Jaume Cabre

Για το μυθιστόρημα του Ζάουμε Καμπρέ «Μας καταβροχθίζει η φωτιά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση του Ευρυβιάδη Σοφού.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Γνωρίσαμε τον Ζάουμε Καμπρέ με το υπέροχο Οι φωνές του ποταμού Παμάνο (Πάπυρος), με το εκπληκτικό Confiteor (Πόλις) και με το εξαιρετικό Στη σκιά του ευνούχου (Πόλις). Και, όπως ήταν φυσικό, περιμέναμε με ανυπομονησία το νέο του βιβλίο, το οποίο -έκπληξη- είναι πολύ μικρότερο σε έκταση από τα προηγούμενα, αλλά εξίσου ενδιαφέρον και αξιόλογο.

«Στριφογυρίζουμε μες στη νύχτα και θα μας καταβροχθίσει η φωτιά. Ακόμα κι αν δεν το θέλουμε».

Η θεματολογία γνωστή, αλλά πάντα επίκαιρη. Τι είναι ο θάνατος; Τι νιώθει κανείς όταν πεθαίνει; Γιατί μας ελκύουν πράγματα που στην ουσία μας σκοτώνουν;

Το τίμημα των λάθος επιλογών

Ο Ισμαήλ είναι ένα χαμηλών τόνων, εσωστρεφές παιδί, που στα εννιά του χρόνια χάνει τη μητέρα του. Όταν ο πατέρας του καταλήγει στο άσυλο, εκείνος μπαίνει για μερικά χρόνια σε ένα ιδιότυπο ίδρυμα, όπου έρχεται σε επαφή με τη λογοτεχνία και γίνεται παθιασμένος αναγνώστης. Επιλέγει να γίνει καθηγητής και όχι μουσικός όπως ο πατέρας του, και διδάσκει λογοτεχνία και λατινικά. Μοναχικός, σχεδόν ανώνυμος, αφελής και ενοχικός- κουβαλάει μια άδικη ενοχή που του κληροδότησε ο πατέρας του- δυσκολεύεται να σχετιστεί με τους ανθρώπους. Ένας ναυαγός κι εκείνος, σαν τον ομώνυμο ήρωα του Χέρμαν Μέλβιλ. Μόνο όταν συναντά τυχαία τη Λέο, τον παιδικό του έρωτα, αρχίζει να αισθάνεται την ανάγκη να συνυπάρξει με κάποιον άνθρωπο, κι ελπίζει ότι η ζωή του θα αλλάξει.

Όμως, πώς μπορούμε να ξέρουμε ποιον να εμπιστευτούμε; Πώς μπορούμε να διακρίνουμε ποιος είναι φίλος και ποιος εχθρός; Μια μέρα, ο Ισμαήλ συναντά τον πρώην επιστάτη του σχολείου που εργαζόταν, και κάνει το λάθος να τον εμπιστευτεί και να μπει στο αυτοκίνητό του, παρά τις ασαφείς εξηγήσεις για το πού πηγαίνουν. Κι αυτό έχει σαν συνέπεια να βρεθεί συνεργός σε μια αποτρόπαια πράξη. Μετά από ένα απροσδιόριστο χρονικό διάστημα, ο Ισμαήλ ξυπνά στο κρεβάτι ενός υποτυπώδους νοσοκομείου και προσπαθεί να ανασυνθέσει τα γεγονότα που τον οδήγησαν εκεί. Δεν θυμάται σχεδόν τίποτα, πέρα από ήρωες ταινιών και μυθιστορημάτων. Καταβάλλει μια τεράστια προσπάθεια να ανακτήσει τη μνήμη και μαζί και την ταυτότητά του.

 Jaume Cabre 2

Ο Ζάουμε Καμπρέ (Jaume Cabré) γεννήθηκε το 1947 στη Βαρκελώνη. Σπούδασε καταλανική φιλολογία. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Λέριδα. Είναι επίσης μέλος του Ινστιτούτου Καταλανικών Σπουδών. Εδώ και χρόνια συνδυάζει επαγγελματικά την εκπαίδευση και τη συγγραφή. Έχει γράψει μυθιστορήματα, διηγήματα, θεατρικά έργα, δοκίμια, τηλεοπτικά και κινηματογραφικά σενάρια.  Από την πρώτη συλλογή διηγημάτων το 1974 και το πρώτο του μυθιστόρημα το 1978, ακολούθησαν πολλά μυθιστορήματα, σενάρια ταινιών και τηλεοπτικών σειρών, νουβέλες, παιδικά βιβλία, θεατρικά έργα και δοκίμια. Ιδιαίτερα αγαπητός στη χώρα του ο Καμπρέ, έχει τιμηθεί επανειλημμένα στην Ισπανία και το εξωτερικό με σημαντικά λογοτεχνικά βραβεία, όπως το Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας, το Βραβείο κριτικών και το Prix Mediterranee. Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε δεκάδες γλώσσες. Για το Οι φωνές του ποταμού Παμάνο τιμήθηκε το 2005 με το Βραβείο Καταλανών Κριτικών. Για το Confiteor έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων το βραβείο Κριτικών Serra d’Or 2012, το βραβείο M. Angels Anglada 2012, το βραβείο La tormenta en un Vaso 2012, το βραβείο Crexells 2012, το βραβείο Courrier International για το καλύτερο ξένο μυθιστόρημα του 2013.

Ο Ισμαήλ έχει εμμονή με το βραδινό φως και με τις νυχτοπεταλούδες οι οποίες πετούν γύρω του, αδιαφορώντας αν με αυτό τον τρόπο στο τέλος θα καούν. Όμως, ακόμα και αν δεν καούν, πάντα παραμονεύει ακίνητη μια σαύρα για να τις καταβροχθίσει.

Παράλληλα, στο κοντινό δάσος, η Λόττα, ένα θηλυκό αγριογούρουνο, μεγαλώνει τα πέντε παιδιά του, προσπαθώντας να τους διδάξει μεθόδους προστασίας από τους ανθρώπους. Ο Καπρέτ, το μικρότερο από τα πέντε, απολαμβάνει τις εικόνες γύρω του και αναρωτιέται γιατί το φεγγάρι είναι άλλοτε μισό κι άλλοτε ολόκληρο, από πού έρχεται το νερό της βροχής ή τι είναι το στιφάδο, και πώς θα ήταν αν θυμόμασταν όχι το παρελθόν αλλά το μέλλον. Ο Καπρέτ σκέφτεται τον χρόνο σαν ένα βέλος που τρέχει προς μια κατεύθυνση, και θα ήθελε «να υπάρχει ένα βέλος της μνήμης που να πηγαίνει ανάποδα, ώστε αντί να θυμόμαστε πράγματα για τότε που ήμαστε μικροί και ανυπεράσπιστοι, να θυμόμαστε πράγματα που δεν έχουμε ζήσει ακόμα.»

Ένας μοναχικός καθηγητής, που βλέπει τη ζωή του να περνά, χωρίς εξάρσεις. Και ένα μικρό αγριογούρουνο, που ακολουθεί τη μαμά και τα αδέρφια του, αλλά συνέχεια χάνεται, γιατί πάντα υπάρχει γύρω του κάτι που του τραβά το ενδιαφέρον. Η συνάντηση αυτών των δύο πλασμάτων θα σημάνει την καταστροφή για αμφοτέρους.

Δύο παράλληλες ιστορίες, που η μία μπαίνει μέσα στην άλλη χωρίς να διαταράσσεται η ροή της αφήγησης, κάτι το οποίο συναντάμε και στα προηγούμενα βιβλία του Καμπρέ. Εδώ όμως υπάρχει κι ένας φόνος που χρειάζεται διαλεύκανση. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί στοιχεία της αστυνομικής λογοτεχνίας και αποδεικνύει ότι τα καταφέρνει εξίσου καλά και σε αυτό το λογοτεχνικό είδος. Πολύ ωραίο εύρημα είναι η φράση-αίνιγμα, γραμμένη στα λατινικά, η οποία διατρέχει όλο το βιβλίο. Είναι ένα παλίνδρομο, φράση δηλαδή που διαβάζεται από την αρχή προς το τέλος αλλά και από το τέλος προς την αρχή, και η οποία δίνει και τη λύση στην εξέλιξη της πλοκής. Οι πολλές διακειμενικές αναφορές, είναι επίσης ένα χαρακτηριστικό του κειμένου. Η αφήγηση είναι τριτοπρόσωπη, με μεταβλητή εστίαση, αλλά κάποιες φορές μεταπηδά στο α΄ πρόσωπο, όταν ο Καπρέτ διατυπώνει τους προβληματισμούς του.

Jaume Cabre mas katavrochthizei i fotiaΈνα κείμενο με ταχύτατη ροή, που διαβάζεται απνευστί, όχι λόγω της μικρής του έκτασης αλλά κυρίως λόγω του ενδιαφέροντος που γεννά στον αναγνώστη. Ο συγγραφέας επανέρχεται στο θέμα της μνήμης και της σπουδαιότητάς της, προβάλλει τις συνέπειες της προβληματικής σχέσης πατέρα-γιου, την απώλεια της εμπιστοσύνης προς τους ανθρώπους, τονίζει την ευκολία με την οποία ένας αθώος κι ανυποψίαστος πολίτης μπορεί να βρεθεί μπλεγμένος σε αξιόποινες πράξεις, και προσεγγίζει με λεπτότητα το θέμα του θανάτου και το αναπόδραστο της έλευσής του.

Η μετάφραση του Ευρυβιάδη Σοφού, για άλλη μια φορά, αποδίδει στην εντέλεια την αφηγηματική ικανότητα του συγγραφέα.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Κανείς δεν ξέρει από πού ξεφυτρώνουν τόσα ψυχάρια, μαγεμένα όλα απ’ το φως. Στην ιστορία, λοιπόν, που θέλω να σας διηγηθώ, πίστευα ότι ήμουν σαν μια μικρή σαύρα (τρυφερή και ειρηνική), αλλά τελικά δεν ήταν έτσι﮲ ήμουν μια γκρίζα νυχτοπεταλούδα τυφλωμένη από τη λάμψη, μια νυχτοπεταλούδα που αγνοούσε τους κινδύνους που ελλοχεύουν στα φανάρια και τη θανατηφόρο επίδραση που ασκεί η λάμψη του φωτός, ακόμα κι αν προέρχεται από τη φλόγα ενός ταπεινού κεριού.»

politeia link more

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

Για το μυθιστόρημα της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε [Carmen Martin Gaite] «Το πίσω δωμάτιο» (μτφρ. Κυριάκος Φιλιππίδης, εκδ.Gutenberg). Κεντρική εικόνα: © Rijkmuseum. 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Πώς να μιλήσει κανείς για μια π...

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

Για το μυθιστόρημα του Κιμ ντε Λ’ Οριζόν [Kim De L'Horizon] «Βιβλίο από αίμα» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, το Kim De L'Horizon.

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

Με ...

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

Για το μυθιστόρημα του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς [Gianfranco Calligarich] «Ιδιωτικές άβυσσοι» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Στη ζωή, αλλά και σε κάθε παιχνίδι κάθε νίκη καταλήγει να μοιά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

Για την ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή «Το καλοκαίρι της Κάρμεν». Τολμηρό φιλμ που όμως δεν πέφτει σε κλισέ και ανούσια δράματα. 

Γράφει η Φανή Χατζή

«Το Καλοκαίρι της Κάρμεν» είναι η απόλυτα καλοκαιρινή ταινία, ιδανική για ένα χαλαρό βραδάκι σε κάπ...

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Αντρές Μοντέρο: «Είμαστε άνθρωποι, πάντα θα μας αρέσουν οι ιστορίες και τα παραμύθια»

Αντρές Μοντέρο: «Είμαστε άνθρωποι, πάντα θα μας αρέσουν οι ιστορίες και τα παραμύθια»

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα) συνομιλούμε με τον Χιλιανό συγγραφέα Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] για τον μαγικό ρεαλισμό και τη σπουδαιότητα της προφορικής αφήγησης.

Συνέντευξη στον Διονύσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...
«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ανί Ενρό [Annie Ernaux] «Η άλλη κόρη» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σειρά των δύο αφηγήσεων, η δική μου και η δ...

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ