baladeur

Για το μυθιστόρημα  της Ομάιμα Αλ Καμίς [Omaima Al-Khamis] «Η περιπλανώμενη βιβλιοθήκη της ερήμου» (μτφρ. Ελένη Καπετανάκη, εκδ. Κλειδάριθμος).

Γράφει η Λεύκη Σαραντινού

Η χρυσή εποχή του ισλαμικού πνεύματος τοποθετείται συνήθως μεταξύ του 800 και του 1100 μ.Χ. Σε αυτή την περίοδο, πριν από την εκδήλωση των πρώτων σταυροφορικών εκστρατειών των Ευρωπαίων, τοποθετείται και το μυθιστόρημα της συγγραφέως από τη Σαουδική Αραβία Ομάιμα Αλ Καμίς με τίτλο «Η περιπλανώμενη βιβλιοθήκη της ερήμου». Πρόκειται για ένα θαυμάσιο οδοιπορικό ενός περιπλανώμενου βιβλιοπώλη σε όλες τις ακμάζουσες πόλεις του ισλάμ εκείνης της περιόδου στη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο.

Ο βιβλιοπώλης και «βιβλιοσκώληκας» όπως τον αποκαλούν, Μαζίντ αλ Χάναφι, θα μυηθεί από μικρός στη μαγεία των βιβλίων και θα μαθητεύσει σε μία από τις κορυφαίες πόλεις του αραβικού πνεύματος, στη Βαγδάτη. Εκεί, στον περίφημο Οίκο της Σοφίας, θα γνωρίσει σπουδαίους λογίους και θα έρθει σε επαφή με τα κορυφαία έργα των Αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, αλλά και με τις παραδόσεις πολλών φιλοσοφικών ρευμάτων τόσο του χριστιανισμού, όσο και πολλών απόκρυφων ισλαμικών σεκτών που συγκρούονται με την «ορθοδοξία» του ισλάμ. Αποτέλεσμα όλων αυτών θα είναι η διαμόρφωση ενός σκεπτόμενου ανθρώπου, λάτρη των βιβλίων, που θα αποφασίσει να εμπορεύεται το πιο «επικίνδυνα» από αυτά, τα απαγορευμένα και τα αιρετικά, όλα εκείνα δηλαδή που αντιτίθενται στον έναν και κοινώς αποδεκτό τρόπο της ισλαμικής σκέψης. Διότι εκείνη την εποχή και στον κόσμο του ισλάμ- και όχι μονάχα σε αυτό των χριστιανών- υπήρχε ο κίνδυνος ένα ελεύθερα σκεπτόμενο πνεύμα να χαρακτηριστεί αιρετικό. Έτσι λοιπόν πολλά αναγνώσματα, ακόμη και στον τότε ακμάζοντα, σε σχέση με της Δύσης την ίδια εποχή, πνευματικό κόσμο του ισλάμ, υπήρχε κίνδυνος να χαρακτηριστούν ως αιρετικά.

Ο Μαζίντ θα αψηφήσει όλες αυτές τις απαγορεύσεις και θα εκτελέσει ένα μαγευτικό ταξίδι σε όλες τις σπουδαίες πόλεις του ισλαμικού κόσμου της εποχής.

Ο Μαζίντ θα αψηφήσει όλες αυτές τις απαγορεύσεις και θα εκτελέσει ένα μαγευτικό ταξίδι σε όλες τις σπουδαίες πόλεις του ισλαμικού κόσμου της εποχής: θα ξεκινήσει από τη Βαγδάτη, θα περάσει από τη Βασόρα και την Ιερουσαλήμ, θα φτάσει στο Κάιρο της σιιτικής δυναστείας ων Φατιμίδων και θα καταλήξει στη Γρανάδα και την Κόρδοβα των τελευταίων Ομεϊάδων χαλιφών. «Όταν η ελληνική φιλοσοφία ταιριάξει με την αραβική σαρία τότε θα επέλθει η τελειότητα», ομολογούν κάποιοι από τους χαρακτήρες του βιβλίου, αποδεικνύοντας αφενός την πολυπολιτισμικότητα της εποχής, όσο και τις θρησκευτικές αγκυλώσεις και τους περιορισμούς με τις οποίες γαλουχούταν τότε ο περισσότερος κόσμος σε Δύση και Ανατολή.

Το βιβλίο βρίθει φιλοσοφικών και θρησκευτικών συζητήσεων, καθώς και συζητήσεων γενικά γύρω από τη φύση της γνώσης και των βιβλίων γενικότερα. Συνάμα πρόκειται για ένα βιβλίο γεμάτα με τα χρώματα της ερήμου και τα αρώματα μιας εποχής και ενός κόσμου που έχει ταυτιστεί στη συλλογική μνήμη των Ευρωπαίων αναγνωστών με τα «Παραμύθια της Χαλιμάς». Η Ομάιμα αποδεικνύει ότι διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις για να δημιουργήσει ένα τέτοιο περίτεχνο μωσαϊκό το οποίο να διαθέτει συγχρόνως φιλοσοφικό βάθος και στοχασμό, ιστορική ακρίβεια, αλλά και ακριβή γνώση της τοπογραφίας των μερών που περιγράφει.

Στο βιβλίο οι περιγραφές υπερτερούν εμφανώς από την εξέλιξη της αφήγησης. Η συγγραφέας νοιάζεται περισσότερο για την ακριβή απεικόνιση της εποχής και τη δημιουργία ολοζώντανων και κινούμενων εικόνων στον νου του αναγνώστη, παρά για τη δημιουργία σασπένς στην υπόθεση. Κέντρο της αφήγησής της παραμένουν οι τόποι που επισκέπτεται ο ήρωάς της, κατά κύριο λόγο, τα ίδια τα βιβλία και η φιλοσοφία, δευτερευόντως, καθώς και η ψυχολογία και τα συναισθήματα του πρωταγωνιστή, μετά από τα δύο παραπάνω όμως. Παρ’ όλα αυτά, το φινάλε του μυθιστορήματος θα είναι αναπάντεχο για τον αναγνώστη.

kleidarithmos periplanwmeni vivliothikiΔύσκολα, πάντως, θα βρει κανείς τελειότερες περιγραφές σε βιβλίο, τόσο θρησκευτικών κτιρίων του ισλάμ όσο και της ερήμου, αυτής που κυβερνά πάντοτε ανά τους αιώνες την ψυχή και την καρδιά όλων των κατοίκων της αραβικής χερσονήσου. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι η ομορφιά των περιγραφών διατηρείται και στη μεταφορά του κειμένου στην ελληνική από τη μεταφράστρια Ελένη Καπετανάκη.

«Αμμόλοφοι σκορπίζονται και ξεφυτρώνουν πάλι. Ξαφνικά, ανάμεσά τους, προβάλλουν δυσθεώρητοι επιβλητικοί βράχοι με μυτερές κορυφές, τζίνι ετοιμοπόλεμα, παραταγμένα, λες, για μια σπουδαία αποστολή. Οι καμπύλες βάσεις τους καθρεφτίζονται σε ρυάκια που κυλάνε φιδογυριστά ανάμεσά τους, με χαλίκια που λαμπυρίζουν και νερό γλυκόπιοτο. Τριγύρω φοινικόδεντρα και ακακίες, κλαδιά που τρυπώνουν ανάμεσα στους βράχους και σμήνη από πέρδικες που επαγρυπνούν, με τους νεοσσούς τους να ακολουθούν σαν σφιχτοπλεγμένες χάντρες».

Ένα βιβλίο για τον ισλαμικό Μεσαίωνα που θα συναρπάσει τους λάτρεις της Ιστορίας, του ιστορικού μυθιστορήματος, αλλά και της φιλοσοφίας, το οποίο δικαίως απέσπασε το μετάλλιο Ναγκίμπ Μαχφούζ για τη Λογοτεχνία.


* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, ο τόμος «Γραφο... σκιάσεις: Ασκήσεις δημιουργικής γραφής για εφήβους και ενήλικες» (εκδ. 24 Γράμματα).

politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Το σπίτι των ονείρων» της Κάρμεν Μαρία Ματσάδο (κριτική) – Ένα μανιφέστο ενάντια στα έμφυλα στερεότυπα

«Το σπίτι των ονείρων» της Κάρμεν Μαρία Ματσάδο (κριτική) – Ένα μανιφέστο ενάντια στα έμφυλα στερεότυπα

Για το βιβλίο της Κάρμεν Μαρία Ματσάδο [Carmen–Maria Machado] «Το σπίτι των ονείρων» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Αντίποδες). Kεντρική εικόνα: λεπτομέρεια από την αγγλική έκδοση του βιβλίου. 

Γράφει η Αντωνία Κώστα-Φώτη

...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε χωριό της Χιλής

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε χωριό της Χιλής

Για το βιβλίο του Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: από την ταινία «Τhe Settlers». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Νότια της Χ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

Δόθηκε σήμερα (28/5) η Συνέντευξη Τύπου για το 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (26-30 Ιουνίου 2024). Σπουδαίοι Έλληνες και ξένοι συγγραφείς αναμένονται στην Κρήτη, ενώ το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είναι πιο φιλόδοξο σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Στην κεντρική εικόνα, εκδήλωση από το περσινό φεστιβάλ στα σκαλιά πί...

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί από τις 14 μέχρι και τις 30 Ιουνίου στο Πασαλιμάνι.

Επιμέλεια: Book Press

Ακόμη μια χρονιά η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί σε ένα αγαπημένο σημείο συνάντησης των πειραιωτών, στο Πασαλιμάν...

 «Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

«Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

Για την παράσταση «Σ' εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη που ανεβαίνει στο Αμφιθέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη. Κεντρική εικόνα: © Mike Rafail.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ