makaritis_proto

Του Γιάννη Καρκανέβατου

Μετά τους "πιγκουίνους που δεν πεθαίνουν απ’ το κρύο" , οι εκδόσεις Καστανιώτη αποφασίζουν να μας συστήσουν τον "φίλο του μακαρίτη" (κι αφού είχε προηγηθεί "ο θάνατος ενός αγνώστου" από τις εκδόσεις Εξάντας). Πολυβραβευμένος και πολυμεταφρασμένος συγγραφέας, ο Αντρέι Κούρκοφ (γεννημένος το 1961 στο Λένινγκραντ αλλά ορκισμένος Ουκρανός, που επιμένει να γράφει στα ρώσικα με αποτέλεσμα την δυσαρέσκεια των κριτικών της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας) μας προσφέρει μια νουβέλα (αν και στο οπισθόφυλλο χαρακτηρίζεται μυθιστόρημα) στο γνώριμο μελαγχολικό, καυστικό και με χιούμορ ύφος του. 

Ο αντι-ήρωας του βιβλίου, ονόματι Τόλια, μας αφηγείται την ιστορία του από το σημείο μηδέν της καταστραμμένης προσωπικής ζωής του. Με μια γυναίκα που τον απατά και τον "αδειάζει" κυριολεκτικά και μεταφορικά, αποφασίζει να θέσει τέλος στην ζωή του. Όντας άνθρωπος που ακολουθεί τις καταστάσεις αντί να της προκαλεί («Είναι αλήθεια ότι δεν είχα καμία διάθεση να ολοκληρωθώ ως άνθρωπος, ανήκα στην κατηγορία των ανθρώπων που προτιμούν να διδάσκονται από τη ζωή») έως και την εθελουσία έξοδό του θα την αναθέσει σε τρίτο. Σ’ αυτό, θα τον βοηθήσει ο πρώην συμμαθητής του Ντίμα, τον οποίο και θα εξαπατήσει, λέγοντας του ότι ψάχνει να βρει έναν επαγγελματία δολοφόνο για να σκοτώσει τον εραστή της γυναίκας του (απολαυστικότατο το σημείο όπου εξηγεί τις διαφορές ανάμεσα στους ρομαντικούς δολοφόνους μια άλλης εποχής σε αντιδιαστολή με τους σημερινούς killers).

andrei_kurkowΗ δουλειά "κλείνει" και ο Τόλια στέλνει σε μια ταχυδρομική θυρίδα έναν φάκελο με τα στοιχεία του μελλοντικού θύματος, δηλαδή την ίδια του την φωτογραφία με τις διευθύνσεις του σπιτιού του και του καφέ που συχνάζει. Κατά τη διάρκεια της προσμονής της επικείμενης εκτέλεσής του, θα γνωρίσει την Λένα που θα τον κάνει να αμφιβάλει για την πρωθύστερη απόφασή του. Περισσότερο ποιητική παρά ρεαλιστική αδεία (θα μπορούσε να ανακαλέσει την εκτέλεση της εντολής ως εντολοδόχος, έστω κι αν χρειαζόταν να αποκαλύψει την όλη σκηνοθεσία στον φίλο του) θα αναζητήσει κάποιον τέταρτο εκτελεστή να ‘καθαρίσει’ τον δολοφόνο που βρίσκεται στα ίχνη του. Η συνέχεια επιφυλάσσει απρόσμενες εξελίξεις (σημεία καμπής – turning points) απόλυτα όμως πιστές στο πλαίσιο του μη-ήρωα που άγεται και φέρεται από την πραγματικότητα («Η ζωή θα στρώσει κι εγώ θα νικηθώ οριστικά απ’ αυτήν» αναφέρει προς το τέλος). 

Με γλώσσα λιτή και συχνά κυνική («Το φθινόπωρο ήταν ακόμα μακριά. Η φύση προφανώς δεν είχε χρήματα για ν’ αγοράσει κόκκινα και κίτρινα χρώματα»), μέσα σε ποτάμια βότκας, με ανθρώπους πρόθυμους να σκοτώσουν ή να ψευδομαρτυρήσουν για μερικές εκατοντάδες δολάρια, με γυναίκες στραμμένες στην πορνεία, μ’ ένα παρελθόν ψεύτικο, προκατασκευασμένο από την προπαγάνδα της τότε σοβιετικής ένωσης, ο συγγραφέας στηλιτεύει την σημερινή κατάσταση στην χώρα του. Και κάποια ψήγματα αισθημάτων και ευαισθησίας που καταφέρνουν να ξεπηδήσουν, καταλήγουν στραγγαλισμένα στον αγώνα της καθημερινής επιβίωσης. Όλο αυτό βέβαια δοσμένο με διάθεση παιγνιώδη και σαρκαστική που κάνει το βιβλίο ευκολοδιάβαστο και συναρπαστικό.

Μοναδική παραφωνία, το γεγονός ότι η κεντρική ιδέα του βιβλίου (γραμμένου το 2001) έχει απελπιστικά πολλές ομοιότητες με την υπέροχη ταινία ‘Προσέλαβα έναν επαγγελματία δολοφόνο’ του Άκι Καουρισμάκι (γυρισμένη το 1990).

o-filos-tou-makariti

Αντρέι Κουρκόφ
Ο φίλος του μακαρίτη
Μτφ. Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης
Εκδόσεις Καστανιώτη
Σελ. 137

 

Normal 0 false false false EL X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4

Μετά τους ‘πιγκουίνους που δεν πεθαίνουν απ’ το κρύο’ , οι εκδόσεις Καστανιώτη αποφασίζουν να μας συστήσουν τον ‘φίλο του μακαρίτη’ (έχοντας προηγηθεί ‘ο θάνατος ενός αγνώστου’ από τις εκδόσεις Εξάντας). Πολυβραβευμένος και πολυμεταφρασμένος συγγραφέας, ο Αντρέι Κούρκοφ (γεννημένος το 1961 στο Λένινγκραντ αλλά ορκισμένος ουκρανός, κάτοικος Κιέβου που επιμένει να γράφει στα ρώσικα με αποτέλεσμα την δυσαρέσκεια των κριτικών της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας) μας προσφέρει μια νουβέλα (αν και στο οπισθόφυλλο ονομάζεται μυθιστόρημα) στο γνώριμο μελαγχολικό, καυστικό και με χιούμορ ύφος του. Ο αντι-ήρωας του ο Τόλια, μας αφηγείται την ιστορία του από το σημείο μηδέν της καταστραμμένης προσωπικής ζωής του. Με μια γυναίκα που τον απατά και τον ‘αδειάζει’ κυριολεκτικά και μεταφορικά, αποφασίζει να θέσει τέλος στην ζωή του. Όντας ένας άνθρωπος που ακολουθεί τις καταστάσεις αντί να της δημιουργεί («Είναι αλήθεια ότι δεν είχα καμία διάθεση να ολοκληρωθώ ως άνθρωπος, ανήκα στην κατηγορία των ανθρώπων που προτιμούν να διδάσκονται από την ζωή») έως και την εθελουσία έξοδό του θα την αναθέσει σε τρίτο. Σ’ αυτό, θα τον βοηθήσει ο πρώην συμμαθητής του Ντίμα, τον οποίο και θα εξαπατήσει, λέγοντας του ότι ψάχνει να βρει έναν επαγγελματία δολοφόνο για να σκοτώσει τον εραστή της γυναίκας του (απολαυστικότατο το σημείο όπου εξηγεί τις διαφορές ανάμεσα στους ρομαντικούς δολοφόνους μια άλλης εποχής σε αντιδιαστολή με τους σημερινούς killers). Η δουλειά ‘κλείνει’ και ο Τόλια στέλνει σε μια ταχυδρομική θυρίδα έναν φάκελο με τα στοιχεία του μελλοντικού θύματος, δηλαδή την ίδια του την φωτογραφία με τις διευθύνσεις του σπιτιού του και του καφέ που συχνάζει. Κατά την διάρκεια της προσμονής της επικείμενης εκτέλεσής του, θα γνωρίσει την Λένα που θα τον κάνει να αμφιβάλει για την πρωθύστερη απόφασή του. Περισσότερο ποιητική παρά ρεαλιστική αδεία (θα μπορούσε να ανακαλέσει την εκτέλεση της εντολής ως εντολοδόχος, έστω κι αν χρειαζόταν να αποκαλύψει την όλη σκηνοθεσία στον φίλο του) θα αναζητήσει κάποιον τέταρτο εκτελεστή να ‘καθαρίσει’ τον δολοφόνο που βρίσκεται στα ίχνη του. Η συνέχεια επιφυλάσσει απρόσμενες εξελίξεις (σημεία καμπής – turning points) απόλυτα όμως πιστές στο πλαίσιο του μη-ήρωα που άγεται και φέρεται από την πραγματικότητα («Η ζωή θα στρώσει κι εγώ θα νικηθώ οριστικά απ’ αυτήν» αναφέρει προς το τέλος). Με μια γλώσσα λιτή και μια ποιητική τής σκληρότητας («Το φθινόπωρο ήταν ακόμα μακριά. Η φύση προφανώς δεν είχε χρήματα για ν’ αγοράσει κόκκινα και κίτρινα χρώματα») , μέσα σε ποτάμια βότκας, με ανθρώπους πρόθυμους να σκοτώσουν ή να ψευδομαρτυρήσουν για μερικές εκατοντάδες δολάρια, με γυναίκες στραμμένες στην πορνεία, μ’ ένα παρελθόν ψεύτικο, προκατασκευασμένο από την προπαγάνδα της τότε σοβιετικής ένωσης, ο συγγραφέας στηλιτεύει την σημερινή κατάσταση στην χώρα του. Και κάποια ψήγματα αισθημάτων και ευαισθησίας που καταφέρνουν να ξεπηδήσουν, καταλήγουν στραγγαλισμένα στον αγώνα της καθημερινής επιβίωσης. Όλο αυτό βέβαια δοσμένο με μια διάθεση παιγνιώδη και σαρκαστική που κάνει το βιβλίο ευκολοδιάβαστο και συναρπαστικό. Μοναδική παραφωνία, το γεγονός ότι η κεντρική ιδέα του βιβλίου (γραμμένου το 2001) έχει απελπιστικά πολλές ομοιότητες με την υπέροχη ταινία ‘Προσέλαβα έναν επαγγελματία δολοφόνο’ του Άκι Καουρισμάκι (γυρισμένη το 1990)…

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

Για το βιβλίο του Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: από την ταινία «Τhe Settlers». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Νότια της Χ...

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

Για το μυθιστόρημα του Μ. Αγκέεφ [Μ. Αgueev] «Μια ιστορία με κοκαΐνη» (μτφρ. Σοφία Κορνάρου, εκδ. Ροές). Kεντρική εικόνα: πίνακας του Ηans Βaluschek (1870-1935).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Κάποιους συγγραφείς τους καλύπτει ο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

Στο 40ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον μετρ του noir, σκηνοθέτη, συγγραφέα και μεταφραστή Ανδρέα Αποστολίδη, με αφορμή την έκδοση του τελευταίου του βιβλίου «Roman-tica» (εκδ. Άγρα). Η συζή...

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ