alt

Για τη μονόπρακτη τραγωδία του Oscar Wilde, Σαλώμη (μτφρ. Θανάσης Τριαρίδης, Χαρά Σύρου, εκδ. Gutenberg).

Του Κώστα Δρουγαλά

Η Σαλώμη, η μονόπρακτη τραγωδία του Όσκαρ Ουάιλντ, γράφεται το 1891, την ίδια χρονιά που εκδίδεται για πρώτη φορά και το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι. Μπορεί το θεατρικό κείμενο του Ιρλανδού συγγραφέα για τη βιβλική πλανεύτρα Σαλώμη να μην είναι τόσο διάσημο όσο ο Ντόριαν Γκρέι, ωστόσο παραμένει ένα από τα σημαντικότερα κείμενα του αισθητισμού, όπως επίσης και ένα γραπτό μνημείο του δυτικού πολιτισμού.

Η Σαλώμη εκδόθηκε για πρώτη φορά στα γαλλικά το 1893, ενώ στα αγγλικά κυκλοφόρησε την επόμενη χρονιά σε μετάφραση του Άλφρεντ Ντάγκλας. Το παρόν βιβλίο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg συγκροτεί μία τρίγλωσση έκδοση, με το εξώφυλλο και τις εσωτερικές εικόνες να προέρχονται από την πρώτη αγγλική έκδοση της Σαλώμης. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του κειμένου όμως αποτελεί το μεταφραστικό ζήτημα: οι δύο «μεταφραστές» (Χαρά Σύρου - Θανάσης Τριαρίδης) στόχευσαν λιγότερο στην κυριολεκτική απόδοση και περισσότερο στη δημιουργική μεταγραφή του έργου – άλλωστε η τελευταία είναι αυτή που συνιστά την «αναγκαιότητα μιας γλώσσας», όπως σωστά επισημαίνεται στην εισαγωγή του κειμένου. Έτσι στη μονόπρακτη τραγωδία του Ουάιλντ εντάσσονται κομμάτια από την Αποκάλυψη, στίχοι του Σολωμού, του Καβάφη, του Γκάτσου, του Χειμωνά, του Πόε, συναντούμε την αντιστροφική μανιέρα του Μπλέικ, διακρίνουμε την επιθετική καθαρότητα των λόγων του Νίτσε και του Μαλαρμέ, που αποτέλεσε και την κινητήρια δύναμη του συμβολιστικού κινήματος στα τέλη του 19ου αιώνα.

Στη μονόπρακτη τραγωδία του Ουάιλντ εντάσσονται κομμάτια από την Αποκάλυψη, στίχοι του Σολωμού, του Καβάφη, του Γκάτσου, του Χειμωνά, του Πόε, συναντούμε την αντιστροφική μανιέρα του Μπλέικ, διακρίνουμε την επιθετική καθαρότητα των λόγων του Νίτσε και του Μαλαρμέ, που αποτέλεσε και την κινητήρια δύναμη του συμβολιστικού κινήματος στα τέλη του 19ου αιώνα.

Η ιστορία της βιβλικής Σαλώμης είναι γνωστή σε όλους: η Σαλώμη χορεύει τον χορό των εφτά πέπλων για τον Ηρώδη και ως αντάλλαγμα ζητάει το κεφάλι του Ιωάννη του Βαπτιστή. Αυτό που δεν είναι γνωστό είναι ότι ο Ουάιλντ εμπλούτισε την ιστορία της Σαλώμης εξαιτίας των ελάχιστων στοιχείων που μας παραδίδουν οι ευαγγελιστές Μάρκος και Ματθαίος. Είναι ένα έργο που λαμβάνει υπόψη τόσο τα κινήματα του Συμβολισμού και του Αισθητισμού όσο και το ιστορικό και λογοτεχνικό υπόβαθρο της Σαλώμης· χρωστάει πάρα πολλά στον Φλωμπέρ, στον Μαλαρμέ αλλά και στη ζωγραφική του Μορώ. Όσον αφορά στη γλώσσα, αυτή είναι απλή – αυτό ίσως να οφείλεται στο γεγονός ότι ο Ουάιλντ έγραψε το κείμενο στα γαλλικά. Παρ’ όλα αυτά η Σαλώμη μοιάζει με προάγγελο του θεάτρου του παραλόγου. Άλλωστε ο Μπόρχες είχε δίκιο για τον Ιρλανδό συγγραφέα: η ασημαντότητα της τεχνικής του συνηγορεί στο ουσιαστικό του μεγαλείο.

Ο χαρακτήρας της Σαλώμης αποτελεί το κέντρο του λογοτεχνικού σύμπαντος του Ουάιλντ: η δράση, η ένταση, οι συγκρούσεις, όλα λαμβάνουν χώρα γύρω από τη Σαλώμη. Η ουαϊλντική φιγούρα απελευθερώνεται από τα γνώριμα δεσμά της παράδοσης και γίνεται υπερβατική, σύμφωνη πάντα με τα γνωρίσματα του Συμβολισμού. Όλα αυτά κάτω από το φως της Σελήνης, που δίνει διαρκώς την αίσθηση πως το ίδιο το κείμενο του Ουάιλντ αιμορραγεί – και το αίμα του Ιωάννη που αφήνει θαρρείς μια γεύση από σίδερο στο στόμα του αναγνώστη.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι εκπαιδευτικός και βιβλιοκριτικός.

altΣαλώμη
Μονόπρακτη τραγωδία με δεκαέξι σχέδια του Όμπρει Μπίρντσλεϊ
Oscar Wilde
Μτφρ. Θανάσης Τριαρίδης, Χαρά Σύρου
Gutenberg 2016
Σελ. 232, τιμή εκδότη €14,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ OSCAR WILDE

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η εικόνα και το βλέμμα» του Τζον Μπέργκερ (κριτική)

«Η εικόνα και το βλέμμα» του Τζον Μπέργκερ (κριτική)

Καταγραφή σκέψεων με αφορμή την επετειακή έκδοση –50 χρόνια από την πρώτη κυκλοφορία–, του βιβλίου του John Berger «Η εικόνα και το βλέμμα» (μτφρ. Ειρήνη Σταματοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα ο πίνακας του Frans Hals «Γυναίκες Επίτροποι του Γηροκομείου» (1664).

Του Μιχάλ...

«Μαθήματα λογοτεχνίας» του Χούλιο Κορτάσαρ (κριτική)

«Μαθήματα λογοτεχνίας» του Χούλιο Κορτάσαρ (κριτική)

Για το βιβλίο του Julio Cortázar «Μαθήματα λογοτεχνίας» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Opera).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Η λογοτεχνία είναι μια ψυχρή και κακότροπη νύφη. Τους αγκαλιάζει μεν όλους όταν πέσει η νύχτα, ερωτοτροπεί ασύστολα μαζί του...

«Ο στρατηγός κάνει φασαρία στην πλατεία» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

«Ο στρατηγός κάνει φασαρία στην πλατεία» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

Για τη συγκεντρωτική έκδοση μονόπρακτων θεατρικών κειμένων του Μάκη Τσίτα «Ο στρατηγός κάνει φασαρία στην πλατεία – Δέκα μονόπρακτα» (εκδ. Κάπα). Κεντρική εικόνα: Η Ρούλα Πατεράκη και οι ηθοποιοί της ομώνυμης παράστασης που παρουσιάστηκε στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά το 2019.

Του Δημήτρη...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία στην Ουκρανία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία στην Ουκρανία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Μια σπάνια ευκαιρία δόθηκε στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ Βιβλίου που διεξάγεται στα Χανιά. Ο Ουκρανός συγγραφέας Αντρέι Κούρκoφ, συνομίλησε με τον συγγραφέα Σταύρο Ζουμπουλάκη. Ο διάλογος που ανέπτυξαν ήταν ουσιαστικός κι αποκαλυπτικός για το τι σημαίνει εθνική ταυτότητα για έναν ρωσόφωνο Ουκρανό και πώς εξηγεί τον δ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Η τρίτη μέρα του Φεστιβάλ Βιβλίου εδώ στα Χανιά, η χθεσινή βραδιά δηλαδή, αποτέλεσε από μια άποψη και την κορύφωσή του, με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη να συζητάει σε βάθος με τον Ουκρανό συγγραφέα Αντρέι Κούρκοφ (βλ. κεντρική φωτογραφία).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γεράσιμος Βουτσινάς.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

Κενό μνήμης
            &n...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ