν αφήνουν ευκαιρίες ανεκμετάλλευτες. Τα εμπόδια που βάζουν οι ταξικές, κοινωνικές και θρησκευτικές διαφορές των δύο λαών στη σύναψη σχέσεων ανάμεσα στους Ευρωπαίους και τους Ανατολίτες, είναι ένα από τα θέματα του βιβλίου.

Αρκτικό καλοκαίριΟ συγγραφέας μας δίνει επίσης μια λεπτομερή περιγραφή των περιοχών που επισκέπτεται ο Φόρστερ: σκοτεινά σπήλαια με σκαλισμένες στην πέτρα μορφές, ναοί γεμάτοι αναθήματα, γιορτές με μυστικιστικές τελετουργίες, παράξενη, εξωτική ατμόσφαιρα. Παράλληλα πραγματοποιεί μια ενδελεχή καταβύθιση στον ψυχισμό του Φόρστερ, ενός ανθρώπου εγκλωβισμένου σε μια σχέση λατρείας και εξάρτησης από τη μητέρα, μαζί με μια κρυφή επιθυμία απελευθέρωσης από αυτήν, ενός ανθρώπου που τείνει να απωθεί τις ανάγκες και τα συναισθήματά του, για να μην παρεκκλίνει από την αναμενόμενη για έναν άνθρωπο της τάξης του εικόνα, και μας παρουσιάζει όλα τα στάδια των εσωτερικών διεργασιών ώσπου να φτάσει στην ανακάλυψη της σεξουαλικής του ταυτότητας και στην αποδοχή της διαφορετικότητάς του.

Θα μπορέσει ο Φόρστερ να απαγκιστρωθεί από τη ζωή του πνεύματος, που είναι κρύα, μοναχική και μονόπλευρη, και να ζήσει με το σώμα του, τις ανάγκες και τους πόθους του; Θα μπορέσει να γεφυρώσει τις διαφορές ανάμεσα σε δύο λαούς τόσο διαφορετικούς;

Μια συναρπαστική ιστορία για την καταπιεσμένη σεξουαλικότητα, για έναν έρωτα που δεν βρήκε ανταπόκριση και μια φιλία που κράτησε, παρά τις δυσκολίες και τα εμπόδια. Ο Γκάλγκατ μας περιγράφει τη ζωή του Φόρστερ με φωνή αισθαντική αλλά όχι χυδαία, με τρυφερότητα κι ευαισθησία αλλά χωρίς μελοδραματισμούς, παραδίδοντάς μας μια πολύ ενδιαφέρουσα μυθιστορηματική βιογραφία.

Η μετάφραση της Κλαίρης Παπαμιχαήλ αναδεικνύει την εξαιρετική αφηγηματική ικανότητα του συγγραφέα.


* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Η νύχτα και η χώρα έμοιαζαν να εξαπλώνονται γύρω του, τονίζοντας πόσο μικρός ήταν. Άνοιξε τον εαυτό του στα δύο κι έδειξε το πιο εσωτερικό κομμάτι του﮲ η πράξη του ήταν παρορμητική, απερίσκεπτη και θλιβερή. Τώρα έπρεπε να κλείσει πάλι την πληγή, να σφραγίσει το καβούκι, κι έτσι άρχισε να κάνει ό,τι ήταν απαραίτητο. Ήταν μέρος της επιβεβλημένης καλής διάθεσης που είχε μάθει, από την παιδική του ηλικία κιόλας, σαν προστασία ενάντια στην απογοήτευση. Η μόνη άμυνα για το καθαρό, γυμνό συναίσθημα ήταν η λογική. Η κατανόηση έκανε τη λύπη πιο υποφερτή.»

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τομ Λέικ» της Αν Πάτσετ (κριτική) – Μια ιστορία για την οικογένεια, την αγάπη και τη φύση, φόρος τιμής στον Θόρντον Ουάιλντερ

«Τομ Λέικ» της Αν Πάτσετ (κριτική) – Μια ιστορία για την οικογένεια, την αγάπη και τη φύση, φόρος τιμής στον Θόρντον Ουάιλντερ

Για το μυθιστόρημα της Αν Πάτσετ [Ann Patchett] «Τομ Λέικ» (μτφρ. Δέσποινα Κανελλοπούλου, εκδ. Δώμα), μια ιστορία για την οικογένεια, την αγάπη, τη φύση και το θέατρο, φόρος τιμής στη «Μικρή μας πόλη» του Θόρντον Ουάιλντερ [Thornton Wilder]. Κεντρική εικόνα: Οι Frank Craven (δεξιά), Martha Scott και John Craven...

«Οι νεκροί ρομαντικοί» της Άσλεϊ Πόστον (κριτική) – Ένα ευρηματικό «παιχνίδι» στα ενδότερα της σύγχρονης αγοράς βιβλίου

«Οι νεκροί ρομαντικοί» της Άσλεϊ Πόστον (κριτική) – Ένα ευρηματικό «παιχνίδι» στα ενδότερα της σύγχρονης αγοράς βιβλίου

Για το μυθιστόρημα της Άσλεϊ Πόστον [Ashley Poston] «Οι νεκροί ρομαντικοί» (μτφρ. Έλενα Γιαννακούλα, εκδ. Ψυχογιός). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «The Romantics». 

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός 

Όταν η Τζώρτζ Έλιο...

«Μέρα απελευθέρωσης» του Τζορτζ Σόντερς (κριτική) – Σαρκάζοντας τις μυθολογίες του Make America Great Again

«Μέρα απελευθέρωσης» του Τζορτζ Σόντερς (κριτική) – Σαρκάζοντας τις μυθολογίες του Make America Great Again

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζορτζ Σόντερς [George Saunders] «Μέρα απελευθέρωσης» (μτφρ. Γιώργος–Ίκαρος Μπαμπασάκης. εκδ. Ίκαρος). Kεντρική εικόνα: © Willi White (Oglala Lakota).

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Με πληρότη...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τα θέλω τους»

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τα θέλω τους»

Τι ζητούν τα σημερινά κορίτσια; Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι φόβοι τους και πώς τοποθετούνται απέναντι στα αιτήματα του φεμινισμού, αλλά και την έμφυλη βία; Με αφορμή το βιβλίο «Μικρές επικίνδυνες - 100 ιστορίες από 100 γενναία κορίτσια» (εκδ. Key Books) συνομιλήσαμε με τις Μαριάννα Σκυλακάκη και Στέλλα Κάσδαγλη που μ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ