makaritis_proto

Του Γιάννη Καρκανέβατου

Μετά τους "πιγκουίνους που δεν πεθαίνουν απ’ το κρύο" , οι εκδόσεις Καστανιώτη αποφασίζουν να μας συστήσουν τον "φίλο του μακαρίτη" (κι αφού είχε προηγηθεί "ο θάνατος ενός αγνώστου" από τις εκδόσεις Εξάντας). Πολυβραβευμένος και πολυμεταφρασμένος συγγραφέας, ο Αντρέι Κούρκοφ (γεννημένος το 1961 στο Λένινγκραντ αλλά ορκισμένος Ουκρανός, που επιμένει να γράφει στα ρώσικα με αποτέλεσμα την δυσαρέσκεια των κριτικών της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας) μας προσφέρει μια νουβέλα (αν και στο οπισθόφυλλο χαρακτηρίζεται μυθιστόρημα) στο γνώριμο μελαγχολικό, καυστικό και με χιούμορ ύφος του. 

Ο αντι-ήρωας του βιβλίου, ονόματι Τόλια, μας αφηγείται την ιστορία του από το σημείο μηδέν της καταστραμμένης προσωπικής ζωής του. Με μια γυναίκα που τον απατά και τον "αδειάζει" κυριολεκτικά και μεταφορικά, αποφασίζει να θέσει τέλος στην ζωή του. Όντας άνθρωπος που ακολουθεί τις καταστάσεις αντί να της προκαλεί («Είναι αλήθεια ότι δεν είχα καμία διάθεση να ολοκληρωθώ ως άνθρωπος, ανήκα στην κατηγορία των ανθρώπων που προτιμούν να διδάσκονται από τη ζωή») έως και την εθελουσία έξοδό του θα την αναθέσει σε τρίτο. Σ’ αυτό, θα τον βοηθήσει ο πρώην συμμαθητής του Ντίμα, τον οποίο και θα εξαπατήσει, λέγοντας του ότι ψάχνει να βρει έναν επαγγελματία δολοφόνο για να σκοτώσει τον εραστή της γυναίκας του (απολαυστικότατο το σημείο όπου εξηγεί τις διαφορές ανάμεσα στους ρομαντικούς δολοφόνους μια άλλης εποχής σε αντιδιαστολή με τους σημερινούς killers).

andrei_kurkowΗ δουλειά "κλείνει" και ο Τόλια στέλνει σε μια ταχυδρομική θυρίδα έναν φάκελο με τα στοιχεία του μελλοντικού θύματος, δηλαδή την ίδια του την φωτογραφία με τις διευθύνσεις του σπιτιού του και του καφέ που συχνάζει. Κατά τη διάρκεια της προσμονής της επικείμενης εκτέλεσής του, θα γνωρίσει την Λένα που θα τον κάνει να αμφιβάλει για την πρωθύστερη απόφασή του. Περισσότερο ποιητική παρά ρεαλιστική αδεία (θα μπορούσε να ανακαλέσει την εκτέλεση της εντολής ως εντολοδόχος, έστω κι αν χρειαζόταν να αποκαλύψει την όλη σκηνοθεσία στον φίλο του) θα αναζητήσει κάποιον τέταρτο εκτελεστή να ‘καθαρίσει’ τον δολοφόνο που βρίσκεται στα ίχνη του. Η συνέχεια επιφυλάσσει απρόσμενες εξελίξεις (σημεία καμπής – turning points) απόλυτα όμως πιστές στο πλαίσιο του μη-ήρωα που άγεται και φέρεται από την πραγματικότητα («Η ζωή θα στρώσει κι εγώ θα νικηθώ οριστικά απ’ αυτήν» αναφέρει προς το τέλος). 

Με γλώσσα λιτή και συχνά κυνική («Το φθινόπωρο ήταν ακόμα μακριά. Η φύση προφανώς δεν είχε χρήματα για ν’ αγοράσει κόκκινα και κίτρινα χρώματα»), μέσα σε ποτάμια βότκας, με ανθρώπους πρόθυμους να σκοτώσουν ή να ψευδομαρτυρήσουν για μερικές εκατοντάδες δολάρια, με γυναίκες στραμμένες στην πορνεία, μ’ ένα παρελθόν ψεύτικο, προκατασκευασμένο από την προπαγάνδα της τότε σοβιετικής ένωσης, ο συγγραφέας στηλιτεύει την σημερινή κατάσταση στην χώρα του. Και κάποια ψήγματα αισθημάτων και ευαισθησίας που καταφέρνουν να ξεπηδήσουν, καταλήγουν στραγγαλισμένα στον αγώνα της καθημερινής επιβίωσης. Όλο αυτό βέβαια δοσμένο με διάθεση παιγνιώδη και σαρκαστική που κάνει το βιβλίο ευκολοδιάβαστο και συναρπαστικό.

Μοναδική παραφωνία, το γεγονός ότι η κεντρική ιδέα του βιβλίου (γραμμένου το 2001) έχει απελπιστικά πολλές ομοιότητες με την υπέροχη ταινία ‘Προσέλαβα έναν επαγγελματία δολοφόνο’ του Άκι Καουρισμάκι (γυρισμένη το 1990).

o-filos-tou-makariti

Αντρέι Κουρκόφ
Ο φίλος του μακαρίτη
Μτφ. Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης
Εκδόσεις Καστανιώτη
Σελ. 137

 

Normal 0 false false false EL X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4

Μετά τους ‘πιγκουίνους που δεν πεθαίνουν απ’ το κρύο’ , οι εκδόσεις Καστανιώτη αποφασίζουν να μας συστήσουν τον ‘φίλο του μακαρίτη’ (έχοντας προηγηθεί ‘ο θάνατος ενός αγνώστου’ από τις εκδόσεις Εξάντας). Πολυβραβευμένος και πολυμεταφρασμένος συγγραφέας, ο Αντρέι Κούρκοφ (γεννημένος το 1961 στο Λένινγκραντ αλλά ορκισμένος ουκρανός, κάτοικος Κιέβου που επιμένει να γράφει στα ρώσικα με αποτέλεσμα την δυσαρέσκεια των κριτικών της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας) μας προσφέρει μια νουβέλα (αν και στο οπισθόφυλλο ονομάζεται μυθιστόρημα) στο γνώριμο μελαγχολικό, καυστικό και με χιούμορ ύφος του. Ο αντι-ήρωας του ο Τόλια, μας αφηγείται την ιστορία του από το σημείο μηδέν της καταστραμμένης προσωπικής ζωής του. Με μια γυναίκα που τον απατά και τον ‘αδειάζει’ κυριολεκτικά και μεταφορικά, αποφασίζει να θέσει τέλος στην ζωή του. Όντας ένας άνθρωπος που ακολουθεί τις καταστάσεις αντί να της δημιουργεί («Είναι αλήθεια ότι δεν είχα καμία διάθεση να ολοκληρωθώ ως άνθρωπος, ανήκα στην κατηγορία των ανθρώπων που προτιμούν να διδάσκονται από την ζωή») έως και την εθελουσία έξοδό του θα την αναθέσει σε τρίτο. Σ’ αυτό, θα τον βοηθήσει ο πρώην συμμαθητής του Ντίμα, τον οποίο και θα εξαπατήσει, λέγοντας του ότι ψάχνει να βρει έναν επαγγελματία δολοφόνο για να σκοτώσει τον εραστή της γυναίκας του (απολαυστικότατο το σημείο όπου εξηγεί τις διαφορές ανάμεσα στους ρομαντικούς δολοφόνους μια άλλης εποχής σε αντιδιαστολή με τους σημερινούς killers). Η δουλειά ‘κλείνει’ και ο Τόλια στέλνει σε μια ταχυδρομική θυρίδα έναν φάκελο με τα στοιχεία του μελλοντικού θύματος, δηλαδή την ίδια του την φωτογραφία με τις διευθύνσεις του σπιτιού του και του καφέ που συχνάζει. Κατά την διάρκεια της προσμονής της επικείμενης εκτέλεσής του, θα γνωρίσει την Λένα που θα τον κάνει να αμφιβάλει για την πρωθύστερη απόφασή του. Περισσότερο ποιητική παρά ρεαλιστική αδεία (θα μπορούσε να ανακαλέσει την εκτέλεση της εντολής ως εντολοδόχος, έστω κι αν χρειαζόταν να αποκαλύψει την όλη σκηνοθεσία στον φίλο του) θα αναζητήσει κάποιον τέταρτο εκτελεστή να ‘καθαρίσει’ τον δολοφόνο που βρίσκεται στα ίχνη του. Η συνέχεια επιφυλάσσει απρόσμενες εξελίξεις (σημεία καμπής – turning points) απόλυτα όμως πιστές στο πλαίσιο του μη-ήρωα που άγεται και φέρεται από την πραγματικότητα («Η ζωή θα στρώσει κι εγώ θα νικηθώ οριστικά απ’ αυτήν» αναφέρει προς το τέλος). Με μια γλώσσα λιτή και μια ποιητική τής σκληρότητας («Το φθινόπωρο ήταν ακόμα μακριά. Η φύση προφανώς δεν είχε χρήματα για ν’ αγοράσει κόκκινα και κίτρινα χρώματα») , μέσα σε ποτάμια βότκας, με ανθρώπους πρόθυμους να σκοτώσουν ή να ψευδομαρτυρήσουν για μερικές εκατοντάδες δολάρια, με γυναίκες στραμμένες στην πορνεία, μ’ ένα παρελθόν ψεύτικο, προκατασκευασμένο από την προπαγάνδα της τότε σοβιετικής ένωσης, ο συγγραφέας στηλιτεύει την σημερινή κατάσταση στην χώρα του. Και κάποια ψήγματα αισθημάτων και ευαισθησίας που καταφέρνουν να ξεπηδήσουν, καταλήγουν στραγγαλισμένα στον αγώνα της καθημερινής επιβίωσης. Όλο αυτό βέβαια δοσμένο με μια διάθεση παιγνιώδη και σαρκαστική που κάνει το βιβλίο ευκολοδιάβαστο και συναρπαστικό. Μοναδική παραφωνία, το γεγονός ότι η κεντρική ιδέα του βιβλίου (γραμμένου το 2001) έχει απελπιστικά πολλές ομοιότητες με την υπέροχη ταινία ‘Προσέλαβα έναν επαγγελματία δολοφόνο’ του Άκι Καουρισμάκι (γυρισμένη το 1990)…


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Για το μυθιστόρημα του Πάβο Μάτσιν «Η ντίσκο του Γκόγκολ» (μτφρ. Τέσυ Μπάιλα, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Επιστημονική φαντασία ή μαγικός ρεαλισμός; Δυστοπία ή αλληγορία; Παραμύθι ή προφητεία; Ή μήπως όλα αυτά μαζί; Πόση τόλμη, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα και φαντασία πρ...

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Για το μυθιστόρημα του Herman Melville «Ο μεγάλος απατεώνας» (μτφρ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος, εκδ. Πατάκη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Αν ο κάθε άνθρωπος είναι ένα νησί, τότε η ανθρωπότητα (αν αποδεχτούμε αυτή την αφαίρεση) είναι ένα πλοίο. Ή, ακόμα καλύτερ...

Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις, της Ορνέλα Βόρπσι

Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις, της Ορνέλα Βόρπσι

Για τη νουβέλα της Ornela Vorpsi «Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις» (μτφρ. Μαρία Σιδηροπούλου, εκδ. Πλέθρον). Φωτογραφία: Η Vefi Redhi και η Αμαλία Αρσένη από τη θεατρική παράσταση που βασίζεται στο βιβλίο, σε σκηνοθεσία Ένκε Φεζολλάρι.

Του Αχιλλέα Σύρμου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Το νέο εκδοτικό πρόγραμμα των εκδόσεων Καστανιώτη για την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρόσφατα. Με σημαντικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, νέες αναγνωστικές προτάσεις που συνδυάζουν την πολυφωνία με την ποιοτική γραφή, δοκίμια και μελέτες που αναδεικνύουν τους προβληματισμούς της εποχής, βιβλία γι...

Διαβάζοντας με τον Στέλιο Τυριακίδη

Διαβάζοντας με τον Στέλιο Τυριακίδη

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Ο ηθοποιός Στέλιος Τυριακίδης απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ