marx250

Της Ελένης Φουρνάρου

«...κυρίες και κύριοι, καλησπέρα σας! το πρόγραμμα σήμερα είναι αφιερωμένο σε ένα πρόσωπο που είχε τεράστια επιρροή στην εποχή μας και είναι από τα πλέον πολυσυζητημένα! Αναφέρομαι στον Καρλ Μαρξ...».  

Πάντα είναι κατάλληλη η εποχή να μιλήσει κανείς για τον Καρλ Μαρξ. Πόσω μάλλον το 1993, όταν και πρωτοεκδόθηκε αυτό το βιβλίο, λίγο μετά την πτώση τειχών και παραπετασμάτων, όταν όλος ο δυτικός κόσμος είχε πια την ευκαιρία να σκύψει με την ησυχία του πάνω από τα συντρίμμια της κάποτε σοσιαλιστικής αυτοκρατορίας. 

Ο Γκοϊτισόλο είναι προφανώς ευφυής και προφανώς μαρξιστής. Δεν ενδιαφέρεται να γράψει άλλη μια βιογραφία του Γερμανού φιλόσοφου.

Το μυθιστόρημα αφορά στον ίδιο τον Γερμανό φιλόσοφο, όπως είναι προφανές κι από τον τίτλο του. Τις ιδέες και τα έργα του, την ταραγμένη ζωή του, την ιδιαίτερη οικογένειά του – τη γυναίκα, τις κόρες και τους γαμπρούς του, τα μωρά που έχασαν από τις σκληρές συνθήκες της ζωής τους, την πιστή τους υπηρέτρια. Ακόμα, τους φίλους και τους εχθρούς, αυτούς που τον λάτρεψαν και τους υπόλοιπους που τον μίσησαν. Επίσης, αφορά τη «μετα-σοσιαλιστική» εποχή μας, τις συζητήσεις που ανοίγουν και φουντώνουν για τα πώς και τα γιατί, για την ανάγκη ή όχι παρουσίας και την εφαρμογή στην πράξη των μαρξιστικών ιδεών, τις επιτυχίες και τις αστοχίες των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού. Τέλος, αφορά και στον ίδιο τον συγγραφέα, που μάλλον είναι και ο κεντρικός, ή έστω ο κεντρικότερος, ήρωας αυτού του μυθιστορήματος. 

Η Οικογένεια Καρλ Μαρξ είναι γραμμένη πότε σαν κανονικό αφήγημα, πότε σαν σενάριο, πότε σαν σάτιρα και δεν περιλαμβάνει ούτε μια τελεία. Στις σελίδες του σουλατσάρουν, εκτός της ίδιας της οικογένειας, σοβαροί καθηγητές «μαρξολόγοι», τηλεοπτικοί παραγωγοί, λουόμενοι αστοί, κομμουνιστές και καπιταλιστές, ένας παραδόπιστος εκδότης, ο νόθος γιος του Μαρξ, ο Μπακούνιν κι ένα φελλινικό βαπόρι γεμάτο Αλβανούς που ψάχνουν το όνειρο της ελεύθερης αγοράς.

Όχι μια βιογραφία του Μαρξ, αλλά ένα πορτρέτο που αυτοϋπονομεύεται

Ο αφηγηματικός και ο αφηγούμενος χρόνος τεντώνονται και μαζεύονται κατά τις ανάγκες του συγγραφέα, οι νεκροί συνομιλούν χαλαρά με τους ζωντανούς ή σχολιάζουν μελλοντικά περιστατικά της ζωής τους, ο Μαρξ διαβάζει επιστολές σε φωτοτυπίες με την ίδια ευκολία που πρωταγωνιστεί σε μια σαπουνόπερα για τη ζωή του. 

Ο Γκοϊτισόλο είναι προφανώς ευφυής και προφανώς μαρξιστής. Δεν ενδιαφέρεται να γράψει άλλη μια βιογραφία του Γερμανού φιλόσοφου. Ενδιαφέρεται να καταθέσει τις απόψεις και τους προβληματισμούς του για τον Μαρξ, τον μαρξισμό, τους μαρξιστές αλλά και τη λογοτεχνία και τους λογοτέχνες. Σε διακόσιες πενήντα σελίδες πολύ πυκνού και ουσιαστικού λόγου συμπυκνώνει όλα τα ερωτήματα και τις αγωνίες του σύγχρονου, δυτικού τουλάχιστον, αριστερού για το από δω και πέρα ολόκληρης της κοινωνίας. Επιπλέον, εγείρει ένα σωρό ερωτήματα: αυτό το μυθιστόρημα θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για πολλές πολλές συζητήσεις πάνω από ένα μπουκάλι κρασί.

Στην πραγματικότητα, είναι ένα δύστροπο βιβλίο που σε ολόκληρη την έκτασή του σχεδόν κοροϊδεύει την ύπαρξή του. Αναρωτιέμαι ποιοι θα το διαβάσουν. Εμένα, πάντως, μου άρεσε. 

 Ενδεικτικά αποσπάσματα 

 «...κύριε στοχαστή, πιστεύετε αλήθεια πως τα πρότυπα που αναπαριστούμε αντιστοιχούν στην πραγματικότητα;»

«...επειδή ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, τα χειρότερα θα είναι τα καλύτερα!»

«η εξαφάνιση του μαρξιστικού συστήματος ως μορφή διακυβέρνησης, δεν προανάγγελλε την ίδια στιγμή την αναντίρρητη ανάγκη για έναν νέο Μαρξ;»

«...ζούσαμε σε μια κατάσταση ανάτασης που απέκλειε κάθε κριτική σκέψη!»

«ΟΤΑΝ ΘΑ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙ ΤΙΣ ΜΑΖΕΣ, Η ΘΕΩΡΙΑ ΘΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΘΕΙ ΣΕ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΙΑ»

«...επομένως, όπως δεν μπορούμε να κρίνουμε ένα άτομο για την ιδέα που σχηματίζει για τον εαυτό του, έτσι δεν μπορούμε να κρίνουμε μια εποχή μεγάλων μεταβολών από τη συνείδηση του εαυτού της!»

«ΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΕΡΜΗΝΕΥΣΑΝ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ. ΤΟ ΘΕΜΑ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΤΟΝ ΑΛΛΑΞΕΙ ΚΑΝΕΙΣ.»

 

marxΟικογένεια Καρλ Μαρξ
Χουάν Γκοϊτισόλο
Μτφρ. Κατερίνα Ρούφου
ΚΕΔΡΟΣ 2010
 
politeia link more
 
 
 
 
 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Πέτρινα ημερολόγια» της Κάρολ Σίλντς (κριτική) – Για μια γυναίκα σμιλεμένη στην πέτρα της ζωής

«Πέτρινα ημερολόγια» της Κάρολ Σίλντς (κριτική) – Για μια γυναίκα σμιλεμένη στην πέτρα της ζωής

Για το μυθιστόρημα της Κάρολ Σιλντς [Carol Shields] «Πέτρινα ημερολόγια» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: © Shelby Miller/Unspalsh. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Υπάρχει ...

«Ανέβα στο βουνό να το φωνάξεις» του Τζέιμς Μπόλντουιν (κριτική) – Η ιστορία της δύσκολης ενηλικίωσης ενός αγοριού στο Χάρλεμ του '30

«Ανέβα στο βουνό να το φωνάξεις» του Τζέιμς Μπόλντουιν (κριτική) – Η ιστορία της δύσκολης ενηλικίωσης ενός αγοριού στο Χάρλεμ του '30

Για το μυθιστόρημα του Τζέιμς Μπόλντουιν [James Baldwin] «Ανέβα στο βουνό να το φωνάξεις» (μτφρ. Χρήστος Οικονόμου, εκδ. Πόλις). Kεντρική εικόνα: © U.S. National Archives and Records Administration.

Γράφει η Αργυρώ Μαντόγλου

Σε όλα τα μυ...

«Αγαπητέ μαλάκα» της Βιρζινί Ντεπάντ (κριτική) – Ασεβές και δυνατό σαν χαστούκι

«Αγαπητέ μαλάκα» της Βιρζινί Ντεπάντ (κριτική) – Ασεβές και δυνατό σαν χαστούκι

Για το μυθιστόρημα της Βιρζινί Ντεπάντ [Virginie Despentes] «Αγαπητέ μαλάκα» (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, εκδ. Στερέωμα). Κεντρική εικόνα: © Mehrnegar Dolatmand/Unsplash.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Έπρεπε να το περιμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο κοινωνιολόγος Νίκος Παναγιωτόπουλος, ζωντανά από το «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο κοινωνιολόγος Νίκος Παναγιωτόπουλος, ζωντανά από το «υπόγειο»

Στο 36ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον καθηγητή κοινωνολογίας στο Πανεπιστήμιων Αθηνών Νίκο Παναγιωτόπουλο, με αφορμή την έκδοση σε βιβλίο της έρευνάς του Παιδί και Ανάγνωσ...

Τα αιτήματα των εκδοτών για το νέο φορέα βιβλίου – Διαψεύδουν τον υφυπουργό περί κατακερματισμού των απόψεών τους

Τα αιτήματα των εκδοτών για το νέο φορέα βιβλίου – Διαψεύδουν τον υφυπουργό περί κατακερματισμού των απόψεών τους

Οι Εκδότες Βιβλίου κατέθεσαν αναλυτικά μια σειρά από αιτήματα προς την πολιτεία μεταξύ των οποίων η σαφώς μεγαλύτερη εκπροσώπησή τους στο ενδεκαμελές ΔΣ του νέου φορέα για το βιβλίο.

Επιμέλεια: Book Press

Για χρόνια ο χώρος...

Παρουσίαση βιβλίου: H Αμερικανίδα Kάρα Χόφμαν και «Οι κράχτες» της απόψε στο Πατάρι του Gutenberg

Παρουσίαση βιβλίου: H Αμερικανίδα Kάρα Χόφμαν και «Οι κράχτες» της απόψε στο Πατάρι του Gutenberg

H Αμερικανίδα συγγραφέας Cara Hoffman θα βρεθεί σήμερα (7.30 μ.μ.) στο Πατάρι του βιβλιοπωλείου των εκδόσεων Gutenberg (Διδότου 37) και θα συνομιλήσει με τον μεταφραστή του βιβλίου της «Οι Κράχτες» (εκδ. Gutenberg), Παναγιώτη Κεχαγιά, με αφορμή την πρόσφατη έκδοσή του. 

Επιμέλεια: Book Press ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ