alt

Για τα βιβλία του Σταύρου Γρόσδου «Εικόνα και δημιουργική γραφή – Έργα ζωγραφικής, εικόνες της λογοτεχνίας, κόμικς, φωτογραφίες» (Εκδόσεις Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας) και «Κινηματογράφος και δημιουργική γραφή – Μαθήματα κινηματογραφικού γραμματισμού» (εκδ. Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης – Πυξίδα της Πόλης).

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Η δημιουργική γραφή (creative writing) είναι προφανώς μια δημιουργική διαδικασία. Ο όρος σχετίζεται κατά κύριο λόγο με τα λογοτεχνικά γένη, αλλά στην ευρεία του έννοια αναφέρεται στην ανάπτυξη συγγραφικών δεξιοτήτων που βρίσκουν καθημερινή εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα (π.χ. στη συγγραφή μικρών κειμένων, ημερολογίων, επιστολών, μηνυμάτων, λεζάντων κ.ά.), αλλά και εκτός αυτής (θεατρικά έργα, δοκίμια, σενάρια κ.ά.). Η δημιουργική γραφή μπορεί επίσης να λειτουργήσει ενισχυτικά προς την κατεύθυνση της φιλαναγνωσίας.

Το κύμα των δράσεων δημιουργικής γραφής που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια από εξωπανεπιστημιακούς φορείς και άτομα, για παιδιά αλλά κυρίως για ενήλικες, προκαλεί σύγχυση, τόσο ως προς τον όρο όσο και, κυρίως, ως προς τον καθορισμό των ορίων του.

Η δημιουργική γραφή στην Ελλάδα έχει αρχίσει τα τελευταία χρόνια να διδάσκεται με διάφορες μορφές στα καλλιτεχνικά σχολεία, σε πιλοτικά εκπαιδευτικά προγράμματα, στο παρελθόν στο Μαράσλειο Διδασκαλείο και σε συναφείς επιμορφώσεις. Ως αντικείμενο επιστημονικής έρευνας διδάσκεται, από το 2008, στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Δημιουργικής Γραφής του Τμήματος Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και στη δομή της Δια Βίου Εκπαίδευσης του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καθώς και σε μαθήματα του προπτυχιακού και μεταπτυχιακού προγράμματος των παιδαγωγικών τμημάτων του. Επίσης, έχουν εκπονηθεί σχετικές μεταπτυχιακές εργασίες και στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Παιδικό Βιβλίο και Παιδαγωγικό Υλικό» του Τμήματος Προσχολικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Σε κάθε περίπτωση, το κύμα των δράσεων δημιουργικής γραφής που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια από εξωπανεπιστημιακούς φορείς και άτομα, για παιδιά αλλά κυρίως για ενήλικες, προκαλεί σύγχυση, τόσο ως προς τον όρο όσο και, κυρίως, ως προς τον καθορισμό των ορίων του.

Το συγκεκριμένα βιβλία του Θεσσαλονικιού Σταύρου Γρόσδου, ενός εκπαιδευτικού-συγγραφέα με μεγάλη θητεία στο αντικείμενο, έχουν στέρεη και σύγχρονη θεωρητική βάση, καθώς αναφέρονται σε πολλές συναφείς και ευδιάκριτες έννοιες, προτείνοντας ποικίλες προσεγγίσεις. Αναδεικνύουν δε τον ρόλο της «ακίνητης» εικόνας των εικαστικών έργων και της «κινούμενης» του κινηματογράφου στη διδακτική πράξη και τη σχέση τους με τη δημιουργική γραφή. Επιπλέον, περιέχουν κατατοπιστικά κεφάλαια με θεωρητικές αναφορές, πολύμορφες διδακτικές δράσεις καθώς και προτάσεις για πρακτικές ασκήσεις.

Είναι από εκείνα τα βιβλία τα οποία, καλύπτοντας κενά, βοηθούν αποτελεσματικά τους εκπαιδευτικούς –αλλά και κάθε ενήλικο– όχι μόνον να τα χρησιμοποιήσουν για να εμπλέξουν τα παιδιά σε μια μαθησιακού τύπου δημιουργική διαδικασία, αλλά κυρίως να τα αξιοποιήσουν οι ίδιοι για την περαιτέρω επιμόρφωσή τους. Είναι βέβαιο ότι θα βαδίσουν σε θέματα εν πολλοίς άγνωστα, που θα τους ανοίξουν δρόμους για ευφάνταστες, απλές, παιγνιώδεις δράσεις στη διδακτική και διαμεσολαβητική-εμψυχωτική τους δράση και κατ’ επέκταση στη ζωή τους. Συνάμα, κινητοποιούν διαδικασίες, εμπλουτίζοντας τη σχολική πραγματικότητα, κατάλληλα δε χρησιμοποιούμενα μπορούν να μπολιάσουν διαθεματικά μαθήματα όπως η γλώσσα, η ιστορία, τα εικαστικά, το θέατρο.

Το κεντρικό θέμα του πρώτου βιβλίου, η εικόνα, σηματοδοτεί πράξεις δημιουργικής γραφής μέσα από σημαντικά κεφάλαια της ανθρώπινης δράσης, όπως είναι η ζωγραφική, η λογοτεχνία, τα κόμικς και η φωτογραφία.

Το κεντρικό θέμα του πρώτου βιβλίου, η εικόνα, σηματοδοτεί πράξεις δημιουργικής γραφής μέσα από σημαντικά κεφάλαια της ανθρώπινης δράσης, όπως είναι η ζωγραφική, η λογοτεχνία, τα κόμικς και η φωτογραφία. Τα παιδιά –αλλά και οι μεγάλοι– επινοούν, παράγουν και οργανώνουν ιδέες, τις οποίες μεταστοιχειώνουν σε συγγραφική πράξη. Σε αυτά πρωταγωνιστεί ένας κόσμος πολύβουος, στον καμβά, στο βιβλίο, στα καρέ, στον φακό, σε μια χρωματική πανδαισία που ολοένα αλλάζει και η οποία μπορεί να ανατραπεί προκαλώντας το παιδί να συναισθανθεί, να συζητήσει, να συνθέσει και να χαρεί. Επιπλέον, το καλεί να αποτυπώσει τις σκέψεις του στο χαρτί χωρίς άγχος, βοηθώντας το να ανακαλύψει ότι κάθε κείμενό του είναι ως έναν βαθμό πρωτογενές και αποτελεί βάση για το επόμενο. Και αυτή είναι μια πίστη που είναι βέβαιο ότι εγκαθίσταται στη συνείδηση του μαθητή και της μαθήτριας.

Μέσα από διάφορες τεχνοτροπίες και τρόπους αφήγησης επηρεασμένους από καλλιτεχνικά ρεύματα όπως ο ρεαλισμός, ο ιμπρεσιονισμός, ο εξπρεσιονισμός, ο κυβισμός, ο κονστρουκτιβισμός, ο υπερρεαλισμός, ο μαγικός ρεαλισμός, τα θέματα που αναδύονται είναι οι γιορτές, η μουσική, η μαγεία, η παράδοση, το αρχιτεκτονικό περιβάλλον, η ζωγραφική, τα επαγγέλματα, η έκφραση συναισθημάτων, η παιδική ζωή, η συμβίωση, η διαφορετικότητα, ο πόλεμος και η ειρήνη, η προσφυγιά κ.ά.

Θα μπορούσε να υποστηριχτεί ότι ήρωες του βιβλίου είναι τα παιδιά με τους δημιουργούς και τα πρόσωπα των εικόνων. Φαντάζει σαν μια λέσχη τέχνης και δημιουργικής γραφής μέσα σε μια γοητευτικά πολύχρωμη κοινότητα αναγνωστών. «Πρωταγωνιστούν» μεταξύ άλλων, «μαζί» με τα εκάστοτε παιδιά-δημιουργούς, ο Βαν Γκογκ, ο Πικάσο, ο Μιρό, ο Καντίνσκι, ο Σαμαράς, η Μαντουβάλου, ο Μπουλώτης με Το κορίτσι που κρύφτηκε σε ένα πορτοκάλι, η Βαρελλά, η Μητακίδου και η Τρέσσου με τη Μαίρη Πινέζα τους, ο Μακ Κι με τον Έλμερ του, ο Πιμπαρέ με τον Φεγγαροσκεπαστή του, αλλά και οι Γκοσινί και Ουντερζό με τους Γαλάτες τους, ο Χάλσμαν, η Λάγκε, ο Μπένσον, ο Νιούμαν, σε τοπία φύσης, αστικού περιβάλλοντος, εσωτερικού σπιτιών, διαστήματος κ.ά. Οι δραστηριότητες που προτείνονται –και δεν είναι μόνον οι 351 (!), είναι και αυτές των διδασκαλιών που περιέχει το βιβλίο– προσκαλούν τα παιδιά να ζωγραφίσουν, να προσεγγίσουν εικονογραφημένα βιβλία, να συνομιλήσουν με κόμικς, να φωτογραφίσουν μικρές και μεγάλες εστίες αφήγησης, με απώτερο στόχο το δημιουργικό γράψιμο – και όλα αυτά παίζοντας.

Πέρα από την ανάλυση της σχέση της έβδομης τέχνης με τη δημιουργική γραφή, εξετάζονται θέματα όπως η σχέση της λογοτεχνίας και του κινηματογράφου, οι ομοιότητες και οι διαφορές των δύο μορφών αφήγησης, η ψηφιακή αφήγηση και οι μορφές της, οι όψεις του κινηματογραφικού γραμματισμού.

Το θέμα του δεύτερου βιβλίου, όπως προαναφέρθηκε, σχετίζεται με τον κινηματογράφο, μια τέχνη με την οποία το σχολείο δεν έχει ακόμα ασχοληθεί παιδαγωγικά. Η μόνη κατά κάποιον τρόπο σχετική δράση που πραγματοποιείται σε αρκετά σχολεία είναι η δημιουργία ταινιών μικρού μήκους με τη χρήση υπολογιστή. Στο συγκεκριμένο βιβλίο, πέρα από την ανάλυση της σχέση της έβδομης τέχνης με τη δημιουργική γραφή, εξετάζονται θέματα όπως η σχέση της λογοτεχνίας και του κινηματογράφου, οι ομοιότητες και οι διαφορές των δύο μορφών αφήγησης, η ψηφιακή αφήγηση και οι μορφές της, οι όψεις του κινηματογραφικού γραμματισμού αλλά και αναδεικνύεται το παιδί όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης ως κριτικός και δημιουργός κειμένων, σεναρίων και ολοκληρωμένων έργων. Ο συγγραφέας έχει υπόψη του την πλούσια σε σχέση με τα παραπάνω θέματα βιβλιογραφία και η υπάρχουσα γνώση μεταφέρεται με έναν διεισδυτικά κριτικό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη της και τον χώρο της εκπαίδευσης.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα τέσσερα μαθήματα κινηματογραφικού γραμματισμού που παραθέτει ο συγγραφέας μέσα από γνωστές ταινίες, όπως είναι η ταινία μικρού μήκους The Black Hole, οι ταινίες Mary Poppins και Le Ballon Rouge κι επίσης οι ταινίες του βωβού κινηματογράφου The Circus, City Lights, Modern Times, The Battleship Potemkin και The Artist. Την κάθε ταινία ακολουθούν δραστηριότητες δημιουργικής γραφής που προσφέρουν ποικίλα ερεθίσματα, καλλιεργώντας δυνητικά τις δεξιότητες για γραφή κειμένων, σεναρίων και άλλων ειδών λόγου. Επίσης, στο τέλος του βιβλίου παρατίθεται κατάλογος ταινιών animation.

Συμπερασματικά: πρόκειται για δύο βιβλία τα οποία συμβάλλουν αποτελεσματικά στην καλλιέργεια της δημιουργικής γραφής μέσα από την ουσιαστική παιδεία της εικόνας –με όλες της τις μορφές– και της τέχνης του κινηματογράφου. Είναι βιβλία που επιφυλάσσουν κι ένα άλλο προσόν για τους ενήλικες, εκπαιδευτικούς, γονείς, φοιτητές και φοιτήτριες, εμψυχωτές και εμψυχώτριες: διαβάζονται κι ως πολυαφηγήματα με μια ακολουθία γεγονότων, με ήρωες και ηρωίδες που κινούνται και μιλάνε. Δηλαδή, ως αφηγήσεις όπου οι ιδιόμορφοι αφηγητές και αφηγήτριες (εικαστικοί καλλιτέχνες και πρόσωπα των έργων, σκηνοθέτες και ηθοποιοί) «διδάσκουν» έμμεσα τα παιδιά και τους ενήλικες με ποιον τρόπο θα κινήσουν τους ήρωες και τις ηρωίδες τους, ενώ οι εκατοντάδες δραστηριότητές τους «περιέχουν» το σκηνικό, τη δράση και την πλοκή, σε μια ατμόσφαιρα ελεύθερης δράσης. Είναι σαν ταξίδια δίχως τέλος. Μια «ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου», όπως θα έλεγε ο Εμπειρίκος, σε μια διαδικασία εκδρομής, της αναγνωστικής, εικαστικής και κινηματογραφικής ανταπόκρισης και της πολυποίκιλης συγγραφικής πράξης.

* Ο ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ είναι αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Τελευταίο βιβλίο του, η μελέτη «Το παιδικό βιβλίο στην εκπαίδευση και στην κοινωνία» (εκδ. Παπαδόπουλος).

 Στην κεντρική εικόνα φωτογραφία © Andre Kertesz, 1962. Φωτογραφία-αφήγηση. Ένα έγκλημα διαπράχθηκε εχθές το βράδυ στο παγκάκι. Πώς θα το περιγράψει ο εικονιζόμενος αστυνομικός; Πώς θα το περιγράψουν οι αυτόπτες μάρτυρες που εικονίζονται στο βάθος της εικόνας;


altΕικόνα και δημιουργική γραφή
Έργα ζωγραφικής, εικόνες της λογοτεχνίας, κόμικς, φωτογραφίες
Σταύρος Γρόσδος
Εκδόσεις Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας 2017
Σελ. 380, τιμή εκδότη €30,00

alt

 

 

altΚινηματογράφος και δημιουργική γραφή
Μαθήματα κινηματογραφικού γραμματισμού
Σταύρος Γρόσδος
Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης – Πυξίδα της Πόλης 2018
Σελ. 196, τιμή εκδότη €16,00

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΡΟΣΔΟΥ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γράφοντας για την Αρχιτεκτονική, του Τάση Παπαϊωάννου - Το κτήριο και το κείμενο

Γράφοντας για την Αρχιτεκτονική, του Τάση Παπαϊωάννου - Το κτήριο και το κείμενο

Για το βιβλίο του Τάση Παπαϊωάννου «Γράφοντας για την Αρχιτεκτονική – Οδοιπορικό σε χτίσματα και χαλάσματα» (εκδ. Το Ροδακιό). Κεντρική εικόνα: Μακέτα σχεδίου (Α΄ βραβείο σε διαγωνισμό το 1989 για το «Μουσείο Εθνικής Αντίστασης και Μνημείο Ηλέκτρας Αποστόλου» στο Ν. Ηράκλειο) που δεν υλοποιήθηκε ποτέ. [Αρχιτέκτ...

Σοφοκλής [Ο θηβαϊκός κύκλος], σε μετάφραση Δημήτρη Καλοκύρη

Σοφοκλής [Ο θηβαϊκός κύκλος], σε μετάφραση Δημήτρη Καλοκύρη

Για τη μετάφραση των τριών τραγωδιών του Σοφοκλή «Ο Οιδίποδας τύραννος, Ο Οιδίποδας στον Κολωνό, Αντιγόνη» (μτφρ. Δημήτρης Καλοκύρης, εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Πένυ Παπουτσή (Ισμήνη), Μάνος Κατράκης (Οιδίπους), Αγνή Μουζενίδου (Αντιγόνη) από την παράσταση του Εθνικού Θεάτρου «Οιδίπους τύραννος» (1973) (σκην. Τά...

Το κύμα μέσα στο μυαλό, της Ούρσουλα Λε Γκεν

Το κύμα μέσα στο μυαλό, της Ούρσουλα Λε Γκεν

Για το βιβλίο της Ursula K. Le Guin «Το κύμα μέσα στο μυαλό - Κείμενα για τη γραφή, την ανάγνωση και τη φαντασία» (μτφρ. Βικτώρια Αρδίτη & Νίκος Κούρκουλος, εκδ. Στάσει Εκπίπτοντες).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ας μιλήσουμε λίγο για τη φαντασία, τη δ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων προς βράβευση βιβλίων. Η καλύτερη μετάφραση θα ανακοινωθεί σε εκδήλωση που θα διοργανωθεί από το Φεστιβάλ ΛΕΑ [Λογοτεχνία εν Αθήναις] στο Μουσείο ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέον και στην εξαιρετικά επιτυχη...

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Ερωταποκρίσεις από παλαιότερες συνομιλίες και συνεντεύξεις με ποιητές και μεταφραστές.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Πώς επιλέγουμε τα κείμενα που μεταφράζουμε;

Με ποικίλους τρόπους και για όλους τους δυνατ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ