marx250

Της Ελένης Φουρνάρου

«...κυρίες και κύριοι, καλησπέρα σας! το πρόγραμμα σήμερα είναι αφιερωμένο σε ένα πρόσωπο που είχε τεράστια επιρροή στην εποχή μας και είναι από τα πλέον πολυσυζητημένα! Αναφέρομαι στον Καρλ Μαρξ...».  

Πάντα είναι κατάλληλη η εποχή να μιλήσει κανείς για τον Καρλ Μαρξ. Πόσω μάλλον το 1993, όταν και πρωτοεκδόθηκε αυτό το βιβλίο, λίγο μετά την πτώση τειχών και παραπετασμάτων, όταν όλος ο δυτικός κόσμος είχε πια την ευκαιρία να σκύψει με την ησυχία του πάνω από τα συντρίμμια της κάποτε σοσιαλιστικής αυτοκρατορίας. 

Ο Γκοϊτισόλο είναι προφανώς ευφυής και προφανώς μαρξιστής. Δεν ενδιαφέρεται να γράψει άλλη μια βιογραφία του Γερμανού φιλόσοφου.

Το μυθιστόρημα αφορά στον ίδιο τον Γερμανό φιλόσοφο, όπως είναι προφανές κι από τον τίτλο του. Τις ιδέες και τα έργα του, την ταραγμένη ζωή του, την ιδιαίτερη οικογένειά του – τη γυναίκα, τις κόρες και τους γαμπρούς του, τα μωρά που έχασαν από τις σκληρές συνθήκες της ζωής τους, την πιστή τους υπηρέτρια. Ακόμα, τους φίλους και τους εχθρούς, αυτούς που τον λάτρεψαν και τους υπόλοιπους που τον μίσησαν. Επίσης, αφορά τη «μετα-σοσιαλιστική» εποχή μας, τις συζητήσεις που ανοίγουν και φουντώνουν για τα πώς και τα γιατί, για την ανάγκη ή όχι παρουσίας και την εφαρμογή στην πράξη των μαρξιστικών ιδεών, τις επιτυχίες και τις αστοχίες των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού. Τέλος, αφορά και στον ίδιο τον συγγραφέα, που μάλλον είναι και ο κεντρικός, ή έστω ο κεντρικότερος, ήρωας αυτού του μυθιστορήματος. 

Η Οικογένεια Καρλ Μαρξ είναι γραμμένη πότε σαν κανονικό αφήγημα, πότε σαν σενάριο, πότε σαν σάτιρα και δεν περιλαμβάνει ούτε μια τελεία. Στις σελίδες του σουλατσάρουν, εκτός της ίδιας της οικογένειας, σοβαροί καθηγητές «μαρξολόγοι», τηλεοπτικοί παραγωγοί, λουόμενοι αστοί, κομμουνιστές και καπιταλιστές, ένας παραδόπιστος εκδότης, ο νόθος γιος του Μαρξ, ο Μπακούνιν κι ένα φελλινικό βαπόρι γεμάτο Αλβανούς που ψάχνουν το όνειρο της ελεύθερης αγοράς.

Όχι μια βιογραφία του Μαρξ, αλλά ένα πορτρέτο που αυτοϋπονομεύεται

Ο αφηγηματικός και ο αφηγούμενος χρόνος τεντώνονται και μαζεύονται κατά τις ανάγκες του συγγραφέα, οι νεκροί συνομιλούν χαλαρά με τους ζωντανούς ή σχολιάζουν μελλοντικά περιστατικά της ζωής τους, ο Μαρξ διαβάζει επιστολές σε φωτοτυπίες με την ίδια ευκολία που πρωταγωνιστεί σε μια σαπουνόπερα για τη ζωή του. 

Ο Γκοϊτισόλο είναι προφανώς ευφυής και προφανώς μαρξιστής. Δεν ενδιαφέρεται να γράψει άλλη μια βιογραφία του Γερμανού φιλόσοφου. Ενδιαφέρεται να καταθέσει τις απόψεις και τους προβληματισμούς του για τον Μαρξ, τον μαρξισμό, τους μαρξιστές αλλά και τη λογοτεχνία και τους λογοτέχνες. Σε διακόσιες πενήντα σελίδες πολύ πυκνού και ουσιαστικού λόγου συμπυκνώνει όλα τα ερωτήματα και τις αγωνίες του σύγχρονου, δυτικού τουλάχιστον, αριστερού για το από δω και πέρα ολόκληρης της κοινωνίας. Επιπλέον, εγείρει ένα σωρό ερωτήματα: αυτό το μυθιστόρημα θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για πολλές πολλές συζητήσεις πάνω από ένα μπουκάλι κρασί.

Στην πραγματικότητα, είναι ένα δύστροπο βιβλίο που σε ολόκληρη την έκτασή του σχεδόν κοροϊδεύει την ύπαρξή του. Αναρωτιέμαι ποιοι θα το διαβάσουν. Εμένα, πάντως, μου άρεσε. 

 Ενδεικτικά αποσπάσματα 

 «...κύριε στοχαστή, πιστεύετε αλήθεια πως τα πρότυπα που αναπαριστούμε αντιστοιχούν στην πραγματικότητα;»

«...επειδή ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, τα χειρότερα θα είναι τα καλύτερα!»

«η εξαφάνιση του μαρξιστικού συστήματος ως μορφή διακυβέρνησης, δεν προανάγγελλε την ίδια στιγμή την αναντίρρητη ανάγκη για έναν νέο Μαρξ;»

«...ζούσαμε σε μια κατάσταση ανάτασης που απέκλειε κάθε κριτική σκέψη!»

«ΟΤΑΝ ΘΑ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙ ΤΙΣ ΜΑΖΕΣ, Η ΘΕΩΡΙΑ ΘΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΘΕΙ ΣΕ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΙΑ»

«...επομένως, όπως δεν μπορούμε να κρίνουμε ένα άτομο για την ιδέα που σχηματίζει για τον εαυτό του, έτσι δεν μπορούμε να κρίνουμε μια εποχή μεγάλων μεταβολών από τη συνείδηση του εαυτού της!»

«ΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΕΡΜΗΝΕΥΣΑΝ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ. ΤΟ ΘΕΜΑ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΤΟΝ ΑΛΛΑΞΕΙ ΚΑΝΕΙΣ.»

 

marxΟικογένεια Καρλ Μαρξ
Χουάν Γκοϊτισόλο
Μτφρ. Κατερίνα Ρούφου
ΚΕΔΡΟΣ 2010
 
politeia link more
 
 
 
 
 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Η συγγραφέας Γκιτάντζαλι Σρι (Geetanjali Shree) και η μεταφράστρια Daisy Rockwell θα μοιραστούν το χρηματικό έπαθλο των 50,000 λιρών για το «εξαιρετικά διασκεδαστικό και αστείο» βιβλίο «Tomb of Sand» (Τάφος από άμμο). Θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Book Press ...

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέξιου Μάινα «Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» (εκδ. Μικρή Άρκτος). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Jean-Michel Basquiat «Εκπεπτωκός άγγελος» (1981).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

...
Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922 - 1997) –Εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922 - 1997) –Εκατό χρόνια από τη γέννησή του

 Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος συνεχίζει τον κύκλο εκδηλώσεων «Λόγος 10» που επιµελείται ο Πρόεδρος του Εφορευτικού Συµβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, κ. Σταύρος Ζουµπουλάκης. Η τρίτη εκδήλωση έχει τίτλο «Κορνήλι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ