paris2

Της Νέλλης Βουτσινά

Η πολυαναμενόμενη τρίτη εμφάνιση του Πάκο Μαρτίνεθ είναι γεγονός. Το κλείσιμο της τριλογίας του, μια τελευταία υπόκλιση. Εκ γενετής διχασμένος, πολλαπλά εξόριστος, για πάντα ενοχικός, κινηματογραφόφιλος, αισθηματίας και μελαγχολικός, παιδί της ζέστης του Νότου, τώρα στην ψύχρα του Βορρά, μετρά απώλειες και φαντάσματα.

Χωρίς την Ιρέν, χωρίς το μπορσαλίνο του, για ακόμα μια φορά σε αποστολή undercover και ως εκ τούτου με αμιγές σέβεντις στυλ, μούσι, μακριά μαλλιά και τζην. Και για ακόμα μια φορά στη θέση ακριβώς όπου θα διασταυρωθούν τα πυρά, καθώς ο ψυχαναλυτής συγγραφέας του λατρεύει να του εντείνει τον διχασμό, ρίχνοντάς τον κατά προτίμηση στο "ανάμεσα":  ανάμεσα στα πυρά της εξτρεμιστικής OAS και του FLN στο Μαύρο Αλγέρι (Πόλις, 2008) ο Πάκο να επιμένει στο αστυνομικό του καθήκον ενώ η ιστορία επελαύνει γύρω του, και ανάμεσα στις αριστερίστικες οργανώσεις και στα συνδικάτα, στο γκωλικό παρακράτος και στην Άκρα Δεξιά, στα παρασκήνια του αναβρασμού καθ΄οδόν προς το Μάη του '68 (Κόκκινη Μασσαλία, ΠΟΛΙΣ, 2009). Εξάλλου και ο συγγραφέας και ο Πάκο προτιμούσαν πάντα τον Καμύ έναντι του Σάρτρ, και όχι μόνο επειδή ο προτελευταίος ήταν σαν και τους ίδιους ένας pied-noir. 

atia1970 λοιπόν, η θύελλα του Μάη έχει κοπάσει, η τάξη έχει διασφαλιστεί, η Δεξιά πάντα στην εξουσία, η Αριστερά σε προχωρημένη σήψη…και οι φοιτητές πάντα σε αναταραχή, ενώ ο Πάκο όντας δυο χρόνια στο Παρίσι το 'χει ήδη περπατήσει γειτονιά προς γειτονιά, σινεμά προς σινεμά, όταν δεν σκουριάζει στο αστυνομικό τμήμα της Βενσέν. Έτσι όταν ο λόγος παρουσιαστεί θα 'ναι στα μέτρα του και θα 'ναι και καιρός: στο πειραματικό πανεπιστήμιο της Βενσέν, αφενός η μαοϊκή Προλεταριακή Αριστερά ανασυντάσσεται και σχεδιάζει δράσεις και χτυπήματα, αφετέρου ο μηχανικός προβολής στο τμήμα κινηματογραφικών σπουδών θα βρεθεί νεκρός από τσίμπημα δηλητηριώδους αράχνης. Ο Πάκο θα εγγραφεί στο ελεύθερο αυτό πανεπιστήμιο (δημιούργημα του Μάη) και θα διεισδύσει στους κύκλους των φοιτητών, με φοιτητική περιβολή, επινοημένη ταυτότητα συμπαθούντος λουξεμπουργκιστή και διπλή κατά τα φαινόμενα αποστολή. Στα βαθιά, παραπλανώντας προς κάθε κατεύθυνση και απέναντι σε μέτωπα που ανοίγουν συνεχώς, ο Πάκο επινοώντας τον Πάκο ξανά και ξανά, μπερδεύεται ανάμεσα στις αλήθειες και στα ψέματα, κυρίως τα δικά του, χάνει επανειλημμένα τον δρόμο του, τα χάνει και με τον εαυτό του, πριν αρχίσει να καταλαβαίνει ότι τόσο σε σχέση με την υπόθεση όσο και σε σχέση με τον ίδιο, οι δρόμοι της επανόρθωσης είναι ανεξιχνίαστοι. Και οι δρόμοι της επανόρθωσης θα τον φέρουν αντιμέτωπο και με δικούς του ανεξόφλητους λογαριασμούς, αφού έχει έρθει η ώρα για τον Αττιά να δέσει όλες τις ελεύθερες άκρες της ιστορίας του και να συμφιλιώσει και τον Πάκο με τον εαυτό του.

parisΜη παραλείποντας οπωσδήποτε να εικονογραφήσει ατμοσφαιρικά την εποχή και την πόλη: την ανθρωπογεωγραφία των φοιτητών και την ένταση των αμφιθεάτρων, τους δρόμους του Παρισιού, κατά προτίμηση εκείνους που θυμίζουν περισσότερο το Μπαμπ-ελ-Ουεντ, τα sex shop και τα σινεμά, τα μπιστρό και την Κεντρική Αγορά που πρόκειται να κατεδαφιστεί σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής, την σεξουαλική απελευθέρωση και την αριστερά σε αναζήτηση μέλλοντος. Καθώς τα σημεία, όπου η μικρή ιστορία τέμνεται με την μεγάλη και η μοίρα του ενός με τον βηματισμό της εποχής του, είναι σε όλη την τριλογία οι αγαπημένοι τόποι του Αττιά και βασικά συστατικά του σχεδίου του. Ένα σχέδιο που διαχειρίζεται πάντα σαν μάστορας ικανός, αρθρώνοντας την αφήγησή του πολυφωνικά, με τα εργαλεία του ψυχαναλυτή και το σαράκι του υπαρξιστή, μοντάροντας και συνθέτοντας μέσα από τις προσωπικές διαδρομές το τελικό παζλ. Και η αφήγησή του πάντα γοητευτική, πάντα φλερτάροντας με την κινηματογραφική εικόνα και τους μελό τονισμούς, μπορεί εδώ να μην αγγίζει τη θερμοκρασία της γραφής στο Μαύρο Αλγέρι, αλλά προφανώς αναμενόμενο θα λέγαμε (ευθαρσώς αναλύοντας τον αναλυτή), η χαμένη πατρίδα να αναπαρίσταται με θερμοκρασίες από τις υψηλότερες. 

Πυρήνας θερμός και των ηρώων του εξάλλου, η χαμένη πατρίδα και η εξορία -βαθιές πληγές και σημάδια ανεξίτηλα της Ιστορίας. Το Αλγέρι ακολουθεί τον Πάκο κι εδώ, βάζοντας και το δάχτυλο στην πληγή, αφού θα χρειαστεί να συνεργαστεί και θα καταλήξει να συμπαθήσει τον γερασμένο και παροπλισμένο πολεμιστή της OAS πριν αναρωτηθεί για μια ακόμα φορά για τις ανεξιχνίαστες βουλές της επανόρθωσης και τη συντριπτική επιβολή της Ιστορίας. Και μιλώντας για επανόρθωση, δε θα μπορούσε τελικά να λείψει και η Ιρέν. Δύσκολα θυσιάζεται εξάλλου τέτοια γήινη και αισθαντική γυναικεία φιγούρα. Φιγούρα που ο Αττιά, ήδη από το Αλγέρι, αλλά κυρίως στη Μασσαλία έχει χτίσει και ζωντανέψει με ευαισθησία και τόλμη. Και δύσκολα σβήνει ένας έρωτας σαν τον δικό της με τον Πάκο. Πολύ δύσκολα, ειδικά σ' ένα τέτοιο ωραίο μελό.

Νέλλη Βουτσινά (http://nellivou.wordpress.com)

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

Για το μυθιστόρημα της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε [Carmen Martin Gaite] «Το πίσω δωμάτιο» (μτφρ. Κυριάκος Φιλιππίδης, εκδ.Gutenberg). Κεντρική εικόνα: © Rijkmuseum. 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Πώς να μιλήσει κανείς για μια π...

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

Για το μυθιστόρημα του Κιμ ντε Λ’ Οριζόν [Kim De L'Horizon] «Βιβλίο από αίμα» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, το Kim De L'Horizon.

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

Με ...

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

Για το μυθιστόρημα του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς [Gianfranco Calligarich] «Ιδιωτικές άβυσσοι» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Στη ζωή, αλλά και σε κάθε παιχνίδι κάθε νίκη καταλήγει να μοιά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...
«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

Για την ποιητική συλλογή του Σωκράτη Καμπουρόπουλου «Μετείκασμα» (εκδ. Θράκα). Κεντρική εικόνα: Αυτοπροσωπογραφία του ζωγράφου Τζόρτζιο Μοράντι.

Γράφει ο Μιχάλης Μακρόπουλος 

Ένα πρόσωπο σ’ ένα χώρο, ένα στιγμιότυ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ