berceau

Της Ελένης Φουρνάρου

«Γεννήθηκα σε μια πόλη που κλωσούσε αυγά από χάλυβα. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια όπου, όταν γινόσουν υπερβολικά πιεστικός με τις ερωτήσεις σου, ανακάλυπτες ότι οι άνθρωποι ήταν φτιαγμένοι από βαμμένο χάλυβα. Άκουσα ανθρώπους να ξεκοιλιάζουν τον ουρανό για να τον αδειάσουν από τις αστραπές του. Όταν γεννήθηκα, με ξάπλωσαν στο εσωτερικό ενός λίκνου από μαντέμι, σα μισή οβίδα. Ξαπλωμένος ανάσκελα, αιχμάλωτος του λίκνου, ατένιζα τον ουρανό, τα σιδεράδικα των αγγέλων του  και τα σύννεφα που, καθώς διασκορπίζονταν, μου σπάραζαν την καρδιά». 

Ο Κριστιάν Μπομπέν γεννήθηκε στο Λε Κρεζό της Βουργουνδίας και ζει ακόμα εκεί. Μια μικρή πόλη της γαλλικής επαρχίας που αναπολεί την αλλοτινή της ευμάρεια  επιλέγοντας για έμβλημά της «ένα ατμοκίνητο αερόσφυρο σαν το πρεσπαπιέ ενός γίγαντα, ξεχασμένο εκεί στην νότια είσοδο της πόλης» που «χρησίμευε άλλοτε για να σφυρηλατούνται οι μεταλλικοί θώρακες των πολεμικών πλοίων». Στην αφήγησή του εναλλάσσονται διαρκώς οι μαγευτικές εικόνες της ταπεινής φύσης «δηλαδή το πρόσωπο του Θεού που ρεμβάζει» με τις ρεαλιστικές, αλλά εξίσου μαγευτικές, εικόνες που δημιουργεί «ο πάταγος από το σφυροκόπημα της λαμαρίνας». 

Ένας άγγελος φράζει την πόρτα του σπιτιού του συγγραφέα και τον εμποδίζει να βγει, από την παιδική του ακόμα ηλικία. Έτσι κι αυτός ονειροπολεί και ψάχνει τα σημάδια του Θεού ανάμεσα σ’ αυτά που ζωγραφίζονται στο περιορισμένο οπτικό του πεδίο: τα χορταράκια που σαλεύουν στον άνεμο, τα πουλιά που κουβαλούν στο ράμφος τους ηλιαχτίδες, τους μυριάδες εργάτες «άγιους» που «δραπέτευαν» από το εργοστάσιο τα μεσημέρια, τους γονείς και τα αδέλφια του, δυο αφημένες στο παρελθόν τους θείες και την πανταχού παρούσα μορφή της τρελής γιαγιάς που ζει στο ψυχιατρείο. 

Το μικρό αυτοβιογραφικό διήγημα του Μπομπέν με τον όμορφο ποιητικό λόγο, αριστοτεχνικά αλλά φυσικά κεντημένο με λέξεις ταπεινές και ανεπιτήδευτες, αφηγείται τη γένεση ενός βλέμματος, όπως δηλώνεται στο οπισθόφυλλο της έκδοσης, αλλά και τη δημιουργία μιας προσωπικής φωνής. Μιας φωνής έμπλεης από εικόνες, ήχους και μυρωδιές του καθημερινού και πολυκοιταγμένου. Με αντικρουόμενες επιρροές του την αμερικανίδα Έμιλυ Ντίκινσον που πέρασε την περισσότερη ζωή της κλεισμένη στο σπίτι της  και τον τσιγγάνο Ζαν-Μαρί Κερουίς που έζησε όλη του τη ζωή στο δρόμο, αφού «Για εκείνον που περιπλανιέται κάτω από το φεγγάρι, όπως και για εκείνον που δεν σηκώνεται από την καρέκλα, το ‘εδώ’ είναι συνώνυμο όλων των θαυμάτων». 

Το «Αιχμάλωτος του Λίκνου» διαβάζεται με μια ανάσα κι ένα χαμόγελο, πότε της καλοσύνης και πότε της συμπόνιας. Είναι μια άποψη στάσης ζωής κι ακόμα μια ολοκληρωμένη πρόταση δημιουργίας ενός προσωπικού τρόπου γραψίματος. Όπως εξομολογείται αφοπλιστικά και ο Μπομπέν: «Για να γράψω αυτό το βιβλίο, ξερίζωσα το παράθυρο του παιδικού μου δωματίου και το έκανα καβαλέτο. Ζωγραφίζω εδώ και μήνες μια χιονονιφάδα κι ένα σύννεφο – τίποτα παραπάνω· τούτα θα έπρεπε να αρκούν για να συλλάβει κανείς όλο το φως αυτού του κόσμου – αλλά και του άλλου».

Φράσεις από το βιβλίο 

«Υπάρχει κάτι μέσα μας που διαρκεί περισσότερο κι από την προσμονή μας».
«Μια κρυφή χάρη είναι, κάποιες φορές, η άλλη όψη μιας αναπηρίας».
«Τρελός είναι εκείνος που άφησε τον πόνο να πάρει τη θέση του».
«Πολλά πανέμορφα πράγματα μας περιμένουν, χωρίς ποτέ να αδημονούν που δεν μας βλέπουν να ερχόμαστε».
«Η ζωή ακτινοβολεί γιατί είναι ακατανόητη».
«Θέλω να με θάψουν σε μια χιονονιφάδα».
«Όταν θέλω να δω την άκρη του κόσμου, κοιτάζω την άκρη των παπουτσιών μου».
«…τίποτα όμως δεν θα είναι ποτέ πιο αχανές από ένα πρόσωπο διάπλατο από έκπληξη μπροστά στην έμπρακτη αγάπη».
«Η καθημερινή ζωή σπανίως αφήνει λείψανα κι έχει ελάχιστους πιστούς».
«Το ωραιότερο σ’ αυτή τη ζωή είναι να κοπιάζεις για κάποιον χωρίς αυτός να το αντιλαμβάνεται».
«Οι άνθρωποι θα έπρεπε να μπορούν μετά θάνατον να αναπαύονται σε μια πρόταση που θα αποτελούσε το λαμπερό ένδυμα της ψυχής τους».
«Ο καθένας, ακόμα κι ο πιο χαμένος απ’ τους ανθρώπους, έχει μες την ψυχή του ένα αχυροκάλυβο, με ένα καμπανάκι στην είσοδο. Καμιά φορά ο άνεμος το κάνει να σαλεύει».
«Στις τρεις το μεσημέρι, τα πάντα με απελπίζουν, στις τρεις και ένα, όλοι οι δρόμοι ξανανοίγουν».

 

likno_exofΑιχμάλωτος του λίκνου
Κριστιάν Μπομπέν
Εκδ. ΧΑΡΑΜΑδΑ 2008

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Για το μυθιστόρημα του Πάβο Μάτσιν «Η ντίσκο του Γκόγκολ» (μτφρ. Τέσυ Μπάιλα, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Επιστημονική φαντασία ή μαγικός ρεαλισμός; Δυστοπία ή αλληγορία; Παραμύθι ή προφητεία; Ή μήπως όλα αυτά μαζί; Πόση τόλμη, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα και φαντασία πρ...

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Για το μυθιστόρημα του Herman Melville «Ο μεγάλος απατεώνας» (μτφρ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος, εκδ. Πατάκη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Αν ο κάθε άνθρωπος είναι ένα νησί, τότε η ανθρωπότητα (αν αποδεχτούμε αυτή την αφαίρεση) είναι ένα πλοίο. Ή, ακόμα καλύτερ...

Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις, της Ορνέλα Βόρπσι

Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις, της Ορνέλα Βόρπσι

Για τη νουβέλα της Ornela Vorpsi «Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις» (μτφρ. Μαρία Σιδηροπούλου, εκδ. Πλέθρον). Φωτογραφία: Η Vefi Redhi και η Αμαλία Αρσένη από τη θεατρική παράσταση που βασίζεται στο βιβλίο, σε σκηνοθεσία Ένκε Φεζολλάρι.

Του Αχιλλέα Σύρμου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Για το βιβλίο του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι «Κράτα το φιλί – Σύντομα μαθήματα για τον έρωτα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος στη σειρά Μικρή βιβλιοθήκη, σε μετάφραση του Χρήστου Πονηρού. Στην κεντρική φωτογραφία, ο Αντέρως, θεός του ώριμου έρωτα, αδερφός του Έρωτα, όπως αναπαρίσταται στην κορυφή συντριβανιού ...

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Το νέο εκδοτικό πρόγραμμα των εκδόσεων Καστανιώτη για την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρόσφατα. Με σημαντικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, νέες αναγνωστικές προτάσεις που συνδυάζουν την πολυφωνία με την ποιοτική γραφή, δοκίμια και μελέτες που αναδεικνύουν τους προβληματισμούς της εποχής, βιβλία γι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ