crawdads700

Για το μυθιστόρημα της Ντέλια Όουενς «Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Δώμα).

Του Διονύση Μαρίνου

Πόσο παράξενη περίπτωση είναι η Ντέλια Όουενς. Περπατώντας ήδη την έβδομη δεκαετία της ζωής της, κι αφού προηγουμένως οι μοναδικές συγγραφικές απόπειρές της ήταν τρία memoir από τις επιστημονικές εμπειρίες της στην Αφρική, εμφανίστηκε στη λογοτεχνία πιο έτοιμη από ποτέ. Το ντεμπούτο της όχι μόνο ήταν ηχηρό, αλλά απέδειξε πως ακόμη και στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, όπου τα Μέσα εξακολουθούν να κυριαρχούν στη δημόσια συζήτηση, υπάρχουν βιβλία που ανασύρονται από τα βάθη των ραφιών χάρη στη διαφήμιση «στόμα με στόμα».

Τους πρώτους μήνες της έκδοσής του, το μυθιστόρημα της Όουενς «Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες» διέγραψε χαμηλές τροχιές. Αίφνης, άρχισε να γίνεται θέμα συζήτησης και τα αντίτυπα να πωλούνται με γεωμετρική πρόοδο.

Τους πρώτους μήνες της έκδοσής του, το μυθιστόρημα της Όουενς Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Δώμα) διέγραψε χαμηλές τροχιές. Αίφνης, άρχισε να γίνεται θέμα συζήτησης και τα αντίτυπα να πωλούνται με γεωμετρική πρόοδο. Για τους λάτρεις της ευπώλητης όψης της λογοτεχνικής παραγωγής, το εν λόγω μυθιστόρημα διατηρήθηκε στην πρώτη θέση των New York Times (σ.σ.: στην κατηγορία των best sellers) για έναν ολόκληρο χρόνο και πλέον έχουν πουληθεί πάνω από τέσσερα εκατομμύρια αντίτυπα. Πρόκειται για εκδοτική ιστορία επιτυχίας από αυτές που δεν περιμένεις να συμβούν σ’ έναν πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα. Φυσικά, όπως ήταν αναμενόμενο, η Fox 2000 πρόλαβε και πήρε τα δικαιώματα του βιβλίου με σκοπό να το μεταφέρει στον κινηματογράφο με την ηθοποιό Ρις Γουίδερσπουν να μπαίνει μπροστά στο project. 

Όλα καλώς καμωμένα, λοιπόν, για ένα βιβλίο που περιέχει τα πάντα σε καλά υπολογισμένες δόσεις: μελόδραμα, φυλετικές διακρίσεις, έναν φόνο με τη συνακόλουθη αστυνομική πλοκή, ματαιωμένους έρωτες, οικογενειακά δράματα, έντονες σκηνές, υποβλητική σκηνοθεσία και ένα τέλος, με τέτοιο τρόπο γραμμένο, που δεν γίνεται να μην σε ρίξει σύγκορμο στην επικράτεια του συναισθήματος. Πάνω από όλα διαθέτει μια ευδιάκριτη ηρωίδα, την Κάια, την οποία την βλέπουμε σε δύο σημαντικές φάσεις της ζωής της, φτιαγμένη με υλικά που σε βάζουν στη διαδικασία να την αγαπήσεις, να ταυτιστείς με το δράμα της, να της παραχωρήσεις το οποιοδήποτε «άλλοθι» για τις πράξεις της. Τυπικά και ουσιαστικά έχουμε να κάνουμε με ένα μυθιστόρημα ενηλικίωσης, καθώς οι πρώτες εικόνες που λαμβάνουμε από την Κάια είναι από την παιδική της ηλικία – ουδόλως ανέφελη. 

Τα πάντα ξεκινούν με μιαν εκκωφαντική αποχώρηση: η μητέρα της φεύγει προς άγνωστη κατεύθυνση μη αντέχοντας τον βίαιο άντρα της. Το ίδιο θα πράξουν συν τω χρόνω και τα αδέλφια της. Η Κάια θα είναι ο τελευταίος κρίκος μιας σπασμένης οικογενειακής αλυσίδας, την οποία ο μέθυσος πατέρας της έχει «σκουριάσει» από καιρό. Όμως, ούτε κι αυτή θα μπορέσει να κρατηθεί εντός της οικογενειακής εστίας. Δεν γνωρίζει τον τρόπο να συνυπάρξει με τα παιδιά της τοπικής κοινωνίας στο σχολείο (το παρατάει άρον άρον), ενώ η πείνα την περιζώνει (ο πατέρας της τον περισσότερο καιρό λείπει παρά εμφανίζεται για να ασχοληθεί μαζί της). Έτσι, αποφασίζει να κρυφτεί μέσα σε έναν βάλτο στη Β. Καρολίνα. 

Οι μοναδικοί άνθρωποι που προσεγγίζουν την Πιτσιρίκα του Βάλτου, όπως έχουν αρχίσει να την ονομάζουν οι κάτοικοι της μικρής κοινωνίας με μιαν χροιά φόβου και δεισιδαιμονιών, είναι ο μαύρος παντοπώλης της πόλης (ομοίως κι αυτός έχει δεχθεί τα επίχειρα των φυλετικών διακρίσεων) και δύο αγόρια εκ διαμέτρου αντίθετα.

Ως άλλος θηλυκός Μόγλης θα αρχίζει να αισθάνεται οικεία μόνο με την παρέα των γλάρων, των πουλιών και γενικώς της άγριας χλωρίδας και πανίδας που θα αποτελέσουν τη βασική πηγή γνώσεών της. Οποιαδήποτε άλλη συνάφεια με τον έξω κόσμο θα είναι από μετρημένη έως απαγορευτική. Οι μοναδικοί άνθρωποι που προσεγγίζουν την Πιτσιρίκα του Βάλτου, όπως έχουν αρχίσει να την ονομάζουν οι κάτοικοι της μικρής κοινωνίας με μιαν χροιά φόβου και δεισιδαιμονιών, είναι ο μαύρος παντοπώλης της πόλης (ομοίως κι αυτός έχει δεχθεί τα επίχειρα των φυλετικών διακρίσεων) και δύο αγόρια εκ διαμέτρου αντίθετα.

Ο πρώτος, ο Τέιτ την πλησιάζει ανυπόκριτα, τις προσφέρει σπάνια φτερά πουλιών ως δώρο, γίνεται αυτός που της μαθαίνει γράμματα, που δείχνει να κατανοεί την σπάνια ψυχοσύνθεσή της και να την ερωτεύεται. Φευ, εξαφανίζεται απροειδοποίητα από τη ζωή της για να σπουδάσει. Όταν θα επιστρέψει πολλά πράγματα θα έχουν αλλάξει. Την Κάια την έχει προσεγγίζει, πλέον, ο Τσέις, ένα από τα ομορφόπαιδα της περιοχής. Σαφώς πιο επιθετικός αυτός, και με τη γνωστή πονηρία των κυνηγών, την φέρνει με τα νερά του, την εκμεταλλεύεται ερωτικά παρά τη θέλησή της και τελικώς την παρατάει για να παντρευτεί ένα από τα ομορφοκόριτσα της πολιτείας. Η συντριβή της Κάια, η άπωσή της από τον έξω κόσμο και η πρόσδεσή της στην παρθένα φύση, δεν θα την σώσουν από όσα θα επακολουθήσουν. 

Το δεύτερο μέρος του μυθιστορήματος έχει έντονη αστυνομική πλοκή. Ξεκινάει με τον μυστηριώδη θάνατο του Τσέις που τελικά αποδεικνύεται πως είναι δολοφονία με βασική κατηγορούμενη την Κάια. Το κορίτσι θα περάσει από τη δικαστική βάσανο κινδυνεύοντας να ζήσει το υπόλοιπο της ζωής της στη φυλακή. Η ειρωνεία της τύχης: η Κάια, ως εκείνη τη στιγμή είχε καταφέρει να γίνει μια αυτοδίδακτη φυσιοδίφης, είχε εκδώσει τα πρώτα της βιβλία, τα οποία είχαν γίνει δεκτά με ενθουσιασμό από τους ειδικούς, είχε ξανασυνδεθεί με τον Τέιτ, είχε συναντήσει τον χαμένο από χρόνια αδελφό της και, τέλος πάντων, η ζωή της είχε αποκτήσει μια σταθερή βάση. Θα έλεγε κανείς κι ένα όραμα: η φύση ήταν μπλεγμένη μέσα της με στίχους ποιημάτων μιας ποιήτριας με το όνομα Αμάντα Χάμιλτον. Η δολοφονία του Τσέις θα ανατρέψει τα πάντα και θα την φέρει αντιμέτωπη με την κοινωνική προκατάληψη. Όλα τα υπόλοιπα του μυθιστορήματος δεν χρειάζεται να ειπωθούν, καθώς θα αποκαλύψουν τα σπάνια χαρίσματα του Κοριτσιού του Βάλτου. Πάντως, οι ανατροπές δεν θα λείψουν στο τελευταίο μέρος του μυθιστορήματος. 

alt
Η Ντέλια Όουενς αποφάσισε να ακουλουθήσει
πανεπιστημιακές σπουδές, αντί για την άλλη της
μεγάλη αγάπη, τη λογοτεχνία. Έχει κάνει ένα
μεταπτυχιακό στη Ζωολογία και ένα
διδακτορικό στη Συμπεριφορά των ζώων.
Πλέον ζει μόνιμα στο ράντζο της στο Αϊντάχο.


Η Όουενς γράφει σαν την Κριστίν Χάνα, αλλά με λιγότερες επικολυρικές εξάρσεις. Γράφει, όμως, και σαν την Χάρπερ Λι στο Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια δίχως όμως να καταφέρνει να πιάσει τα λογοτεχνικά ύψη αυτού του εμβληματικού έργου. Έχοντας ζήσει 23 ολόκληρα χρόνια σε ορισμένες από τις πιο απομακρυσμένες περιοχές της Αφρικής, μελετώντας λιοντάρια, ελέφαντες και άλλα άγρια ζώα, η Όουενς έχει την ικανότητα να αποτυπώνει με θαυμαστή πιστότητα την ποικιλομορφία της παρθένας φύσης. Στοιχείο που προσφέρει στο μυθιστόρημα αρκετές εικόνες και μιαν εσωτερικότητα ακόμη πιο δυνατή από αυτήν των ηρώων.

Είναι ευεξήγητο γιατί το βιβλίο της Όουενς έχει τραβήξει το μεγάλο κοινό. Η γλώσσα του είναι απλή, πατάει στην παράδοση του αμερικανικού μυθιστορήματος (κάπου στο βάθος βλέπεις τον Στάινμπεκ να διαλάμπει), είναι φορτωμένο με συναισθήματα, έχει πλοκή με περίεργες περιελίξεις και, εν συνόλω, είναι ένα κλασικό page turner. 

Έχω την αίσθηση πως η φήμη του προηγείται της συνολικής αξίας του, δίχως αυτό να σημαίνει πως δεν διαθέτει τέτοια. Για τους Αμερικανούς αναγνώστες, η αναμόχλευση παλαιών παθών, ο βόμβος των φυλετικών διακρίσεων και η αποκάλυψη της βαναυσότητας που θάλλει στις μικρές κοινωνίες, είναι θέματα που πάντα θα τους τραβούν. Για όλους τους υπόλοιπους, ημών συμπεριλαμβανομένων, αυτό που μένει είναι ο θαλερός ανθρωπισμός της Όουενς, η αβίαστη ματιά της στα πράγματα, ενδεχόμενα λίγο παραπάνω ρομαντική από όσο πραγματικά είναι, και η πηγαία ικανότητά της να αφηγείται ιστορίες. Το να φτάνεις έως τα πέρα μέρη του κόσμου και των ανθρώπων, εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες, δεν είναι λίγο. Η θαυμαστή μετάφραση ανήκει στη Μαργαρίτα Ζαχαριάδου. 

* Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
Το τελευταίο βιβλίο του, η ποιητική συλλογή «Ποτέ πια εμείς» κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδ. Μελάνι.


altΕκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες
Ντέλια Όουενς
Μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου
Δώμα 2019
Σελ. 470, τιμή εκδότη €20,00

alt

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η Ολλανδή παρθένος» της Μαρέντε ντε Μόορ (κριτική) – Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014

«Η Ολλανδή παρθένος» της Μαρέντε ντε Μόορ (κριτική) – Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014

Για το μυθιστόρημα της Μαρέντε ντε Μόορ [Marente de Moor] «Η Ολλανδή παρθένος» (μτφρ. Γιάννης Ιωαννίδης), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν. Το μυθιστόρημα έχει βραβευτεί στην Ολλανδία με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014.

Της Χριστίνας Μο...

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

Για το μυθιστόρημα του Γιόν Φόσε [Jon Fosse] «Το άλλο όνομα – Επταλογία I-II» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Υπήρξα από εκείνους τους τυχερούς που είδαν το έργο του Γιόν Φόσε «Κάποιος θα έρθει» που ανέβηκε τον Σεπτέμβριο...

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας  – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

Σκέψεις, ερωτήματα και διαπιστώσεις με αφορμή το μυθιστόρημα «Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (William H. Gass), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Γιώργου Κυριαζή. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Fredric Jameson στο βιβλίο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου «Κλίμακα Μπόγκαρτ» (εκδ. Αντίποδες).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η ενοχή των απογόνων, και ειδικότερα της ακριβώς επόμενης γενιάς, είναι ένα ψυχολογικό ζήτημα που εμφανίζεται σε κάθε περίοδο της ιστορίας, όταν μεγάλα εγ...

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 θα απονεμηθεί, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο από τη Στοκχόλμη η Σουηδική Ακαδημία, στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux. Τα βιβλία της Ερνό κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη.

Ένα χρόνο μετά τη βρά...

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Κώστα Ακρίβου «Ανδρωμάχη» που θα κυκλοφορήσει στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπάρχει, λέω, τίποτα πιο σκληρό και άδικο από το να πρέπει να αγαπάς κάπο...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ