paris2

Της Νέλλης Βουτσινά

Η πολυαναμενόμενη τρίτη εμφάνιση του Πάκο Μαρτίνεθ είναι γεγονός. Το κλείσιμο της τριλογίας του, μια τελευταία υπόκλιση. Εκ γενετής διχασμένος, πολλαπλά εξόριστος, για πάντα ενοχικός, κινηματογραφόφιλος, αισθηματίας και μελαγχολικός, παιδί της ζέστης του Νότου, τώρα στην ψύχρα του Βορρά, μετρά απώλειες και φαντάσματα.

Χωρίς την Ιρέν, χωρίς το μπορσαλίνο του, για ακόμα μια φορά σε αποστολή undercover και ως εκ τούτου με αμιγές σέβεντις στυλ, μούσι, μακριά μαλλιά και τζην. Και για ακόμα μια φορά στη θέση ακριβώς όπου θα διασταυρωθούν τα πυρά, καθώς ο ψυχαναλυτής συγγραφέας του λατρεύει να του εντείνει τον διχασμό, ρίχνοντάς τον κατά προτίμηση στο "ανάμεσα":  ανάμεσα στα πυρά της εξτρεμιστικής OAS και του FLN στο Μαύρο Αλγέρι (Πόλις, 2008) ο Πάκο να επιμένει στο αστυνομικό του καθήκον ενώ η ιστορία επελαύνει γύρω του, και ανάμεσα στις αριστερίστικες οργανώσεις και στα συνδικάτα, στο γκωλικό παρακράτος και στην Άκρα Δεξιά, στα παρασκήνια του αναβρασμού καθ΄οδόν προς το Μάη του '68 (Κόκκινη Μασσαλία, ΠΟΛΙΣ, 2009). Εξάλλου και ο συγγραφέας και ο Πάκο προτιμούσαν πάντα τον Καμύ έναντι του Σάρτρ, και όχι μόνο επειδή ο προτελευταίος ήταν σαν και τους ίδιους ένας pied-noir. 

atia1970 λοιπόν, η θύελλα του Μάη έχει κοπάσει, η τάξη έχει διασφαλιστεί, η Δεξιά πάντα στην εξουσία, η Αριστερά σε προχωρημένη σήψη…και οι φοιτητές πάντα σε αναταραχή, ενώ ο Πάκο όντας δυο χρόνια στο Παρίσι το 'χει ήδη περπατήσει γειτονιά προς γειτονιά, σινεμά προς σινεμά, όταν δεν σκουριάζει στο αστυνομικό τμήμα της Βενσέν. Έτσι όταν ο λόγος παρουσιαστεί θα 'ναι στα μέτρα του και θα 'ναι και καιρός: στο πειραματικό πανεπιστήμιο της Βενσέν, αφενός η μαοϊκή Προλεταριακή Αριστερά ανασυντάσσεται και σχεδιάζει δράσεις και χτυπήματα, αφετέρου ο μηχανικός προβολής στο τμήμα κινηματογραφικών σπουδών θα βρεθεί νεκρός από τσίμπημα δηλητηριώδους αράχνης. Ο Πάκο θα εγγραφεί στο ελεύθερο αυτό πανεπιστήμιο (δημιούργημα του Μάη) και θα διεισδύσει στους κύκλους των φοιτητών, με φοιτητική περιβολή, επινοημένη ταυτότητα συμπαθούντος λουξεμπουργκιστή και διπλή κατά τα φαινόμενα αποστολή. Στα βαθιά, παραπλανώντας προς κάθε κατεύθυνση και απέναντι σε μέτωπα που ανοίγουν συνεχώς, ο Πάκο επινοώντας τον Πάκο ξανά και ξανά, μπερδεύεται ανάμεσα στις αλήθειες και στα ψέματα, κυρίως τα δικά του, χάνει επανειλημμένα τον δρόμο του, τα χάνει και με τον εαυτό του, πριν αρχίσει να καταλαβαίνει ότι τόσο σε σχέση με την υπόθεση όσο και σε σχέση με τον ίδιο, οι δρόμοι της επανόρθωσης είναι ανεξιχνίαστοι. Και οι δρόμοι της επανόρθωσης θα τον φέρουν αντιμέτωπο και με δικούς του ανεξόφλητους λογαριασμούς, αφού έχει έρθει η ώρα για τον Αττιά να δέσει όλες τις ελεύθερες άκρες της ιστορίας του και να συμφιλιώσει και τον Πάκο με τον εαυτό του.

parisΜη παραλείποντας οπωσδήποτε να εικονογραφήσει ατμοσφαιρικά την εποχή και την πόλη: την ανθρωπογεωγραφία των φοιτητών και την ένταση των αμφιθεάτρων, τους δρόμους του Παρισιού, κατά προτίμηση εκείνους που θυμίζουν περισσότερο το Μπαμπ-ελ-Ουεντ, τα sex shop και τα σινεμά, τα μπιστρό και την Κεντρική Αγορά που πρόκειται να κατεδαφιστεί σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής, την σεξουαλική απελευθέρωση και την αριστερά σε αναζήτηση μέλλοντος. Καθώς τα σημεία, όπου η μικρή ιστορία τέμνεται με την μεγάλη και η μοίρα του ενός με τον βηματισμό της εποχής του, είναι σε όλη την τριλογία οι αγαπημένοι τόποι του Αττιά και βασικά συστατικά του σχεδίου του. Ένα σχέδιο που διαχειρίζεται πάντα σαν μάστορας ικανός, αρθρώνοντας την αφήγησή του πολυφωνικά, με τα εργαλεία του ψυχαναλυτή και το σαράκι του υπαρξιστή, μοντάροντας και συνθέτοντας μέσα από τις προσωπικές διαδρομές το τελικό παζλ. Και η αφήγησή του πάντα γοητευτική, πάντα φλερτάροντας με την κινηματογραφική εικόνα και τους μελό τονισμούς, μπορεί εδώ να μην αγγίζει τη θερμοκρασία της γραφής στο Μαύρο Αλγέρι, αλλά προφανώς αναμενόμενο θα λέγαμε (ευθαρσώς αναλύοντας τον αναλυτή), η χαμένη πατρίδα να αναπαρίσταται με θερμοκρασίες από τις υψηλότερες. 

Πυρήνας θερμός και των ηρώων του εξάλλου, η χαμένη πατρίδα και η εξορία -βαθιές πληγές και σημάδια ανεξίτηλα της Ιστορίας. Το Αλγέρι ακολουθεί τον Πάκο κι εδώ, βάζοντας και το δάχτυλο στην πληγή, αφού θα χρειαστεί να συνεργαστεί και θα καταλήξει να συμπαθήσει τον γερασμένο και παροπλισμένο πολεμιστή της OAS πριν αναρωτηθεί για μια ακόμα φορά για τις ανεξιχνίαστες βουλές της επανόρθωσης και τη συντριπτική επιβολή της Ιστορίας. Και μιλώντας για επανόρθωση, δε θα μπορούσε τελικά να λείψει και η Ιρέν. Δύσκολα θυσιάζεται εξάλλου τέτοια γήινη και αισθαντική γυναικεία φιγούρα. Φιγούρα που ο Αττιά, ήδη από το Αλγέρι, αλλά κυρίως στη Μασσαλία έχει χτίσει και ζωντανέψει με ευαισθησία και τόλμη. Και δύσκολα σβήνει ένας έρωτας σαν τον δικό της με τον Πάκο. Πολύ δύσκολα, ειδικά σ' ένα τέτοιο ωραίο μελό.

Νέλλη Βουτσινά (http://nellivou.wordpress.com)

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

Για το βιβλίο του Paul Auster «Ημερολόγιο του χειμώνα» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Νίκης Κώτσιου

Θραυσματικές αυτοβιογραφικές αφηγήσεις από μια ολόκληρη ζωή συνθέτουν το Ημερολόγιο του χειμώνα του ...

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

Για το πρώτο μυθιστόρημα του Don DeLillo «Americana» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Μεθύστερη γνώση, αλλά ικανή για να επιβεβαιώσει το λεχθέν: ο Ντον ΝτεΛίλο δεν έγινε εν προόδω ο «αρχι-σαμάνος» της αμερικανικής λογοτεχνίας. Δ...

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Juan Gabriel Vásquez «Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία: Η οικογένεια του Σέρχιο Καμπρέρα, μαζί με άλλους εξόριστους, πριν επιβιβαστούν στο πλοίο για τη Δομινικανή Δημοκρατία. (1939)

Του Νίκου Ξένιου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ελληνική άνοιξη: 21 συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Ελληνική άνοιξη: 21 συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Δόκιμοι και καταξιωμένοι καθώς και νεότεροι συγγραφείς γράφουν για τα νέα τους βιβλία, τα οποία μόλις κυκλοφόρησαν ή αναμένεται να κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ζητήσαμε από είκοσι έναν συγγραφείς –καταξιωμένους αλλά και νεότερους...

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Μια παράσταση βασισμένη στα «Κόκκινα Φανάρια» του Αλέκου Γαλανού, στο CARTEL Τεχνοχώρος, στο Παλιό Μηχανουργείο στην περιοχή του Ρέντη (που έχει παραχωρηθεί από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση). Κάθε Σάββατο & Κυριακή στις 21.00 και κάθε Δευτέρα στις 20.00 (από τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου)

Επιμέλεια: B...

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Κριτική πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο τίτλοι μεταφρασμένης και ελληνικής λογοτεχνίας, όσο και δοκίμια, μελέτες κ.ά. Δείτε τα αναλυτικά στο άρθρο που ακολουθεί. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ελληνική άνοιξη: 21 συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Ελληνική άνοιξη: 21 συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Δόκιμοι και καταξιωμένοι καθώς και νεότεροι συγγραφείς γράφουν για τα νέα τους βιβλία, τα οποία μόλις κυκλοφόρησαν ή αναμένεται να κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ζητήσαμε από είκοσι έναν συγγραφείς –καταξιωμένους αλλά και νεότερους...

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ