makaritis_proto

Του Γιάννη Καρκανέβατου

Μετά τους "πιγκουίνους που δεν πεθαίνουν απ’ το κρύο" , οι εκδόσεις Καστανιώτη αποφασίζουν να μας συστήσουν τον "φίλο του μακαρίτη" (κι αφού είχε προηγηθεί "ο θάνατος ενός αγνώστου" από τις εκδόσεις Εξάντας). Πολυβραβευμένος και πολυμεταφρασμένος συγγραφέας, ο Αντρέι Κούρκοφ (γεννημένος το 1961 στο Λένινγκραντ αλλά ορκισμένος Ουκρανός, που επιμένει να γράφει στα ρώσικα με αποτέλεσμα την δυσαρέσκεια των κριτικών της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας) μας προσφέρει μια νουβέλα (αν και στο οπισθόφυλλο χαρακτηρίζεται μυθιστόρημα) στο γνώριμο μελαγχολικό, καυστικό και με χιούμορ ύφος του. 

Ο αντι-ήρωας του βιβλίου, ονόματι Τόλια, μας αφηγείται την ιστορία του από το σημείο μηδέν της καταστραμμένης προσωπικής ζωής του. Με μια γυναίκα που τον απατά και τον "αδειάζει" κυριολεκτικά και μεταφορικά, αποφασίζει να θέσει τέλος στην ζωή του. Όντας άνθρωπος που ακολουθεί τις καταστάσεις αντί να της προκαλεί («Είναι αλήθεια ότι δεν είχα καμία διάθεση να ολοκληρωθώ ως άνθρωπος, ανήκα στην κατηγορία των ανθρώπων που προτιμούν να διδάσκονται από τη ζωή») έως και την εθελουσία έξοδό του θα την αναθέσει σε τρίτο. Σ’ αυτό, θα τον βοηθήσει ο πρώην συμμαθητής του Ντίμα, τον οποίο και θα εξαπατήσει, λέγοντας του ότι ψάχνει να βρει έναν επαγγελματία δολοφόνο για να σκοτώσει τον εραστή της γυναίκας του (απολαυστικότατο το σημείο όπου εξηγεί τις διαφορές ανάμεσα στους ρομαντικούς δολοφόνους μια άλλης εποχής σε αντιδιαστολή με τους σημερινούς killers).

andrei_kurkowΗ δουλειά "κλείνει" και ο Τόλια στέλνει σε μια ταχυδρομική θυρίδα έναν φάκελο με τα στοιχεία του μελλοντικού θύματος, δηλαδή την ίδια του την φωτογραφία με τις διευθύνσεις του σπιτιού του και του καφέ που συχνάζει. Κατά τη διάρκεια της προσμονής της επικείμενης εκτέλεσής του, θα γνωρίσει την Λένα που θα τον κάνει να αμφιβάλει για την πρωθύστερη απόφασή του. Περισσότερο ποιητική παρά ρεαλιστική αδεία (θα μπορούσε να ανακαλέσει την εκτέλεση της εντολής ως εντολοδόχος, έστω κι αν χρειαζόταν να αποκαλύψει την όλη σκηνοθεσία στον φίλο του) θα αναζητήσει κάποιον τέταρτο εκτελεστή να ‘καθαρίσει’ τον δολοφόνο που βρίσκεται στα ίχνη του. Η συνέχεια επιφυλάσσει απρόσμενες εξελίξεις (σημεία καμπής – turning points) απόλυτα όμως πιστές στο πλαίσιο του μη-ήρωα που άγεται και φέρεται από την πραγματικότητα («Η ζωή θα στρώσει κι εγώ θα νικηθώ οριστικά απ’ αυτήν» αναφέρει προς το τέλος). 

Με γλώσσα λιτή και συχνά κυνική («Το φθινόπωρο ήταν ακόμα μακριά. Η φύση προφανώς δεν είχε χρήματα για ν’ αγοράσει κόκκινα και κίτρινα χρώματα»), μέσα σε ποτάμια βότκας, με ανθρώπους πρόθυμους να σκοτώσουν ή να ψευδομαρτυρήσουν για μερικές εκατοντάδες δολάρια, με γυναίκες στραμμένες στην πορνεία, μ’ ένα παρελθόν ψεύτικο, προκατασκευασμένο από την προπαγάνδα της τότε σοβιετικής ένωσης, ο συγγραφέας στηλιτεύει την σημερινή κατάσταση στην χώρα του. Και κάποια ψήγματα αισθημάτων και ευαισθησίας που καταφέρνουν να ξεπηδήσουν, καταλήγουν στραγγαλισμένα στον αγώνα της καθημερινής επιβίωσης. Όλο αυτό βέβαια δοσμένο με διάθεση παιγνιώδη και σαρκαστική που κάνει το βιβλίο ευκολοδιάβαστο και συναρπαστικό.

Μοναδική παραφωνία, το γεγονός ότι η κεντρική ιδέα του βιβλίου (γραμμένου το 2001) έχει απελπιστικά πολλές ομοιότητες με την υπέροχη ταινία ‘Προσέλαβα έναν επαγγελματία δολοφόνο’ του Άκι Καουρισμάκι (γυρισμένη το 1990).

o-filos-tou-makariti

Αντρέι Κουρκόφ
Ο φίλος του μακαρίτη
Μτφ. Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης
Εκδόσεις Καστανιώτη
Σελ. 137

 

Normal 0 false false false EL X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4

Μετά τους ‘πιγκουίνους που δεν πεθαίνουν απ’ το κρύο’ , οι εκδόσεις Καστανιώτη αποφασίζουν να μας συστήσουν τον ‘φίλο του μακαρίτη’ (έχοντας προηγηθεί ‘ο θάνατος ενός αγνώστου’ από τις εκδόσεις Εξάντας). Πολυβραβευμένος και πολυμεταφρασμένος συγγραφέας, ο Αντρέι Κούρκοφ (γεννημένος το 1961 στο Λένινγκραντ αλλά ορκισμένος ουκρανός, κάτοικος Κιέβου που επιμένει να γράφει στα ρώσικα με αποτέλεσμα την δυσαρέσκεια των κριτικών της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας) μας προσφέρει μια νουβέλα (αν και στο οπισθόφυλλο ονομάζεται μυθιστόρημα) στο γνώριμο μελαγχολικό, καυστικό και με χιούμορ ύφος του. Ο αντι-ήρωας του ο Τόλια, μας αφηγείται την ιστορία του από το σημείο μηδέν της καταστραμμένης προσωπικής ζωής του. Με μια γυναίκα που τον απατά και τον ‘αδειάζει’ κυριολεκτικά και μεταφορικά, αποφασίζει να θέσει τέλος στην ζωή του. Όντας ένας άνθρωπος που ακολουθεί τις καταστάσεις αντί να της δημιουργεί («Είναι αλήθεια ότι δεν είχα καμία διάθεση να ολοκληρωθώ ως άνθρωπος, ανήκα στην κατηγορία των ανθρώπων που προτιμούν να διδάσκονται από την ζωή») έως και την εθελουσία έξοδό του θα την αναθέσει σε τρίτο. Σ’ αυτό, θα τον βοηθήσει ο πρώην συμμαθητής του Ντίμα, τον οποίο και θα εξαπατήσει, λέγοντας του ότι ψάχνει να βρει έναν επαγγελματία δολοφόνο για να σκοτώσει τον εραστή της γυναίκας του (απολαυστικότατο το σημείο όπου εξηγεί τις διαφορές ανάμεσα στους ρομαντικούς δολοφόνους μια άλλης εποχής σε αντιδιαστολή με τους σημερινούς killers). Η δουλειά ‘κλείνει’ και ο Τόλια στέλνει σε μια ταχυδρομική θυρίδα έναν φάκελο με τα στοιχεία του μελλοντικού θύματος, δηλαδή την ίδια του την φωτογραφία με τις διευθύνσεις του σπιτιού του και του καφέ που συχνάζει. Κατά την διάρκεια της προσμονής της επικείμενης εκτέλεσής του, θα γνωρίσει την Λένα που θα τον κάνει να αμφιβάλει για την πρωθύστερη απόφασή του. Περισσότερο ποιητική παρά ρεαλιστική αδεία (θα μπορούσε να ανακαλέσει την εκτέλεση της εντολής ως εντολοδόχος, έστω κι αν χρειαζόταν να αποκαλύψει την όλη σκηνοθεσία στον φίλο του) θα αναζητήσει κάποιον τέταρτο εκτελεστή να ‘καθαρίσει’ τον δολοφόνο που βρίσκεται στα ίχνη του. Η συνέχεια επιφυλάσσει απρόσμενες εξελίξεις (σημεία καμπής – turning points) απόλυτα όμως πιστές στο πλαίσιο του μη-ήρωα που άγεται και φέρεται από την πραγματικότητα («Η ζωή θα στρώσει κι εγώ θα νικηθώ οριστικά απ’ αυτήν» αναφέρει προς το τέλος). Με μια γλώσσα λιτή και μια ποιητική τής σκληρότητας («Το φθινόπωρο ήταν ακόμα μακριά. Η φύση προφανώς δεν είχε χρήματα για ν’ αγοράσει κόκκινα και κίτρινα χρώματα») , μέσα σε ποτάμια βότκας, με ανθρώπους πρόθυμους να σκοτώσουν ή να ψευδομαρτυρήσουν για μερικές εκατοντάδες δολάρια, με γυναίκες στραμμένες στην πορνεία, μ’ ένα παρελθόν ψεύτικο, προκατασκευασμένο από την προπαγάνδα της τότε σοβιετικής ένωσης, ο συγγραφέας στηλιτεύει την σημερινή κατάσταση στην χώρα του. Και κάποια ψήγματα αισθημάτων και ευαισθησίας που καταφέρνουν να ξεπηδήσουν, καταλήγουν στραγγαλισμένα στον αγώνα της καθημερινής επιβίωσης. Όλο αυτό βέβαια δοσμένο με μια διάθεση παιγνιώδη και σαρκαστική που κάνει το βιβλίο ευκολοδιάβαστο και συναρπαστικό. Μοναδική παραφωνία, το γεγονός ότι η κεντρική ιδέα του βιβλίου (γραμμένου το 2001) έχει απελπιστικά πολλές ομοιότητες με την υπέροχη ταινία ‘Προσέλαβα έναν επαγγελματία δολοφόνο’ του Άκι Καουρισμάκι (γυρισμένη το 1990)…


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

Για το βιβλίο του Paul Auster «Ημερολόγιο του χειμώνα» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Νίκης Κώτσιου

Θραυσματικές αυτοβιογραφικές αφηγήσεις από μια ολόκληρη ζωή συνθέτουν το Ημερολόγιο του χειμώνα του ...

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

Για το πρώτο μυθιστόρημα του Don DeLillo «Americana» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Μεθύστερη γνώση, αλλά ικανή για να επιβεβαιώσει το λεχθέν: ο Ντον ΝτεΛίλο δεν έγινε εν προόδω ο «αρχι-σαμάνος» της αμερικανικής λογοτεχνίας. Δ...

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Juan Gabriel Vásquez «Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία: Η οικογένεια του Σέρχιο Καμπρέρα, μαζί με άλλους εξόριστους, πριν επιβιβαστούν στο πλοίο για τη Δομινικανή Δημοκρατία. (1939)

Του Νίκου Ξένιου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Νίκο Ορφανό

Διαβάζοντας με τον Νίκο Ορφανό

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Νίκος Ορφανός απαντά σε 18 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Book Press

...
«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Γκόζη «Ο νυχτερινός στο βάθος» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νεφέλη το 2002. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από τον μεγάλο σεισμό στη Θεσσαλονίκη το 1978. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Σε αρκετές περιπτώσεις το π...

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Ο Γιανούλης Χαλεπάς, η ασκητική μορφή της ελληνικής γλυπτικής που κάποιοι τον αποκάλεσαν «Ροντέν της Ελλάδας» και κάποιοι άλλοι «άγιο, τρελό και καταραμένο καλλιτέχνη», συναντά το σκηνοθετικό βλέμμα της Αργυρώς Χιώτη και τη γραφή του The Boy από τις 10 μέχρι και τις 27 Φεβρουαρίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Το 2021 ήταν αναμφίβολα η χρονιά του George Orwell. Ο λόγος; Η απελευθέρωση των δικαιωμάτων του, αφού στα τέλη του 2020 συμπληρώθηκαν 70 χρόνια από τον θάνατό του, που επήλθε, σαν σήμερα, στις 20 Ιανουαρίου του 1950. 

Επιμέλεια: Book Press

Από τις πρώτες μέ...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ