«Η πρόποση» του Φαμπρίς Καρό (κριτική) – Ένα οικογενειακό γεύμα και άλλα δεινά

Για το μυθιστόρημα του Φαμπρίς Καρό [Fabrice Caro] «Η πρόποση» (μτφρ. Χαρά Σκιαδέλλη, εκδ. Ίκαρος). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από τη βασισμένη στο βιβλίο ταινία «Le discours» (2020). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Πόσα σενάρια μπορεί να φτιάξει το μυαλό του ανθρώπου, πόσες πιθανότητες να επινοήσει, πόσες εκδοχές στην έκβαση μιας ιστορίας να υποθέσει, μόνο και μόνο επειδή του προκαλεί υπερβολικό άγχος ή επειδή αδυνατεί να δεχτεί την πραγματικότητα; Άπειρες, θα απαντούσε ο συγγραφέας.

Οικογενειακές μη σχέσεις

Στη διάρκεια ενός οικογενειακού γεύματος στο πατρικό του σπίτι, ο σαραντάχρονος Αντριάν, νευρωτικός, μοναχικός και αποστασιοποιημένος σχεδόν απ’ όλους, ακούει τον μέλλοντα σύζυγο της αδερφής του να του ζητάει με τρόπο που δεν επιδέχεται αντίρρηση, να κάνει μία πρόποση στην τελετή του γάμου τους. Να πει ένα σύντομο και περιεκτικό λογύδριο για να καλωσορίσει τους καλεσμένους, να υπογραμμίσει τη σημασία του γεγονότος, και να συγκεντρώσει το ενδιαφέρον των συνδαιτημόνων με κάποιο λογοπαίγνιο ή με κάτι χιουμοριστικό. Ο Αντριάν πανικοβάλλεται στην ιδέα να μιλήσει μπροστά σε ένα τόσο μεγάλο ακροατήριο. Αρχίζει να εξετάζει όλα τα πιθανά ενδεχόμενα. Ίσως να καταφέρει να πει κάτι έξυπνο και όλοι να είναι ευχαριστημένοι. Ίσως αυτή να είναι η ευκαιρία του να αλλάξει την εικόνα που έχουν οι άλλοι γι’ αυτόν. Μπορεί να πάψει να είναι κάποιος που βρίσκεται μονίμως στο περιθώριο, που επιλέγεται τελευταίος, που όλοι τον αγνοούν και τον απορρίπτουν, και να γίνει κάποιος ξεχωριστός, πρωτότυπος, ίσως να γίνει αποδεκτός. Ή αντίστροφα, μπορεί να τα πάει τόσο χάλια, που να μείνει στην ιστορία της οικογένειας σαν εκείνος που έκανε τη χειρότερη πρόποση. Τι ταπείνωση!

Στο γεύμα αυτό, όπως και σε κάθε οικογενειακή συγκέντρωση, δεν συζητιέται τίποτα αληθινά σημαντικό.

Το μυαλό του δουλεύει πυρετωδώς. Συνειδητοποιεί ότι έχει ανάγκη την αποδοχή των γύρω του και την, έως έναν βαθμό, σύνδεση μαζί τους. Στέκεται αμήχανος μπροστά στην μορφή της σχέσης του με τους γονείς και την αδερφή του, με τους οποίους τον συνδέουν ανείπωτες σκέψεις, μια γεμάτη σεβασμό συναίνεση και μια ευγενική αποδοχή, δηλαδή μια μη σχέση. Στο γεύμα αυτό, όπως και σε κάθε οικογενειακή συγκέντρωση, δεν συζητιέται τίποτα αληθινά σημαντικό. Γιατί αν συζητιόταν, ο Αντριάν θα έπρεπε να εκφράσει τις αντιρρήσεις του για την πρόποση και θα έπρεπε να μιλήσει για το θέμα που κυρίως τον απασχολεί, δηλαδή για τη Σόνια.

Η Σόνια ήταν η κοπέλα του, η οποία μετά από σχέση ενός ολόκληρου χρόνου, του ζήτησε να κάνουν ένα «διάλειμμα». Έχει να τη δει τριάντα οκτώ μέρες. Και σήμερα, απελπισμένος, της στέλνει ένα μήνυμα. Ένα μήνυμα το οποίο εκείνη έχει διαβάσει, αλλά δεν του έχει απαντήσει. Ο Αντριάν αγωνίζεται από τη μία να κρύψει το άγχος του για την πρόποση που πρέπει να πει τη μέρα του γάμου της αδελφής του, αλλά κυρίως να κρύψει το πόσο δυστυχισμένος νιώθει μετά τον χωρισμό του από τη Σόνια, την ύπαρξη της οποίας βέβαια όλοι οι υπόλοιποι αγνοούν. Καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια να πάρει μέρος στην κουβέντα και να πει τη γνώμη του για τα δύο θέματα που απασχολούν τους συνδαιτημόνες του: τα πλεονεκτήματα της ενδοδαπέδιας θέρμανσης και την ασθένεια του θείου Πιέρ. Θέματα παντελώς αδιάφορα για κείνον.

Ταυτόχρονα επιστρέφει στο παρελθόν, θυμάται τη γνωριμία του με τη Σόνια, την εξέλιξη της σχέσης τους, τον χωρισμό και την απελπισία στην οποία έχει περιέλθει από τότε.

Την ώρα που το σώμα του Αντριάν παρίσταται σε αυτό το ατελείωτο γεύμα, το μυαλό του προβάρει τα λόγια που ενδεχομένως να πει στην πρόποση, αλλά δεν βρίσκει εκείνα που θα ικανοποιούσαν τόσο τον ίδιο όσο και τους καλεσμένους. Ταυτόχρονα επιστρέφει στο παρελθόν, θυμάται τη γνωριμία του με τη Σόνια, την εξέλιξη της σχέσης τους, τον χωρισμό και την απελπισία στην οποία έχει περιέλθει από τότε. Θυμάται και προηγούμενους χωρισμούς του και συνειδητοποιεί ότι κάθε φορά που νιώθει πληγωμένος, επιστρέφει στο πατρικό του, ζητώντας ασφάλεια και παρηγοριά, γιατί εκεί πάντα υπάρχει η αγάπη, παρόλο που κανείς από τους δικούς του δεν έχει μάθει να την εκφράζει.

Φαμπρίς Καρό

Ο Fabrice Caro (Φαμπρίς Καρό) γεννήθηκε στο Μονπελιέ της Γαλλίας το 1973. Είναι γνωστός στη Γαλλία ως σκιτσογράφος με το όνομα Fabcaro. Έχει γράψει και σχεδιάσει περίπου τριάντα κόμικς, μεταξύ των οποίων το διάσημο Zaï zaï zaï zaï (6 Pieds Sous Terre, 2015). Η Πρόποση (Ίκαρος, 2023) κυκλοφόρησε από τον Gallimard το 2018, ενθουσίασε αναγνώστες και κριτικούς και σημείωσε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Το 2020 μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο, σε σκηνοθεσία του Laurent Tirard, με τον ομώνυμο τίτλο. Από τον Gallimard κυκλοφορούν και τα μυθιστορήματά του: Figurec (2006), Broadway (2020) και Samouraï (2022). Ο Fabrice Caro είναι επίσης τραγουδοποιός και μουσικός.

Χιούμορ το σωτήριον

Η πρόποσηΤο κείμενο ακολουθεί τη ροή της σκέψης, των αναμνήσεων και της διάθεσης του ήρωα, τις δαιδαλώδεις διαδρομές των συλλογισμών του. Δεν υπάρχει δράση. Όλα συμβαίνουν στο μυαλό του Αντριάν, ο οποίος υπεραναλύει τα πάντα και με τη διαβολική του παρατηρητικότητα, μελετάει το κάθε τι και προσπαθεί να το εξηγήσει. Η σχολαστικότητά του στην περιγραφή κάθε στοιχείου το οποίο υποπίπτει στην αντίληψή του, τα έτη φωτός της απόστασης που χωρίζουν τον δικό του κόσμο από τον κόσμο των υπολοίπων, οι παρεξηγήσεις που μπορεί να προκύψουν ανά πάσα στιγμή, οι κωμικές καταστάσεις στις οποίες άθελά του εμπλέκεται, οι σκέψεις του που αγγίζουν το παράλογο, το αταίριαστο ανάμεσα στην εξωτερική συμπεριφορά και στην εσωτερική του διάθεση, όλα αυτά τα στοιχεία δημιουργούν μια πολύ αστεία ατμόσφαιρα.

Πρωτότυπο κείμενο, γλυκό και πικρό μαζί, τρυφερό και πονεμένο, αστείο αλλά εξαιρετικά ευφυές, το οποίο εξεικονίζει τη μορφή που έχουν πάρει σήμερα οι σχέσεις των ανθρώπων, οι οποίοι βιώνουν έντονη μοναξιά, καθώς δεν μπορούν να επικοινωνήσουν ακόμα και με τους πιο κοντινούς τους ανθρώπους, ή μάλλον, κυρίως με αυτούς. Ο συγγραφέας καταδεικνύει με πολύ ωραίο τρόπο, πώς κάτι μικρό κι ασήμαντο, όπως οι πέντε λέξεις ενός μηνύματος, μπορεί να πάρει υπερβολικά μεγάλη σημασία και να δώσει χρώμα και νόημα στη μέρα ενός απελπισμένα ερωτευμένου ανθρώπου, ο οποίος πιάνεται από αυτό το κάτι για να μπορεί να ελπίζει. Ενός ανθρώπου, ο οποίος σαρκάζει την κοινωνική του αδεξιότητα και την ευάλωτη θέση στην οποία βρίσκεται λόγω του χωρισμού του, και ο οποίος κερδίζει πλήρως τη συμπάθειά μας, γιατί σε πολλές αντιδράσεις του, αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας.


* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Η ζωή είναι ένα κόκκινο ποδήλατο χωρίς βοηθητικά ροδάκια. Θα φας μπόλικο χώμα, μέχρι να βαρυστομαχιάσεις, καλύτερα να συνηθίσεις τη γεύση του από νωρίς γιατί σύντομα θα καταπιείς ολόκληρη τη Σαχάρα. Ναι, ασφαλώς, θα είσαι η τελευταία επιλογή για τις ομάδες ποδοσφαίρου, θα ξεράσεις πάνω σε τύπους που ταξιδεύουν με ωτοστόπ, θα διακόψουν απότομα τις δωρεές των στυλό που θέλεις να προσφέρεις στο Μπενίν, θα χώσεις πλαστικά νύχια στα ρουθούνια των κοριτσιών, θα πεθάνεις επανειλημμένα από καρδιακές προσβολές και οι κρεμάστρες για πετσέτες που θα φτιάξεις θα μοιάζουν με πούτσους, όμως κάποτε θα συναντήσεις το δρόμο ενός ατόμου που θ’ αλλάξει όλες σου τις προοπτικές και το κόκκινο ποδήλατό σου θα τρέξει σαν τον άνεμο.»

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Περί ανθρώπων» της Γιούλι Τσε (κριτική) – Η Ευρώπη του δικαιωματισμού και η ηθική της ευθύνης

«Περί ανθρώπων» της Γιούλι Τσε (κριτική) – Η Ευρώπη του δικαιωματισμού και η ηθική της ευθύνης

Για το μυθιστόρημα της Γιούλι Τσε [Juli Zeh] «Περί ανθρώπων» (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Από τη θεατρική διασκευή του μυθιστορήματος στο Theater Orchester Neubrandenburg / Neustrelitz.

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός

...
«Μάρτυς!» του Κάβε Ακμπάρ (κριτική) – Για έναν θάνατο που θα ξεπερνάει τα ανθρώπινα

«Μάρτυς!» του Κάβε Ακμπάρ (κριτική) – Για έναν θάνατο που θα ξεπερνάει τα ανθρώπινα

Για το μυθιστόρημα του Κάβε Ακμπάρ [Kaveh Akbar] «Μάρτυς!» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Ένας παλιός λογοτεχνικός μύθος δηλοί πως οι ποιητές δεν μπορούν να γράψουν εύκολα μυθιστόρημα. Β...

«Αρχαία καλλιέργεια» του Ραντουάν Νασσάρ (κριτική) – Εισαγωγή στον θαυμαστό και θαυμάσιο κόσμο του Βραζιλιάνου συγγραφέα

«Αρχαία καλλιέργεια» του Ραντουάν Νασσάρ (κριτική) – Εισαγωγή στον θαυμαστό και θαυμάσιο κόσμο του Βραζιλιάνου συγγραφέα

Για το μυθιστόρημα του Ραντουάν Νασσάρ [Raduan Nassar] «Αρχαία καλλιέργεια» (μτφρ. Αθηνά Ψυλλιά, εκδ. Πατάκη).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Έγραψε ένα και μόνο μυθιστόρημα, την ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Για την παράσταση «Ετυμολογίες» σε κείμενο του Ευθύμη Φιλίππου και σκηνοθεσία του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια, η οποία θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, στο κτήριο της Παλαιάς Βουλής για 4 ακόμη παραστάσεις (20, 21 –δύο παραστάσεις–, 22 Ιουλίου).

Γράφει ο ...

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

Για το βιβλίο του Δημήτρη Τσατσούλη «Θεόδωρος Τερζόπουλος: ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» (εκδ. 24 Γράμματα). 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Η πρόσφατη παράσταση της αισχύλειας τριλογίας «...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Γίνεται να αλλάξουμε τη ζωή μας αντιμετωπίζοντας τους φόβους, τα τραύματα του παρελθόντος και να αγαπήσουμε πραγματικά; Επιλέγουμε δέκα βιβλία που μας παρέχουν πρακτικές συμβουλές για να δούμε τον εαυτό μας κάτω από ένα νέο φως. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ